ماده 12

دسترسي آسان به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در قالب نظام چند جانبه 1 - طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه دسترسي آسان به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در قالب نظام چند جانبه به گونه‌اي كه در ماده (11) تعريف شده است، طبق مفاد اين معاهده خواهد بود. 2 - طرفهاي متعاهد موافقت ميكنند كه اقدامات قانوني و ديگر ترتيبات لازم را براي فراهم نمودن اين گونه دسترسي به طرفهاي متعاهد ديگر از طريق سيستم چند جانبه اتخاذ كنند. بدين منظور، اين گونه دسترسي براي افراد حقيقي و حقوقي در قلمرو قضائي هر طرف متعاهد نيز با رعايت مفاد بند (4) ماده (11) فراهم خواهد داشت. 3 - اين دسترسي طبق شرايط زير فراهم خواهد شد: الف ) - دسترسي فقط به منظور استفاده و حفاظت از تحقيقات، اصلاح و آموزش براي غذا و كشاورزي فراهم خواهد شد، مشروط بر اين كه هدف مزبور شامل استفاده‌هاي شيميايي، دارويي و ساير استفاده‌هاي صنعتي غير غذائي/علوفه‌اي نشود. در خصوص گياهان زراعي چند منظوره (غذائي و غيرغذائي)، اهميت آنها براي امنيت غذائي، مبناي وارد كردن آنها در نظام چند جانبه و فراهم نمودن آنها براي دسترسي آسان مي باشد؛ ب ) - دسترسي، به سرعت، بدون نياز با رديابي فردي و رايگان خواهد بود يا اگر پولي دريافت شود نبايد بيشتر از حداقل هزينه لازم باشد؛ ج ) - همه اطلاعات شناسنامه‌اي موجود و با رعايت قوانين حاكم، ديگر اطلاعات توصيفي و غير محرمانه موجود مربوط، به همراه منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در دسترس قرار خواهد گرفت؛ د ) - دريافت كنندگان، مدعي هيچ گونه حق مالكيت معنوي يا حقوق ديگري كه موجب محدوديت دسترسي آسان مي گردد بر منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي، قسمتها يا اجزاء ژنتيكي آنها به صورتي كه از نظام چند جانبه دريافت نموده‌اند نخواهند شد. ه ـ ) - دسترسي به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در دست تهيه از جمله موادي كه توسط كشاورزان در حال ايجاد مي باشد، در طول دوره ايجاد، منوط به صلاحديد ايجاد كنندگان آن است. و) - دسترسي به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي كه با حقوق مالكيت معنوي و حقوق ديگر محافظت گرديده‌اند، طبق موافقتنامه‌هاي بين‌المللي ذي‌ربط و قوانين ملي مربوط صورت خواهد گرفت. ز ) - منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي كه در قالب نظام چند جانبه در دسترسي قرار داده شده و محافظت مي گردند، همچنان توسط دريافت كنندگان آن منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در نظام چند جانبه به موجب شرايط اين معاهده در دسترس قرار خواهند گرفت؛ و ح ) - طرفهاي متعاهد موافقت مي كنند كه دسترسي به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي در شرايط رويشگاههاي اوليه، بدون لطمه زدن به ديگر مقررات به موجب اين ماده، طبق قوانين ملي يا در نبود اين قوانين، طبق استانداردهايي كه ممكن است توسط هيأت رئيسه تعيين گردد، فراهم شود. 4 - بدين منظور، طبق بندهاي (2) و (3) فوق و به موجب موافقتنامه انتقال مواد استاندارد كه توسط هيأت رئيسه تصويب خواهد شد و حاوي مقررات جزءهاي (الف)، (د) و (ز) بند (3) ماده (12) و همچنين مقررات تسهيم منافع مندرج در رديف (2) جزء (د) بند (2) ماده (13) و ديگر مقررات مربوط ديگر اين معاهده و مقرراتي خواهد بود مبني بر اين كه دريافت كننده منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي بايد خواستار اعمال شرايط موافقتنامه انتقال مواد استاندارد در مورد انتقال منابع ژنتيكي گياهي براي غذا به شخص يا واحد ديگر و نيز انتقالات بعدي آن منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي اعمال شود، دسترسي آسان فراهم خواهد شد. 5 - طرفهاي متعاهد وجود مهلتي را براي رسيدگي به اختلافات قراردادي ناشي از موافقتنامه‌هاي انتقال مواد استاندارد طبق الزامات قابل الزام مربوط به صلاحيت و به موجب نظامهاي حقوقي خود، با تصديق اين كه تعهدات ناشي از موافقتنامه‌هاي مزبور منحصرا" متوجه طرفهاي آن موافقتنامه مي باشد، تضمين خواهند نمود. 6 - طرفهاي متعاهد موافقت مي نمايند كه در شرايط اضطراري ناشي از حوادث غير مترقبه، در جهت مشاركت در استقرار مجدد نظامهاي كشاورزي با همكاري دست اندركاران و امدادگران حوادث، دسترسي آسان به منابع ژنتيكي گياهي براي غذا و كشاورزي مناسب را در نظام چند جانبه فراهم نمايند.