كليات آييننامه تأسيس مؤسسات آموزش عالي غيردولتي غيرانتفاعي مصوب چهل و يكمين جلسه مورخ 23/07/1364 شورايعالي انقلاب فرهنگي مصوب 1364,07,23 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
اهداف
ماده 1
به منظور بسيج كليه امكانات مملكت در امر گسترش آموزش عالي كشور مؤسسات آموزش عالي غيرانتفاعي با اهداف زير تأسيس مي شوند. الف - ارتقاء سطح دانش و فرهنگ جامعه . ب - تأمين نيروي انساني متخصص مورد نياز كشور . ج - گسترش آموزش عالي در كشور به نحوي كه بتواند پاسخگوي عطش جامعه براي كسب علم باشد. د - كمك به بسيج و استفاده از همه مدرسان و استادان جامعه در امر آموزش عالي . ه ـ - ايجاد زمينه مناسب براي فعاليت همه جانبه مردم در امر گسترش و اعتلاي دانش و پژوهش كشور .
فصل دوم
شرايط كلي تأسيس
ماده 2
تشكيل يك هيأت مؤسس با تركيب زير: الف (اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) - يك نفر روحاني با تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي ب (اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) - حداقل سه نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزشي و پژوهشي در مرتبه استادياري و يا بالاتر با پنج سال سابقه كار آموزشي و پژوهشي در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي و داراي صلاحيتهاي عمومي مندرج در ماده 4.
تبصره(الحاقي 20ˏ02ˏ1379) الحاقی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰
نماينده هيئت مؤسسه براي پيگيري امور تأسيس مؤسسه الزاماً بايد يكي از افراد بند «ب» باشد. ج (اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) - سه نفر عضو ديگر داراي شرايط مندرج در ماده 4.
تبصره 1(اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰
هيئت مؤسس حداقل هفت عضو و حداكثر نه عضو خواهد داشت.
تبصره 2(اصلاحي 06ˏ09ˏ1375) اصلاحی ۱۳۷۵/۰۹/۰۶
همه اعضاي هيأت مؤسس بايد 30سال سن يا بيشتر داشته باشند
تبصره 3 (اصلاحي 19ˏ03ˏ1377) اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۱۹
شخصيتهاي حقوقي كه از بودجه عمومي دولت استفاده نميكنند، وجهه و هويت فرهنگي دارند و در اساسنامه آنها فعاليتهاي فرهنگي پيشبيني شده است ميتوانند مؤسسات آموزشي و پژوهشي تأسيس كنند. تبصرۂ 4(الحاقي 06ˏ09ˏ1375) :چنانچه تعداد اعضاي هيأت مؤسس به هر دليل (فوت،استعفا و يا از دست دادن شرايط عضويت به تشخيص اكثريت اعضاي هيأت مؤسس و…) از حد نصاب كمتر شود، به تعداد مورد نياز افراد واجد شرايط ديگري كه به تأييد اعضاي هيأت مؤسس برسند انتخاب و به شوراي گسترش آموزش عالي معرفي ميشوند. پس از احراز صلاحيت آنان و تأييد نهايي شوراي عالي براي عضويت پذيرفته ميشوند. د(اصلاحي 13ˏ10ˏ1379) : احراز توان اجرايي و مديريت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي. همچنين مقرر شد رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها به عنوان عضو هيئت بررسي وضع مؤسسات آموزش عالي غيردولتي و غيرانتفاعي (ابلاغيه شماره 2155/دش مورخ 7/6/1377) به تركيب اعضاي آن هيئت افزوده شود. بند ه(الحاقي 11ˏ06ˏ1376) ـ- اعضاي هيأت مؤسس مؤسسات آموزشعالي غيردولتي و غيرانتفاعي نوع اول نبايد در بيش از يك مؤسسه عضويت داشته باشند.
تبصره (الحاقي 11ˏ06ˏ1376) الحاقی ۱۳۷۶/۰۶/۱۱
اعضاي هيأتهاي مؤسسي كه اساسنامه آنها تا اين تاريخ به تصويب شورايعالي رسيده مشمول اين مصوبه نميشوند و ميتوانند حداكثر در دو هيأت مؤسس عضو باشند.
ماده 3
وظايف هيأت مؤسس به شرح زير است : 1 - تدوين اساسنامه . 2 - كسب امتياز و مجوزهاي لازم از وزارت فرهنگ و آموزش عالي و ساير مراجع ذيصلاح . 3 - فراهم كردن مقدمات و امكانات لازم براي آغاز كار . 4 - تعيين آن عده از هيأت امنا كه بايد از طرف هيأت تعيين شوند و عزل هر يك از آنها .
تبصره
عزل اعضاي هيأت امنا كه تعيين آنها به عهده هيأت مؤسس است با لااقل دو سوم آراء كل اعضاي هيأت مؤسس ميسر است . 5 - نظارت بر فعاليتهاي فرهنگي ، آموزشي و سياسي در جهت تحقق اهدافي كه مؤسسه آموزشي به منظور آن تأسيس شده است . 6 - تصويب پيشنهادهاي هيأت امناء در مورد توسعه مؤسسه و فعاليتهاي آن .
ماده 4
شرايط عمومي اعضاي هيأت مؤسس به شرح زير است : الف - مسلمان ، عامل به احكام و واجد حسن شهرت و متخلق به اخلاق اسلامي. ب - التزام به ولايت فقيه و قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و سياست نه شرقي و نه غربي . ج - عدم وابستگي به رژيم گذشته و عدم سابقه وابستگي به گروههاي محارب و مخالف جمهوري اسلامي . د(الحاقي 13ˏ10ˏ1379) : احراز توان اجرايي و مديريت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي.
تبصره
تشخيص و احراز شرايط فوق به عهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي است .
ماده 5
هر مؤسسه آموزش عالي غيردولتي غيرانتفاعي پس از كسب مجوز تأسيس داراي يك هيأت امناء با تركيب زير خواهد بود كه براي مدت 4 سال انتخاب مي گردند، انتخاب مجدد اعضا بلامانع است . الف (اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) - يك نفر روحاني ب (اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) - حداقل سه نفر و حداكثر پنج نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاهها داراي شرايط بند «ب» ماده 2و ماده4.
تبصره (منسوخه 20ˏ02ˏ1379) منسوخ ۱۳۷۹/۰۲/۲۰
بعد از دو سال از شروع كار مؤسسه ، تعداد اعضاي كادر علمي عضو هيأت امنا بايد حداقل به سه نفر برسد. اين افراد بايد دست كم يك سال عضو رسمي مؤسسه بوده باشند. ج - سه نفر از اعضاي هيأت مؤسس . د - نماينده وزارت فرهنگ و آموزش عالي نوع اول (موضوع ماده 10 بند الف) ه ـ - استاندار . تبصره (الحاقي )(الحاقي 13ˏ08ˏ1365) - هرگاه استاندارد در بيش از سه هيأت امناء از موسسات مذكور عضو باشد مشاور يا معاون او مي تواند بجاي او شركت نمايد مشروط بر اينكه به مسائل دانشگاهي آگاه باشد. و - رئيس مؤسسه بدون حق رأي در جلسات هيأت امنا شركت مي كند.
تبصره
هر هيأت امنا داراي يك رئيس به انتخاب اعضا خواهد بود.
ماده 6
هيأت امنا حداقل ماهي يكبار تشكيل جلسه مي دهد و در صورت لزوم به پيشنهاد نماينده وزير فرهنگ و آموزش عالي يا رئيس دانشگاه يا سه نفر از اعضا مي تواند با تأييد رئيس هيأت امناء جلسه فوق العاده تشكيل دهد.
ماده 7(اصلاحي 20ˏ02ˏ1379) اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰
اداره كليه امور مؤسسه آموزش عالي با رعايت قوانين و مقررات با رئيس مؤسسه است كه بنا به پيشنهاد هيئت امنا و موافقت وزير فرهنگ و آموزش عالي يا وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (حسب مورد) و با حكم رئيس هيئت امنا منصوب ميشود.
تبصره 1
عزل رئيس مؤسسه پس از تصويب هيأت امناء با حكم رئيس هيأت امنا خواهد بود.
تبصره 2(الحاقي 20ˏ02ˏ1379) الحاقی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰
رئيس مؤسسه بايد داراي شرايط مندرج در آييننامه مديريت دانشگاهها باشد.
ماده 8
اولويتهاي تأسيس (كميسيون شماره 2 شورايعالي انقلاب فرهنگي اولويتها را منطبق با اهداف مصوب تنظيم و به تصويب شورايعالي خواهد رساند).
ماده 9
وظايف و اختيارات هيأت امنا به شرح زير است : 1 - پيشنهاد رئيس دانشگاه . 2 - تصويب سازمان دانشگاه كه از طرف رئيس دانشگاه پيشنهاد مي شود. 3 - تصويب بودجه جاري و عمراني و تحقيقاتي دانشگاه و پيشنهاد طرحهاي توسعه دانشگاه به هيأت مؤسس . 4 - تعيين خزانه دار مؤسسه و همچنين تعيين اشخاصي كه حق گشايش حسابهاي بانكي به نام مؤسسه و حق برداشت از حسابهاي آنرا دارند و تعيين حسابرسي رسمي براي مؤسسه . 5 - تأييد حسابها و ترازنامه سالانه دانشگاه باتوجه به گزارش حسابرس مؤسسه و سپس تقديم گزارش آن به هيأت مؤسس . 6 - جلب كمكهاي مالي و امكانات . 7 - تعيين نحوه اداره واحدهاي توليدي مؤسسه . 8 - تصويب مقررات استخدامي و تعرفه حقوق و دستمزد و مزايا . 9 - پيشنهاد هر نوع تأسيس و توسعه يا انحلال واحدها و مراكز علمي و آموزشي دانشگاه به هيأت مؤسس 10 - تصويب آييننامه تشكيل شوراي دانشگاه . 11 - تصويب اخذ وام . 12 - پيشنهاد ميزان شهريه دانشجويان و آييننامه چگونگي دريافت آن جهت تصويب به وزارت فرهنگ و آموزش عالي . 13 - تصويب تعداد پذيرش دانشجويان كه از طرف رئيس مؤسسه پيشنهاد مي گردد.
تبصره 1
تعداد دانشجويان بايد به تصويب وزارت فرهنگ و آموزش عالي برسد .
تبصره 2
ضوابط اخلاقي و سياسي دانشجويان و استادان و نحوه گزينش آنان مانند مؤسسات دولتي و توسط هيأت گزينش در ساير دانشگاهها. 14 - تنظيم و تصويب آييننامه داخلي هيأت امنا
تبصره
هيأت امنا در انجام وظايف خود مقررات و ضوابط مملكتي و شوراي عالي انقلاب فرهنگي را رعايت خواهد نمود.
فصل سوم
نوع مؤسسات آموزش عالي غيرانتفاعي .
ماده 10
مؤسسات موضوع اين آييننامه در زمان تأسيس و براي ادامه كار به دو نوع تقسيم مي شوند. الف - مؤسساتي كه بر طبق آموزش عالي رسمي كشور فعاليت مي كنند و مانند مؤسسات آموزش عالي وابسته به دولت موظف به رعايت كليه ضوابط و مقررات (مربوط به وزارت فرهنگ و آموزش عالي ) اعم از فضاي آموزشي ، امكانات تجهيزاتي ، نسبت استاد به دانشجو، كيفيت علمي استادان ، امكانات رفاهي امكانات كمك آموزشي ، گزينش علمي و اخلاقي دانشجويان و آييننامه هاي آموزشي مي باشند. ب - مؤسساتي كه خارج از ضوابط آموزش عالي رسمي كشور (از نظر مقاطع تحصيلي و مقررات آموزشي و غيره ) و با نظام آموزشي آزاد فعاليت مي كنند.
تبصره 1
تأسيس و فعاليت مؤسسات آموزش عالي نوع دوم (مندرج در بند ب ماده فوق ) بي ضابطه نبوده بلكه از مقررات خاصي پيروي مي نمايد.
ماده 11
نحوه صدور مدارك تحصيلي به ترتيب زير خواهد بود:
الف
مؤسسات آموزش عالي نوع اول مدرك رسمي كه مورد تأييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي مي باشد صادر مي كنند.
ب
مؤسسات آموزش عالي نوع دوم گواهينامه داخلي كه رسميت نداشته و فاقد ارزش استخدامي است صادر مي كنند.
ماده 12
معافيت تحصيلي فقط شامل دانشجويان مؤسسات آموزش عالي نوع اول )يعني مؤسساتي كه كليه ضوابط گسترش آموزش عالي را كه توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالي تعيين شده است رعايت كرده باشند) خواهد شد.
ماده 13
مؤسسات آموزش عالي پس از احراز شرايط (موضوع فصل دوم و سوم) ابتدا در وزارت فرهنگ و آموزش عالي و سپس از لحاظ مالي حقوقي و اداري در اداره ثبت شركتها به ثبت خواهند رسيد.
ماده 14
وزارت فرهنگ و آموزش عالي موظف است قبل از اين كه با تأسيس مؤسسه اي موافقت كند كليه امكانات آن از لحاظ مالي را بررسي كند و متقاضيان تأسيس مؤسسه بايد شواهدي دال بر توانايي خود براي اداره مؤسسه ارائه نمايد.
تبصره
آييننامه لازم براي تشخيص توانايي مالي و مادي متقاضيان و شواهدي را كه بايد ارائه دهند توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالي تهيه خواهد شد.
ماده 15
وزارت فرهنگ و آموزش عالي موظف است آييننامه اي عمومي براي نحوه معاملات و انجام امور مالي اين مؤسسات (با مشورت با تعدادي از اعضاي هيأت امناي اين مؤسسات ) تهيه كند و از براي تصويب به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه نمايد.
ماده 16
در صورتي كه مؤسسه آموزش عالي غيرانتفاعي برخلاف اساسنامه و ضوابط و مقررات موضوع وزارت فرهنگ و آموزش عالي رفتار نمايد، بسته به ميزان تخلف از اخطار تا تعطيل موقت و انحلال مؤسسه اقدام خواهد شد.
تبصره
چگونگي رسيدگي به اين تخلفات و اعمال تنبيهات و مجازاتها طبق آييننامه اي كه وزارت فرهنگ و آموزش عالي تهيه و شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب خواهد كرد تعيين خواهد شد.
ماده 17
برنامه آموزشي و آييننامه هاي مربوط به امور آموزشي و امتحاني و انضباطي و شرايط پذيرش علمي دانشجو و مدت دوره تحصيلي و نوع دانشنامه اي كه اعطاء خواهد شد بايد توسط رئيس مؤسسه تهيه و پس از تصويب هيأت امنا براي تصويب نهايي به وزارت فرهنگ و آموزش عالي ارسال گردد. ماده الحاقي18(الحاقي 20ˏ02ˏ1379) :در تمامي موارد و مكاتبات از جمله تابلو مؤسسه، سربرگ نامهها، دفترچه آزمون سراسري (كنكور) و اطلاعيهها بايد بر «غيردولتي و غيرانتفاعي» بودن مؤسسه تصريح شود. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي