نگهداري و تعميرات جاري واگنها 18 -1- بازديدها و تعميرات دوره اي واگنها طبق دستورالعملهاي راه آهن مالك انجام مي گيرد. درمورد واگنهاي استيجاري مطابق دستورالعملهاي راه آهني كه به آنها تعلق دارد انجام مي پذيرد. 18 -2- سرويس جاري واگنها (بازديدهاي فني، تعميرات جاري، روغن كاري قطعات) و رفع نواقصي كه در نتيجه بهره برداري به وجود آمده است توسط و به حساب راه آهني كه واگنها بر روي آن قرار دارد انجام مي گيرد. از جمله تعويض بولبرينگها، در تعميرات بايد از مواد و قطعات يدكي با كيفيت خوب استفاده گردد. تغييرات در ساختمان واگنها منع مي شود. واگنهاي از ريل خارج شده حتي اگر ظاهراً آسيب هم نديده باشد بايد مورد بازديد قرار گيرد. محورهاي واگنها با چرخهاي مربوطه كه از ريل خارج شده بايد به وسيله اندازه گيرها (شابلونها) حداقل در سه نقطه با زاويه هاي صد و بيست درجه و در فاصله بين وجه داخلي طوقه چرخها اندازه گيري شود. بعد از هر اندازه گيري واگنها به ميزان يك سوم طول دايره چرخها جابه جا مي شود. اگر اختلاف اندازه ها براي محورهاي با بولبرينگهاي لغزشي بيش از چهار ميليمتر و براي محورهاي با بولبرينگهاي غلتكي دو ميليمتر باشد محورها و چرخها را بايد تعويض كرد. راه آهني كه سرمحور را بيش از حد تراش داده باشد بايد بر روي جعبه ياتاقان با رنگ سفيد علامت ضربدر بزند. تعمير جعبه ياتاقانهاي غلتكي (رولبرينگي) توسط راه آهن استفاده كننده منع مي شود. جهت تراش چرخ مي توان دريچه جعبه ياتاقانها را باز كرد. در موارد ضروري مي توان محورهاي واگنها را با ياتاقانهاي غلتكي (رولبرينگي) از راه آهن مالك درخواست نمود. اگر راه آهن استفاده كننده نتواند واگن را تعمير كند آن را براي تعمير به راه آهن مالك مي فرستد. تعميرات به حساب راه آهن استفاده كننده مطابق فهرست بهاي مندرج در پيوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) انجام مي گيرد. 18 -3- در موارد آسيب ديدگي شديد واگن در حد تعميرات اساسي، راه آهن مالك آن را به حساب راه آهن استفاده كننده انجام مي دهد. بهاي تعميرات برمبناي قيمت تمام شده اما حداكثر در حد شصت درصد (60%) زير ارزش واگن تازه محاسبه مي گردد. واگن آسيب ديده بايد توسط راه آهن استفاده كننده به حساب خود تا حدي تعمير شود كه بتواند تا راه آهن مالك سيرنمايد. اگر راه آهن استفاده كننده نتواند واگن را طوري تعمير كند كه بر روي چرخهاي خود به راه آهن مالك برسد، بايد واگن آسيب ديده را بر روي كفي (پلاتفرم) بارگيري كرده و به همراه بارنامه مطابق فرمي كه طرفهاي ذي نفع در توافقنامه ها دارند به راه آهن مالك ارسال كند. كرايه اي بابت حمل واگن آسيب ديده دريافت نمي شود. بين راه آهنهاي اروپايي با عرض (1435) ميليمتر و راه آهنهاي با عرض (1520) ميليمتر قراردادهاي زير وجود دارد. 18-3-1- در موارد آسيب ديدگي واگن و يا بوژي تا حد تعميرات اساسي، تعميرات توسط راه آهن مالك و به حساب راه آهن استفاده كننده انجام مي گيرد. ارزش تعميرات واگن و يا بوژي مطابق پيوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) اما حداكثر در حد شصت درصد (60%) قيمت واگن و يا بوژي نو مطابق .پيوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) محاسبه مي شود. واگن با آسيب ديدگي شديد بايد به حساب راه آهن استفاده كننده تا حدي تعمير شود كه خود را به راه آهن مالك برساند. اگر راه آهن استفاده كننده نتواند واگن را طوري تعمير كند كه بر روي چرخهاي خود به راه آهن مالك برسد، واگن و يا بوژي آسيب ديده را بر روي واگن كفي (پلاتفرم) بارگيري كرده و به همراه بارنامه مطابق فرمي كه طرفهاي ذي نفع در توافقنامه ها دارند به راه آهن مالك ارسال مي كند. كرايه اي بابت حمل واگن آسيب ديده و يا بوژي دريافت نمي شود. 18 -4- اگر واگن و يا بوژي طوري آسيب ديده باشد كه شكي بين اقتصادي بودن تعمير و يا از دور خارج كردن آن ويا برگشت آن به راه آهن مالك وجود داشته باشد مسأله با توافق راه آهن مالك حل و فصل مي شود. در اين مورد راه آهن استفاده كننده ميزان و نوع خسارت وارده بر واگن و يا بوژي را به راه آهن مالك اطلاع مي دهد. واگن و يا بوژي و يا قطعات آنها فقط با توافق راه آهن مالك برگردانده مي شود.(1). 18 -7- در موارد آسيب قطعات استاندارد (محورها با چرخها، ورقهاي كمك فنرها، ضربه گيرها (تامپونها)، گيره هاي قلابها، قلابهاي زنجيري) كه توسط راه آهن مالك با حرف «U» علامتگذاري شده است، راه آهن استفاده كننده مي تواند آنها را با قطعات يدكي استاندارد خود جايگزين كند. اگر راه آهن استفاده كننده محورها و چرخهاي آسيب ديده را جايگزين مي كند واگن بايد با برچسب مطابق پيوست (15 a) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) تجهيز گردد. در موارد جايگزين كردن قطعات استاندارد نيازي به برچسب نمي باشد. قطعه آسيب ديده تعويض شده بايد به راه آهن مالك برگردانده شود. راه آهن مالك در اولين تعمير محورها و چرخهاي بيگانه را تعويض مي كند اما قطعات استاندارد غيراصل (فابريك) قبل از اولين بازديد كلي تعويض مي شود. قطعات استاندارد برگشتي هر سه ماه يك بار مجاناً به آدرسهاي مطابق پيوست (9) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) برگردانده مي شود. قطعات استانداردآسيب ديده همراه بارنامه فرم كه در توافقنامه هاي موجود بين طرفهاي ذي نفع ارسال مي شود در ستون «اسم بار» تعداد ونوع قطعات استاندارد و شماره واگن مربوطه درج مي شود. طرف گيرنده ورود قطعات را ثبت نموده و فرم را با تأييد به راه آهن فرستنده برمي گرداند. در موارد وجود اختلاف در ارزش قطعات تعويضي، راه آهن تأمين كننده حق درخواست جبران دارد. راه آهن تأمين كننده، تعداد قطعات را كه راه آهن ديگر دريافت كرده است از قطعات استاندارد ارسالي كسر كرده و جبران را برمبناي فهرست بهاي وارده در پيوست (16) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) محاسبه مي كند. راه آهن بستانكار تا يازده خرداد شمسي (اول ژوئن ميلادي) هر سال صورتحساب (فاكتور) طلبهاي خود را به راه آهن بدهكار مي فرستد. راه آهن بدهكار در مدت سه ماه نظر خود را در اين مورد اعلام مي كند، در غيراين صورت، صورتحساب قبول شده به شمار مي آيد. اگر راه آهن استفاده كننده در انبار خود قطعات استاندارد مربوطه را ندارد و يا نيازي به قطعات استاندارد نمي باشد بايد مطابق .پاراگراف 18-8 عمل كرد. 18 -8- در موارد ضروري قطعات يدكي موردنياز جهت واگنهاي آسيب ديده را مي توان طبق پيوست (18) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) و آزادرسهاي مندرج در پيوست (9) مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) از راه آهن مالك درخواست نمود. در اين درخواست اسامي و ابعاد قطعات يدكي (اگر نياز است كروكي قطعات) شماره و نوع واگن آسيب ديده راه آهن مالك واگن و همچنين آدرس درخواست كننده نوشته مي شود. در درخواستهاي مربوط به محورها و چرخها بايد نوع محور، قطر چرخها، ابعاد سرمحورها و فاصله بين وسط دوسرمحور محورها نوشته شود. اگر بر روي واگنها با عرض (1435) ميليمتر كه داراي علامتهاي «MC و RIV» نيز مي باشد قطعات غير اصل (فابريك) (محور و چرخها، كمك فنرها، ضربه گير (تامپون)، سرقلاب، قلاب زنجيري) داراي علامت «U» نصب شده باشد دليلي جهت قبول نكردن واگنها در ايستگاههاي مرزي نيست. امتناع از قبول كردن واگن در مواردي امكان پذير است كه راه آهن تحويل دهنده بخواهد واگنهاي خود را بر روي چرخهاي غيراصل (فابريك) تحويل دهد. 18 -9- قطعات يدكي مانند محورها، چرخها، فنرها، فنرهاي حلزوني، بوژيها، جعبه ياتاقانها، ياتاقانها، ضربه گيرها (تامپونها)، قلابهاي خودكار كه از طرف راه آهن مالك جهت واگنهاي تعميري ارسال مي شود بايد سالم باشد و نيازي به عمليات اضافي بر روي آنها نباشد اين قطعات رايگان واگذار مي شود. قطعات يدكي ديگر جهت تعمير واگنها توسط راه آهن مالك و به حساب راه آهن استفاده كننده واگذار مي شود. محورها، چرخها، فنرها، فنرهاي حلزوني، بوژيها، جعبه ياتاقانها، ياتاقانها، ضربه گيرها (تامپونها)، قلابهاي خودكار آسيب ديده صرف نظر از وضعيت آنها به راه آهن مالك برگردانده مي شود. قطعات آسيب ديده ديگر به راه آهن مالك برگردانده نمي شود. قطعات آسيب ديده از همان ايستگاههاي مرزي برگردانده مي شود كه قطعات سالم جايگزين عبور كرده بوده است. اگر قطعات آسيب ديده به راه آهن مالك برگردانده نشود راه آهن مالك شصت درصد(60%) ارزش قطعات سالم را دريافت مي كند. اين مبلغ توسط راه آهني كه نتواند تحويل قطعات مذكور را به اثبات برساند پرداخت مي گردد. بر روي قطعات ارسالي به راه آهن مقصد با رنگ روغني علامت راه آهن مالك، شماره واگن كه اين قطعات براي آن فرستاده مي شود، مقصد (ايستگاه و راه آهن مقصد) نوشته مي شود. بر روي قطعات آسيب ديده اعزامي به راه آهن مالك با رنگ قرمز روغني علامت راه آهن مالك، شماره واگني كه از آن قطعات برداشته شده است ومقصد (ايستگاه و راه آهن مقصد) نوشته مي شود. اگر به خاطر كمبود جا اين علامتها را نتوان برروي قطعه نوشت، بر روي پلاك فلزي نوشته و به قطعه متصل مي كند. بابت گم شدن قطعات يدكي كه براي تعمير واگنها فرستاده مي شود و به راه آهن مقصد نمي رسد بايد خسارت پرداخت گردد. خسارت را راه آهن گم كننده قطعات و يا راه آهني كه نمي تواند تحويل قطعات را اثبات كند پرداخت مي نمايد. 18 -10- قطعات يدكي رايگان و حتي المقدور با سرعتهاي بالا حمل مي شود. دربرگشت قطعات آسيب ديده با سرعت كم و رايگان به آدرسهاي وارد در پيوست 9 مقررات استفاده از واگنها در حمل ونقل بين المللي (پ.پ.و) فرستاده مي شود. قطعات يدكي و قطعات آسيب ديده بدون مجوز ورود وخروج و بدون دريافت عوارض گمركي و غيره حمل مي شود. اعزام قطعات يدكي و قطعات آسيب ديده با تنظيم بارنامه مطابق فرمي كه بين طرفهاي ذي نفع در مورد آنها به توافق رسيده اند انجام مي گيرد. در فرم مربوطه در ستون «اسم بار» جمله زير «بار از هرگونه عوارض گمركي ورود، خروج و عبور (ترانزيت) آزاد مي باشد» نوشته مي شود. علاوه براين شماره و نوع واگن كه جهت آن قطعات اختصاص دارد و يا شماره واگن كه از آن قطعه آسيب ديده برداشته شده است در فرم نوشته مي شود. قطعات يدكي واگنهاي استيجاري مطابق .پاراگراف 23-5 درخواست مي شود. مسؤوليت جهت سالم بودن ديگهاي مخازن استيجاري، آرماتور آنها، سوپاپهاي اطمينان و ديگر تجهيزات برعهده مالك مخازن استيجاري مي باشد.
ماده 18
از قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به مقررات استفاده از واگن ها و كانتينرها ، مقررات استفاده از واگن ها در حمل و نقل بين المللي پي.پي.دبليو (P.P.W) — مصوب 1387/02/29