قانون اساسنامه بنياد شهيد انقلاب اسلامي مصوب 1377,02,27 با اصلاحات و الحاقات بعدي فصل اول - كليات
ماده 1 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
بنياد شهيد و امور ايثارگران - كه از اين پس دراين اساسنامه به اختصار بنياد ناميده مي شود - نهادي است انقلابي كه در اجراي فرمانرهبر كبير و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني رضوان ا... تعالي عليه در تاريخ 22 /12 /1358 و در پي موافقت مقام معظم رهبري مبني بر ادغام سه نهاد انقلابي بنياد شهيد انقلاب اسلامي، سازمان جانبازان انقلاب اسلامي و ستاد رسيدگي به امور آزادگان تأسيس شده و داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي و اداري است و امور آن طبق مقررات و قوانين مربوط به نهادهاي عمومي غيردولتي و در چهارچوب اين اساسنامه و آئين نامه هاي مربوطه زير نظر رئيس جمهور و نظارت عاليه مقام معظم رهبري اداره مي شود. ماده 2 - مدت فعاليت بنياد از تاريخ تأسيس نامحدود است. انحلال يا خاتمه آن با نظر مقام معظم رهبري ميباشد. فصل دوم - اهداف و وظايف ماده 3 - اهداف بنياد عبارتند از: 1 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - احياء، حفظ و ترويج فرهنگ شهادت و ايثار در جامعه 2 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - زنده نگهداشتن ياد و نام شهيدان انقلاب اسلامي و ايثارگران و حفظ آثار آنها
3
اعتلاء معرفت و تعهد جامعه در قبال ارزشهاي فرهنگ ايثار و شهادت و بالا بردن تعهد آنان نسبت به رعايت شأن، حق، حرمت، منزلت جامعه هدف و خانواده آنان 4 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - تلاش براي استفاده از امكانات عمومي جامعه و نظام و نيز بهرهگيري از سرمايه و دارايي بنياد براي رشد و اعتلاي مادي و معنوي جامعه هدف
ماده 4 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
در اين اساسنامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي رود:
الف
جامعه هدف: خانوادههاي شاهد، جانبازان، آزادگان و خانوادههاي آنان.
ب
خانواده هاي شاهد: پدر، مادر، همسر و فرزند شهيد، مفقودالاثر و اسير.
ج
خانواده جانباز و آزاده : همسر، فرزند و والدين تحت تكفل.
تبصره 1 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
تعيين مصاديق عملي شهيد، مفقودالاثر، جانباز، آزاده و اسير در چهارچوب قوانين نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران بر اساس آئيننامهاي خواهد بود كه توسط وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح با همكاري بنياد و ستاد كل نيروهاي مسلح تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
تبصره 2 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) الحاقی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
كليه كساني كه تا تاريخ تصويب اين قانون توسط بنياد به عنوان شهيد، جانباز و يا آزاده شناخته شده اند همچنان از خدمات مربوط برخوردار خواهند بود.
ماده 5 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
اهم وظايف بنياد علاوه بر اجرا و پيگيري دستورات و فرمانهاي حضرت امام خميني رضوانالله تعالي عليه و فرامين و تدابير مقام معظم رهبري در رابطه با جامعه هدف، از جمله فرمان ده مادهاي مورخ 1358.12.22 عبارتند از: الف (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - در قبال شهادت و ايثار: برنامهريزي و تلاش به منظور تبيين مفهوم و فلسفه جهاد و شهادت و ايثار، احيا، حفظ و ترويج فرهنگ و روحيه ايثارگري و شهادت طلبي در جامعه به عنوانوالاترين ارزش الهي از طريق: 1 - بسيج كليه امكانات نظام و جامعه اسلامي به ويژه نهادهاي فرهنگي، اجتماعي، هنري، آموزشي و وسايل ارتباط جمعي 2 - شناسايي و تقويت و ترويج عوامل و موجبات رشد و توسعه فرهنگ شهادتطلبي 3 - بررسي و شناسايي عوامل بازدارنده و مخرب فرهنگ شهادت و ايثارگري و تلاش در امحاء و رفع آنها
ب
در قبال شهداء و ايثارگري: برنامهريزي و تلاش براي تجليل و تكريم از مقام والاي شهدا و بزرگداشت و زنده نگهداشتن ياد و خاطره آنان از طريق: 1 - برگزاري مراسم يادبود با الهام از مكتب عاشوراي حسيني و بااستفاده از مناسبتهاي ملي و مذهبي. 2 - حفظ قداست و منزلت گلزار شهدا و محور قراردادن اين مراكز در برگزاري مراسم رسمي و مردمي و پيگيري مرمت و ارايه خدمات شايسته بهمراكز مذكور توسط شهرداريها و ساير نهادهاي ذيربط براساس ضوابطي كه بنياد اعلام ميكند. 3 - پيگيري نامگذاري معابر، ميادين، مراكز فرهنگي، اجتماعي و ساير اماكن عمومي و ملي بهنام مبارك شهدا و نصب يادمانها از طريقدستگاههاي ذيربط.
4
جمعآوري و حفظ و نگهداري و معرفي آثار فرهنگي، ادبي، هنري، وصايا و ديگر آثار شهداو ايثارگران.
تبصره (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) الحاقی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
نحوه و ضوابط اجراء اين بند به موجب آئيننامهاي كه بنا به پيشنهاد بنياد و با هماهنگي ستاد كل نيروهاي مسلح و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تهيه و به تصويب هيأت وزيران مي رسد تعيين خواهد شد. 5 - تشويق و ترغيب و حمايت از جامعه فرهنگي، آموزشي، هنري و انديشمندان، ادبا و نويسندگان در ثبت، تبيين و معرفي ويژگيها، سيره معنويو فضايل اسوههاي شهادت و ايثار. 6(الحاقي 18ˏ01ˏ1387) - توانمندسازي فردي و جمعي آحاد جامعه هدف به منظور ايفاء نقش و رسالت مطلوب و مؤثر در مديريت اداري و سياسي كشور. ج (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - در قبال جامعه هدف: برنامهريزي و تلاش براي صيانت و رشد و اعتلاي مادي و معنوي جامعه هدف در زمينههاي: 1(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور فرهنگي - آموزشي - پيگيري و نظارت امور فرهنگي، تربيتي و آموزشي فرزندان آنان و زمينهسازي رشد و تعالي فكري، روحي، اخلاقي و تحصيلي آنها از طريق: - تهذيب و كسب معنويت اسلامي و ارتقاي معرفت ديني و بهرهوركردن استعدادهاي الهي آنان. -ارائه خدمات فرهنگي و آموزشي به جامعه هدف و نظارت درجهت ايجاد تسهيلات لازم براي ارتقاي علمي، تحقيقي، آموزشي و مهارتهاي فكري و تخصصي و پرورش جسمي فرزندان آنان در تماممراحل و مقاطع تحصيلي به بهترين وجه با همكاري مراجع ذيربط. - تقويت روحيه خدمت به اسلام ناب محمدي در جامعه هدف. 2(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور معيشتي و رفاهي تلاش در جهت خود اتكايي اقتصادي و تأمين اجتماعي و رفاهي جامعه هدف از قبيل: - فراهمسازي تسهيلات و ارايه حمايتهاي لازم و آموزشهاي تخصصي، فني و حرفهاي و نيز جلب مشاركت كليه سازمانها و دستگاههاي ذيربط جهتايجاد اشتغال مفيد براي جامعه هدف. - تأمين و پرداخت حقوق، مستمري و مزاياي جامعه هدف مشمول و داراي شرايط در چهارچوب قوانين، مقررات و ضوابط مربوط. ـ تأمين بهداشت، درمان، مسكن، بيمه عمر، حوادث و بازنشستگي و نيازهاي معيشتي با حفظ عزت، كرامت ، شأن و جايگاه آنان. - ارايه خدمات و تسهيلات در زمينه ازدواج فرزندان و همسران شاهد. - پيگيري و انجام اقدامات ممكن درجهت ارايه خدمات و تسهيلات و مساعدتهاي لازم به والدين معظم شاهد. ـ توجه خاص به امور فرزندان معلول، والدين از كارافتاده و همسران غير مزدوج شهداء. ـ بسترسازي براي حضور فيزيكي فعال و مؤثر جانبازان در عرصه اجتماعي و پيشبيني امكانات خاص در معابر، اماكن عمومي و اداري، فضاها و وسايط نقليه عمومي در سطح شهرها و كشور. 3(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور حقوقي و قضايي تلاش درجهت حل و فصل امور حقوقي و قضايي جامعه هدف با همكاري مراجع ذيربط از طريق: - پيشنهاد و همكاري با مراجع قضايي در تعيين، نصب و عزل قيم و امين و مراقبت بر اعمال آنها، همچنين مراقبت بر اعمال اوليا، اوصيا، قيمها وحضانتكنندگان از صغار و محجورين جامعه هدف و رسيدگي به اختلافها در امر حضانت فرزندان و ارايه راه حل به محاكم. - مساعدت و همكاري با مراجع ذيربط درجهت تبديل و تغيير در اموال و دارايي صغار شاهد در راستاي مصالح و غبطه آنان برحسب موازين شرعي ودرصورت لزوم پيگيري به منظور حل و فصل اختلافات مربوط تا صدور حكم قطعي. - درخواست تنفيذ وصيتنامه عادي شهدا ازمحاكم ذيصلاح و پيگيري امور مربوط به انحصار وراثت و مراقبت بر احصار[احصا] و تحريم[تحرير] جامعه هدف و تقويمو نگهداري حساب اموال صغار و محجورين و معاضدت حقوقي و قضايي خانوادههاي شاهد درصورت ضرورت. - شركت كارشناسان حقوقي بنياد در محاكم ذيصلاح به عنوان وكيل در دعاوي جهت دفاع و استيفاي حقوق جامعه هدف در دعاوي مربوطه بنا به درخواست آنان. 4(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور اقتصادي - اداره و بهرهبرداري مطلوب از اموال و داراييهاي تحت پوشش بنيادو توسعه منابع مالي به منظور ايجاد پشتوانه هاي مادي براي فعاليتهاي محوله. - بكارگيري مطلوب پساندازها، اموال و داراييهاي فرزندان شاهد - كه دراختيار بنياد است - براي تأمين آينده اقتصادي آنها و جلوگيري از كاهش ارزشداراييها. تبصره - ضوابط تنظيم و صدور احكام كارگزيني و تشخيص افراد تحت تكفل شاهد بموجب آييننامهاي خواهد بود كه توسط بنياد و سازمان اموراداري و استخدامي تهيه و بهتصويب هيأت وزيران خواهد رسيد. فصل سوم - اموال، داراييها و منابع مالي ماده 6 - اموال و داراييهاي بنياد عبارت است از: 1 - كليه اموال منقول و غيرمنقول، سهام، اوراق بهادار، وجوه نقد و ديگر داراييهايي كه به حكم محاكم به تملك بنياد درآمده يا در ميآيد. 2 - كليه اموال، داراييهايي كه از طرف دولت دراختيار بنياد قرار ميگيرد. 3 - اموال و داراييهايي كه از طرف اشخاص حقيقي و حقوقي به بنياد اهدا ميشود. 4(الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ كليه اموال و داراييها، مالكيتها و امكانات بنياد شهيد، ستاد رسيدگي به امور آزادگان و اموال و داراييهايي كه از بنياد مستضعفان با اذن مقام معظم رهبري منتقل ميشود. ماده 7 - منابع مالي بنياد عبارتند از: 1 - كمكهاي مقام معظم رهبري. 2 - كمكها و اعتبارات مصوب در بودجه عمومي كشور. 3 - درآمدهاي حاصل از فعاليتهاي اقتصادي بنياد.
4
هدايا و كمكهاي بنياد مستضعفان و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي. فصل چهارم - اركان ماده 8 - اركان بنياد عبارتند از: 1 - هيأت امنا 2 - نماينده وليفقيه در بنياد (درصورت معرفي معظمله) 3 - رئيس بنياد
ماده 9 (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸
هيأت امناي بنياد مركب از هفت نفر بهشرح زير است: - رييس جمهور به عنوان رييس هيأت امنا - نماينده وليفقيه در بنياد (درصورت تعيين) - رييس بنيادبه عنوان نايب رئيس هيأت امناء - دو نفر از وزراء فرهنگي به انتخاب رئيس جمهور - سه نفر از شخصيتها و افراد بصير در امور فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي ازميان جامعه هدف به پيشنهاد رئيس بنياد و تاييد رئيس جمهور -وزراء تعـاون، كار و رفاه اجتماعي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
تبصره (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
يكي از معاونان بنياد بنا به پيشنهاد رئيس بنياد و تأييد رئيس هيأت امناء به عنوان دبير جلسه بدون حق رأي شركت خواهد كرد. ماده 10 - وظايف و اختيارات هيأت امنا به شرح زير است: 1 - پيگيري اوامر و رهنمودهاي ابلاغي مقام معظم رهبري 2 - تصويب خط مشيها و سياستهاي كلي
3
تصويب برنامه و بودجه سالانه تشكيلات 4 - تصويب صورت حساب عملكرد سالانه 5 - ارايه گزارش عملكرد سالانه بنياد به مقام معظم رهبري و كسب رهنمودهاي لازم 6 - تصويب ساير موضوعاتي كه توسط رئيس بنياد براي تحقق اهداف بنياد ارايه ميشود 7 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ بررسي و تأييد تغييرات و اصلاحات اساسنامه پس از أخذ موافقت مقاممعظمرهبري به منظور طي مراحل تصويب. 8 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ تصويب آئين نامههاي مالي و معاملاتي بنياد در حدود قوانين و مقررات. 9 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ تصويب ضوابط سرمايه گذاري شركتهاي وابسته. 10 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ سياستگذاري نحوه اداره و اتخاذ تصميم در رابطه با نحوه اداره و مصرف درآمدهاي حاصل از فروش آن قسمت از اموال و املاك بنياد و فعاليتهاي اقتصادي سازمانهاي وابسته كه شرعاً تصرف در آنها با اذن ولي فقيه مي باشد براساس رهنمودهاي مقام معظم رهبري در جهت اهداف عاليه بنياد.
تبصره (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) الحاقی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
دستورالعمل نحوه تشكيل جلسات و تصميمگيري در اولين جلسه هيأت امناء بنا به پيشنهاد رئيس بنياد به تصويب هيأت امناء خواهد رسيد. ماده 11 - اهم وظايف نماينده ولي فقيه درصورت تعيين به شرح زير ميباشد:
1
پيشنهاد سياستهاي لازم براي حفظ و ترويج فرهنگ شهادتطلبي و ايثار در جامعه و ارائه آن به هيأت امناءجهت تصويب .
2
نظارت بر امور فرهنگي جامعه هدف و حفظ و تعميق و ترويج فرهنگ شهادت و ايثار در جامعه و نظارت بر اجراي آن. 3 - تطبيق دستورالعملها و آييننامههاي داخلي با موازين شرعي و رهنمودهاي ابلاغي مقام معظم رهبري. 4 - اعمال اختيارات شرعي تفويض شده از سوي مقام معظم رهبري. 5 (منسوخه 18ˏ01ˏ1387) - سياستگزاري نحوه اداره و اتخاذ تصميم در رابطه با نحوه اداره و مصرف درآمدهاي حاصله از فروش آن قسمت از اموال و املاك بنياد و فعاليتهاياقتصادي سازمانهاي وابسته كه شرعا تصرف در آنها با اذن ولي فقيه ميباشد براساس رهنمودهاي مقام معظم رهبري مدظله در جهت تحقق اهدافعاليه بنياد. 6(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - ارايه برنامههاي عقيدتي - سياسي جهت رشد و ارتقاء خصوصيات فكري و اخلاقي خدمتگزاران جامعه هدف و ارتقاء جو معنوي بنياد. 7 - نظارت بر حسن جريان امور بنياد. ماده 12 - رئيس بنياد بالاترين مقام اجرايي بنياد است كه به پيشنهاد رئيسجمهور و تاييد مقام معظم رهبري با حكم رئيسجمهور بهمدت چهارسال منصوب و مسووليت اداره امور بنياد و اجراي برنامهها را برعهده خواهد داشت و اهم وظايف او به شرح زير است: 1 - تهيه، تدوين و پيشنهاد خط مشيها و سياستهاي اجرايي، برنامه و بودجه سالانه، صورتهاي مالي و گزارش عملكرد سالانه بنياد به هيأت امنا براياقدام لازم. 2 - تنظيم و تدوين آييننامههاي لازم و همچنين پيشنهاد اصلاح تشكيلات جهت تصويب به مراجع ذيربط.
3
نمايندگي بنياد در كليه امور حقوقي و نزد كليه مراجع اعم از قضايي، اداري و قانونگذاري و طرح و اقامه دعاوي و دفاع و جوابگويي به هرگونهدعاوي حقوقي، جزايي و اداري به طرفيت از بنياد و انجام ساير فعاليتهاي لازم براي استيفاي حقوق بنياد با حق تعيين وكيل يا نماينده و تفويضاختيارات لازم بهآنان براي انجام امور محول و پايان دادن به دعاوي از طريق مصالحه و يا ارجاع به داوري با رعايت قوانين 4(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - انجام كليه امور مالي، اداري، فرهنگي و اجتماعي، ازجمله عزل و نصب مديران و صدور دستورالعملها و بخشنامههاي لازم همچنين گشايش انواعحسابهاي بانكي، انجام هر نوع معامله و هرگونه ارتباط با مؤسسات و سازمانهاي دولتي، غيردولتي و اشخاص حقيقي يا حقوقي. 5 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ اتخاذ تصميم در مورد سرمايه گذاري از محل منابع در اختيار بنياد در چهارچوب سياستهاي مصوب هيأت امناء. 6 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) – تهيه پيش نويس آئين نامه ها و ارائه آنها به هيأت امناء جهت طي مراحل تصويب. 7 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) – بررسي و ارائه پيشنهاد اصلاح و يا تغيير مواد اساسنامه به هيأت امناء جهت طي مراحل تصويب. 8 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) – تهيه تشكيلات تفصيلي بنياد و تصويب در هيأت امناء. 9 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) – انعقاد هرگونه قرارداد و تغيير و تبديل و يا فسخ و اقاله آن و خريد و فروش و معاوضه اموال و ماشين آلات و برگزاري مناقصه و مزايده در حدود آئيننامههاي مالي و معاملاتي. 10 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ قبول اموال واحدهاي اقتصادي و سهام يا سهام الشركه به نحوي كه متضمن صرفه و صلاح بنياد باشد. 11 (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ تأسيس، ادغام، انحلال يا واگذاري شركتها و واحدهاي اقتصادي بنياد در چهارچوب قوانين و مقررات و مصوبات هيأت امناء.
تبصره (الحاقي 18ˏ01ˏ1387) الحاقی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
رئيس بنياد ميتواند با حفظ مسؤوليت، بخشي از وظايف و اختيارات خود را به هر يك از كاركنان تفويض نمايد. فصل پنجم - امور مالي و اداري ماده 13 - بودجه تفصيلي بنياد هر سال براساس اعتبارات و كمكهاي مصوب از محل بودجه كل كشور و ساير منابع يادشده در ماده (7) ايناساسنامه تنظيم و پس از تصويب هيأت امنا بهمورد اجرا گذارده ميشود. تبصره - اعتبارات مربوط به بودجه عمومي هرسال در قالب طرح و برنامه و بهصورت كمك در بودجه كل كشور منظور ميشود.
ماده 14 (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) اصلاحی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
رئيس بنياد موظف است ظرف چهار ماه پس از تصويب اين قانون نسبت به تهيه مقررات اداري و استخدامي بنياد و ساير آئيننامههاي مورد نياز براي اجراء اين اساسنامه حسب مورد اقدام و جهت تصويب به هيأت وزيران ارائه نمايد.
ماده 15(الحاقي 18ˏ01ˏ1387) الحاقی ۱۳۸۷/۰۱/۱۸
انتقال كاركنان رسمي بنياد كه تا پايان سال 1383 به استخدام درآمدهاند و مأموريت آنها به ساير دستگاهها و نهادهاي دولتي و يا عمومي با رعايت مقررات مربوط به كاركنان دولت مجاز است. ماده 16- مقررات اداري و استخدامي بنياد ظرف (3) ماه پس از تصويب اين اساسنامه در چهارچوب قانون نظام هماهنگ پرداخت بنا به پيشنهادمشترك بنياد و سازمان امور اداري و استخدامي كشور بهتصويب هيأت وزيران ميرسد. 17-كليه قوانين و مقررات مغاير با اين اساسنامه لغو ميگردد. قانون فوق مشتمل بر شانزده ماده و چهار تبصره در جلسه علني روز يكشنبه مورخ بيست و هفتم ماه ارديبهشت ماه يكهزارو سيصدو هفتادو هفت مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 6/3/1377 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است . رئيس مجلس شوراي اسلامي – علي اكبر ناطق نوري