اهم وظايف بنياد علاوه بر اجرا و پيگيري دستورات و فرمانهاي حضرت امام خميني رضوانالله تعالي عليه و فرامين و تدابير مقام معظم رهبري در رابطه با جامعه هدف، از جمله فرمان ده مادهاي مورخ 1358.12.22 عبارتند از: الف (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - در قبال شهادت و ايثار: برنامهريزي و تلاش به منظور تبيين مفهوم و فلسفه جهاد و شهادت و ايثار، احيا، حفظ و ترويج فرهنگ و روحيه ايثارگري و شهادت طلبي در جامعه به عنوانوالاترين ارزش الهي از طريق: 1 - بسيج كليه امكانات نظام و جامعه اسلامي به ويژه نهادهاي فرهنگي، اجتماعي، هنري، آموزشي و وسايل ارتباط جمعي 2 - شناسايي و تقويت و ترويج عوامل و موجبات رشد و توسعه فرهنگ شهادتطلبي 3 - بررسي و شناسايي عوامل بازدارنده و مخرب فرهنگ شهادت و ايثارگري و تلاش در امحاء و رفع آنها
ب
در قبال شهداء و ايثارگري: برنامهريزي و تلاش براي تجليل و تكريم از مقام والاي شهدا و بزرگداشت و زنده نگهداشتن ياد و خاطره آنان از طريق: 1 - برگزاري مراسم يادبود با الهام از مكتب عاشوراي حسيني و بااستفاده از مناسبتهاي ملي و مذهبي. 2 - حفظ قداست و منزلت گلزار شهدا و محور قراردادن اين مراكز در برگزاري مراسم رسمي و مردمي و پيگيري مرمت و ارايه خدمات شايسته بهمراكز مذكور توسط شهرداريها و ساير نهادهاي ذيربط براساس ضوابطي كه بنياد اعلام ميكند. 3 - پيگيري نامگذاري معابر، ميادين، مراكز فرهنگي، اجتماعي و ساير اماكن عمومي و ملي بهنام مبارك شهدا و نصب يادمانها از طريقدستگاههاي ذيربط.
4
جمعآوري و حفظ و نگهداري و معرفي آثار فرهنگي، ادبي، هنري، وصايا و ديگر آثار شهداو ايثارگران.
تبصره (الحاقي 18ˏ01ˏ1387)
نحوه و ضوابط اجراء اين بند به موجب آئيننامهاي كه بنا به پيشنهاد بنياد و با هماهنگي ستاد كل نيروهاي مسلح و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تهيه و به تصويب هيأت وزيران مي رسد تعيين خواهد شد. 5 - تشويق و ترغيب و حمايت از جامعه فرهنگي، آموزشي، هنري و انديشمندان، ادبا و نويسندگان در ثبت، تبيين و معرفي ويژگيها، سيره معنويو فضايل اسوههاي شهادت و ايثار. 6(الحاقي 18ˏ01ˏ1387) - توانمندسازي فردي و جمعي آحاد جامعه هدف به منظور ايفاء نقش و رسالت مطلوب و مؤثر در مديريت اداري و سياسي كشور. ج (اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - در قبال جامعه هدف: برنامهريزي و تلاش براي صيانت و رشد و اعتلاي مادي و معنوي جامعه هدف در زمينههاي: 1(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور فرهنگي - آموزشي - پيگيري و نظارت امور فرهنگي، تربيتي و آموزشي فرزندان آنان و زمينهسازي رشد و تعالي فكري، روحي، اخلاقي و تحصيلي آنها از طريق: - تهذيب و كسب معنويت اسلامي و ارتقاي معرفت ديني و بهرهوركردن استعدادهاي الهي آنان. -ارائه خدمات فرهنگي و آموزشي به جامعه هدف و نظارت درجهت ايجاد تسهيلات لازم براي ارتقاي علمي، تحقيقي، آموزشي و مهارتهاي فكري و تخصصي و پرورش جسمي فرزندان آنان در تماممراحل و مقاطع تحصيلي به بهترين وجه با همكاري مراجع ذيربط. - تقويت روحيه خدمت به اسلام ناب محمدي در جامعه هدف. 2(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور معيشتي و رفاهي تلاش در جهت خود اتكايي اقتصادي و تأمين اجتماعي و رفاهي جامعه هدف از قبيل: - فراهمسازي تسهيلات و ارايه حمايتهاي لازم و آموزشهاي تخصصي، فني و حرفهاي و نيز جلب مشاركت كليه سازمانها و دستگاههاي ذيربط جهتايجاد اشتغال مفيد براي جامعه هدف. - تأمين و پرداخت حقوق، مستمري و مزاياي جامعه هدف مشمول و داراي شرايط در چهارچوب قوانين، مقررات و ضوابط مربوط. ـ تأمين بهداشت، درمان، مسكن، بيمه عمر، حوادث و بازنشستگي و نيازهاي معيشتي با حفظ عزت، كرامت ، شأن و جايگاه آنان. - ارايه خدمات و تسهيلات در زمينه ازدواج فرزندان و همسران شاهد. - پيگيري و انجام اقدامات ممكن درجهت ارايه خدمات و تسهيلات و مساعدتهاي لازم به والدين معظم شاهد. ـ توجه خاص به امور فرزندان معلول، والدين از كارافتاده و همسران غير مزدوج شهداء. ـ بسترسازي براي حضور فيزيكي فعال و مؤثر جانبازان در عرصه اجتماعي و پيشبيني امكانات خاص در معابر، اماكن عمومي و اداري، فضاها و وسايط نقليه عمومي در سطح شهرها و كشور. 3(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور حقوقي و قضايي تلاش درجهت حل و فصل امور حقوقي و قضايي جامعه هدف با همكاري مراجع ذيربط از طريق: - پيشنهاد و همكاري با مراجع قضايي در تعيين، نصب و عزل قيم و امين و مراقبت بر اعمال آنها، همچنين مراقبت بر اعمال اوليا، اوصيا، قيمها وحضانتكنندگان از صغار و محجورين جامعه هدف و رسيدگي به اختلافها در امر حضانت فرزندان و ارايه راه حل به محاكم. - مساعدت و همكاري با مراجع ذيربط درجهت تبديل و تغيير در اموال و دارايي صغار شاهد در راستاي مصالح و غبطه آنان برحسب موازين شرعي ودرصورت لزوم پيگيري به منظور حل و فصل اختلافات مربوط تا صدور حكم قطعي. - درخواست تنفيذ وصيتنامه عادي شهدا ازمحاكم ذيصلاح و پيگيري امور مربوط به انحصار وراثت و مراقبت بر احصار[احصا] و تحريم[تحرير] جامعه هدف و تقويمو نگهداري حساب اموال صغار و محجورين و معاضدت حقوقي و قضايي خانوادههاي شاهد درصورت ضرورت. - شركت كارشناسان حقوقي بنياد در محاكم ذيصلاح به عنوان وكيل در دعاوي جهت دفاع و استيفاي حقوق جامعه هدف در دعاوي مربوطه بنا به درخواست آنان. 4(اصلاحي 18ˏ01ˏ1387) - امور اقتصادي - اداره و بهرهبرداري مطلوب از اموال و داراييهاي تحت پوشش بنيادو توسعه منابع مالي به منظور ايجاد پشتوانه هاي مادي براي فعاليتهاي محوله. - بكارگيري مطلوب پساندازها، اموال و داراييهاي فرزندان شاهد - كه دراختيار بنياد است - براي تأمين آينده اقتصادي آنها و جلوگيري از كاهش ارزشداراييها. تبصره - ضوابط تنظيم و صدور احكام كارگزيني و تشخيص افراد تحت تكفل شاهد بموجب آييننامهاي خواهد بود كه توسط بنياد و سازمان اموراداري و استخدامي تهيه و بهتصويب هيأت وزيران خواهد رسيد. فصل سوم - اموال، داراييها و منابع مالي ماده 6 - اموال و داراييهاي بنياد عبارت است از: 1 - كليه اموال منقول و غيرمنقول، سهام، اوراق بهادار، وجوه نقد و ديگر داراييهايي كه به حكم محاكم به تملك بنياد درآمده يا در ميآيد. 2 - كليه اموال، داراييهايي كه از طرف دولت دراختيار بنياد قرار ميگيرد. 3 - اموال و داراييهايي كه از طرف اشخاص حقيقي و حقوقي به بنياد اهدا ميشود. 4(الحاقي 18ˏ01ˏ1387) ـ كليه اموال و داراييها، مالكيتها و امكانات بنياد شهيد، ستاد رسيدگي به امور آزادگان و اموال و داراييهايي كه از بنياد مستضعفان با اذن مقام معظم رهبري منتقل ميشود. ماده 7 - منابع مالي بنياد عبارتند از: 1 - كمكهاي مقام معظم رهبري. 2 - كمكها و اعتبارات مصوب در بودجه عمومي كشور. 3 - درآمدهاي حاصل از فعاليتهاي اقتصادي بنياد.
4
هدايا و كمكهاي بنياد مستضعفان و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي. فصل چهارم - اركان ماده 8 - اركان بنياد عبارتند از: 1 - هيأت امنا 2 - نماينده وليفقيه در بنياد (درصورت معرفي معظمله) 3 - رئيس بنياد