لايحه قانوني اصلاح موادي از قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي مصوب 1347,08,11 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 19
در مناطق روستائي كشور كه بعلت حوادثي از قبيل زلزله - سيل - انهدام يا نقصان آب وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي بمنظور كمك بكشاورزان و عمران و بهبود امر زراعت تشكيل شركت سهامي زراعي را لازم بداند حوزه عمل شركت را در محل و مساحتي كه متناسب بداند تعيين و بلافاصله اراضي و مستحدثات و اعياني و قنوات و چاههاي آب و وسائل آبياري موجود در آن محدوده را در تصرف و اختيار شركت قرارخواهد داد. وزارت مذكور سهامداران شركت را از زارعين - برزگران كشاورزان خودكار كه ممراعاشه آنها منحصراً از طريق كشاورزي است و در منطقه روستائي سكونت داشتهاند، انتخاب و محل سكونت جديد و ميزان سهام هر يك را متناسب با تعداد افراد خانوار و زراعت قبلي آنان معين مينمايد، در صورتيكه بنا باطلاعات دريافتي از مراجع محلي فوت اشخاص مذكور رسماً اعلام گردد سهام بصورت كلي بنام ورثه صادر و توديع خواهد شد، پس ازصدور گواهي حصر وراثت ورثه حق استفاده از منافع و سهام را خواهند داشت. تبصره - وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي ميتواند از مقررات فوق در مورد زارعيني كه اراضي زراعتي آنان در مخازن سدهاي دولتي قراربگيرد استفاده نمايد.
ماده 20
اراضي و مستحدثات و اعياني و قنوات و چاههاي آب و وسائل آبياري واقع در حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي در صورتيكه در تاريخ تشكيل شركت در مالكيت يا اجاره سهامداران نباشد بوزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي منتقل ميگردد و متناسب با آن وزارت مذكور طبق ماده سوم اين قانون در شركت سهامي زراعي مربوط ذيسهم خواهد بود. ترتيب ارزيابي اين قبيل اراضي و مستحدثات و پرداخت بهاي آن بمالكين مربوط بقرار ذيل است: الف - بهاي اراضي (اعم از نسق و مكانيزه) بر اساس قانون اصلاحي اصلاحات ارضي (مصوب 19/10/40) و مقررات آن وسيله وزارت اصلاحات ارضي تعيين ميگردد. قيمت اعياني و مستحدثات و چاه آب و وسائل آبياري و همچنين آن قسمت از ماشين آلات كشاورزي مورد نياز وسيله كميسيون مذكور در تبصره 2ماده 8 مواد الحاقي بآئيننامه اصلاحات ارضي (مصوب 22 خرداد 46) تعيين خواهد شد وجوه متعلقه در مورد اعيان و مستحدثات از تاريخ تنظيم سند انتقال باقساط پانزده ساله با سود صدي شش در سال و ارزش چاه آب و موتور مربوط بآن نقداً از طرف دولت پرداخت ميشود.
ب
موقوفات خاص واقع در محدوده مورد عمل شركت بمنظور تبديل باحسن بترتيب فوق خريداري و وجوه حاصله با نظارت سازمان اوقاف براي خريد و وقف مال ديگري اختصاص خواهد يافت. موقوفات عام را شركت سهامي زراعي 99ساله اجاره خواهد كرد اجاره بها بر اساس معدل عايدات خالص سه سال قبل از تصويب اين قانون تعيين وهمهساله از طرف شركت پرداخت خواهد شد. تبصره - كليه اسناد و قراردادهائي كه مانع اجراءِ اين قانون است با تشخيص و اعلام وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي فسخ شده محسوب ميگردند.
ماده 21
سهامداران يا ساير اشخاصي كه در اجراي اين قانون براي تنظيم و امضاءِ اوراق يا اسناد و دفاتر دعوت ميشوند چنانچه در موعد مقرر حضورنيابند وزارت اصلاحات ارضي به قائم مقامي آنان اوراق يا اسناد و دفاتر مربوط را امضاءِ مينمايد. همين ترتيب در ساير مواردي كه به علل و معاذيرديگري از قبيل مجهولالمالك بودن ملك يا عدم گواهي حصر وراثت و يا معين نبودن ولي يا قيم صغار امضاءِ و تنظيم اسناد و دفاتر يا ساير اوراق مربوط بشركت متعسر باشد معمول خواهد شد. در اين قبيل موارد وجوه قبوض يا سهام تعيين شده در صندوق ثبت محل توديع خواهد گرديد تا پس از تعيين تكليف قطعي قانوني بذيحق تسليم شود.
ماده 22
در اجراي اين قانون ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمي نسبت به تنظيم يا فسخ اسناد و مأمورين انتظامي در مورد تصرف يا خلع يد از محدوده مورد عمل شركتهاي سهامي زراعي مكلفند دستور وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي را بلافاصله پس از اعلام بمورد اجرا گذارند.
ماده 23
نسبت باراضي باير و مسلوب المنفعه واقع در حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي اعم از دهات مشمول مرحله اول يا دوم اصلاحاتارضي طبق ماده سوم اين قانون عمل خواهد شد.
ماده 24
چنانچه پس از تعيين و صدور سهام اختلافي در مورد ميزان سهام و تعلق آن ايجاد شود بتقاضاي وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي يا اشخاص ذينفع موضوع در هيئت سه نفري مقرر در ماده 8 مطرح و طبق تصميم هيئت اقدام خواهد شد.
ماده 25
در صورتيكه مدير عامل - بازرس و يا ساير مأمورين منتخب براي خدمت در سازمان امور شركتهاي سهامي زراعي از بين كاركنان وزارتاصلاحات ارضي و تعاون روستائي يا سازمان مركزي تعاون روستائي باشند حقوق و مزاياي ثابت آنان از محل بودجه وزارت اصلاحات ارضي و تعاونروستائي و سازمان مركزي تعاون روستائي و ساير مزاياي آنها از محل اعتبارات طرح مربوطه پرداخت خواهد شد. مدت اشتغال اين قبيل كاركنان در سازمان امور شركتهاي سهامي زراعي جزءِ سوابق خدمت آنان برابر مقررات مربوطه محسوب و مشاغل مذكور ضمن پستهاي سازماني وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي منظور ميگردد.
ماده 26
تبصره ذيل بماده 15 قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي اضافه ميگردد. تبصره - مركز تحقيقات روستائي طبق اساسنامهاي كه بتصويب كميسيونهاي اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلسين برسد اداره خواهد شد. لايحه قانوني فوق مشتمل بر هشت ماده و سه تبصره باستناد ماده 16 قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي در تاريخ روز يكشنبه پنجم آبانماه1347 بتصويب كميسيون اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلس سنا و در جلسه روز شنبه يازدهم آبانماه يكهزار و سيصد و چهل و هفت مورد تصويب كميسيون اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلس شوراي ملي قرار گرفته و صحيح است. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي