نظریه مشورتی شماره 7/1405/305 مورخ 1405/06/31

آیا دادگاه می‌تواند نفی بلد موضوع بند «ت» ماده 282 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی را به صورت «حبس در تبعید»، مانند پنج سال تبعید در زندان، موضوع حکم قرار دهد؟

ریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: حکم مقرر در ماده 285 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مبنی بر آن‌که «در نفی بلد، محارب باید تحت مراقبت قرار گیرد و با دیگران معاشرت، مراوده و رفت و آمد نداشته باشد» صریح در آن است که فرد محکوم به نفی بلد علی‌الاصول در محیطی خارج از زندان دوره محکومیت را می‌گذراند؛ به‌گونه‌ای که بدون انجام مراقبت، امکان معاشرت، مراوده و رفت و آمد وی میسر است و به همین سبب مقنن تصریح کرده است که باید تحت مراقبت قرار گیرد. بندهای «چ» و «ح» ماده یک و مواد 141، 142، 144 و 145 آیین‌نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، دیات، شلاق، تبعید، نفی بلد، اقامت اجباری و منع از اقامت در محل یا محل‌های معین مصوب 1398/3/27 رئیس محترم قوه قضاییه، موید این دیدگاه است. با وجود این، با عنایت به ماده 143 آیین‌نامه پیش‌گفته، چنانچه جلوگیری از مراوده و معاشرت محکوم با دیگران امکانپذیر نباشد، قاضی اجرای احکام مراتب را برای اتخاذ تصمیم به دادگاه ذی‌ربط اعلام می‌کند تا در اجرای حکم حکومتی مقام معظم رهبری (حبس در تبعید) تصمیم مقتضی اتخاذ شود. ◀