پايان مرحله اكتشاف - رسيدن بتوليد تجاري پايان عمليات اكتشافي
1
پايان عمليات اكتشافي براي هر ميدان تاريخ خواهد بود كه طرف دوم گزارشي حاكي از تكميل يك چاه تجارتي تسليم كند. اين گزارش بايد تاريخچه مشروحي از وضع چاه از جمله اطلاعات و نتيجه آزمايشهاي مربوط به زمين شناسي، حفاري مهندسي نفت و ذخاير نفتي و توليد آنرا در برداشته باشد. تفاهم بر اين است كه آزمايشهاي مربوط بكشف و تكميل چاه تجاري مزبور بايد با حضور نماينده طرف اول انجام شود. براي اين منظور همينكه نشانهاي از وجود نفت مشاهده شود بايد بطرف اول اطلاع داده شود. چاه تجاري
2
چاه وقتي تجاري شناخته ميشود كه يا: الف - قابليت بهره دهي فرضي آن كه بر مبناي ضخامت طبقه بهره ده - خصوصيات پتروفيزيكي سنگهاي مخزن - اطلاعات حاصله از تجزيه و آزمايش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سيالات موجود در مخزن (P.V.T) ضريبهاي بهره دهي در ميزانهاي مختلف توليد و در صورت فرض حريمي بشعاع نيم ميل در اطراف حلقه چاه حاكي از اين باشد كه چاه در ظرف يك مدت شش ساله ميتواند با فشار طبيعي مقادير كافي نفت توليد كند بطوريكه ارزش تنزيل شده آن در تاريخ ارزيابي و با نرخ تنزيل ده درصد بر اساس بهاي اعلان شده مربوطه كه ميتوان تصور كرد معادل دو برابر هزينه حفر و تكميل چاه مزبور باشد يا:
ب
ثابت شود كه ميتواند با فشار طبيعي بمدت سي روز متوالي بميزان روزي دو هزار بشكه نفت خام چنانچه عمق طبقه نفت ده از 2500 متر بيشتر نباشد و روزي سه هزار بشكه در صورتيكه عمق زيادتر باشد توليد كند. كشف يك چاه تجاري بطوريكه در اين بند مقرر شده به تنهائي براي احراز اينكه طبقه نفت ده يا منبع مربوطه يك ميدان تجاري است كافي تلقي نخواهد شد. مقررات مذكور در اين ماده همچنين در مورد نخستين چاه يا چاههاي تجاري كه بعداً در ساير قسمتهاي ناحيه كشف شود نيز مصداق خواهد داشت. ميدان تجاري 3 - بمحض اينكه طرف دوم باين نتيجه رسيده كه عمليات وي بمرحله كشف ميدان تجاري رسيده است گزارش تفصيلي استنباط خود را بطرف اول تسليم خواهد نمود. 4 - گزارشي كه طرف دوم بموجب بند 3 بالا بطرف اول تسليم مينمايد بايد بطور وضوح حاوي اطلاعات فني منجمله مراتب زير باشد ولي محدود باين موارد نخواهد بود. الف - اطلاعات زمين شناسي و ژئوفيزيكي - ضخامت طبقه بهره ده - فاصله يا فواصل بين سطوح مختلف تماس سيالات - آزمايش مغزهها خصوصيات پتروفيزيكي سنگهاي مخزن - تجزيه و آزمايش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سيالات موجود در مخزن (P.V.T) قابليت بالقوه بهره دهي مخزن - قابليت بالقوه بهره دهي روزانه هر چاه خصوصيات و تركيبات مربوطه نفت خام كشف شده - عمق - فشار و ساير خصوصيات مخزن و سيالات موجود در آن.
ب
فاصله و ميزان دسترس بودن مخزن از كنار دريا و بازارهاي عمده - فراهم بودن وسايل حمل و نقل تا بازارهاي مزبور يا ميزان مخارجي كه براي ايجاد يا تكميل وسائل مزبور مورد نياز باشد.
ج
هر گونه اطلاعات مربوطه ديگر كه مورد استناد طرف دوم قرار گرفته و استنباطات وي مبتني بر آن بوده باشد. د - نظرياتي كه بوسيله كارشناس يا كارشناساني كه تصدي عمليات را بر عهده داشتهاند ابراز گرديده باشد. 5 - طرف اول گزارش طرف دوم ظرف مدت معقول مورد بررسي قرار خواهد داد تا تشخيص دهد كه آيا ميدان تجاري بدان معني كه در بند 6 اين ماده تعريف گرديده كشف شده است يا نه. 6 - طرفين موافقت دارند كه از نظر اين قرارداد ميدان فقط وقتي تجاري تلقي ميشود كه مقدار نفتي كه استخراج آن از ميدان مزبور بطور معقول قابل پيش بيني است طوري باشد كه تحويل نفت خام در كنار دريا بر مبناي زير امكان پذير باشد. هرگاه از ارزش كنوني بهاي كليه نفت خامي كه انتظار ميرود در بيست سال اول توليد و صادر شود بر اساس بهاي اعلان شده مربوطه كه ميتوان تصور كرد و ذيلا بعنوان ارزش تنزيل شده بآن اشاره خواهد شد اقلام زير كسر شود. الف - ارزش كنوني كليه هزينههاي جاري مربوط بمقدار نفت خامي كه انتظار ميرود ظرف بيست سال اول توليد و صادر شود از جمله هزينههاي برداشت، عمل آوردن، انبار كردن، حمل و نقل، بارگيري هزينههاي ديگر.
ب
كليه هزينههاي اكتشافي كه بموجب اين قرارداد تا كشف ميدان تجاري بعمل آمده باضافه هزينههاي اكتشافي برآوردي كه در مدت باقيمانده ازدوره اكتشاف بايد انجام شود.
ج
هزينههاي توسعهاي انجام شده (در صورت وقوع) و هزينههاي توسعهاي پيش بيني شده باضافه ارزش كنوني بهرهاي كه طرف اول طبق بند 9(الف) اين ماده بايد روي سرمايه لازم براي توسعه ميدان مربوطه بپردازد. د - مبلغي متناسب با ميزان پرداخت مشخص معادل نسبتهاي مشروحه زير از ارزش تنزيل شده مذكور در بالا در مورد نفت خام كه پيش بيني ميشود در ظرف بيست سال توليد و صادر گردد. 12/5 درصد ارزش تنزيل شده نخستين يكصد ميليون بشكه نفت خام مزبور. 14/- درصد ارزش تنزيل شده پنجاه ميليون بشكه بعدي نفت خام مزبور. 16/- درصد ارزش تنزيل شده مازاد بر صد و پنجاه ميليون بشكه از نفت خام مزبور. ھ - هر هزينه ديگري كه با عمليات مجاز مورد بحث بستگي داشته باشد. سود باقيمانده از 45% ارزش تنزيل شده كمتر نباشد. براي محاسبه ارزش كنوني در كليه موارد مذكور در اين ماده نرخ تنزيل سالانه 10% براي مدت بيست سال در نظر گرفته خواهد شد. هرگاه جمع مقدار نفت خامي كه بطور معقول استحصال آن از دو يا چند ميدان در ناحيه واگذاري قابل پيش بيني بشود طوري باشد كه رويهمرفته با ضابطه تجاري بودن بنحو مقرر در اين بند (6) تطبيق نمايد دو يا چند ميدان مزبور رويهمرفته بعنوان يك ميدان تجاري شناخته خواهد شد. 7 – الف ) - هرگاه طرف اول استنباط طرف دوم را دائر بر كشف ميدان تجاري موجه تشخيص دهد مراتب را بطرف دوم اطلاع خواهد داد كليه مخارجي كه از تاريخ تكميل نخستين چاه تجاري كشف شده تا تاريخ شروع توليد تجاري بمعني مشروح در بند 2 مادة 29 اين قرارداد انجام شده بعنوان مخارج توسعه و بهره برداري تلقي خواهد شد و مخارجي كه تا آن موقع انجام شده توسط دستگاه مختلط بطرف دوم بازپرداخت خواهد شد. هرگاه طرف اول معتقد باشد كه استنباط طرف دوم دائر بر كشف ميدان تجاري ناموجه است نظريات و دلائل خود را بطرف دوم اطلاع خواهد داد. دراين صورت طرف دوم ميتواند عمليات حفاري بيشتري را انجام دهد و هرگاه از نتيجه اين حفاريهاي اضافي وجود ميدان قابل بهره برداري بميزان تجاري ثابت شود كليه مخارجي كه از تاريخ تكميل نخستين چاه تجاري كشف شده تا تاريخ شروع توليد تجاري صورت گرفته باشد بعنوان مخارج توسعه و بهره برداري تلقي خواهد شد و مخارجي كه تا آن موقع انجام شده توسط دستگاه مختلط بطرف دوم بازپرداخت خواهد شد.
ب
همينكه ميداني طبق مقررات اين ماده تجاري شناخته شود طرفهاي اول و دوم ملزم خواهند بود با توجه بذخاير قابل برداشت آن شروع بكار توسعه نموده و بدين ترتيب ظرفيت توليد ميدان را كه "ظرفيت توليد پس از توسعه" ناميده ميشود معين كنند. ظرفيت مزبور گاه بگاه توسط دو طرف تجديد نظر خواهد شد. "ظرفيت توليد پس از توسعه" كه بترتيب فوق معين ميشود هرگز نبايد از حداكثر كارآئي (MER) ميدان مربوطه طبق روشهاي صحيح صنعت تجاوزكند. 8 - مقررات اين ماده در مورد هر ميداني كه پس از نخستين ميدان كشف شود نيز بايد رعايت شود بجز آنكه: الف - در اجراي بند 6 (ب) و (ج) در مورد هر ميداني كه بعد از ميدان اول كشف شده باشد مخارج اكتشاف يا توسعه مربوط بميدان يا ميدانهاي قبلي كه در ارزيابي مربوط بتجاري بودن ميدان يا ميدانهاي مزبور منظور شده است بحساب گرفته نخواهد شد.
ب
در اجراي بند 7 (الف) هر گونه مراجعه بتاريخ شروع توليد تجاري عبارت خواهد بود از تاريخي كه بعنوان صادرات منظم 100/000 مترمكعب نفت خام از ميدان مربوطه تحويل شده باشد. تأمين سرمايه توسعه و بهره برداري ميدانهاي تجاري 9 - طرف دوم تقبل مينمايد كه بمحض كشف هر ميدان (يا ميدانهاي) تجاري در صورتيكه طرف اول درخواست بنمايد علاوه بر سهم خود، سهم پنجاه درصد طرف اول بابت كليه هزينههاي لازم براي توسعه كامل و بهره برداري از چنين ميدانهائي را (بشرح مذكور در بند 7 اين ماده) طبق برنامه توسعه اوليه كه بتوافق دو طرف رسيده است تأمين كند با اين شرط كه: (الف) - طرف اول بهرهاي معادل نرخ تنزيل سالانه بانك ژاپن باضافه يك درصد يا به نرخ 7 درصد هركدام كمتر باشد بپردازد. (ب) - هزينههاي فوق توسط طرف اول طي ده سال در بيست قسط متساوي شش ماهه بطرف دوم مسترد خواهد شد. نخستين پرداخت شش ماه پس از تاريخ شروع توليد تجاري و پرداختهاي بعدي بفواصل شش ماهه پس از آن بعمل خواهد آمد. هيچگونه مالياتي در مورد بهره متعلق به مبالغي كه بموجب اين بند توسط طرف دوم تأمين ميشود قابل پرداخت نخواهد بود. 10 - از تاريخ شروع توليد تجاري در مورد هر ميدان طرفين قرارداد توأماً مسئوليت پرداخت كليه هزينههائي را كه بعد از تاريخ مزبور براي كليه عمليات نفتي ميدان مورد بحث لازم باشد بر عهده خواهند گرفت. معذالك تفاهم حاصل است كه مقررات اين بند شامل هزينههائي كه جزو اجراي برنامه توسعه اوليه مذكور در بند 9 بالا تلقي ميشوند نخواهد بود. 11 - بمحض تحقق يك ميدان تجاري كليه هزينههائي كه تا تاريخ تكميل نخستين چاه تجاري در هر قسمت از ناحيه واگذاري بعمل آمده باشد جزء هزينههاي اكتشافي تلقي خواهد شد و بايد توسط دستگاه مختلط بترتيب مقرر در بند 13 اين ماده به طرف دوم مسترد شود. 12 - پس از تكميل نخستين چاه تجاري به ترتيب مذكور در بند 1 اين ماده طرف دوم بايد هزينههاي اكتشافي لازم را براي هر ميدان براي كار در ساير قسمتهاي ناحيه واگذاري بطور مساعده به ترتيب مقرر در بند يك (ج) مادة 11 به اينپكو بپردازد. هزينههاي مذكور پس از آغاز توليد تجاري از ميدان جديد و چنانچه توليد تجاري در چنين ميداني شروع نشود پس از پايان دوره نه (9)ساله اكتشاف بطرف دوم مسترد خواهد شد. 13 - بمنظور اجراي تعهدات بازپرداخت هزينههاي اكتشافي موضوع بندهاي 11 و12 دستگاه مختلط از طريق اينپكو مبلغي معادل هزينههاي اكتشافي به بستانكار حساب طرف دوم منظور خواهد كرد. مبالغي كه طبق اين ماده به بستانكار حساب طرف دوم منظور شده از تاريخ شروع توليد تجاري توسط اينپكو از قرار سالي يكدهم هزينههاي اكتشافي كه طرف دوم براي هر ميدان مساعده داده است باو پرداخت خواهد شد. 14 - پنجاه درصد مبالغي كه بموجب بند 13 بعنوان استرداد هزينههاي اكتشافي بطرف دوم پرداخت ميشود بايد توسط طرف دوم بطرف اول پرداخت شود. 15 - چنانچه در پايان سال نهم از تاريخ اجراء توليد تجاري تحقق نيافته باشد براي هزينههائي كه تا آن تاريخ انجام شده تعهد بازپرداخت وجود نخواهد داشت.