ماده ۱۸۰

دولت موظف است حداكثر تا پايان خردادماه سال پاياني قانون برنامه پنجساله توسعه، لايحه برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بعدي را به مجلس تقديم كند. اين لايحه به صورت يك شوري و به شرح زير رسيدگي مي شود: الف - نمايندگان مجلس از زمان چاپ و توزيع لايحه برنامه ظرف مدت پنج روز (بدون احتساب ايام تعطيل) پيشنهادهاي خود در مورد كليات و جزئيات برنامه را به كميسيون تخصصي ذي ربط ارائه مي نمايند. ب - كميسيون هاي تخصصي مكلفند حداكثر ده روز پس از چاپ و توزيع لايحه نسبت به بررسي مفاد برنامه شامل مواد، تبصره ها، جداول و ضمائم و نيز پيشنهادهاي نمايندگان اقدام و گزارش خود را به كميسيون تلفيق رسيدگي كننده ارائه نمايند. ج -كميسيون تلفيق موظف است پس از پايان مهلت مذكور در بند (ب) به گزارش هاي كميسيون هاي تخصصي و كليات و جزئيات برنامه و پيشنهادهاي نمايندگان حداكثر ظرف سه هفته رسيدگي و گزارش نهائي خود را به مجلس ارائه نمايد و گزارش مسكوت ماندن پذيرفته نيست. چنانچه گزارش كميسيون تلفيق مبني بر رد كليات لايحه باشد و در مجلس نيز كليات لايحه به تصويب نرسد، موضوع به دولت اعلام مي شود تا حداكثر ظرف مدت يك ماه لايحه را اصلاح و به مجلس ارائه كند و اگر كليات لايحه به تصويب مجلس برسد، به كميسيون تلفيق اعاده مي شود تا ظرف مدت پانزده روز گزارش جديد را به مجلس تقديم كند. د - در صحن جلسه علني پس از ارائه گزارش كميسيون تلفيق، ابتداء كليات برنامه مورد بحث قرار مي گيرد. در كليات پنج نفر مخالف و پنج نفر موافق به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق و حداكثر هر نفر پانزده دقيقه ديدگاه هاي خود را مطرح مي كنند. پس از آن دولت و كميسيون هركدام حداكثر چهل و پنج دقيقه براي دفاع زمان خواهند داشت. سپس راجع به كليات برنامه رأي گيري خواهد شد. در بررسي كليات، كفايت مذاكرات پذيرفته نمي شود. ه‍ - پس از تصويب كليات، رسيدگي به جزئيات برنامه آغاز و به مواد و تبصره ها و جداول برنامه به ترتيب رسيدگي مي شود. در اين بخش جايگزين متن ماده، يا جزئي از ماده و يا تبصره لايحه دولت، حذف كل، مصوبات جايگزيني كميسيون هاي تخصصي و پيشنهادات چاپ شده نمايندگان براي هر ماده يا تبصره يا هريك از اجزاء در صورتي كه آن جزء ماهيت مستقل داشته باشد و حذف جزء و پيشنهادات چاپ شده كميسيون¬هاي تخصصي به ترتيب مورد رسيدگي قرار مي گيرند. سپس در مورد اصل ماده يا تبصره يا اجزاء درصورتي كه ماهيت مستقل داشته باشند، رأي گيري خواهد شد. چنانچه اصل رأي نياورد، موضوع براي رسيدگي مجدد به كميسيون تلفيق برگشت داده خواهد شد تا در اسرع وقت و حداكثر طبق مهلتي كه هيأت رئيسه تعيين خواهد كرد، گزارش مجدد خود را به مجلس ارائه دهد. نمايندگان مي توانند حداكثر تا پايان همان روز پيشنهادهاي خود را به كميسيون تسليم نمايند. و - مادام كه لايحه برنامه در صحن مجلس مورد بررسي است، مجلس نطق نخواهد داشت و هيچ طرح يا لايحه اي جز طرح ها و لوايح سه فوريتي و نيز تحقيق و تفحص، استيضاح و رأي اعتماد در دستور قرار نخواهد گرفت و مجلس در تمامي ايام به جز ايام تعطيل حداقل شش و حداكثر هشت ساعت جلسه علني خواهد داشت. در موارد استثناء با تصويب مجلس، اين زمان تا ده ساعت قابل افزايش است. ز - مهلت هاي مذكور در بندهاي (ب) و (ج) حسب مورد با تصويب هيأت رئيسه تا دو برابر قابل افزايش است.