معاملات ديوان محاسبات اعم از خريد، فروش، اجاره، استجاره، پيمانكاري، اجرت كار و غيره (با استثناي مواردي كه مشمول مقرراتاستخدامي ميشود) بايد حسب مورد از طريق مناقصه و يا مزايده انجام شود مگر در موارد زير: 1 - در مورد معاملاتي كه طرف معامله وزارتخانهها يا مؤسسه دولتي و يا شركت دولتي باشد. 2 - در مورد معاملاتي كه انجام آنها به تشخيص رئيس ديوان محاسبات كشور و يا مقامات مجاز از طرف ايشان با نهادها و مؤسسات و شركتهايزير مقرون به صرفه و صلاح ديوان محاسبات باشد. الف - مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي و مؤسسات تابعه كه بيش از پنجاه درصد سهام و يا سرمايه و يا مالكيت آنها متعلق به مؤسسات ونهادهاي مذكور باشد.
ب
شركتهاي تعاوني مصرف و توزيع كاركنان وزارتخانهها و مؤسسات دولتي و شركتهاي دولتي كه بر اساس قوانين و مقررات ناظر بر شركتهايتعاوني تشكيل و اداره ميشوند.
ج
شركتها و مؤسسات تعاوني توليد و توزيع كه تحت نظارت مستقيم دولت تشكيل و اداره ميگردند. 3 - در مورد خريد اموال و خدمات و حقوقي كه به تشخيص و مسووليت رئيس ديوان محاسبات و يا مقامات مجاز از طرف ايشان منحصر به فردبوده و داراي انواع مشابه نباشد. 4 - در مورد خريد و استجاره اموال غير منقول كه به تشخيص و مسووليت رئيس ديوان محاسبات و يا مقامات مجاز از طرف ايشان با كسب نظركارشناس رسمي دادگستري و يا كارشناس خبره و متعهد رشته مربوط با مسووليت رئيس ديوان محاسبات كشور انجام خواهد شد. 5 - در مورد خريد خدمات هنري با رعايت موازين اسلامي و صنايع مستظرفه و خدمات كارشناسي. 6 - در مورد خريد كالاهاي انحصاري دولتي و يا ساير كالاهائيكه كه داراي فروشنده انحصاري بوده و براي آنها از طرف دستگاههاي ذيربط دولتينرخهاي معيني تعيين و اعلام شده باشد. 7 - در مورد خريد كالاهاي مورد مصرف روزانه كه در محل از طرف دستگاههاي ذيربط دولتي و يا شهرداريها براي آنها نرخ ثابتي تعيين شده باشد. 8 - در مورد كالاهاي ساخت كارخانههاي داخلي و كرايه حمل و نقل بار از طريق زميني كه از طرف دستگاههاي دولتي ذيربط براي آنها نرخ تعيينشده باشد. 9 - در مورد كرايه حمل و نقل هوايي، دريائي7 و هزينه مسافرت و نظاير آنها در صورت وجود نرخ ثابت و مقطوع. 10 - در مورد تعمير ماشين آلات و تجهيزات ثابت و متحرك به تشخيص رئيس ديوان محاسبات و مقامات مجاز از طرف ايشان. 11 - در مورد خريد قطعات يدكي براي تعويض يا تكميل لوازم و تجهيزات و ماشين آلات ثابت و متحرك موجود و همچنين ادوات و ابزار ووسايل اندازهگيري دقيق و لوازم آزمايشگاههاي علمي و فني و نظاير آنها با تعيين بهاي مورد معامله حداقل وسيله يك نفر كارشناس خبره و متعهد رشتهمربوط كه بر حسب مورد توسط رئيس ديوان محاسبات و يا مقامات مجاز از طرف ايشان انتخاب خواهند شد. 12 - در مورد معاملاتي كه به تشخيص رئيس ديوان محاسبات به ملاحظه صرفه و صلاح ديوان محاسبات بايد مستور بماند.
تبصره
انجام معاملات موضوع رديفهاي 1 و 2 اين ماده بدون رعايت تشريفات مناقصه و يا مزايده مشروط به آن است كه دستگاه فروشنده موردمعامله را در اختيار داشته و يا تهيهكننده يا انجامدهنده آن باشد و يا اينكه وظيفه تهيه و توزيع و فروش مورد معامله را بعهده داشته باشد.