متون معتبر نسخه اصلي اين پروتكل كه متون عربي، چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي واسپانيائي آن از اعتبار يكسان برخوردار ميباشد به دبيركل سازمان ملل سپرده خواهد شد. در تأييد مراتب فوق، امضاء كنندگان زير كه بدين منظور به طور مقتضي اختياريافتهاند اين پروتكل را امضاء كردهاند. اين پروتكل در روز بيست و نهم ژانويه سال دوهزار ميلادي (برابر با نهم بهمن ماه يكهزار و سيصد و هفتاد و هشت هجري شمسي) در مونترال تنظيم شد. پيوست 1 - اطلاعات مورد نياز در اطلاعيهها به موجب مواد (8)، (10) و (13)
الف
نام، نشاني و جزئيات تماس صادر كننده.
ب
نام، نشاني و جزئيات تماس وارد كننده.
پ
نام و هويت موجود زنده تغيير شكل يافته و نيز طبقهبندي بومي - ودرصورت وجود - سطح ايمني زيستي موجود زنده تغيير شكل يافته در كشور صادركننده.
ت
تاريخ يا تاريخهاي معين نقل و انتقالات برون مرزي، درصورت مشخص بودن.
ث
وضعيت طبقه بندي، نام عمومي، نقطه و كانون جمعآوري يا اكتساب وويژگيهاي موجود گيرنده يا موجودات والد مرتبط با ايمني زيستي.
ج
مراكز اصلي و مراكز تنوع ژنتيكي (درصورت مشخص بودن) موجود گيرنده و ياموجودات والد و توصيف محلهاي اصلي كه موجودات ميتوانند مقاومت كرده يا تكثيرشوند.
چ
وضعيت طبقهبندي، نام عمومي، كانون جمعآوري يا اكتساب و ويژگيهايموجود دهنده يا موجودات مرتبط با ايمني زيستي.
ح
توصيف اسيد نوكلئيك يا تغيير ارائه شده، فنون به كار رفته و ويژگيهاي ايجادشده در موجود زنده تغيير شكل يافته.
خ
استفاده مورد نظر از موجود زنده تغيير شكل يافته يا محصولات ناشي از آن،يعني مواد پردازش شدهاي كه ناشي از اصل موجود زنده تغيير شكل يافته هستند و شاملتركيبات جديد قابل شناسائي مواد ژنتيكي قابل تكثير ميباشند كه با استفاده از فناوريزيستي جديد به دست آمده است. د - مقدار يا حجم موجود زنده تغيير شكل يافته كه انتقال مييابد. ذ - گزارش قبلي و موجود ارزيابي خطر طبق پيوست (3). ر - روشهاي پيشنهادي براي جابجائي، ذخيره، حمل و نقل و كاربرد ايمن از جملهبستهبندي، برچسب زدن، ارائه اسناد و مدارك، روشهاي انهدام و واگذاري، درصورتاقتضاء. ز - وضعيت كنترل و نظارت بر موجود زنده تغيير شكل يافته در كشور صادرهكننده(براي مثال، آيا در كشور صادركننده، ممنوع است و آيا محدوديتهاي ديگري وجود دارد وآيا براي رهاسازي عمومي تصويب شده) و اگر موجود زنده تغيير شكل يافته در كشورصادركننده ممنوعيت دارد، دليل يا دلايل ممنوعيت.
س
نتيجه و هدف هر نوع اطلاعيه صادركننده به ساير كشورها درمورد موجود زنده تغيير شكل يافتهاي كه قرار است حمل و نقل شود.
ش
اعلام اين كه اطلاعات فوقالذكر صحت كامل دارد. پيوست 2 - اطلاعات مورد نياز درمورد موجودات زنده تغيير شكل يافته جهت استفاده مستقيم به عنوان غذا يا علوفه، يا پردازش به موجب ماده (11) الف - نام و جزئيات تماس متقاضي جهت تصميمگيري براي استفاده داخلي.
ب
نام و جزئيات تماس مقام مسؤول جهت تصميمگيري.
پ
نام و هويت موجود زنده تغيير شكل يافته.
ت
تشريح تغيير و ژن، فنون مورد استفاده و ويژگيهاي ناشي از موجود زنده تغييرشكل يافته.
ث
هرگونه هويت منحصر به فرد موجود زنده تغيير شكل يافته.
ج
وضعيت طبقهبندي، نام عمومي، كانون جمعآوري يا اكتساب و ويژگيهايموجود گيرنده يا موجودات والد مرتبط با ايمني زيستي.
چ
مراكز اصلي و مراكز تنوع ژنتيكي (درصورت مشخص بودن) موجود گيرنده و ياموجودات والد وتوصيف محلهاي اصلي كه موجودات ميتوانند مقاومت كرده يا تكثيرشوند.
ح
وضعيت طبقهبندي، نام عمومي، كانون جمعآوري يا اكتساب و ويژگيهايموجود دهنده يا موجودات مرتبط با ايمني زيستي.
خ
كاربردهاي تصويب شده موجود زنده تغيير شكل يافته. د - گزارش ارزيابي خطر طبق پيوست (3).
ذ
روشهاي پيشنهادي براي جابجائي، ذخيره، حمل و نقل و كاربرد ايمن از جملهبستهبندي، برچسب زدن، ارائه اسناد و مدارك، روشهاي انهدام و واگذاري، درصورتاقتضاء. پيوست 3 - ارزيابي خطر هدف : 1 - هدف از ارزيابي خطر به موجب اين پروتكل، شناسائي و ارزيابي تأثيرات بالقوه زيانبار موجودات زنده تغيير شكل يافته بر حفظ و استفاده پايدار از تنوع زيستي درمحيط زيست دريافت كننده بالقوه مساعد با توجه به خطرات آن براي سلامت انسان ميباشد. استفاده از ارزيابي خطر: 2 - ارزيابي خطر از جمله به وسيله مقامات صالح براي اتخاذ تصميمات اطلاع داده شده درمورد موجودات زنده تغيير شكل يافته به كار گرفته ميشود. اصول كلي : 3 - ارزيابي خطر بايد به روش علمي صحيح و شفاف انجام گيرد و ميتوان توصيههاي كارشناسان و رهنمودهاي ارائه شده از سوي سازمانهاي بينالمللي مربوط رامورد توجه قرار داد. 4 - عدم دانش علمي يا توافق علمي نبايد لزوماً به عنوان شاخص سطح خاص خطر، فقدان خطر يا خطري قابل پذيرش تفسير گردد. 5 - خطرات مرتبط با موجود زنده تغيير شكل يافته و يا محصولات ناشي از آن، يعني مواد پردازش شدهاي كه ناشي از اصل موجود زنده تغيير شكل يافته هستند ازجملهتركيبات جديد قابل شناسائي مواد ژنتيكي قابل تكثير كه با استفاده از فناوري زيستي جديد به دست آمده، بايد در زمينه خطرات مطرح شده از سوي گيرندگان موجودات تغييرشكل نيافته يا والد و در محيط زيست دريافت كننده بالقوه مساعد، مورد بررسي قرارگيرند. 6 - ارزيابي خطر بايد برمبناي مورد به مورد انجام پذيرد. اطلاعات مورد نيازميتواند در ماهيت و سطح جزئيات از موردي به موردي بسته به موجود زنده تغيير شكليافته مربوط، كاربرد مورد نظر آن و محيط زيست دريافت كننده بالقوه مساعد تفاوتنمايد. روششناسي : 7 - فرآيند ارزيابي خطر ميتواند از يك سو موجب طرح نياز به اطلاعات بيشتردرخصوص موضوعات خاص گردد كه ممكن است در طول فرآيند ارزيابي مشخص ودرخواست شود، حال آن كه از سوي ديگر اطلاعات پيرامون ساير موضوعات ممكناست در برخي موارد و شرايط مرتبط نباشد. 8 - ارزيابي خطر براي نيل به هدف خود درصورت اقتضاء شامل مراحل زيرميباشد: الف - شناسائي ويژگيهاي نوين فنوتيپ و ژنوتيپ درارتباط با موجود زنده تغييرشكل يافته كه ممكن است داراي تأثيرات زيانباري بر تنوع زيستي در محيط زيستدريافت كننده بالقوه مساعد داشته باشد با توجه به خطرات تهديد كننده بهداشت انساني.
ب
ارزيابي احتمالي اين آثار زيانبار محقق شده با توجه به سطح و نوع ارائه شدن به محيط زيست دريافت كننده بالقوه مساعد موجود زنده تغيير شكل يافته.
پ
ارزيابي پيامدهاي مزبور درصورتي كه تأثيرات زيانبار محقق شود.
ت
برآورد كلي خطر به وجود آمده به وسيله موجود زنده تغيير شكل يافتهبراساس ارزيابي احتمالي و نتايج اثرات زيانباري كه محقق شده است.
ث
توصيه درمورد اين كه آيا خطرات قابل قبول يا قابل مديريت است يا خيرازجمله درصورت ضرورت شناسائي راهبردهائي براي مديريت اين خطرات، و
ج
درصورتي كه عدم يقين نسبت به سطح خطر وجود داشته باشد، از طريق درخواست اطلاعات بيشتر درخصوص موارد خاص مورد نظر يا اجراي راهبردهايمناسب مديريت خطر و يا نظارت بر موجود زنده تغيير شكل يافته در محيط زيست دريافت كننده ميتوان به موضوع پرداخت. نكات قابل توجه : 9 - ارزيابي خطر، بسته به مورد، جزئيات علمي و فني مربوط درخصوص خصوصيات مطالب زير را مورد توجه قرار ميدهد: الف - موجود گيرنده يا موجودات والد: خصوصيات زيستي موجود گيرنده ياموجودات والد شامل اطلاعات راجع به طبقهبندي، نام عمومي، اصل، مراكز اصلي ومراكز تنوع ژنتيكي - درصورت مشخص بودن - و توصيف محلهاي اصلي كه موجوداتميتوانند مقاومت كنند و تكثير شوند.
ب
موجود يا موجودات دهنده. وضعيت طبقهبندي، نام عمومي، منبع وخصوصيات زيستي مرتبط با موجودات دهنده.
پ
حامل. خصوصيات حامل، شامل هويت آن، درصورت وجود، منبع يا منشأ وگستره ميزبان آن.
ت
مورد يا موارد اضافه شده و يا خصوصيات تغيير شكل يافته. خصوصيات ژنتيكي اسيد نوكلئيك اضافه شده و فعاليتي كه مشخص ميكند و يا خصوصيات تغييرشكل يافته عرضه شده.
ث
موجود زنده تغيير شكل يافته. هويت موجود زنده تغيير شكل يافته واختلافات بين خصوصيات زيستي موجود زنده تغيير شكل يافته و موجود گيرنده ياموجودات والد مزبور.
ج
كشف و شناسائي موجود زنده تغيير شكل يافته. روشهاي كشف و شناسائي پيشنهاد شده و ويژگيها، حساسيت و قابليت اطمينان آنها.
چ
اطلاعات مرتبط با كاربرد مورد نظر . اطلاعات مربوط به كاربرد مورد نظرموجود زنده تغيير شكل يافته شامل كاربرد جديد يا تغيير يافته در مقايسه با موجود گيرندهيا موجودات والد، و
ح
محيط زيست دريافت كننده . اطلاعات درمورد محل، خصوصياتجغرافيائي، آب و هوائي و بوم شناسي، شامل اطلاعات مربوط درمورد تنوع زيستي ومراكز اصلي در محيط زيست دريافت كننده بالقوه مساعد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن پروتكل شامل مقدمه و چهل ماده وسه پيوست در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ بيست و نهم مرداد ماه يكهزار و سيصد وهشتاد و دو مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 9/6/1382 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي- مهدي كروبي