1 - با در نظر گرفتن منابع بازرگاني ايران و بموافقت مادة(20) عهدنامه مورخه 26 فوريه 1921 منعقد بين ايران و جمهوري متحده شورويسوسياليستي روسيه و براي تصريح مدلول آن اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ترانزيت آزاد را از خاك خود براي محصولات طبيعي و صنعتي ايرانبمقصد هر كشور ثالثي ميدهد. از طرف خود ايران ترانزيت آزاد را از خاك خود براي محصولات طبيعي و صنعتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بمقصد هر كشور ثالثيميدهد. 2 - بعلاوه اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بشركتهاي بازرگاني و بازرگانان ايراني حق صدور آزاد را بهر مقصدي كه باشد براي محصولاتطبيعي و صنعتي كه از ايران بخاك او وارد گرديده و در آنجا بفروش نرسيده اعطاء ميكند. هر گاه معلوم شود محصولاتي كه شركتهاي بازرگاني وبازرگانان نامبرده صادر ميكنند همان است كه وارد كردهاند حقوق گمركي كه در موقع وارد كردن محصولات پرداختهاند در حين خروج از خاك گمركياتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بشركتهاي بازرگاني و بازرگانان ايراني مسترد خواهد گرديد. همين حقوق نيز از طرف دولت ايران به بنگاهها و ادارات اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كه تجارت دارند اعطاء ميگردد. 3 - اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ترانزيت آزاد را از خاك خود بايران براي محصولات طبيعي يا صنعتي مذكور در ذيل كه مبداء آن محصولاتكشورهائي باشد كه با اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي عهدنامه يا مقاولهنامه يا قرارداد بازرگاني داشته باشند ميدهد: الف - ماشين آلات و ابزار و مصالح براي كارخانجات همچنين براي بنگاههاي كشاورزي، ماشين آلات و ابزار و مصالح براي ساختمان و نگاهداريخانهها و بناها، ماشين آلات و ابزار و ملزومات و مصالح براي تأسيس راهها و وسائط نقليه از هر قبيل و استفاده از آنها و براي احتياجات بنگاههايعامالمنفعه. ب - دوا از قبيل و آلات جراحي و اعضاي مصنوعي بدن. ج - كاغذ و مطبوعات. د - تخم نوغان. ه - چاي. و - آلات و ادوات روشنائي و گرم كردن. ز - دوچرخه و موتورسيكلت و اتومبيل و كاميون و متفرعات و قطعات مجزاي آنها. 4 - نسبت بسفارشات دولت ايران كه براي بازرگاني نباشد بدون فرق در نوع سفارشات باستثناي اسلحه و مهمات جنگي كه در كشورهاي ثالثي داده شده باشد كه با اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي عهدنامه يا مقاولهنامه يا قرارداد بازرگاني دارند حق ترانزيت آزاد از خاك اتحاد جماهير شورويسوسياليستي داده خواهد شد. همچنين راجع بسفارشات دولت ايران كه براي بازرگاني نباشد بدون فرق در نوع سفارشات باستثناي اسلحه و مهمات جنگي كه در كشورهاي ثالثي تهيه شده باشد كه با اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي عهدنامه يا مقاوله نامه يا قرارداد بازرگاني ندارند اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي تقاضايمربوط بدادن حق ترانزيت براي اين قبيل سفارشات را با منتهاي مساعدت تلقي و تسهيلات ممكنه خواهد نمود. 5 - بديهي است مقررات اين ماده بهيچوجه بترانزيت امانات پستي از خاك اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بايران كه بموجب قراردادمخصوص مورخ دوم اوت 1929 تنظيم گرديده و قرارداد نامبرده طبق مقررات خود باعتبار باقي است لطمه وارد نميآورد. 6 - ايران ترانزيت آزاد را از خاك خود به اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي براي محصولات طبيعي و صنعتي كشورهائيكه با ايران عهدنامه يا مقاولهنامه يا قرارداد بازرگاني دارند باستثناي اسلحه و مهمات جنگي ميدهد. 7 - مقرر است كه در مورد اجراي شرايط ترانزيت كه در فوق پيشبيني شده است هر يك از طرفين متعاهدين رژيم دولت كاملهالوداد را به طرف متعاهدديگر اعطاء خواهد كرد.
ماده 10
از تصويب قرارداد بازرگاني و بحرپيمائي منعقده دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي — مصوب 1319/01/15