تسهيم منافع در نظام چند جانبه 1 - طرفهاي متعاهد تصديق مي نمايند كه دسترسي آسان به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي گنجانده شده در نظام چند جانبه، خود، منفعت عمده نظام چند جانبه محسوب مي گردد و موافقت مي كنند كه منافع حاصل از آن بايد به صورت منصفانه و عادلانه طبق مفاد اين معاهده تقسيم گردد. 2 - طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه منافع حاصل از استفاده، از جمله استفاده تجاري، از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در قالب نظام چند جانبه به صورت منصفانه و عادلانه از طريق ساز و كارهاي زير ( تبادل اطلاعات، دسترسي به فناوري و انتقال آن، ظرفيت سازي، تسهيم منافع حاصل از تجاري سازي) با در نظر گرفتن اولويت زمينههاي فعاليت برنامه دورهاي اقدام جهاني، تحت نظر هيأت رئيسه تقسيم گردد: الف - تبادل اطلاعات: طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه اطلاعات مربوط را كه از جمله و بويژه حاوي كالا نماها و فهرست اموال، اطلاعات فناوري، نتايج تحقيقات فني، علمي و اقتصادي - اجتماعي از جمله شناسائي، ارزيابي و بهره برداري از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در قالب نظام چند جانبه را در دسترس قرار دهند. اين گونه اطلاعات در صورتي كه محرمانه نباشند با رعايت قوانين حاكم و طبق توانائيهاي ملي در دسترس قرار خواهد گرفت. اطلاعات مزبور در دسترس تمامي طرفهاي متعاهد اين معاهده از طريق نظام اطلاعاتي موضوع ماده (17) قرار خواهد گرفت. ب - دسترسي به فناوري و انتقال آن:
1
طرفهاي متعاهد تعهد مي نمايند كه فناوريهاي حفاظت، شناسائي، ارزيابي و استفاده از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي را كه در قالب نظام چند جانبه قرار دارند مهيا نموده و يا دسترسي به آنها را فراهم نمايند. طرفهاي متعاهد با تصديق اين كه بعضي از فناوري ها فقط مي توانند از طريق مواد ژنتيكي منتقل شوند، دسترسي به اين گونه فناوري ها و مواد ژنتيكي را كه در قالب نظام چند جانبه قرار دارند و انواع اصلاح شده و مواد ژنتيكي ايجاد شده با استفاده از منابع ژنتيكي براي غذا و كشاورزي در قالب نظام چند جانبه را مطابق مفاد ماده (12) فراهم و يا تسهيل نمايند. دسترسي به اين گونه فناوري ها، انواع اصلاح شده و مواد ژنتيكي با رعايت قوانين حاكم در مورد دسترسي و حقوق مالكيت و طبق توانائيهاي ملي صورت خواهد گرفت.
2
دسترسي به فناوري و انتقال آن به كشورها بويژه به كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر از طريق مجموعه تمهيداتي نظير تأسيس و نگهداري و مشاركت در گروههائي با موضوع فعاليت محصول گياهي به منظور همه گونه مشاركت براي تحقيق و توسعه استفاده از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي و فعاليت هاي مشترك تجاري مربوط به مواد دريافت شده، توسعه نيروي انساني و دسترسي مؤثر به تجهيزات تحقيقاتي صورت خواهد گرفت.
3
دسترسي و انتقال فناوري موضوع رديفهاي (1) و (2) فوق از جمله فناوريهائي كه با حقوق مالكيت معنوي حمايت مي شوند به كشورهاي در حال توسعه كه طرف متعاهد اين كنوانسيون هستند بويژه كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر با شرايط منصفانه و كاملا" مطلوب فراهم و يا تسهيل خواهد شد، بويژه در مورد فناوري هاي مورد استفاده براي حفاظت و همچنين فناوري هاي سودمند براي كشاورزان در كشورهاي در حال توسعه به خصوص كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر از جمله با شرايط اعطائي ممتاز و ترجيحي و مورد توافق متقابل، از جمله و بويژه از طريق مشاركت در تحقيقات و توسعه در قالب نظام چند جانبه. اينگونه دسترسي و انتقال در شرايطي صورت خواهد گرفت كه با شناسائي و منطبق بر حمايت كافي و مؤثر از حقوق مالكيت معنوي باشد. ج - ظرفيت سازي: با توجه به نيازهاي كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر، كه از طريق اولويتي كه آنها براي ظرفيت سازي در منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در طرحها و برنامههاي خود در نظر مي گيرند، بيان مي شود، در صورتي كه منابع ژنتيكي گياهي ياد شده براي غذا و كشاورزي مشمول نظام چند جانبه باشد، طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه موارد زير را در اولويت قرار بدهند:
1
ايجاد و يا تقويت برنامههايي براي آموزش علمي و فني حفاظت و استفاده پايدار از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي؛
2
ايجاد و تقويت تأسيساتي براي حفاظت و استفاده پايدار از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي بويژه در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر؛ و
3
انجام تحقيقات علمي ترجيحا" و در جائي كه ممكي باشد، در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر، با همكاري مؤسسات اين كشورها و توسعه ظرفيت براي انجام اين گونه تحقيقات در زمينههاي مورد نياز. د - تسهيم منافع مالي و ديگر منافع تجاري سازي:
1
طرفهاي متعاهد موافقت مي نمايند در قالب نظام چند جانبه با دخيل كردن بخشهاي خصوصي و دولتي در فعاليت هاي مشخص شده در اين ماده از طريق اشتراك مساعي و همكاري از جمله با بخش خصوصي كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر در تحقيق و توسعه فناوري، اقداماتي را به منظور دستيابي تسهيم منافع ناشي از تجاري سازي اتخاذ نمايند.
2
طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه موافقتنامه انتقال مواد استاندارد موضوع بند (4) ماده (12) شامل اين الزام باشد كه دريافت كنندهاي كه محصولي را تجاري مي كند كه از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي بوده و در بردارنده موادي است كه از طريق نظام چند جانبه به آن دسترسي يافته، سهم عادلانهاي از منافع حاصل از تجاري سازي آن محصول را به ساز و كار موضوع جزء (و) بند (3) ماده (19) بپردازد، مگر اين كه محصول مزبور بدون محدوديت براي تحقيق و اصلاح بيشتر در دسترس ديگران باشد، كه در اينصورت دريافت كنندهاي كه تجاري سازي مي كند براي پرداخت چنين سهمي ترغيب خواهد شد. هيأت رئيسه در اولين جلسه خود ميزان، شكل و شيوه پرداخت را در راستاي عرف تجاري تعيين خواهد نمود. هيأت رئيسه مي تواند تصميم بگيرد براي طبقات مختلف دريافت كنندگان كه فرآوردههاي مزبور را تجاري سازي مي كنند سطوح متفاوت پرداخت مقرر نمايد. همچنين مي تواند در مورد ضرورت معاف نمودن كشاورزان خرده پاي كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر از پرداخت هاي مزبور تصميم بگيرد. هيأت رئيسه مي تواند هرازگاهي در راستاي دستيابي به تسهيم عادلانه منافع، سطوح پرداخت را مورد بازبيني و تجديد نظر قرار دهد و ظرف يك دوره پنج ساله از لازمالاجراء شدن اين معاهده لزوم پرداخت اجباري مقرر در موافقتنامه انتقال مواد استاندارد را نيز در مواردي كه محصولات تجاري شده مزبور بدون محدوديت براي تحقيق و اصلاح بيشتر در دسترس ديگران قرار مي گيرد ارزيابي نمايد.
3
طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه منافع حاصل از استفاده از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي كه به موجب نظام چند جانبه تقسيم مي شود، بايد ابتدا به صورت مستقيم و غير مستقيم به سوي كشاورزان تمام كشورها بويژه در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر كه به حفاظت و استفاده پايدار از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي مي پردازند، جريان يابد.
4
هيأت رئيسه در اولين اجلاس خود، سياست و معيارهاي مربوط به كمكهاي ويژه به موجب راهبرد مالي توافق شده مقرر در ماده (18) براي حفاظت منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي را در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر كه مشاركت آنها در تنوع منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در نظام چند جانبه قابل توجه بوده و يا نيازهاي خاصي دارند، بررسي خواهد كرد.
5
طرفهاي متعاهد تصديق مي كنند كه توانائي اجراي كامل «برنامه اقدام جهاني» به ويژه در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر به ميزان زيادي به اجراي مؤثر اين ماده و راهبرد مالي مقرر ماده (18) بستگي خواهد داشت.
6
طرفهاي متعاهد ترتيبات راهبردي مشاركت داوطلبانه در تسهيم منافع را بررسي خواهند كرد تا صنايع فرآوري غذائي كه از منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي سود مي برند در نظام چند جانبه، مشاركت مالي نمايند.