كاركنان نيروي انتظامي از نظر امور انضباطي تابع آئين نامه انضباطي نيروهاي مسلح مصوب فرمانده كل قوا مي باشند. ماده 119 - كاركنان به اقتضاي ابراز لياقت و شايستگي به شرح زير مورد تشويق قرار مي گيرند: الف - تشويق شفاهي. ب - تشويق كتبي. ج (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ تشويق در دستور قسمتي د (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ تشويق در دستور نيروي انتظامي يا سازمان ه(اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ ـ تشويق در فرمان همگاني و - اعطاي مرخصي تشويقي حداكثر به مدت سي روز در طول يك سال. ز - اعطاي جوايز. ح - اعطاي پاداش نقدي از يك تا سه برابر وجوه دريافتي ماهانه در طول يك سال. ط ـ - اعطاي يك واحد ارتقاء حقوقي با تصويب فرمانده نيروي انتظامي. ي - سفر حج يا عمره مفرده يا عتبات عاليات و ساير اماكن متبركه با هزينه نيروي انتظامي. ك - اعطاي ارشديت، به ميزان كمتر از حداقل مدت توقف قانوني در درجه يا رتبه مربوطه. ل - اعطاي درجه يا يك رتبه تشويقي با احتساب قدمت خدمت در درجه يا رتبه قبل. م - اعطاي نشان. تبصره 1 - فرماندهان و مسؤولين در صورت اقتضاء مي توانند در حدود اختيارات قانوني خود تنبيه در حال اجرا را به عنوان تشويق مورد عفو قرار دهند. تبصره 2 - نيروي انتظامي مي تواند با تصويب مقامات مذكور در ماده (87) اين قانون همه ساله حداكثر به نسبت يك درصد از كاركناني كه بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته و شايستگي و خلاقيت و ابتكار لازم را در جهت پيشبرد اهداف سازمان از خود بروز داده اند، براي يك بار در طول خدمت يك رتبه حقوقي تشويقي اعطاء نمايد. تبصره 3 – تشويق هاي موضوع بندهاي (ح)، (طـ) و (ي) اين ماده با رعايت دستورالعملي كه توسط نيروي انتظامي تهيه و پس از تأييد وزارت كشور و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور به تصويب هيأت وزيران مي رسد، اعطاء و به مورد اجرا گذاشته خواهد شد. ماده 120 - تنبيهاتي كه به علت تخلفات كاركنان اعمال مي شود به شرح زير است: الف - توبيخ شفاهي. ب - توبيخ كتبي. ج (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ توبيخ در دستور قسمتي د (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ توبيخ در دستور نيروي انتظامي يا سازمان ه(اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ ـ توبيخ در فرمان همگاني و - خدمت شبانه روزي در قسمت حداكثر به مدت سي روز. ز - بازداشت غيرقابل تمديد در بازداشتگاه حداكثر به مدت سي روز. ح - كسر حقوق حداكثر به ميزان يك پنجم، حداكثر به مدت چهار ماه. ط - انتظار خدمت حداكثر به مدت شش ماه. ي - بدون كاري حداكثر تا سه ماه. ك - محروميت از ترفيع حداكثر به مدت چهار سال. ل - تنزيل موقت يك درجه يا رتبه حداكثر به مدت دو سال. م - تنزيل دائم يك درجه يا رتبه. ن - معافيت از خدمت. س - اخراج از خدمت. تبصره 1 – در صورتي كه تنزيل درجه يا رتبه براي مدت محدود اعمال شود، پس از انقضاي مدت مذكور كاركنان مورد تنبيه، به درجه يا رتبه قبل از تنبيه با قدمتي معادل مدت قدمت قبل از تنبيه به علاوه مدت تنبيه نائل و به خدمت ادامه داده و ترفيعات بعدي آنان بر اساس درجه يا رتبه مزبور خواهد بود و در صورتي كه تنزيل درجه يا رتبه به طور دائم اعمال شود، كاركنان مورد تنبيه با احتساب قدمت خدمت در درجه يا رتبه قبل از تنبيه پس از طي حداقل مدت توقف، به درجه يا رتبه بالاتر نائل شده و ترفيعات بعدي آنان طبق مقررات اين قانون خواهد بود. تبصره 2 - در معافيت از خدمت، كاركناني كه بيست سال و بيشتر سابقه خدمت دارند بازنشسته و كمتر از بيست سال بازخريد خواهند شد. ماده 121 (منسوخه 24ˏ12ˏ1395) - رسيدگي به تخلفات كاركنان كه فرمانده انتظامي استان يا رؤسا و مسؤولين رده هاي همطراز و بالاتر براي آنان پيشنهاد محروميت از ترفيع، تنزيل درجه يا رتبه،معافيت از خدمت و يا اخراج مي دهند در هيأت هايي مركب از اعضاء مشروحه زير به عمل مي آيد: الف - معاون نيروي انساني نيروي انتظامي يا جانشين وي. ب - رئيس بازرسي كل نيروي انتظامي يا جانشين وي. ج - معاون ذي ربط سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي يا جانشين وي. د - معاون ذي ربط سازمان حفاظت اطلاعات نيروي انتظامي يا جانشين وي. ه ـ - نماينده سازمان قضائي نيروهاي مسلح. تبصره 1 – در صورت تراكم كار، يا ضرورت به پيشنهاد هيأت موضوع ماده (121) و تصويب هيأت موضوع ماده (122) در مقاطع و درجات خاص هيأت هايي با تركيب نمايندگان ثابت مقامات مذكور در ماده (121) در استانها يا يگانهاي مستقل تشكيل مي شود و رأي صادره توسط اين هيأت ها به منزله رأي هيأت موضوع ماده (121) مي باشد. تبصره 2 – در مورد رسيدگي به تخلفات كاركنان سازمانهاي عقيدتي سياسي و حفاظت اطلاعات نيروي انتظامي هيأت بدوي مستقل با تركيب مشابه كه در آئين نامه اجرائي موضوع تبصره (2) ماده (125) تعيين ميشود در همان سازمانها تشكيل مي گردد. نماينده فرمانده نيروي انتظامي نيز با حق رأي عضو اين هيأتها خواهد بود. تبصره 3 - تخلفات كاركناني كه با حكم يا تصويب جانشين فرماندهي كل قوا در نيروي انتظامي منصوب شده اند بنا به پيشنهاد وي توسط هيأت موضوع ماده (122) مورد رسيدگي قرار خواهد گرفت. تبصره 4 - چگونگي اجراي تنبيه در مورد دارندگان درجات اميري در آيين نامه موضوع تبصره (2) ماده (125) اين قانون تعيين مي گردد. تبصره 5 - هيأت مي تواند از اشخاصي كه ضروري تشخيص دهد به منظور اظهارنظر بدون حق رأي دعوت نمايد. تبصره 6 - دعوت از شخص متخلف و معترض جهت استماع دفاعيات در جلسه رسيدگي و تجديدنظر الزامي است و بايد حداقل يك هفته قبل موضوع تخلف و تاريخ تشكيل جلسه كتباً به وي ابلاغ شود و در صورتي كه دوبار بدون عذر موجه (به تشخيص هيأت) در جلسه هيأت حضور نيابد غياباً به پرونده رسيدگي و اتخاذ تصميم خواهد شد. تبصره 7 - حداقل يك هفته قبل از تشكيل جلسه رسيدگي، موضوع تخلف و دلائل مربوطه و خلاصه پرونده و سوابق كاركنان متخلف به تمامي اعضاء هيأت اعلام مي گردد.
تبصره 8 (منسوخه 08ˏ04ˏ1390)
درجه يا رتبه يا جايگاه خدمتي اعضاء هيأت رسيدگي مي بايست يك درجه يا رتبه يا جايگاه از درجه يا رتبه يا جايگاه خدمتي كاركنان متخلف بالاتر باشد. تبصره 9 - تصميمات هيأتهاي رسيدگي با اكثريت آراء معتبر خواهد بود و به جز در مورد تنزيل دائم درجه، معافيت و اخراج از خدمت قطعي مي باشد. در اين موارد نيز چنانچه حداكثر ظرف مدت يك ماه پس از ابلاغ رأي مورد اعتراض قرار نگيرد قطعي مي گردد. تبصره 10 - رسيدگي به تخلفات انضباطي و آموزشي محصلين بدو خدمت به عهده شوراي آموزشي مربوط بوده و تصميمات متخذه پس از تصويب فرماندهي نيروي انتظامي قابل اجرا خواهد بود.
تبصره 11 (منسوخه 08ˏ04ˏ1390)
كاركنان پايور آزمايشي و پيماني كه در طول و قبل از پايان خدمت آزمايشي يا اتمام قرارداد عدم صلاحيت و يا عدم كارآيي آنان محرز شود به پيشنهاد فرمانده انتظامي استان، رؤسا و مسؤولين همطراز و يا بالاتر و با تصويب فرمانده نيروي انتظامي از كار بركنار مي شوند و استخدام آنان منتفي مي گردد. تبصره 12 - كاركناني كه رأي به معافيت و اخراج از خدمت آنها صادر مي گردد از تاريخ ابلاغ رأي تا زمان انفكاك از نيرو، منتظر خدمت مي شوند و در صورتي كه توسط هيأت تجديد نظر موضوع ماده (122) در خدمت ابقاء شوند ايام انتظار خدمت به انتساب تبديل مي گردد. ماده 122 (منسوخه 24ˏ12ˏ1395) - هيأت تجديدنظر از اعضاء زير تشكيل خواهد شد: الف (منسوخه 08ˏ04ˏ1390) - جانشين فرمانده كل قوا يا نماينده ايشان در حد معاون. ب - فرمانده نيروي انتظامي يا جانشين وي. ج - رئيس سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي يا جانشين وي. د - رئيس سازمان حفاظت اطلاعات نيروي انتظامي يا جانشين وي. ه ـ - رئيس سازمان قضائي نيروهاي مسلح يا جانشين وي. تبصره - كاركنان معترض به تصميمات هيأتهاي رسيدگي موضوع ماده (121) مي بايست حداكثر ظرف مدت يك ماه از تاريخ ابلاغ تصميمات هيأت، اعتراض كتبي خود را با ذكر ادله و به انضمام مدارك لازم به دبيرخانه هيأت رسيدگي تسليم و يا با پست سفارشي ارسال نمايند. هيأتهاي رسيدگي موظفند حداكثر ظرف مدت يك هفته پس از انقضاء مهلت قانوني اعتراض پرونده را به دبيرخانه هيأت تجديدنظر ارسال نمايند. تصميمات اين هيأت با رأي اكثريت اعضاء معتبر و قطعي خواهد بود. ماده 123 - كاركنان نسبت به آراء قابل اجراء هر يك از دو هيأت مي توانند ظرف يك ماه پس از ابلاغ به محاكم صالحه شكايت نمايند. آراء قطعي محاكم مذكور در هر صورت لازم الاجراء مي باشد. تبصره – در صورت نقض آراء هر يك از هيأتها توسط محاكم، هيأت ذي ربط موظف است با توجه به رأي محكمه و با رعايت ساير مقررات و تشريفات قانوني مجدداً به موضوع رسيدگي و تصميم گيري نمايد. كاركنان در مدت بين صدور رأي قطعي محكمه و تصميم گيري مجدد هيأت در وضعيت انتساب قرار خواهند داشت. ماده 124 - اعلام جرم نظامي عليه هر يك از كاركنان پايور و پيماني جز در مواردي كه مستقيماً توسط سازمان قضائي كشف مي شود و يا داراي شاكي خصوصي مي باشد، فقط توسط فرماندهان انتظامي استانها و مقامات همطراز و بالاتر صورت مي پذيرد. در صورتي كه دلايل و مدارك وقوع جرم به دست نيامده و موضوع در زمره تخلف انتظامي باشد مراتب توسط فرماندهان ياد شده به هيأتهاي موضوع مادتين (121) و (122) اين قانون منعكس خواهد شد. تبصره 1 (منسوخه 08ˏ04ˏ1390) - در مواردي كه تخلف انضباطي كاركنان داراي عنوان مجرمانه نيز باشد، ابتداء به عنوان جرم توسط مرجع قضائي رسيدگي و در صورت محكوميت، رسيدگي به عنوان تخلف انضباطي منتفي خواهد شد در غير اين صورت، صدور قرار منع تعقيب يا رأي برائت از سوي مرجع قضائي، مانع از رسيدگي به موضوع تحت عنوان انضباطي نخواهد بود. به هر حال رسيدگي به يك تخلف تحت دو عنوان جرم و تخلف انضباطي به طور همزمان ممنوع است. تبصره 2 (منسوخه 08ˏ04ˏ1390) - چنانچه كاركنان مرتكب چندين تخلف شوند كه داراي منشاء واحدي نباشد به نحوي كه برخي از آنها داراي عنوان مجرمانه و برخي ديگر داراي عنوان انضباطي باشد، جرائم آنان توسط مراجع قضائي و تخلفات انضباطي آنان حسب مورد مطابق با آئين نامه رسيدگي به تخلفات يا آئين نامه انضباطي رسيدگي خواهد شد.