اهم وظايف و اختيارات «شوراي مركزي» به اين شرح است: الف (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) - برنامه ريزي و فراهم آوردن زمينه اجراي اهداف و خط مشي هاي اين قانون با جلب مشاركت سازمان استانها و هماهنگي وزارت صنعت، معـدن و تجارت. ب - تعيين خط مشي و بررسي مسايل مشترك سازمانهاي استان و سازمان نظام مهندسي معدن و ابلاغ آنها. پ - ايجاد زمينه هاي مناسب براي انجام وظايف اركان سازمان از طريق مذاكره، مشاوره و مكاتبه با مراجع ذيربط، در امور برنامه ريزي، مديريت، اجرا و كنترل طرحهاي مربوط به فعاليتهاي معدني. ت - حل و فصل اختلافات بين اركان داخلي سازمانهاي استان، يا بين سازمانهاي استان با يكديگر يا بين اعضاي سازمانهاي استان با سازمان خود از طريق داوري. ث - همكاري با مراكز تحقيقاتي و علمي و آموزشي داخلي و خارجي و ارائه مشورت هاي لازم در زمينه تهيه مواد درسي و محتواي آموزش علوم و فنون مهندسي در سطوح مختلف به وزارتخانه هاي آموزش و پرورش و علوم، تحقيقات و فناوري. ج (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) - همكاري با وزارت صنعت، معـدن و تجارت در زمينه تدوين اطلاعات، مقررات معدني و استانداردهاي مربوط. چ (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) - همكاري با وزارت تعـاون، كار و رفاه اجتماعي در زمينه ارتقاي سطح مهارت كارگران شاغل در فعاليتهاي معدني و تعيين استاندارد مهارت و كنترلآن. ح - تلاش در جهت جلب مشاركت و تشويق به سرمايه گذاري اشخاص حقيقي و حقوقي در فعاليتهاي معدني. خ - همكاري در برگزاري آزمونهاي تخصصي حرفه هاي مهندسي معدن و ارائه آموزشهاي تكميلي براي بهنگام نگاه داشتن فني اعضاء. د - تلاش براي عضويت سازمان در سازمانها و مجامع بين المللي ذي ربط. ذ - ارائه نظرات مشورتي سازمان نظام مهندسي به دولت و دستگاههاي اجرايي در زمينه برنامه هاي توسعه.
تبصره
وظايف شوراي مركزي در سطح كشور، مانع از اقدام هيأت مديره سازمانهاي استان در زمينه برخي از وظايف فوق كه در مقياس استاني قابل انجام باشد، نخواهد بود.