قانون الحاق ايران بكنوانسيون حمايت ميراث فرهنگي و طبيعي جهان مصوب 1353,10,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
كنوانسيون حمايت ميراث فرهنگي و طبيعي جهان كه در تاريخ 16 نوامبر 1972 (25 آبانماه 1351) بتصويب هفدهمين اجلاسيه كنفرانس عمومي يونسكو رسيده است مشتمل بر يك مقدمه و سي و هشت ماده تصويب و اجازه تسليم اسناد الحاق آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن كنوانسيون ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 27ر8ر1353، در جلسه روز يكشنبه هشتم ديماه يكهزار و سيصد و پنجاه و سه شمسي بتصويب مجلس شورايملي رسيد. رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي كنوانسيون براي حمايت ميراث فرهنگي و طبيعي جهان كنفرانس عمومي سازمان ترتيبي، علمي و فرهنگي ملل متحد منعقد در پاريس ضمن هفدهمين اجلاسيه خود مورخ 17 اكتبر تا 21 نوامبر 1972، با درنظر گرفتن اينكه ميراث فرهنگي و ميراث طبيعي، نه تنها بر اثر عوامل عادي تخريب بلكه بعلت تحول زندگي اجتماعي و اقتصادي كه با پديدههاي زيان بار و مخرب وخامت آن تشديد ميگردد، بيش از پيش در معرض تهديد قرار ميگرند[ميگيرند]، با توجه به اينكه ويراني يا انهدام هر قسمت از ميراث فرهنگي و طبيعي موجب فقر شديد ميراث همه ملل جهان ميگردد. با توجه به اينكه حمايت از اين ميراث در سطح ملي غالباً بخاطر كثرت وسائل مورد نياز و كمبود منابع اقتصادي، علمي و فني كشوري كه اموال مورد حمايت در قلمرو آن واقع است كافي نيست، با يادآوري اينكه در اساسنامه سازمان پيشبيني شده، كه اين سازمان با مراقبت در حفظ و حمايت ميراث جهاني و توصيه كنوانسيونهاي بينالمللي لازم به ملل ذينفع بپاسداري پيشبرد و اشاعه دانش كمك خواهد كرد، با توجه به اينكه كنوانسيونها توصيهنامهها و قطعنامههاي بينالمللي موجود درباره اموال فرهنگي و طبيعي نمايشگر اهميتي است كه حفظ اين اموال منحصر بفرد و جايگزين ناپذير بهر ملتي كه متعلق باشد، براي كليه ملل جهان در بر دارد، با توجه به اينكه برخي از ميراث فرهنگي و طبيعي داراي مزاياي استثنائي هستند كه بايد بعنوان ميراث جهاني بشريت حفظ گردند، با توجه باينكه در مقابل وسعت و وخامت خطرات جديدي كه اين اموال را تهديد ميكند، لازم است كه جامعه بينالمللي با بذل كمك جمعي، كه جاي اقدامات دولت مربوط را نميگيرد، ليكن كمك مؤثري براي آن بشمار ميرود، در امر حمايت از ميراث فرهنگي و طبيعي داراي ارزش جهاني استثنائي، شركت جويد، با توجه به اينكه براي نيل باين مقصود ضرورت دارد مقررات تازهئي بصورت كنوانسيون، كه متضمن روش مؤثري جهت حمايت جمعي ميراث فرهنگي و طبيعي داراي ارزش جهاني استثنائي باشد بنحو دائم و بر طبق روشهاي علمي و جديد وضع گردد، كنفرانس عمومي پس از اينكه طي شانزدهمين اجلاسيه خود تصميم گرفت كه اين امر، موضوع يك كنوانسيون بينالمللي واقع شود، در تاريخ 16نوامبر 1972 كنوانسيون حاضر را مورد تصويب قرار داد. 1 - تعاريف ميراث فرهنگي و طبيعي
ماده 1
بلحاظ كنوانسيون حاضر، آنچه ذيلا ذكر ميگردد بعنوان «ميراث فرهنگي» تلقي ميشود: آثار: آثار معماري، مجسمهسازي يا نقاشي در بناها، عوامل و بناهائي كه جنبه باستاني دارند، كتيبهها، غارها و مجموع عواملي كه از نظر تاريخي، هنري و علمي داراي ارزش جهاني استثنائي هستند، مجموعهها: مجموعة بناهاي مجزا يا مجتمع كه از نظر معماري، منحصر بفرد بودن، يا بستگي و موقع آنها در يك منظره طبيعي، به لحاظ تاريخي، هنري و علمي داراي ارزش جهاني استثنائي هستند، محوطهها: آثار انسان يا آثاريكه توأماً بوسيله انسان و طبيعت ايجاد شده است و نيز مناطق شامل محوطههاي باستاني كه بلحاظ تاريخي، زيبائيشناسي، نژادشناسي يا مردمشناسي ايران داراي ارزش جهاني استثنائي هستند.
ماده 2
بلحاظ كنوانسيون حاضر، آنچه ذيلا ذكر ميگردد «ميراث طبيعي» بشمار ميرود: آثار طبيعي متشكل از تركيبات فيزيكي و زيستشناسي يا مجموعهئي از اين نوع تركيبات كه از نظر زيبائيشناسي يا علمي حائز ارزش جهاني استثنائي هستند، تركيبات ارضي و جغرافيائي طبيعي و مناطق كاملا مشخص كه زيستگاه حيوانات و منطقه رشد گياهان مورد تهديد بوده، از نظر علمي و حفاظت حائز ارزش جهاني استثنائي هستند، محوطه طبيعي يا مناطق طبيعي كه دقيقاً مشخص شده و به لحاظ علمي، حفاظت يا زيبائي طبيعي داراي ارزش جهاني استثنائي هستند.
ماده 3
هر يك از دول عضو كنوانسيون حاضر بايد اموال مختلفي را كه در قلمرو آن قرار دارد، و مواد 1 و 2 فوق ناظر بر آنهاست، تعيين و مشخص كند. 2 - حمايت ملي و حمايت بينالمللي از ميراث فرهنگي و طبيعي
ماده 4
هر يك از دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر، ميپذيرد كه تعهد تشخيص، حمايت، حفاظت، شناساندن ميراث فرهنگي واقع در قلمرو خود مذكور در مواد 1 و 2 و انتقال آن به نسلهاي آينده در وهله اول وظيفه همان دولت است و براي نيل باين هدف دولت مذكور با توسل به حداكثر امكانات موجود خود و نيز در صورت اقتضا از طريق جلب مساعدت و همكاريهاي بينالمللي، بويژه كمكهاي مالي، هنري، علمي و فني، بذل مساعي خواهد كرد.
ماده 5
هر يك از دول عضو كنوانسيون حاضر، بمنظور حمايت و حفاظت و شناساندن مؤثر ميراث فرهنگي و طبيعي واقع در قلمرو خود در حدود امكان و بر طبق مقتضيات خاص كشور خويش باقدامات زير مبادرت خواهد كرد: الف- اتخاذ يك سياست كلي بمنظور تفويض سهمي به ميراث فرهنگي و طبيعي در زندگي اجتماعي و گنجانيدن امر حمايت اين ميراث در برنامهريزي عمومي كشور،
ب
در صورتيكه سازمانهاي خاص بدين منظور وجود نداشته باشند ايجاد يك يا چند دستگاه براي حمايت، حفاظت و شناساندن ميراث فرهنگي و طبيعي در قلمرو خود، با كاركنان مناسب و در اختيار گذاردن وسائل كار تا آنان بتوانند وظائف محول را انجام دهند،
ج
توسعه مطالعات و تحقيقات علمي و فني و تكميل روشهاي اجرائي كه بيك دولت امكان مواجهه با خطراتي كه ميراث فرهنگي و طبيعي را تهديد ميكند، ميدهند،
د
اتخاذ تدابير قضائي، علمي، فني، اداري و مالي كافي براي تشخيص، حمايت، حفاظت، شناساندن و احياي اين ميراث و،
ه
- تسهيل ايجاد يا توسعه مراكز ملي يا منطقهيي كارآموزي در زمينه حمايت، حفاظت، و شناساندن ميراث فرهنگي و طبيعي و تشويق تحقيقات علمي دراين زمينه.
ماده 6
1 - دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر با احترام كامل به حاكميت دولتهايي كه ميراث فرهنگي و طبيعي مذكور در مواد 1 و 2 در قلمرو آنها قرار دارد و بدون لطمه زدن بحقوق واقعي مندرج در قوانين ملي درباره اين ميراث، ميپذيرند كه ميراث مذكور ميراث جهاني بشمار ميرود و برعهده جامعه بينالمللي است كه بخاطر حمايت از اين ميراث همكاري كند.
2
در نتيجه، دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر متعهد ميشوند كه در صورت تقاضاي دولتي كه ميراث فرهنگي و طبيعي در سرزمين آن قرار دارد برطبق مقررات كنوانسيون حاضر، بمنظور تشخيص، حمايت، حفاظت و شناساندن ميراث فرهنگي و طبيعي مذكور در بندهاي 2 و 4 ماده 11، همكاري و مساعدت كنند.
3
هر يك از دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر، متعهد ميشود كه آگاهانه از هرگونه اقدامي كه ممكن است مستقيماً يا غير مستقيم به ميراث فرهنگي و طبيعي مذكور در مواد 1 و 2 واقع در قلمرو ساير دولتهاي متعاهد اين كنوانسيون، لطمه زند، خودداري كند.
ماده 7
از نظر كنوانسيون حاضر، مقصود از حمايت بينالمللي ميراث فرهنگي و طبيعي جهان، ايجاد يك نظام همكاري و مساعدت بينالمللي بمنظور تأييد دولتهاي متعاهد كنوانسيون، در كوششهائي است كه بخاطر حفاظت و تشخيص ميراث فرهنگي خود، مبذول ميدارند. 3 - كميته بينالدول براي حمايت از ميراث فرهنگي و طبيعي جهان
ماده 8
1 - براي حمايت از ميراث فرهنگي و طبيعي جهان كه داراي ارزش استثنائي جهاني هستند، يك كميته بينالدول بنام «كميته ميراثجهاني» در سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، تأسيس ميگردد. اين كميته مركب از پانزده دولت عضو اين كنوانسيون خواهد بود كه بوسيله دولتهاي عضو كنوانسيون در يك جلسه عمومي كه طي اجلاسيههاي عادي كنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، تشكيل ميگردد، انتخاب خواهند شد. تعداد دولتهاي عضو كميته از تاريخ تشكيل اجلاسيه عادي كنفرانس عمومي، پس از لازمالاجراء شدن كنوانسيون حاضر براي حداقل 40 دولت، به 21 نفر خواهد رسيد.
2
انتخاب اعضاي كميته بايد متضمن نمايندگي منصفانه مناطق و فرهنگهاي مختلف جهان باشد.
3
در جلسات كميته يك نماينده از مركز بينالمللي مطالعات براي حفاظت و مرمت اموال فرهنگي (مركز رم)، يك نماينده از شوراي بينالمللي بناها و محوطهها (Icomos) و يك نماينده از اتحاديه بينالمللي براي حفظ طبيعت و منابع آن (Iucn) با رأي مشورتي شركت خواهند كرد و بنا بدرخواست دولتهاي عضو كه در جلسه عمومي طي اجلاسيههاي عادي كنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، مجتمع ميشوند نمايندگان ساير سازمانهاي بينالدول يا غير دولتي كه داراي مقاصد مشابهي باشند نيز ميتوانند بآنان بپيوندند.
ماده 9
1 - مدت عضويت دولتهاي عضو در كميته ميراث جهاني از پايان اجلاسيه عادي كنفرانس عمومي كه طي آن اعضاء انتخاب شدهاند تا پايان سومين اجلاسيه عادي بعدي خواهد بود.
2
معهذا مدت عضويت يك سوم اعضائي كه هنگام نخستين انتخابات تعيين ميشوند، در پايان نخستين اجلاسيه عادي كنفرانس عمومي متعاقب جلسهيي كه طي آن اعضاي مذكور انتخاب شدهاند، خاتمه خواهد يافت و مدت عضويت يك سوم ديگر اعضايي كه در همين زمان انتخاب ميشوند در پايان دومين اجلاسيه عادي كنفرانس عمومي متعاقب جلسهيي كه طي آن اعضاي مذكور انتخاب شدهاند، خاتمه خواهد پذيرفت. اسامي اين اعضاء بحكم قرعه بوسيله رئيس كنفرانس عمومي يونسكو پس از انجام نخستين انتخابات، تعيين خواهد گرديد.
3
دولتهاي عضو كميته بعنوان نماينده خود اشخاصي را كه در زمينه ميراث فرهنگي يا ميراث طبيعي صلاحيت دارند، برخواهند گزيد.
ماده 10
1 - كميته ميراث جهاني آئيننامه داخلي خود را تصويب خواهد كرد.
2
كميته ميتواند در هر زمان در جلسات خود، از سازمانهاي عمومي و خصوصي يا اشخاص براي مشاوره در موضوعهاي خاص، دعوت بعمل آورد.
3
كميته ميتواند مراجع مشورتي كه براي اجراي وظائف خود لازم بداند، ايجاد كند.
ماده 11
1 - هر يك از دولتهاي متعاهد كنوانسيون حاضر در حدود امكان، فهرستي از كليه اموال ميراث فرهنگي و طبيعي واقع در قلمرو خود كه درخور ثبت در فهرست پيشبيني شده در بند 2 اين ماده است به كميته ميراث جهاني تسليم خواهد كرد. اين فهرست كه جامع تلقي نميشود، بايد شامل مدارك درباره محل و موقع و اهميت اموال مورد نظر باشد.
2
كميته براساس فهرستهايي كه در اجراي بند 1 فوق توسط دولتها تسليم ميگردد، فهرستي را تحت عنوان «فهرست ميراث جهاني» شامل قسمتي از ميراث فرهنگي و ميراث طبيعي بدانگونه كه در مواد 1 و 2 كنوانسيون حاضر تعريف شده و بنظر كميته، طبق معيارهايي كه وضع خواهد كرد، داراي ارزش جهاني استثنائي است، تهيه و تكميل و منتشر خواهد كرد. لااقل هر دو سال يكبار متن تجديد و تكميل شده فهرست مذكور انتشارخواهد يافت.
3
ثبت هر يك از اموال در فهرست ميراث جهاني، مستلزم موافقت دولت مربوط است. ثبت اموال واقع در سرزميني كه حاكميت يا قلمرو قضائي آن مورد ادعاي چند دولت باشد، لطمهيي بحقوق طرفهاي دعوي وارد نخواهد ساخت.
4
كميته در موارد لزوم فهرستي تحت عنوان «فهرست ميراث جهاني مورد خطر» شامل فهرست اموال مذكور در فهرست ميراث جهاني كه نجات آنها عمليات عظيمي را ايجاب ميكند و بدين منظور مساعدتي بموجب مفاد كنوانسيون حاضر درخواست شده است، تنظيم و تكميل و منتشر خواهدكرد. اين فهرست شامل برآورد مخارج عمليات مربوط خواهد بود. در فهرست مذكور فقط قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي كه بر اثر خطرات شديد و مشخص در معرض تهديد قرار گرفتهاند، منظور خواهند شد. از قبيل خطر انهدام ناشي از زوال سريع، طرحهاي عمليات وسيع عمومي يا خصوصي، توسعه سريع شهري و جهانگردي، خطر انهدام بعلت تغييرات حاصل از بهرهبرداري يا تملك زمين، ويراني عميق ناشي از عوامل ناشناخته، متروك ماندن بهر دليل، برخوردهاي مسلحانه يا خطر وقوع اينگونه برخوردها، مصائب و سوانح طبيعي، آتشسوزيهاي دامنهدار، زلزله، ريزش زمين، فورانهاي آتشفشاني، تغييرات سطح آب سيلابها، تلاطم امواج. كميته ميتواند در هر زمان و در صورت فوريت اقلام جديدي را بر فهرست ميراث جهاني مورد خطر، بيفزايد و ثبت اموال جديد را فوراً منتشر سازد.
5
كميته معيارهايي را كه براساس آن قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي ممكن است در هر يك از فهرستهاي مذكور در بندهاي 2 و 4 اين ماده ثبت گردد معين ميكند.
6
كميته قبل از رد درخواست ثبت در يكي از فهرستهاي مذكور در بندهاي 2 و 4 اين ماده با دولت متعاهد كه ميراث فرهنگي يا طبيعي مورد بحث درقلمرو آن واقع است، مشورت ميكند.
7
كميته با موافقت دولتهاي ذينفع، مطالعات و تحقيقات لازم را براي تنظيم فهرستهاي مذكور در بندهاي 2 و 4 اين ماده، هماهنگ و تشويق ميكند.
ماده 12
عدم ثبت قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي در هر يك از دو فهرست مذكور در بندهاي 2 و 4 ماده 11 بهيچوجه بمعناي آن نيست كه اموال مزبور براي مقاصدي غير از آنچه براي ثبت در اين فهرستها در نظر گرفته شده، داراي ارزش جهاني استثنائي نيستند.
ماده 13
1 - كميته ميراث جهاني، درخواستهاي كمكهاي بينالمللي را كه بوسيله دولتهاي متعاهد كنوانسيون حاضر درباره قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي واقع در قلمرو آنها تنظيم شده و در فهرستهاي مندرج در بندهاي 2 و 4 ماده 11 منظور گرديده يا در خور گنجانيدن است، دريافت داشته و مورد بررسي قرار مي دهد. هدف اين تقاضا ممكن است حمايت، حفاظت، شناساندن يا احياي اين اموال باشد.
2
تقاضاهاي كمك بينالمللي مذكور در بند 1 اين ماده همچنين ممكن است بمنظور تشخيص قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي بنحوي كه در مواد 1 و 2 تعريف شده و هنگامي كه بررسيهاي مقدماتي لزوم ادامه تحقيقات بيشتري را تأييد كند، باشد.
3
كميته درباره ترتيب اثر دادن به اين تقاضاها تصميم ميگيرد و در صورت اقتضاء نوع و ميزان كمك خود را تعيين ميكند و از جانب خويش ترتيبات لازم را با دولت ذينفع ميدهد.
4
كميته ترتيب اولويت عمليات خود را مشخص ميكند و در اين امر اهميت نسبي نجات قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي جهان، لزوم تأمين مساعدت بينالمللي نسبت باموال فرهنگي كه مظهر كاملتر طبيعت يا نبوغ و تاريخ ملل جهان است و فوريت اقداماتي كه بايد انجام گيرد، اهميت منابع كشورها كه در قلمرو آنها اموال مورد تهديد قرار دارند و بويژه حدوديكه اين كشورها ميتوانند نجات اين اموال را با وسائل خاص خود تأمين كنند، در نظر ميگيرد.
5
كميته فهرست اموالي را كه براي آنها كمك بينالمللي فراهم آمده تنظيم، تكميل و منتشر ميكند.
6
كميته در مورد استفاده از منابع صندوق كه بموجب ماده 15 كنوانسيون حاضر تأسيس ميشود، تصميم ميگيرد و وسائلي را براي افزايش منابع صندوق تأمين ميكند و در اين مورد، كليه تدابير سودمند را اتخاذ مينمايد.
7
كميته با سازمانهاي بينالمللي و ملي، دولتي و غير دولتي، كه داراي مقاصد مشابهي با هدفهاي كنوانسيون حاضر هستند، همكاري ميكند. كميته ميتواند بمنظور اجراي برنامهها و طرحهاي خود از اين سازمانها بويژه مركز بينالمللي مطالعات براي حفاظت و مرمت اموال فرهنگي (مركز رم) شوراي بينالمللي بناها و محوطهها (Icomos) و اتحاديه بينالمللي حفظ طبيعت و منابع آن (Iucn) و همچنين از دستگاههاي عمومي يا خصوصي و اشخاص استمداد كند.
8
تصميمات كميته با اكثريت دو سوم اعضاء حاضر كه در اخذ رأي شركت ميكنند، اتخاذ ميگردند، جلسه با حضور اكثريت اعضاء رسميت مييابد.
ماده 14
1 - يك دبيرخانه كه توسط مدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، معين خواهد شد بكميته ميراث جهاني كمك ميكند.
2
مدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد با حداكثر استفاده ممكن از خدمات مركز بينالمللي تحقيقات براي حفاظت و مرمت اموال فرهنگي (مركز رم) و شوراي بينالمللي بناها و محوطهها (Icomos) و اتحاديه بينالمللي براي حفظ طبيعت و منابع آن (Iucn) در حدود صلاحيت و امكانات هر يك، اسناد كميته، دستور جلسات آنرا تنظيم ميكند و اجراي تصميمات كميته را تأمين مينمايد. 4 - صندوق حمايت از ميراث فرهنگي و طبيعي جهان
ماده 15
1 - بموجب اين كنوانسيون صندوقي براي حمايت از ميراث فرهنگي و طبيعي جهان كه داراي اهميت استثنائي هستند، بنام «صندوق ميراث جهاني» تأسيس ميشود.
2
اين صندوق بر طبق مقررات آئيننامه مالي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد از وجوه سپرده شده، تشكيل ميگردد.
3
منابع صندوق عبارت خواهد بود از: الف- سهميههاي اجباري و سهميههاي داوطلبانة دولتهاي متعاهد كنوانسيون حاضر،
ب
وجوه پرداختي، عطايا يا و هبههاي:
1
ساير دولتها،
2
سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد و ديگر سازمانهاي ملل متحد، بويژه برنامه توسعه ملل متحد و ديگر سازمانهاي بينالدول،
3
دستگاههاي عمومي يا خصوصي يا اشخاص،
ج
هر گونه بهرهيي كه به منابع صندوق تعلق گيرد،
د
حاصل وجوه جمعآوري شده و درآمدهايي كه از نمايشها بنفع صندوق تربيت مييابد و،
ه
- كليه منابع ديگر كه تحصيل آن، بموجب آئيننامهيي كه كميته ميراث جهاني تنظيم خواهد كرد، مجاز است.
4
وجوه پرداختي بصندوق و ساير اشكال كمك نسبت به كميته مذكور فقط در مقاصدي كه بوسيله كميته تعيين ميشود، صرف ميگردد. كميته ميتواند وجوهي را كه براي يك برنامه يا يك طرح ويژه، اختصاص يافته، بپذيرد، مشروط بر آنكه كميته نسبت به تحقق يافتن اين برنامه يا اجراي اين طرح تصميم اتخاذ كرده باشد. وجوه پرداختي بصندوق متضمن تحميل هيچ شرط سياسي نميتواند بود.
ماده 16
1 - دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر، بدون لطمه زدن به سهميههاي اضافي داوطلبانه، ملزم ميشوند كه هر دو سال يكبار، سهميهها را كه مبلغ آنها بر حسب درصد يكساني كه درباره همه كشورها قابل اجرا است، محاسبه خواهد شد، بطور منظم بپردازند. مجمع عمومي كشورهاي عضو اين كنوانسيون كه طي اجلاسيه كنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد تشكيل خواهد شد، درباره ميزان سهميهها تصميم اتخاذ خواهد كرد. اين تصميم مجمع عمومي با اكثريت آراء دولتهاي عضو كه در جلسه حاضرند و در رأي دادن شركت ميكنند و موضوع بند 2 اين ماده را اعلام نكردهاند، اتخاذ خواهد گرديد، سهميه اجباري دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر در هيچ مورد نميتواند از يك درصد سهميه اين دولتها در بودجه عادي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، تجاوز كند.
2
معهذا، هر يك از دولتهاي مذكور در ماده 31 يا 32 كنوانسيون حاضر ميتواند، هنگام تسليم اسناد تصويب، قبولي يا الحاق، اعلام كند كه خود را ملزم به اجراي مقررات بند (1) ماده حاضر نميداند.
3
هر دولت عضو اين كنوانسيون كه اعلاميه مذكور در بند (2) اين ماده را صادر كرده باشد، ميتواند در هر زمان با ارسال يادداشتي براي مديركل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، آن را پس بگيرد، با وجود اين استرداد اعلاميه، دربارة سهمية اجباري دين آن دولت، از تاريخ تشكيل مجمع عمومي بعدي دولتهاي متعاهد اين كنوانسيون، نافذ خواهد بود.
4
براي آنكه كميته بتواند انجام مؤثر اقدامات خود را پيشبيني كند سهميههاي دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر كه اعلاميه مذكور در بند (2) اين ماده را صادر كردهاند، بايد بر پايه منظمي و لااقل هر دو سال يكبار پرداخته گردد و ميزان آن كمتر از سهميههايي كه در صوت قبول مقررات بند (1) ماده حاضر ميبايستي ملزم به پرداخت آن باشند، نخواهد بود.
5
هر دولت عضو كنوانسيون كه در پرداخت سهميه اجباري يا داوطلبانة خود در سال جاري و سال قبل از آن تأخير كرده باشد، نميتواند در كميته ميراث جهاني انتخاب گردد. ليكن اين قاعده در نخستين دوره انتخابات مجري نخواهد بود. در صورتيكه چنين دولتي قبلا عضو كميته بوده، دوره عضويت آن هنگام انتخابات مذكور در بند (1) ماده 8 كنوانسيون حاضر خاتمه خواهد يافت.
ماده 17
دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر، ايجاد بنيادها يا انجمنهاي ملي عمومي و خصوصي را كه هدف آنها جلب كمكهاي بلاعوض براي حمايت از ميراثهاي فرهنگي و طبيعي مذكور در مواد 1 و 2 اين كنوانسيون است، در نظر گرفته يا تسهيل خواهند كرد.
ماده 18
دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر در تلاشهاي بينالمللي كه براي جمعآوري وجوه بنفع صندوق ميراث جهاني زير نظر سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد تنظيم ميگردد، همكاري ميكنند. اين دولتها، جمعآوري وجوهي را كه توسط سازمانهاي مذكور در بند 3 ماده 15 بدين منظور صورت ميگيرد، تسهيل ميكنند. 5 - شرايط و چگونگي كمك بينالمللي
ماده 19
هر دولت عضو كنوانسيون حاضر ميتواند براي حفظ قسمتي از ميراث فرهنگي و طبيعي واقع در قلمرو خود كه داراي ارزش استثنائي جهاني است تقاضاي كمك بينالمللي نمايد. دولت مذكور بايد اطلاعات و اسناد پيشبيني شده در ماده 21 را كه در اختيار دارد و براي اخذ تصميم مورد نياز كميته است بدرخواست خود ضميمه كند.
ماده 20
كمكهاي بينالمللي پيشبيني شده در كنوانسيون حاضر با رعايت مقررات بند 2 ماده 13 و بند (ج) مواد 22 و 23 فقط به آن دسته از ميراث فرهنگي و طبيعي اختصاص مييابد كه كميته ميراث جهاني تصميم بدرج آنها در فهرستهاي مذكور در بندهاي 2 و 4 ماده 11 گرفته و يا ممكن است چنين تصميمي اتخاذ كند.
ماده 21
1 - كميته ميراث جهاني نحوه رسيدگي به تقاضاهاي كمك بينالمللي را تعيين و بويژه نكاتي را كه بايد در تقاضا منظور شود، مشخص ميكند در تقاضاي مزبور بايد عمليات مورد نظر، اقدامات لازم، برآورد مخارج آنها، فوريت و دلائلي كه بموجب آن، منابع دولت درخواستكننده بآن امكان مواجهه با مجموع مخارج را نميدهد، ذكر گردد. درخواستها، در صورت امكان بايد متكي بر نظر كارشناسان باشد.
2
تقاضاهايي كه بر مبناي وقوع مصائب طبيعي و سوانح، اعلام ميگردند بعلت آنكه مستلزم عمليات فوري هستند، بايد سريعاً و با اولويت در كميته مورد بررسي قرار گيرند. كميته بايد براي مقابله با اينگونه احتمالات، وجوه ذخيره در اختيار داشته باشد.
ماده 3
كميته قبل از اخذ تصميم، بمطالعات و مشاورههايي كه لازم تشخيص دهد، مبادرت خواهد جست.
ماده 22
كمكي كه از جانب كميته ميراث جهاني اعطاء ميگردد ممكن است صورتهاي زير باشد:
الف
مطالعات درباره مسائل هنري، علمي و فني ناشي از حمايت، حفاظت، شناساندن و احياي ميراث فرهنگي و طبيعي، بنحوي كه در بندهاي 2 و4 ماده 11 اين كنوانسيون تعريف شده است.
ب
در اختيار گذاردن كارشناسان، تكنيسينها و نيروي انساني واجد صلاحيت بمنظور مراقبت در حسن اجراي طرح مصوب.
ج
تربيت كارشناسان در كليه سطوح در زمينه تشخيص، حمايت، حفاظت، شناساندن و احياي ميراث فرهنگي و طبيعي. د - تهيه تجهيزاتي كه دولت مربوط در اختيار ندارد و تهيه آنها نيز براي آن دولت مقدور نيست.
ه
- اعطاي وامهاي دراز مدت با بهره كم يا بدون بهره.
و
اختصاص كمكهاي بلاعوض در موارد استثنائي و براي مقاصد خاص.
ماده 23
كميته ميراث جهاني همچنين ميتواند به مراكز ملي يا منطقهيي تربيت كارشناسان در كليه سطوح در زمينه تشخيص، حمايت، حفاظت، شناساندن و احياي ميراث فرهنگي، كمك بينالمللي مبذول دارد.
ماده 24
كمك وسيع و مهم بينالمللي، وقتي اعطاء ميشود كه يك مطالعه علمي، اقتصادي و فني مبسوط بدواً انجام گرفته باشد اين مطالعه بايد باستعانت پيشرفتهترين حمايت، حفاظت، شناساندن و احياي ميراث فرهنگي و طبيعي انجام شود و به مقاصد كنوانسيون حاضر پاسخ گويد و نيز وسائل استفاده معقول از منابع موجود در كشور مربوط را ارائه دهد.
ماده 25
اصولا، فقط قسمتي از مخارج عمليات لازم بر عهده جامعه بينالمللي خواهد بود و مشاركت دولتي كه از كمك بينالمللي بهرهمند ميشود، بخش اساسي منابع اختصاص يافته به هر برنامه يا طرح را در بر خواهد گرفت مگر آنكه منابع دولت مذكور براي اين منظور كافي نباشد.
ماده 26
كميته ميراث جهاني و دولت دريافتكننده كمك، ضمن موافقتنامهيي كه بين خود منعقد ميسازند، شرايطي را كه بموجب آن برنامه يا طرح مشمول كمك بينالمللي با رعايت مقررات كنوانسيون حاضر اجرا خواهد گرديد، تعيين خواهند كرد. بر عهده دولت دريافتكننده كمك بينالمللي است كه بر طبق شرايط مقرر در موافقتنامه مذكور، به حمايت حفاظت و شناساندن اموالي كه بدين ترتيب محافظت ميگردد، ادامه دهد. 6 - برنامههاي آموزشي
ماده 27
1 - دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر با استفاده از كليه وسائل ممكن و بويژه بوسيله برنامههاي آموزشي و اطلاعاتي كوشش ميكنند كه احترام و پيوند ملتهاي خود را نسبت به ميراث فرهنگي و طبيعي مذكور در مواد 1 و 2 كنوانسيون حاضر تقويت نمايند.
2
آنها متعهد ميشوند كه بطور وسيع عامه مردم را از خطراتيكه متوجه اين ميراث است و نيز از فعاليتهايي كه در قالب كنوانسيون حاضر انجام ميشود، آگاه سازند.
ماده 28
دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر كه بر طبق آن كمك بينالمللي دريافت ميدارند، تدابير لازم را براي شناساندن اهميت اموال موضوع اين كمك بينالمللي و نقشي كه كمك مذكور ايفاء ميكند، اتخاذ مينمايند. 7 - گزارشها
ماده 29
1 - دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر گزارشهايي بكنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، در موعدها و بصورتهايي كه كنفرانس عمومي مقرر خواهد داشت، ارائه خواهند كرد. ضمن اين گزارشها مقررات قانوني و آئيننامهيي و ساير تدابيري كه براي اجراي كنوانسيون حاضر، اتخاذ گرديده، همچنين تجاربي كه در اين زمينه بدست آمده، تصريح خواهند شد.
2
اين گزارشها باطلاع كميته ميراث جهاني خواهد رسيد.
3
كميته در هر يك از اجلاسيههاي عادي كنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، در مورد فعاليتهاي خود گزارشي مطرح خواهد كرد. 8 - مقررات نهائي
ماده 30
كنوانسيون حاضر بزبانهاي انگليسي، عربي، اسپانيائي، فرانسه و روسي، كه هر پنج متن بطور مساوي معتبرند، تنظيم گرديده است.
ماده 31
1 - كنوانسيون حاضر مورد تصويب يا قبول دولتهاي عضو سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد بر حسب قوانين اساسي مربوط آنها، قرار خواهد گرفت.
2
اسناد تصويب يا قبولي بمدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم خواهند شد.
ماده 32
1 كنوانسيون حاضر، بنا بدعوت كنفرانس عمومي سازمان، براي الحاق هر دولت غير عضو سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، مفتوح است.
2
الحاق باين كنوانسيون با تسليم سند الحاق بمدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، تحقق خواهد يافت.
ماده 33
كنوانسيون حاضر سه ماه پس از تاريخ تسليم بيستمين سند تصويب قبولي يا الحاق منحصراً براي دولتهايي كه سند تصويب، قبولي يا الحاق خود را در تاريخ مذكور يا قبل از آن تسليم كردهاند، لازمالاجراء خواهد شد و در مورد هر دولت ديگر سه ماه پس از تسليم سند تصويب، قبولي يا الحاق، لازمالاجراء خواهد بود.
ماده 34
مقررات زير شامل آن دسته از دولتهاي متعاهد كنوانسيون حاضر كه داراي يك نظام فدرال يا غير متمركز هستند، خواهد گرديد: الف- امور راجع به مقررات اين كنوانسيون كه اجراي آنها مربوط به عمل قانوني قوه مقننه فدرال يا مركزي است، تعهدات حكومت فدرال يا مركزي در حكم تعهدات دولتهاي عضو كه داراي دولت فدرال نيستند خواهد بود.
ب
درباره امور راجع به مقررات اين كنوانسيون كه اجراي آنها مربوط به عمل قانوني هر يك از دولتها، كشورها، ايالات يا ولايات تشكيل دهندة حكومت فدرال، كه بموجب نظام اساسي فدراسيون، مكلف باخذ تدابير قانوني نيستند، حكومت فدرال، ضمن اعلام نظر موافق خود، مقررات مذكور را باطلاع مقامات صلاحيتدار دولتها، كشورها، ايالات يا ولايات خواهد رساند.
ماده 35
1 - هر يك از دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر ميتواند آنرا فسخ كند.
2
فسخ كنوانسيون بوسيله يك سند كتبي به مدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، اعلام خواهد گرديد.
3
فسخ كنوانسيون، 12 ماه پس از دريافت سند مربوط، نافذ خواهد بود و بيش از تاريخ نافذ شدن فسخ، تعهدات مالي دولت فسخكننده بقوت خود باقي خواهد ماند.
ماده 36
مدير كل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، دولتهاي عضو سازمان، دولتهاي غير مذكور در ماده 32 و نيز سازمان ملل متحد را از تسليم كليه اسناد تصويب، قبولي يا الحاق مندرج در مواد 31 و 32 و همچنين از موارد فسخ مذكور در ماده 35 مطلع خواهد كرد.
ماده 37
1- كنوانسيون حاضر ممكن است بوسيله كنفرانس عمومي سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد، مورد تجديد نظر قرار گيرد. ولي تجديد نظر فوق فقط درباره دولتهائي كه متن تجديد نظر شدة كنوانسيون را بپذيرند، لازمالاجراء خواهد بود.
2
در صورتيكه كنفرانس عمومي، كنوانسيون جديدي را تصويب كند كه تمام يا قسمتي از كنوانسيون حاضر را مورد تجديد نظر قرار دهد و كنوانسيون جديد ترتيب ديگري را مقرر نكرده باشد كنوانسيون حاضر پس از تاريخ لازمالاجراء شدن كنوانسيون جديد، براي تصويب، قبولي يا الحاق مفتوح نخواهد بود.
ماده 38
كنوانسيون حاضر بر طبق ماده 103 منشور ملل متحد بنا به تقاضاي مديركل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد در دبير خانه ملل متحد ثبت خواهد شد. بتاريخ 23 نوامبر 1972 در پاريس، اين كنوانسيون در دو نسخه اصلي حاوي امضاي رئيس هفدهمين اجلاسيه كنفرانس عمومي و مديركل سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد در بايگاني سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي ملل متحد ضبط خواهد شد و رونوشتهاي مصدق آن بهمه دولتهاي مذكور در مواد 31 و 32 و همچنين سازمان ملل متحد ابلاغ خواهد گرديد. كنوانسيون فوق مشتمل بر يك مقدمه و سي و هشت ماده منضم بقانون الحاق ايران بكنوانسيون حمايت ميراث فرهنگي و طبيعي جهان ميباشد. رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي