آيين نامه داخلي شوراي نگهبان مصوب 1379,04,22 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول كليات
فصل اول كليات
ماده 1
وظائف و اختياراتي كه به موجب اصل 91 الي 99 و ديگر اصول قانون اساسي و ساير قوانين بر عهده شوراي نگهبان قرار دارد به ترتيب مذكور در اين آيين نامه اجرا مي شود.
ماده 2
كليه آيين نامه ها و دستورالعمل هاي مربوط به وظائف و اختيارات شورا در حدود قوانين به تصويب شوراي نگهبان مي رسد.
ماده 3
شوراي نگهبان داراي سازمان اداري مي باشد كه وظائف و اختيارات و نمودار تشكيلاتي آن با پيشنهاد دبير شورا به تصويب شوراي نگهبان مي رسد. در مورد اصلاحات و تغييرات نيز به همين ترتيب عمل مي شود.
فصل دوم
اعضاء شوراي نگهبان
ماده 4
دوره شوراي نگهبان شش ساله از مبدأ 24/4/1359و دوره هاي عضويت شش ساله اعضاء با توجه به اصل 92 به ترتيب 26/4/1359 و 26/4/1362 مي باشد.
ماده 5
هر گاه در اثناء دوره اي عضوي فوت نمايد يا استعفاء دهد و يا عزل شود عضويت جانشين وي فقط براي بقيه مدت خواهد بود.
ماده 6
دبير شورا 40 روز قبل از پايان مدت عضويت اعضائي كه عضويتشان در شرف انقضاء است طي نامه اي مراتب را در مورد فقها به مقام معظم رهبري و در مورد حقوقدانان به رييس قوه قضاييه اعلام مي نمايد.
ماده 7
استعفاي اعضاي شورا بايد كتباً به دبير شورا اعلام شود. دبير شورا استعفاءنامه را در اولين جلسه شورا قرائت مي كند، چنانچه ظرف مدت يك هفته از تاريخ قرائت استعفاء مسترد نشد، استعفاءنامه عضو فقيه به مقام معظم رهبري و استعفاءنامه عضو حقوقدان به رؤساي قوه قضاييه و قوه مقننه اعلام مي گردد.
ماده 8
گزارش فعاليت هر يك از اعضاء و چگونگي شركت آن ها در اين فعاليت ها از لحاظ غيبت ، تأخير و تعطيل در جلسات اصلي شورا و مجلس و نيز كميسيون هاي آن در پايان هر دوره پس از اطلاع اعضاي شورا حسب مورد به استحضار مقام معظم رهبري و رييس قوه قضاييه مي رسد. هر شش ماه يكبار نيز گزارش فعاليت اعضاء و غيبت و تأخير ورود و تعجيل در خروج آنان در جلسه شوراي نگهبان مطرح مي شود.
فصل سوم
جلسات و وظائف شوراي نگهبان
ماده 9
شورا داراي جلسات عداي و فوق العاده خواهد بود.
ماده 10
جلسات عداي شورا هفته اي 2 روز ( روزهاي چهارشنبه صبح و بعدازظهر و پنج شنبه صبح ) تشكيل مي شود.
ماده 11
به هنگام رسيدگي به انتخابات و لايحه بودجه و موارد مشابه علاوه بر روزهاي چهارشنبه و پنج شنبه تعداد جلسات لازم توسط دبير با توافق اعضاء شورا تعيين مي شود.
ماده 12
جلسات فوق العاده بر حسب ضرورت بنا به تشخيص و تصميم دبير شورا و يا تقاضاي سه نفر از اعضاء تشكيل خواهد شد.
ماده 13
جلسات شوراي نگهبان با حضور 7 نفر از اعضاء رسمي است ولي اخذ آراء جز در موارد ضروري و يا حصول رأي لازم با حضور حداقل 9 نفر خواهد بود.
ماده 14
جلسات فقهاء با حضور چهار نفر رسمي است ولي اخذ رأي جز در موارد ضروري و يا حصول رأي لازم با حضور حداقل 5 نفر خواهد بود.
ماده 15
جلسات شوراي نگهبان براي تفسير قانون اساسي با حضور حداقل 9 نفر ار اعضاء رسميت مي يابد ولي اخذ رأي جز در صورت حصول رأي لازم با حضور بقيه اعضاء خواهد بود.
ماده 16
جلسه با تلاوت آياتي از قرآن مجيد آغاز خواهد شد و حداكثر 10 دقيقه اعضاء مي توانند نسبت به مسائل مهم روز قبل از دستور جلسه اظهارنظر نمايند.
ماده 17
در مورد طرح ها و لوايح فوري اعضاء شوراي نگهبان پس از تصويب مجلس شوراي اسلامي از مجلس خارج و بعد از مشورت، ظرف مدت 24 ساعت نظر خود را اظهار نمايند.
تبصره
در موارد فوري جلسه شورا تا رسيدن به نظريه قابل اعلام ادامه مي يابد و اعضاء نمي توانند جلسه را ترك گويند.
ماده 18
تفسير اصول قانون اساسي باارجاع مقام معظم رهبري و يا با درخواست رييس جمهور، رييس مجلس شوراي اسلامي و رييس قوه قضاييه و يا يكي از اعضاي شوراي نگهبان صورت مي گيرد.
ماده 19
اعلام مغايرت قوانين و مقررات يا موادي از آن ها با شرع با توجه به اصل چهارم قانون اساسي، در هر زمان كه مقتضي باشد توسط اكثريت فقهاي شوراي نگهبان انجام مي يابد و تابع مدت هاي مذكور در اصل نود و چهارم قانون اساسي نمي باشد. سؤال هاي فقهي ديوان عدالت اداري و قضات درباره مغايرت قوانين و مقررات با شرع حسب مورد از طريق رييس ديوان و رييس قوه قضاييه به شوراي نگهبان ارسال مي شود.
ماده 20
نظر هاي تفسيري شوراي نگهبان به مرجع درخواست كننده تفسير و رييس جمهور اعلام مي گردد و براي روزنامه رسمي و رسانه هاي همگاني فرستاده مي شود.
ماده 21
در موارد مغايرت قوانين با شرع موضوع ماده 19 نظر اكثريت فقهاي شوراي نگهبان به رييس جمهور اعلام مي شود تا از طرف وي اقدام لازم به عمل آيد.
ماده 22
تشخيص اينكه مورد سؤال از مصاديق تفسير است بااكثريت شوراي نگهبان است.
فصل چهارم
دبير و قائم مقام و سخنگوي شوراي نگهبان و وظائف آنان
ماده 23
شوراي نگهبان داراي يك دبير و يك قائم مقام از اعضاء شوراي نگهبان و يك سخنگو ( از اعضاء و يا خارج از اعضاء ) خواهد بود كه براي مدت يكسال انتخاب مي گردند.
ماده 24
انتخاب دبير و قائم مقام و سخنگو با اكثريت مطلق و رأي مخفي است و اگر بار اول اكثريت مطلق حاصل نگرديد بين دو نفر كه حائز اكثريت بوده اند انتخابات تجديد مي شود و اين بار اكثريت نسبي كافي است و در صورت تساوي آراء بيش از دو نفر در دور اول، دو نفر با قرعه براي بار دوم انتخاب مي شوند و در صورت تساوي آراء در اين دور قرعه حاكم خواهد بود.
تبصره
هر گاه هيچ يك از دبير شورا و قائم مقام او از فقهاء انتخاب نشوند براي اداراه جلسه خاص فقهاء يكي از آنان براي يكسال به طريق فوق انتخاب مي شوند.
ماده 25
شوراي نگهبان براي تهيه صورتجلسات و ثبت و ضبط مذاكرات يك نفر از خارج اعضاء با پيشنهاد دبير انتخاب مي نمايد و حتي الامكان ايشان مسؤوليت دفتر شوراي نگهبان را نيز به عهده خواهد داشت.
ماده 26
سخنگو مواضع و نظرات شورا را منعكس خواهد نمود. در صورتيكه شورا نشر مطلبي را صلاح نداند سخنگو از اعلام آن خودداري مي نمايد.
ماده 27
در صورت فوت يا استعفاء عر يك از دبير، قائم مقام و سخنگوي شورا، انتخاب هر يك از آنان در اولين جلسه براي بقيه مدت به عمل خواهد آمد.
تبصره 1
انتخاب مجدد شخص مستعفي در صورت تمايل او بلامانع است.
تبصره 2
بيماري و ناتواني دبير و قائم مقام و سخنگو بيش از 2 ماه با تشخيص شورا از موجبات انتخاب مجدد است.
ماده 28
شوراي نگهبان هيأتي مركب از دبير و سخنگو و يك تن از اعضاء شورا به عنوان مشاوران اطلاع رساني خواهد داشت. سخنگوي شوراي نگهبان كليه امور اطلاع رساني مربوط به وظائف و اختيارات شورا را بر عهده دارد و با توجه به نظرات شورا و مشورت با مشاوران اطلاع رساني سياست و خط مشي مربوط به اطلاع رساني را تعيين خواهد كرد و نيز جلسات منظمي براي مشاوره در امور جاري با مشاوران خواهد داشت.
ماده 30
روابط عمومي شوراي نگهبان در بخش اطلاع رساني زير نظر سخنگو انجام وظيفه مي نمايد.
ماده 31
مصوبات و تصميمات شوراي نگهبان از طريق دبير يا قائم مقام به مراجع ذيربط اعلام خواهد شد.
ماده 32
كليه مصوبات مجلس شوراي اسلامي در اولين فرصت و سؤالاتي كه پاسخ به آن ها در صلاحيت شورا است پس از وصول و با دستور ذبير توسط دفتر شوراي نگهبان در اختيار اعضاء قرار مي گيرد.
ماده 33
مصوبات و مشروح مذاكرات شوراي نگهبان توسط دفتر شورا تكثير و در اختيار اعضاء قرار مي گيرد.
ماده 34
تشكيل و اداره جلسات شورا و حفظ نظم در مذاكرات و اجراي آيين نامه به عهده دبير يا قائم مقام است.
ماده 35
دستور جلسات شوراي نگهبان جز در موارد فوري حداقل 24 ساعت قبل از تشكيل جلسه توسط دبير به اعضاء اعلام مي گردد.
ماده 36
كفايت مذاكرات با پيشنهاد يكي از اعضاء مطرح و نسبت به آن رأي گيري به عمل مي آيد.
ماده 37
كليه مذاكرات جلسات رسمي شورا ثبت و ضبط مي شود.
ماده 38
منشي جلسه، مصوبات شورا و نتيجه رأي گيري را با ذكر نام موافق و مخالف در صورتجلسه قيد نموده و به امضائ حاضران مي رساند. كليه مذاكرات روي نوار ضبط و سپس پياده و حداكثرظرف پنج روز در اختيار اعضاء قرار مي گيرد.
ماده 39
نتيجه مذاكرات و نظرات موافق و مخالف و استدلال ها از مشروح مذاكرات استخراج و زير نظر شوراي تحقيق به صورت علمي و فني و تنقيح و تدوين و منتشر مي شود.
فصل پنجم
تعطيلات و مرخصي ها
ماده 40
اعضاء شورا مي توانند از يك ماه مرخصي استحقاقي در سال استفاده نمايند و با اجازه دبير استفااده از اين مرخصي بصوزت متوالي و با فاصله بلا مانع است ولي بدون تصويب شورا نبايد به بيش از دو نفر همزمان مرخصي داد.
تبصره
در صورتيكه عضوي نياز مبرم به مرخصي بيش از مدت مذكور داشته باشد بايد به تصويب شورا برسد. زمان اجراي اين آيين نامه از 1/4/1379 خواهد بود و آيين نامه قبلي لغو مي گردد. آيين نامه داخلي شوراي نگهبان مشتمل بر 40 ماده و 6 تبصره در جلسه رسمي مورخ 22/4/1379 با حضور اعضاء به تصويب رسيده است.