قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون حفاظت از ميراث فرهنگي زير آب مصوب 1387,09,13 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
كنوانسيون حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب مورخ 11/8/1380 هجري شمسي برابر 2 نوامبر 2001 ميلادي مشتمل بر (35) ماده و يك ضميمه به شرح پيوست تصويب ميگردد و باتوجه به بند(5) ماده (25) آن به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده ميشود با انتخاب روش داوري موضوع جزء (پ) بند ) 1) ماده (287) كنوانسيون حقوق درياها (1982) ميلادي مطابق با(1360)هجري شمسي اسناد تصويب كنوانسيون را توديع نمايد.
تبصره 1
ارجاع به داوري موضوع ماده واحده توسط دولت جمهوري اسلامي ايران منوط به رعايت قوانين مربوط ميباشد.
تبصره 2
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با هماهنگي دستگاههاي ذيربط روش گزارشدهي موضوع جزء (ب) بند (1) ماده (9) كنوانسيون را هنگام توديع اسناد مشخص و اعلام خواهد نمود.
تبصره 3
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با همكاري وزارتدادگستري درمورد تهيه لايحه توسط قوه قضائيه براي وضع مجازاتهاي موضوع ماده) 17) كنوانسيون و نيز ضمانت اجراء جلوگيري از ورود غيرقانوني موضوع ماده ( 14) كنوانسيون پيگيري لازم را معمول خواهد داشت. بسمالله الرحمن الرحيم كنوانسيون حفاظت از ميراث فرهنگي زير آب مقدمه كنفرانس عمومي سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد (يونسكو) كه سيويكمين اجلاس خود را از روز 15 اكتبر تا 3 نوامبر سال 2001 ميلادي (23 مهر تا 12 آبان 1380هجري شمسي) در شهر پاريس برگزار كرد؛ با تأييد اهميت ميراث فرهنگي زيرآب، به عنوان بخش جداييناپذير از ميراث فرهنگي بشري و عاملي فوقالعاده مهم در تاريخ آدميان، ملتها و در روابطشان با يكديگر در زمينه ميراث مشترك خود؛ با درك اهميت حفظ و نگهداري ميراث فرهنگي زيرآب و مسؤوليتي كه در اين مورد بر عهده تمامي دولتها است؛ باتوجه به علاقه روزافزون جامعه به ميراث فرهنگي زيرآب و ارجي كه براي آن قائل است؛ با اعتقاد به اهميت تحقيق، اطلاعات و آموزش در زمينه حفظ و نگهداري ميراث فرهنگي زيرآب و نيز حق جامعه براي بهرهمندي از منافع آموزشي و تفريحي دسترسي مسؤولانه و غيرمداخله گرايانه به ميراث فرهنگي زيرآب و ارزش آموزش عمومي براي كمك به آگاهي، ارج نهادن و حفظ ميراث مزبور؛ با آگاهي از اين حقيقت كه ميراث فرهنگي زيرآب بر اثر فعاليتهاي غيرمجازي كه متوجه آن است، در مخاطره است و اتخاذ اقداماتي شديدتر براي جلوگيري از چنين فعاليتهايي ضروري است؛ با آگاهي از ضرورت عكسالعملي مناسب در برابر اثرات منفي احتمالي فعاليتهايي قانوني كه ممكن است به طور تصادفي بر ميراث فرهنگي زيرآب مؤثر باشد؛ با نگراني عميق در مورد بهرهبرداري تجاري روزافزون از ميراث فرهنگي زيرآب و مخصوصاً نسبت به آن دسته از فعاليتهاي معيني كه با هدف فروش، دستيابي يا معامله پاياپاي ميراث فرهنگي زيرآب انجام ميشود با علم به وجود فناوري پيشرفته كه ميتواند كشف و دسترسي به ميراث فرهنگي زيرآب را افزايش دهد؛ با اعتقاد به اينكه همكاري بين دولتها، سازمانهاي بينالمللي، مؤسسات علمي، سازمانهاي حرفهاي، باستان شناسان، غواصان، ديگر افراد علاقمند و عموم مردم تاحد بسيار زيادي براي حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب ضروري است؛ باتوجه به اينكه نقشهبرداري، حفاري و حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب لزوم وجود و كاربرد روشهاي خاص علمي و استفاده از فنون و تجهيزات مناسب و نيز سطح بالايي از تخصص حرفهاي كه همگي نياز به شاخصهاي هماهنگي حاكم را مشخص مينمايد؛ با وقوف بر نياز به تدوين و تعميم تدريجي قواعد مربوط به حفاظت و نگهداري از ميراث فرهنگي زيرآب مطابق با عرف و حقوق بينالملل از جمله كنوانسيون يونسكو جهت اتخاذ تدابير لازم براي ممنوع كردن و جلوگيري از ورود و صدور و انتقال مالكيت غيرقانونياموالفرهنگيمصوب14نوامبر1970ميلادي (23/8/1340هجريشمسي)، كنوانسيون يونسكو جهت حمايت ميراث فرهنگي و طبيعي جهان، مصوب 16 نوامبر 1972 ميلادي(25/8/1350 هجريشمسي( و نيز كنوانسيون حقوق درياهاي سازمان مللمتحد، مصوب 10 دسامبر 1982 ميلادي(19/9/1361 هجريشمسي)؛ با تصميم بر تقويت كارايي اقدامات حفاظتي از اين آثار به صورت طبيعي خود، يا در صورت لزوم با اهداف علمي و حفاظتي، بازيابي دقيق ميراث فرهنگي زيرآب در سطوح بينالمللي، منطقهاي و ملي؛ و باتوجه به تصميم اجلاس بيستونهم خود مبني بر اين كه اين امر بايد موضوع يك كنوانسيون بينالمللي را به وجود آورد؛ در روز دوم نوامبر 2001 ميلادي (11/8/1380 هجريشمسي( اين كنوانسيون را تصويب مينمايد:
ماده 1
تعاريف از نظر اين كنوانسيون 1 - الف) «ميراث فرهنگي زيرآب» به تمامي نشانههاي زندگي بشري اطلاق ميشود كه داراي مشخصه فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي باشد و برايدورهايخاص يا هميشه، حداقل صدسال، تمامي يا بخشي ازآنها در زيرآب وجود داشته باشد، از قبيل: (1) محلها، سازهها، بناها، مصنوعات بشري و بقاياي انساني، به همراه شرايط باستانشناسي و طبيعي آنها؛ )2) كشتيها، هواپيماها، ديگروسايل نقليه يا بخشي ازآنها، محموله يا محتواي آنها به همراه شرايط طبيعي و باستان شناسي آنها؛) (3) اشيائي با ماهيت ماقبل تاريخ.
ب
لولهها و كابلهاي موجود در بستر دريا به عنوان ميراث فرهنگي زيرآب تلقي نخواهد شد.
پ
تأسيسات ديگري به غير از لولهها و كابلهاي موجود در بستر دريا كه هنوز هم مورد استفاده قرار ميگيرد به عنوان ميراث فرهنگي زيرآب محسوب نميگردد. 2 - الف) «كشورهايعضو» به كشورهايي اطلاقميشود كه توافقكردهاند به اين كنوانسيون ملزم باشند و اين كنوانسيون براي آنها لازمالاجراء ميباشد.
ب
اين كنوانسيون در مورد سرزمينهاي موضوع جزء (ب) بند(2( ماده (26) كه طبق شرايط مندرج در آن بند به عضويت اين كنوانسيون درميآيند و تا ميزاني كه «كشورهاي عضو» به آن سرزمينها اطلاق ميشود، با اعمال تغييرات لازم اعمال ميشود. 3 - «يونسكو» به سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد اطلاق ميشود. 4 - «مديركل» به مديركل يونسكو اطلاق ميشود. 5 - «منطقه» به بستر دريا و كف اقيانوس و زير بستر آنها، كه خارج از صلاحيت ملي باشد اطلاق ميشود. 6 - «فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب» به آن دسته از فعاليتهايي اطلاق ميشود كه هدف عمده آنها ميراث فرهنگي زيرآب بوده و ميتواند به طور مستقيم يا غيرمستقيم از لحاظ فيزيكي يا به شكل ديگري به ميراث فرهنگي زيرآب آسيب برساند. 7 - «فعاليتهايي كه به طور تصادفي ميراث فرهنگي زيرآب را تحت تأثير قرار ميدهد» به آن دسته از فعاليتهايي اطلاق ميشود كه عليرغم اينكه ميراث فرهنگي زيرآب به عنوان هدف يا اهداف اصلي آنان نميباشد، اما ميتواند به طور فيزيكي يا به صورتي ديگر به ميراث فرهنگي زيرآب آسيب برساند. 8 - «كشتيها و هواپيماهاي كشوري» به كشتيهاي جنگي يا كشتيها و هواپيماهاي ديگري اطلاق ميشود كه در هنگام غرق شدن در تملك يك كشور بوده يا توسط آن بهرهبرداري ميشده يا تنها براي اهداف غيربازرگاني دولتي توسط آن كشور مورد استفاده قرار ميگرفته است و به همان صورت شناسايي ميشوند و در دايره تعريف ميراث فرهنگي زيرآب قرار ميگيرند. 9 - «قواعد» به قواعد مربوط به فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب موضوع ماده (33) اين كنوانسيون اطلاق ميشود.
ماده 2
اهداف و اصول كلي 1 - هدف اينكنوانسيون تضمين و تقويت نحوه حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب است. 2 - كشورهاي عضو در جهت حفاظت از آثار فرهنگي زيرآب همكاري خواهند نمود. 3 - كشورهاي عضو طبق مفاد اين كنوانسيون از ميراث فرهنگي زيرآب در جهت منافع بشريت حفاظت خواهند نمود. 4 - كشورهاي عضو در صورت اقتضاء به طور مشترك يا مستقل، تمامي اقدامات مناسب را طبق اين كنوانسيون و حقوق بينالملل كه جهت حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب ضروري است، اتخاذ خواهند نمود و در اين راه از عمليترين ابزارهايي كه در اختيار دارند و طبق تواناييهاي خويش استفاده خواهند نمود. 5 - قبل از اجازه يا اقدام به هر فعاليتي كه معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب باشد، حفاظت اين ميراث به حالت طبيعي خود به عنوان اولويت اول لحاظ خواهد شد. 6 - آن دسته از ميراث فرهنگي زيرآب كه بازيابي ميشوند بايد به صورتي ذخيره، نگهداري و مديريت شوند كه نگهداري آنها در درازمدت تضمين گردد. 7 - ميراث فرهنگي زيرآب به صورت تجاري مورد بهرهبرداري قرار نخواهد گرفت. 8 - هيچ يك از مفاد اين كنوانسيون طبق عرف كشوري و حقوق بينالملل از جمله كنوانسيون سازمان ملل متحد درمورد حقوق درياها به عنوان تغييردهنده قواعد حقوق بينالملل و عرف كشوري مربوط به مصونيتهاي حاكميتي با حقوق يك كشور در ارتباط با كشتيها و هواپيماهاي آن تفسير نخواهد شد. 9 - كشورهاي عضو تضمين مينمايند به تمامي بقاياي انساني كه در آبهاي دريايي، موجود ميباشند، احترام شايسته گذاشته خواهد شد. 10 - دسترسي مسؤولانه و غيرمداخلهگرايانه جهت مشاهده يا مستند نمودن ميراث فرهنگي زيرآب كه بهصورت طبيعي قرار دارد بايد جهت آگاهي، توجه و حفاظت عموم از آن ميراث انجام گيرد، به جز در مواردي كه اين دسترسي با حفاظت و مديريت آن ميراث همخواني نداشته باشند. 11 - هيچ اقدام يا فعاليتي كه بر اساس اين كنوانسيون انجام ميگيرد، نبايد زمينه اقامه ادعا، مخالفت يا ترديد در مورد حاكميت يا صلاحيت ملي را فراهم آورد.
ماده 3
رابطه بين اين كنوانسيون و كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها هيچيك از مفاد اينكنوانسيون لطمهاي به حقوق، صلاحيت ومسؤوليتهايكشورها به موجب حقوق بينالملل از كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها نخواهد زد. اين كنوانسيون با سياق و به صورتي كه منطبق با حقوقبينالملل از جمله كنوانسيونسازمانمللمتحد در مورد حقوقدرياها باشد، تفسير و اعمال خواهد شد.
ماده 4
رابطه با قانون نجات و قانون كشفيات هر فعاليت مرتبط با ميراث فرهنگي زيرآب كه اين كنوانسيون در مورد آن اعمال ميشود مشمول قانون نجات يا قانون كشفيات نخواهد بود، مگر اينكه:
الف
مقامات صلاحيتدار آن را تجويز نموده باشند؛ و
ب
با اين كنوانسيون تطابق كامل داشته باشد؛ و
پ
تضمين نمايد كه بازيابي ميراث فرهنگي زيرآب حداكثر حفاظت را براي اين ميراث به همراه خواهد آورد.
ماده 5
فعاليتهايي كه بهطور تصادفي ميراث فرهنگي زيرآب را تحتتأثير قرار ميدهد هر كشور عضو مؤثرترين ابزار خود را بهكار خواهد گرفت تا از اثرات سوء احتمالي ناشي از فعاليتهاي تحت حوزه صلاحيت خود كه بهطور تصادفي ميراث فرهنگي زيرآب را تحت تأثير قرار ميدهد، پيشگيري نمايد يا آنها را كاهش دهد.
ماده 6
موافقتنامههاي دوجانبه، منطقهاي يا چندجانبه
1
كشورهاي عضو ترغيب ميشوند تا موافقتنامههاي دوجانبه، منطقهاي يا چندجانبه را به منظور حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب منعقد نمايند يا موافقتنامههاي موجود را توسعه دهند. تمامي اين موافقتنامهها بايد با مفاد اين كنوانسيون در تطابق كامل باشد و مشخصه جهاني آنرا كمرنگ ننمايد. در چنين موافقتنامههايي كشورها ميتوانند قواعد و مقرراتي را وضع نمايند كه موجبات حفاظت بهتر ميراث فرهنگي زيرآب را نسبت به مقررات مندرج در اين كنوانسيون فراهم نمايد.
2
طرفهاي چنين موافقتنامههاي دوجانبه، منطقهاي يا چندجانبه ميتوانند كشورهايي را كه داراي پيوند قابل تأييد ميباشند بهويژه پيوند فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي با ميراث فرهنگي زيرآب مربوط به پيوستن به موافقتنامههاي مشترك مزبور دعوت نمايند.
3
اين كنوانسيون حقوق و تعهدات كشورهاي عضو در ارتباط با حفاظت از كشتي غرقشده را كه حاصل از ديگر موافقتنامههاي دوجانبه، منطقهاي يا چندجانبه منعقده پيش از اتخاذ اين كنوانسيون و بويژه مواردي را كه در راستاي اهداف اين كنوانسيون ميباشند، تغيير نخواهد داد.
ماده 7
ميراث فرهنگي زيرآب در آبهاي داخلي، آبهاي مجمعالجزايري و آبهاي سرزميني
1
كشورهاي عضو در اعمال حاكميت خود، اين حق انحصاري را خواهند داشت تا هرگونه فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب را كه در آبهاي داخلي، آبهاي مجمعالجزايري و آبهاي سرزميني آنها انجام ميگيرد، تنظيم و تجويز نمايند.
2
كشورهاي عضو بدون لطمهزدن به موافقتنامههاي بينالمللي و قواعد حقوقي بينالملل مربوط به حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب، مقرر خواهند نمود كه «قواعد»، در مورد فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب در آبهاي داخلي، آبهاي مجمعالجزايري و آبهاي سرزميني آنها اعمال شود.
3
كشورهاي عضو در حوزه آبهاي مجمعالجزايري و آبهاي سرزميني خود و در اعمال حاكميت خود و نيز در شناسايي عرف عمومي در بين كشورها توجه به همكاري در مورد بهترين روشهاي حفاظت از كشتيها و هواپيماهاي كشوري، درصورت كشف چنين كشتيها و هواپيماهاي كشوري قابل شناسايي، مراتب را به كشور عضو صاحبپرچم و درصورتي كه عملي باشد به كشورهاي ديگري كه پيوندي قابل تأييد به ويژه پيوندي فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي دارند اطلاع خواهند داد.
ماده 8
ميراث فرهنگي زيرآب در مناطق هم مرز علاوه بر مواد(9) و (10) و بدون لطمهاي به آنها و طبق بند(2) ماده ( 303 (كنوانسيون سازمان ملل متحد درمورد حقوق درياها، كشورهاي عضو ميتوانند فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب را كه در منطقه هم مرز آنها وجود دارد تنظيم و تجويز نمايند. در انجام اين امر، آنها مقرر خواهند كرد كه «قواعد» اعمال گردد.
ماده 9
گزارش و اطلاعدهي در منطقه اقتصاديانحصاري و در فلات قاره 1 - تمامي كشورهاي عضو مسؤول حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب در منطقه اقتصادي انحصاري و فلات قاره طبق اين كنوانسيون ميباشند، بر همين اساس:
الف
هر كشور عضو مقرر خواهد كرد چنانچه تبعه آن يا كشتي كه پرچم آن را برافراشته، ميراث فرهنگي زيرآب واقع در منطقه اقتصادي انحصاري و فلات قاره آن را كشفكند يا قصد دارد اقدام به فعاليتهايمعطوف به ميراثفرهنگي زيرآب مزبور نمايد، تبعه مزبور يا فرمانده كشتي مذكور آن كشور را از كشف يا اقدام مزبور مطلع نمايد.
ب
در منطقه اقتصادي انحصاري يا فلات قاره كشور عضو ديگر: (1) كشورهاي عضو مقرر خواهند كرد تبعه يا فرمانده كشتي، كشف يا فعاليت مزبور را به آنها و آن كشور عضو ديگر اطلاع دهد. (2) به صورت جايگزين، يك كشور عضو مقرر خواهد كرد تبعه يا فرمانده كشتي، كشف يا فعاليت مزبور را به آن اطلاع دهد و از انتقال سريع و مؤثر چنين گزارشهايي به تمامي كشورهاي عضو ديگر اطمينان حاصل خواهد كرد. 2 - يك كشور عضو در هنگام توديع اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود، نحوه انتقال گزارشهاي موضوع جزء(ب) بند (1) اين ماده را اعلام خواهد كرد. 3 - كشور عضو كشفيات يا فعاليتهاي گزارش شده به آن به موجب بند(1) اين ماده را به اطلاع مديركل خواهد رساند. 4 - مديركل تمامي اطلاعات ارسال شده به وي به موجب بند (3) اين ماده را بدون درنگ به اطلاع تمامي كشورهاي عضو خواهد رساند. 5 - هر كشور عضو ميتواند به كشوري كه ميراث فرهنگي زيرآب در حوزه منطقه اقتصادي انحصاري يا فلات قاره آن وجود دارد اظهار نمايد كه مايل به ارائه مشاوره در ارتباط با نحوه تضمين حفاظت مؤثر از ميراث فرهنگي زيرآب مزبور است. چنين اظهارنامهاي بر اساس يك پيوند قابل تأييد بويژه پيوند فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي با ميراث فرهنگي زيرآب مزبور خواهد بود.
ماده 10
حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب در منطقه اقتصادي انحصاري و فلات قاره 1 - هيچگونه اجازهنامهاي براي فعاليت معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب كه در محدوده منطقه اقتصادي انحصاري يا فلات قاره قرار دارد جز طبق مفاد اين ماده داده نخواهد شد. 2 - هر كشور عضوي كه در محدوده منطقه اقتصادي انحصاري يا فلات قاره آن ميراث فرهنگي زيرآب قرار دارد، حق دارد تا هرگونه فعاليت معطوف به ميراث مزبور را ممنوع يا تجويز نمايد تا از هرگونه دخالت در حقوق حاكميتي يا صلاحيت خود كه در حقوق بينالملل از جمله كنوانسيون سازمانملل متحد درمورد حقوق درياها پيشبيني شده است ممانعت نمايد. 3 - هرگاه كه در محدوده منطقه اقتصادي انحصاري يا فلات قاره يك كشور عضو ميراث فرهنگي زيرآب كشف گردد يا قصد انجام فعاليتي بر روي آن ميراث وجود داشته باشد، آن كشور عضو:
الف
درمورد بهترين نحوه حفاظت از آن ميراث فرهنگي زيرآب، با تمام كشورهاي عضو ديگري كه به موجب بند(5) ماده (9) اظهار علاقه نمودهاند مشورت خواهدنمود
ب
چنين مشاورههايي را به عنوان يك «كشور هماهنگ كننده» هماهنگ خواهد كرد، مگر اينكه صريحاً اظهار كند كه مايل به انجام اين كار نميباشد، كه در اين صورت كشورهاي عضوي كه به موجب بند(5) ماده (9) اظهار علاقه نمودهاند يك كشور هماهنگ كننده را انتخاب خواهند نمود. 4 - بدون هيچ لطمهاي به وظيفه تمامي كشورهاي عضو در ارتباط با حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب با استفاده از تمامي اقدامات عملي اتخاذ شده طبق حقوق بينالملل جهت پيشگيري از هرگونه خطر قريبالوقوع نسبت به ميراث فرهنگي زيرآب از جمله غارت آن، كشور هماهنگ كننده ميتواند تمامي اقدامات عملي را انجام دهد و يا مجوزهاي لازم را طبق اين كنوانسيون و درصورت لزوم پيش از مشاورههاي مذكور صادر نمايد تا از هرگونه خطر قريبالوقوع نسبت به ميراث فرهنگي زيرآب جلوگيري نمايد، چه اين خطر حاصل از فعاليتهاي بشري باشد يا به هر دليل ديگري از جمله غارت آن باشد. در انجام چنين اقداماتي، ميتوان از ديگر كشورهاي عضو درخواست مساعدت نمود. 5 - كشور هماهنگكننده:
الف
اقدامات حفاظتي مورد توافق كشورهاي مشاوره دهنده، كه شامل كشور هماهنگ كننده نيز ميباشد را انجام خواهد داد، مگر اينكه كشورهاي مشاوره دهنده كه شامل كشور هماهنگ كننده نيز ميباشد توافق نمايند كه كشور عضو ديگري چنين اقداماتي را اتخاذ نمايد.
ب
تمامي مجوزهاي لازم را جهت اتخاذ اقدامات توافق شده طبق «قواعد» صادر خواهد نمود، مگر اينكه كشورهاي مشاورهدهنده كه شامل كشور هماهنگ كننده نيز ميباشد توافق نمايند كه كشور عضو ديگري مجوزهاي مزبور را صادر نمايد. پ (ميتواند هرگونه تحقيقات اوليه لازم را درمورد ميراث فرهنگي زيرآب انجام دهد و تمامي مجوزهاي لازم را براي آن صادر خواهد نمود و بدون درنگ نتايج را به اطلاع مديركل خواهد رساند كه وي نيز به نوبه خود اطلاعات مذكور را بدون درنگ به اطلاع ديگر كشورهاي عضو خواهد رساند. 6 - كشور هماهنگكننده در هنگام هماهنگنمودن مشاورهها، اتخاذ اقدامات، انجام تحقيقات اوليه و يا صدور مجوزها بر اساس اين ماده، كلاً از طرف كشورهاي عضو و نه از سوي خود اقدام خواهد نمود. هرگونه اقدام مزبور به خودي خود مبنايي براي ادعاي حقوق ترجيحي يا صلاحيتي كه در حقوق بينالملل از جمله كنوانسيون سازمان ملل متحد درمورد حقوق درياها پيشبيني نشده است نخواهد بود. 7 - با رعايت مفاد بندهاي(2) و (4) اين ماده، هيچگونه اقدامي كه معطوف به كشتيها و هواپيماي كشوري ميباشد نبايد بدون موافقت كشور صاحب پرچم و رايزني كشور هماهنگكننده انجام گيرد.
ماده 11
گزارش و اطلاع دهي در منطقه
1
كشورهاي عضو مسؤول خواهند بود تا از ميراث فرهنگي زيرآب در منطقه طبق اين كنوانسيون و ماده (149) كنوانسيون سازمان ملل متحد درمورد حقوق درياها محافظت نمايند. بر اين اساس هرگاه يك تبعه يا كشتي كه پرچم كشور عضو را برافراشته است ميراث فرهنگي زيرآب را كشفنمايد يا بر آن باشد تا به اقداماتمعطوف به ميراث فرهنگي زيرآب كه در منطقه وجود دارد اشتغال بورزد، آن كشور عضو مقرر خواهد كرد تبعه يا فرمانده كشتي، كشف يا فعاليت مزبور را به آن اطلاع دهد.
2
كشورهاي عضو، كشفيات يا فعاليتهاي گزارششده مزبور به آنها را به اطلاع مديركل و دبيركل مرجع بينالمللي بستر درياها خواهد رساند.
3
مديركل اطلاعات ارائه شده مزبور توسط كشورهاي عضو را بلافاصله به اطلاع تمامي كشورهاي عضو خواهد رساند.
4
هر كشور عضو ميتواند علاقه خود را نسبت به ارائه مشاوره در زمينه نحوه حصول اطمينان از حفاظت مؤثر از آن ميراث فرهنگي زيرآب به مديركل اعلام نمايد. اظهارنامه مزبور بايد بر اساس يك پيوند قابل تأييد با ميراث فرهنگي زيرآب مزبور باشد كه در اين راستا توجه خاصي به حقوق ترجيحي كشورهايي ميشود كه داراي پيشينه فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي باشند.
ماده 12
حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب در منطقه 1 - هيچگونه مجوزي براي فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب كه در منطقه قرار داشته باشد جز طبق مفاد اين ماده داده نخواهد شد. 2 - مديركل از تمامي كشورهاي عضوي كه به موجب، بند(4) ماده (11) اظهار علاقه كردهاند دعوت خواهد نمود تا درمورد بهترين روش حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب مشورت نمايند و يكي از كشورهاي عضو را به عنوان «كشور هماهنگكننده» جهت هماهنگنمودن مشاورههاي مزبور انتخاب نمايند. مديركل از مرجع بينالمللي بستر درياها نيز دعوت خواهد نمود تا در چنين مشاورههايي شركت نمايد. 3 - تمامي كشورهاي عضو تمامي اقدامات عملي را كه طبق اين كنوانسيون باشد درصورت نياز پيش از مشاورهها اتخاذ خواهند نمود تا از هرگونه خطر قريبالوقوع درمورد ميراث فرهنگي زيرآب كه ناشي از فعاليتهاي بشري يا عوامل ديگر از قبيل غارت باشد جلوگيري نمايند. 4 - كشور هماهنگكننده:
الف
اقدامات حفاظتي مورد توافق كشورهاي مشاورهدهنده كه شامل كشور هماهنگكننده نيز ميباشد را اتخاذ خواهد نمود مگر اينكه كشورهاي مشاورهدهنده كه شامل كشور هماهنگ كننده نيز ميباشد توافق نمايند كه كشور عضو ديگري آن اقدامات را اتخاذ نمايد؛ و
ب
تمامي مجوزهاي لازم براي چنين اقدامات توافقشدهاي را طبق اين كنوانسيون صادر خواهد نمود مگر آنكه كشورهاي مشاوره دهنده كه شامل كشور هماهنگكننده نيز ميباشد، كشور عضو ديگري اين مجوزها را صادر نمايد. 5 - كشور هماهنگ كننده ميتواند هرگونه تحقيقات لازم اوليه را در رابطه با ميراث فرهنگي زيرآب انجام دهد و تمامي مجوزهاي لازم را براي اين كار صادر و مديركل را بدون درنگ از نتيجه اين تحقيقات آگاه خواهد نمود كه مديركل نيز به نوبه خود اين اطلاعات را به اطلاع ساير كشورهاي عضو خواهد رساند. 6 - كشور هماهنگكننده هنگام هماهنگنمودن مشاورهها، انجام اقدامات، انجام تحقيقات اوليه و يا صدور مجوزها بر اساس اين ماده، بهطوركلي به نفع بشريت به نيابت از تمامي كشورهاي عضو، اقدام خواهد نمود. بايد به حقوق ترجيحي كشورهايي كه داراي خاستگاه فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي در رابطه با ميراث فرهنگي زيرآب مربوط ميباشند توجه خاصي مبذول شود. 7 - هيچ كشور عضوي، فعاليتهايي را كه معطوف به كشتيها و هواپيماي كشوري در منطقه باشند بدون رضايت كشور صاحب پرچم تقبل يا تجويز نخواهد نمود.
ماده 13
مصونيت دولت كشتيهاي جنگي و ديگر كشتيهاي دولتي يا هواپيماهاي نظامي كه داراي مصونيت دولتي ميباشند و با اهداف غيرتجاري مورد بهرهبرداري قرار ميگيرند و حالت عادي عمليات خود را انجام ميدهند و فعاليتهايي را كه معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب باشند انجام نميدهند، ملزم نيستند كشفيات ميراث فرهنگي زيرآب به موجب مواد (9)، (10)، (11) و (12) اين كنوانسيون را گزارش دهند. با اين حال كشورهاي عضو با اتخاذ اقدامات مناسب و بدون لطمهاي به عمليات يا تواناييهاي عملياتي كشتيهاي جنگي يا ديگر كشتيهاي دولتي يا هواپيماهاي نظامي خود كه داراي مصونيت دولتي ميباشند و براي اهداف غيرتجاري بهكار گرفته ميشوند، مادامي كه منطقي و عملي باشد، تضمين خواهند نمود كه مواد (9)، (10)، (11) و (12) اين كنوانسيون را رعايت مينمايند.
ماده 14
كنترل ورود به قلمرو، معامله و تملك كشورهاي عضو اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد تا از ورود به قلمرو خود، معامله يا تملك ميراث فرهنگي زيرآب كه به صورت غيرقانوني صادر و يا بازيابي شدهاند، درصورتيكه بازيابي مغاير با اين كنوانسيون باشد، جلوگيري نمايند.
ماده 15
عدم استفاده از مناطق تحت صلاحيت كشورهاي عضو كشورهاي عضو اقداماتي را به عمل خواهند آورد تا از استفاده از سرزمين آنها از جمله بندرهاي دريايي، جزيرههاي مصنوعي، تأسيسات و سازههاي آنها كه در محدوده كنترل يا صلاحيت انحصاري آنها ميباشد جهت فعاليت معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، كه طبق اين كنوانسيون نيست جلوگيري گردد.
ماده 16
اقدامات مربوط به اتباع و كشتيها كشورهاي عضو تمام اقدامات عملي را انجام خواهند داد تا اطمينان حاصل كنند كه اتباع آنها و كشتيهايي كه پرچم آنها را برافراشتهاند به فعاليت معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب به صورتي كه طبق مفاد اين كنوانسيون نباشد اشتغال نورزند.
ماده 17
مجازاتها
1
هر كشور عضو در مورد نقض اقداماتي كه براي اجراء اين كنوانسيون به عمل آورده است، مجازاتهايي را وضع خواهد نمود.
2
مجازاتهاي قابل اعمال در قبال نقض اقدامات مذكور بايد آنقدر شديد باشد كه در تضمين رعايت اين كنوانسيون مؤثر باشد و از بروز نقض جلوگيري نمايد و خاطيان را از هرگونه منافع حاصل از فعاليتهاي غيرقانوني آنها محروم نمايد.
3
كشورهاي عضو براي حصول اطمينان از اجراء مجازاتهاي وضع شده به موجب اين ماده همكاري خواهند نمود.
ماده 18
توقيف و فروش ميراث فرهنگي زيرآب
1
هر كشور عضو اقداماتي را براي توقيف ميراث فرهنگي زيرآب در قلمرو خود كه به نحو مغاير با اين كنوانسيون بازيابي شده است، اتخاذ خواهد نمود.
2
هر كشور عضو تمامي اقدامات متعارف جهت تثبيت ميراث فرهنگي زيرآب توفيف شده به موجب اين كنوانسيون را ثبت، كنترل و اتخاذ خواهد نمود.
3
هر كشور عضو هرگونه توقيف ميراث فرهنگي زيرآب را كه به موجب اين كنوانسيون انجام داده است، به اطلاع مديركل و هر كشور ديگري كه داراي يك پيوند قابل اثبات به ويژه پيوند فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي با ميراث مزبور ميباشد خواهد رساند.
4
كشور عضوي كه ميراث فرهنگي زيرآب را توقيف كرده است، اطمينان حاصل خواهد نمود كه فروش آن باتوجه به نياز به مرمت و تحقيق، نياز به جمعآوري مجدد يك مجموعه پراكنده و نياز به دسترسي عموم به آن، نمايش و آموزش و منافع هركشوري كه داراي پيوند قابل تأييد فرهنگي، تاريخي يا باستانشناسي با ميراث فرهنگي زيرآب مزبور است، به نفع عموم است.
ماده 19
همكاري و به اشتراك گذاردن اطلاعات
1
كشورهاي عضو جهت حفاظت و مديريت ميراث فرهنگي زيرآب به موجب اين كنوانسيون از جمله در صورت امكان از طريق تشريك مساعي در تحقيق، خاكبرداري، مستندسازي، مرمت، مطالعه و ارائه اين ميراث با يكديگر همكاري و به يكديگر كمك خواهند كرد.
2
هر كشور عضو تا حدي كه طبق اهداف اين كنوانسيون باشد، تعهد مينمايد تا اطلاعات مربوط به ميراث فرهنگي زيرآب از جمله كشف ميراث، محل ميراث، ميراث خاكبرداري يا بازيابي شده مغاير با اين كنوانسيون يا با نقض حقوق بينالملل، روش و تكنولوژي علمي مربوط و توسعههاي قانوني مربوط به ميراث مزبور را به كشورهاي عضو ديگر به اشتراك گذارد.
3
مادامي كه افشاء اطلاعات به اشتراك گذاشته شده بين كشورهاي عضو يا بين يونسكو و كشورهاي عضو كه مربوط به كشف يا محل ميراث فرهنگي زيرآب است، ممكن است نگهداري ميراث مذكور را تهديد كند يا به گونه ديگري به خطر اندازد، اين اطلاعات بايد توسط مقامات صلاحيتدار كشورهاي عضو تا حدي كه سازگار با قوانين داخلي باشد به صورت محرمانه نگهداري و ضبط شوند.
4
هر كشور عضو تمامي اقدامات عملي را جهت انتشار اطلاعات مربوط به ميراث فرهنگي زيرآب كه مغاير با اين كنوانسيون يا با نقض حقوق بينالملل، استخراج يا بازيابي شدهاند، از جمله چنانچه عملي باشد ازطريق بانكهاي اطلاعاتي بينالمللي مناسب، اتخاذ خواهد نمود.
ماده 20
آگاهي عمومي هر كشور عضو تمامي اقدامات عملي را اتخاذ خواهد نمود تا آگاهي عموم را در رابطه با ارزش و اهميت ميراث فرهنگي زيرآب و اهميت حفاظت از آن به موجب اين كنوانسيون، افزايش دهد.
ماده 21
آموزش در زمينه باستانشناسي زيرآب كشورهاي عضو در ارائه آموزش در زمينه باستانشناسي زيرآب، فنون مرمت ميراث فرهنگي زيرآب و بر اساس شرايط مورد توافق درخصوص انتقال فناوري ميراث فرهنگي زيرآب همكاري خواهند نمود.
ماده 22
مقامهاي صلاحيتدار
1
كشورهاي عضو به منظور حصول اطمينان از اجراء مناسب اين كنوانسيون، با هدف ايجاد، نگهداري و به روز كردن موجود ميراث فرهنگي زيرآب، حفاظت مؤثر، مرمت، ارائه و مديريت ميراث فرهنگي زيرآب و نيز پژوهش و آموزش، مقامهاي صلاحيتداري را ايجاد نموده يا درصورت اقتضاء مقامات موجود را تقويت خواهند نمود.
2
كشورهاي عضو نام و نشاني مقامهاي صلاحيتدار خود را كه مرتبط با ميراث فرهنگي زيرآب ميباشند، به اطلاع مديركل خواهند رساند.
ماده 23
گردهماييهاي كشورهاي عضو
1
مديركل، گردهمايي كشورهاي عضو را ظرف مدت يكسال از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون و پس از آن حداقل هردوسال يكبار برگزار خواهد نمود. مديركل به درخواست اكثريت كشورهاي عضو، گردهمايي فوقالعاده كشورهاي عضو را برگزار خواهد نمود.
2
گردهمايي كشورهاي عضو در رابطه با وظايف و مسؤوليتهاي خود تصميمگيري خواهد نمود.
3
گردهمايي كشورهاي عضو آئينكار خود را تصويب خواهد نمود.
4
گردهمايي كشورهاي عضو ميتواند هيأت مشاوره فني و علمي مركب از متخصصاني را كه توسط كشورهاي عضو معرفي ميشوند باتوجه به اصل توزيع جغرافيايي برابر و ضرورت تعادل جنسيت ايجاد نمايد.
5
هيأت مشاوره فني و علمي در رابطه با مسائل مربوط به ماهيت علمي يا فني اجراء قواعد به طور مقتضي به گردهمايي كشورهاي عضو ياري خواهد رساند.
ماده 24
دبيرخانه كنوانسيون
1
مديركل مسؤول وظايف دبيرخانهاي اين كنوانسيون خواهد بود.
2
وظايف دبيرخانه عبارت خواهد بود از
الف
سازماندهي گردهماييهاي كشورهاي عضو به نحوي كه در بند(1) ماده (23) پيشبيني شده است؛ و
ب
كمك به كشورهاي عضو در اجراء تصميمات گردهماييهاي كشورهاي عضو.
ماده 25
حل و فصل دوستانه اختلافات
1
هرگونه اختلاف بين دو يا چند كشور عضو در ارتباط با تفسير يا اجراء اين كنوانسيون منوط به مذاكره با حسن نيت يا ساير ابزارهاي حل و فصل دوستانه به انتخاب خود آنها خواهد بود.
2
هرگاه مذاكرات مذكور اختلاف مزبور را در ظرف مدت زماني متعارفي برطرف ننمايد، اختلاف مي تواند با توافق كشورهاي عضو مربوط جهت ميانجيگري به يونسكو ارجاع شود
3
اگر ميانجيگري مذكور توسط يونسكو انجام نگيرد يا از طريق اين ميانجيگري اختلاف مذكور رفع نشود آنگاه مفاد مربوط به حل و فصل اختلافات مندرج در بخش(15) كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها با اعمال اصلاحات لازم در مورد هرگونه اختلاف بين كشورهاي عضو اين كنوانسيون در ارتباط با تفسير يا اجراء اين كنوانسيون اعمال خواهد شد، اعم از اين كه آنها عضو كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها باشند يا نباشند.
4
هر روشي كه توسط كشور عضو اين كنوانسيون يا كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها به موجب ماده (287) كنوانسيون اخير انتخاب شود، در رابطه با حل و فصل اختلافات به موجب اين ماده اعمال خواهد شد، مگر اينكه كشور عضو مزبور در هنگام تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق به اين كنوانسيون يا هر زمان پس از آن، روش ديگري را براساس ماده (287) به منظور حل و فصل اختلافات ناشي از اين كنوانسيون انتخاب نمايد.
5
هركشور عضو اين كنوانسيون كه عضو كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها نيست، آزاد خواهد بود تا در هنگام تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق به اين كنوانسيون يا هرزمان پس از آن از طريق اظهارنامه كتبي، يك يا چند روش مندرج در بند(1) ماده (287) كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها را در مورد حلوفصل اختلافات به موجب اين ماده انتخاب نمايد. ماده(287) در مورد اظهارنامه مزبور و نيز هرگونه اختلافي كه كشور مذكور يك طرف آن باشد و مشمول اظهارنامه لازمالاجرائي نباشد، اعمال خواهد شد. به منظور مصالحه و داوري طبق پيوستهاي(5) و (7) كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد حقوق درياها، كشور مزبور حق خواهد داشت سازش دهندگان و داوراني را جهت قيد شدن در فهرست هاي موضوع ماده(2) پيوست(5) و ماده(2) پيوست(7) براي حل و فصل اختلافات ناشي از اين كنوانسيون معرفي نمايد.
ماده 26
تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق
1
اين كنوانسيون منوط به تنفيذ، پذيرش يا تصويب كشورهاي عضو يونسكو است.
2
اين كنوانسيون منوط به الحاق در موارد زير است:
الف
كشورهايي كه عضو يونسكو نميباشند اما عضو سازمان ملل متحد يا يك آژانس تخصصي در نظام سازمان ملل متحد يا آژانس بينالمللي انرژي اتمي هستند و نيز كشورهاي عضو اساسنامه ديوان بينالمللي دادگستري و هر كشور دعوت شده توسط كنفرانس عمومي يونسكو جهت الحاق به اين كنوانسيون؛
ب
سرزمينهايي كه داراي دولت كاملاً خودگردان داخلي مورد شناسايي توسط سازمان ملل متحد مي باشند اما مطابق با قطعنامه شماره(15) 1514 مجمع عمومي به استقلال كامل دست نيافتهاند و در قبال موارد موضوع اين كنوانسيون داراي صلاحيت از جمله صلاحيت جهت انعقاد پيمان در ارتباط با آن موارد ميباشند.
3
اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق نزد مديركل توديع خواهد شد.
ماده 27
لازم الاجراء شدن اين كنوانسيون سه ماه پس از تاريخ توديع بيستمين سند موضوع ماده(26) تنها در ارتباط با بيست كشور يا سرزمينهايي كه اسناد خود را توديع كردهاند، لازمالاجراء خواهد شد. اين كنوانسيون براي هر كشور يا سرزمين ديگر سه ماه پس از تاريخي كه در آن كشور يا سرزمين مزبور سند خود را توديع كرده باشد، لازمالاجراء خواهد شد.
ماده 28
اظهارنامه در مورد آبهاي داخلي هر كشور يا سرزمين ميتواند هنگام تنفيذ، پذيرش،تصويب يا الحاق به اين كنوانسيون يا هرزمان پس از آن اظهار نمايد كه «قواعد» در مورد آندسته از آبهاي داخلي كه داراي مشخصه دريايي نيستند، اعمال خواهد شد.
ماده 29
محدوديتهايي در حوزه جغرافيايي هركشور يا سرزميني ميتواند در هنگام تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق به اين كنوانسيون اظهارنامهاي را به امين اسناد تسليم نمايد مبني بر اينكه اين كنوانسيون به بخشهاي خاصي از قلمرو آن، آبهاي داخلي، آبهاي مجمعالجزايري يا آبهاي سرزميني آن قابلاعمال نخواهد بود و در آن دلايل چنين اظهارنامهاي را مشخص خواهد نمود. كشور مزبور تا حدي كه عملي باشد و در اسرع وقت شرايطي را كه به موجب آنها اين كنوانسيون درمورد مناطقمشخصشده در اظهارنامهآن اعمالخواهدشد، ايجاد خواهدكرد و به اينمنظور به محض نيل به موارد مزبور اظهارنامه خود را به طور كلي يا جزئي بازپس خواهد گرفت.
ماده 30
حق شرطها به استثناء ماده (29) نميتوان هيچگونهحق شرطي را در مورد اين كنوانسيون در نظر گرفت.
ماده 31
اصلاحات
1
هر كشور عضوي ميتواند به طور كتبي خطاب به مديركل، اصلاحاتي را براي اين كنوانسيون پيشنهاد نمايد. مديركل مكاتبه مزبور را بين تمامي كشورهاي عضو منتشر خواهد نمود. اگر ظرف مدت ششماه از تاريخ توزيع مكاتبه، حداقل نيمي از كشورهاي عضو به اين درخواست پاسخ مثبت دهند، مدير كل پيشنهاد مزبور را در گردهمايي بعدي كشورهاي عضو جهت بررسي و تصويب احتمالي ارائه خواهد نمود.
2
اصلاحات توسط اكثريت دوسوم كشورهاي عضو حاضر و رأي دهنده، تصويب خواهد شد
3
اصلاحات اين كنوانسيون در صورت تصويب منوط به تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق كشورهاي عضو خواهد بود.
4
اصلاحات سه ماه پس از تاريخ توديع اسناد موضوع بند (3) اين ماده توسط دوسوم كشورهاي عضو، فقط در مورد كشورهاي عضوي كه آنها را تنفيذ، پذيرفته يا تصويب كرده يا به آنها ملحق شدهاند، لازمالاجراء خواهد شد. پس از آن، اصلاحات مذكور براي هركشور يا سرزمين كه آن را مورد تنفيذ، پذيرش يا تصويب قرار ميدهد يا به آن ملحق ميشود سهماه پس از تاريخ توديع اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق آن عضو، لازمالاجراء خواهد شد.
5
كشور يا سرزميني كه پس از لازمالاجراء شدن اصلاحات طبق بند(4) اين ماده، عضو اين كنوانسيون ميشود، در صورتي كه تمايل آن كشور يا سرزمين به گونه ديگري اظهار نشده باشد:
الف
به عنوان عضو اين كنوانسيون به صورتي كه اصلاح گرديده و
ب
به عنوان عضو كنوانسيون اصلاح نشده در ارتباط با كشور عضوي كه متعهد به اصلاحات نميباشد، تلقي خواهد شد.
ماده 32
فسخ
1
هركشور عضو ميتواند از طريق اطلاعيه كتبي خطاب به مديركل عضويت خود را در اين كنوانسيون، فسخ كند.
2
فسخ عضويت دوازده ماه پس از تاريخ دريافت اطلاعيه نافذ خواهد شد مگر اينكه اين اطلاعيه تاريخ مؤخرتري را مشخص كرده باشد . 3- فسخ عضويت به هيچ عنوان مسؤوليت هر كشور عضو جهت انجام تعهدات مندرج در اين كنوانسيون كه آن كشور به موجب حقوق بينالملل به صورت مستقل از اين كنوانسيون مشمول آنها خواهد بود را تحت تأثير قرار نخواهد داد.
ماده 33
قواعد قواعد پيوست اين كنوانسيون جزء لاينفك آن ميباشد، مگر اين كه به صورت ديگري صريحاً پيشبيني شده باشد اشاره به اين كنوانسيون به مثابه اشاره به قواعد نيز خواهد بود.
ماده 34
ثبت در سازمان ملل متحد اين كنوانسيون طبق ماده (102) منشور سازمان ملل متحد به درخواست مديركل در دبيرخانه سازمان ملل متحد ثبت خواهد شد.
ماده 35
متون معتبر اين كنوانسيون به زبانهاي عربي، چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي و اسپانيايي تنظيم شده است كه هرشش متن اعتبار برابر دارند. پيوست قواعد مربوط به فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب 1 - اصول قاعده 1 - حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب از طريق نگهداري شرايط طبيعي آن، به عنوان اولين گزينه مورد توجه قرار خواهد گرفت. برهمين اساس، فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب به نحوي مجاز خواهد بود كه سازگار با محافظت از آن ميراث باشد و با رعايت شرط مزبور به منظور كمك قابل توجه به حفاظت يا دانش يا افزايش ميراث فرهنگي زيرآب ميتواند تجويز شود. قاعده 2 - بهرهبرداري تجاري از ميراث فرهنگي زيرآب جهت تجارت، خريد و فروش يا پراكندن غيرقابل جبران آن اساساً مغاير با حفاظت و مديريت صحيح ميراث فرهنگي زيرآب است. ميراث فرهنگي زيرآب را نميتوان به عنوان كالاهاي تجاري معامله، خريد و فروش يا معاوضه نمود. اين قاعده را نميتوان به گونهاي تفسير نمود كه مانع موارد زير باشد:
الف
ارائه خدمات باستانشناسي حرفهاي يا خدمات لازم ضمني مربوط به آن كه ماهيت و هدف آنها با اين كنوانسيون تطابق كامل دارد و مشمول مجوز مقامات صلاحيتدار مي باشند.
ب
توديع ميراث فرهنگي زيرآب كه در زمان انجام پروژههاي پژوهشي طبق اين كنوانسيون بازيابي شده است به شرط آنكه لطمهاي به منافع علمي يا فرهنگي يا يكپارچگي اشياء بازيابي شده نزند يا منجر به پراكنده شدن غيرقابل جبران آن نگردد و مطابق مفاد قواعد(33) و (34) مشمول مجوز مقامات صلاحيتدار باشد. قاعده 3 - فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب نبايد ميراث فرهنگي زيرآب را بيش از آن كه براي اهداف پروژه مورد نياز است، تحت تأثير نامطلوب قرار دهد. قاعده 4 - در فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب نبايد از فنون و روشهاي نقشهبرداري مخرب در جهت كشف اشياء استفاده شود اگر خاكبرداري يا اكتشاف براي مطالعات عملي يا براي محافظت نهايي از ميراث فرهنگي زيرآب ضروري باشد، فنون و روشهاي مورد استفاده بايد تا حد ممكن غيرمخرب باشند وبه حفظ بقايا كمك نمايند قاعده 5 - فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب نبايد به بقاياي بشري يا مكانهاي مقدس آسيبي برساند. قاعده 6 - فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب بايد به طور دقيق تنظيم شود تا از ثبت صحيح اطلاعات فرهنگي، تاريخي و باستانشناسي اطمينان حاصل گردد. قاعده 7 - دسترسي عموم به ميراث فرهنگي زيرآب در شرايط طبيعي آن بايد ترغيب گردد مگر در مواردي كه دسترسي مزبور با حفاظت و مديريت ميراث مذكور مغاير باشد. قاعده 8 - بهمنظور افزايشمبادلهمؤثر يا استفاده از باستانشناسان و سايرمتخصصانامر، همكاري بينالمللي بايد در انجام فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب تشويق گردد 2 - طرح پروژه قاعده 9 - پيش از شروع هرگونه فعاليت معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، بايد طرحي براي پروژه فعاليت آماده گردد و به مقامات صلاحيتدار جهت أخذ مجوز و بررسي موشكافانه تسليم گردد. قاعده 10 - طرح پروژه در برگيرنده موارد زير خواهد بود:
الف
ارزيابي مطالعات اوليه يا پيشين
ب
بيان و اهداف پروژه
پ
روش مورد استفاده و فنوني كه قرار است به كار رود
ت
بودجه پيشبيني شده
ث
جدول زماني مورد انتظار براي تكميل پروژه
ج
تركيب گروه و شايستگيها، مسؤوليتها و تجربه هريك از اعضاء گروه
چ
برنامههاي تحليل پس از كار و ساير فعاليتها
ح
برنامه مرمت براي مصنوعات و محل با همكاري نزديك مقامات صلاحيتدار
خ
سياست مديريت و نگهداري محل براي كل مدت پروژه
د
برنامه مستندسازي
ذ
سياست ايمني
ر
سياست حفاظت محيط زيستي
ز
ترتيباتي براي تشريكمساعي با موزهها و مؤسساتديگر به ويژه مؤسسات علمي
ژ
تهيه گزارش
س
توديع بايگانيها از جمله ميراث فرهنگي زيرآب برداشت شده
ش
برنامهاي جهت انتشارات قاعده 11 - فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب طبق طرح پروژه مصوب مقامات صلاحيتدار انجام خواهد شد. قاعده 12 - در مواردي كه ميراث فرهنگي زيرآب به صورت پيشبيني نشده كشف مي شود يا شرايط تغيير ميكند، طرح پروژه با تصويب مقامات صلاحيتدار بازبيني و اصلاح خواهد شد. قاعده 13 - در موارد كشفيات اضطراري يا تصادفي، فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب از جمله اقدامات مرمتي يا فعاليتهاي كوتاه مدت، به ويژه تثبيت محل، درصورت نبودن طرح پروژه جهت حفظ ميراث فرهنگي زيرآب، ميتوانند تجويز گردند. 3 - كارهاي اوليه قاعده 14 - كارهاي اوليه موضوع بند (الف) قاعده(10) در برگيرنده ارزيابي خواهد بود كه اهميت و آسيبپذيري ميراث فرهنگي زيرآب و محيط طبيعي پيرامون در معرض خطر به وسيله طرح پروژه و قابليت جمعآوري دادههايي كه اهداف پروژه را محقق نمايد ارزيابي مينمايد. قاعده 15 - ارزيابي شامل مطالعات زمينهاي راجع به شواهد تاريخي و باستانشناسي، مشخصههاي باستانشناسي و محيطي محل و پيامدهاي هرگونه دخالت بالقوه براي ثبات بلندمدت ميراث فرهنگي زيرآب متأثر از فعاليتها نيز خواهد بود 4 - هدف، روش و فنون پروژه قاعده 16 - روش بايد با اهداف پروژه هم خواني داشته باشد و فنون به كار گرفتهشده بايد تا حد ممكن غيرمخرب باشد 5 - بودجه قاعده 17 - به استثناء موارد اضطراري جهت حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب، بايد بودجه كافي براي هرگونه فعاليتي از پيش در نظر گرفته شود، كه جهت تكميل تمامي مراحل طرح پروژه از جمله مرمت، مستندسازي و تعمير مصنوعات بازيابي شده، تهيه گزارش و انتشار آن، كافي باشد. قاعده 18 - طرح پروژه بايد نشان دهد كه داراي قابليت لازم، مثل وثيقه گذاشتن ضمانت نامه را دارد تا بودجه پروژه را تا زمان تكميل تأمين نمايد. قاعده 19 - طرح پروژه بايد داراي برنامهاي براي حوادث غيرمترقبه باشد تا از حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب و اسناد مؤيد ادعا در صورت قطع بودجه پيشبيني شده، اطمينان حاصل گردد. 6 - زمان پروژه – جدول زماني قاعده 20 - قبل از شروع هرگونه فعاليت معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، برنامه زماني مناسبي بايد تهيه شود تا تكميل تمامي مراحل طرح پروژه، از جمله مرمت، مستندسازي و تعمير ميراث فرهنگي زيرآب بازيابي شده و نيز تهيه گزارش پروژه و انتشار آن را تضمين نمايد. قاعده 21 - طرح پروژه بايد داراي برنامهاي براي حوادث غيرمترقبه باشد تا از حفاظت از ميراث فرهنگي زيرآب و اسناد مؤيد ادعا در صورت وقفه يا خاتمه پروژه اطمينان حاصل شود 7 - صلاحيت و شايستگيها قاعده 22 - فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب تنها تحت رهبري و كنترل و نيز با حضور مداوم يك باستانشناس زيرآب واجد شرايط كه داراي صلاحيت علمي متناسب با پروژه باشد هدايت خواهد شد. قاعده 23 - تمامي افراد گروه پروژه بايد داراي شايستگي بوده و صلاحيت خود را متناسب با نقش خود در پروژه به اثبات برسانند. 8 - مرمت و مديريت محل قاعده 24 - برنامه مرمت، شرايط رسيدگي به بقاياي باستانشناسي در طي فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، انتقال آن و در درازمدت را پيشبيني خواهد نمود. مرمت بايد طبق استانداردهاي جاري تخصصي صورت گيرد. قاعده 25 - برنامه مديريت محل بايد حفاظت و مديريت شرايط طبيعي ميراث فرهنگي زيرآب را در طول كار و خاتمه آن پيشبيني كند. برنامه مذكور در برگيرنده اطلاعات عمومي، آينده نگري منطقي براي تثبيت محل، پايش و محافظت در مقابل دخالت خواهد بود. 9 - مستندسازي قاعده 26 - برنامه مستندسازي بايد مستندات كامل از جمله گزارش پيشرفت فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، طبق استانداردهاي جاري تخصصي مستندسازي باستانشناسي را به نمايش بگذارد. قاعده 27 - برنامه مستندسازي حداقل بايد در برگيرنده سابقه جامع از محل، از جمله منشأ ميراث فرهنگي زيرآب جابهجا شده يا برداشته شده در جريان فعاليتهاي معطوف به ميراث فرهنگي زيرآب، يادداشتهاي ميدان اكتشاف، برنامهها، نقشهها، بخشها و تصاوير يا ثبت در ابزار ديگر باشد. 10 - ايمني قاعده 28 - سياست ايمني بايد به صورتي مهيا گردد كه براي حصول اطمينان از ايمني و سلامتي گروه پروژه و اشخاص ثالث كافي و طبق هرگونه الزامات حرفهاي و قانوني حاكم باشد. 11 - محيط قاعده 29 - سياست محيط زيستي بايد به صورتي مهيا گردد كه براي حصول اطمينان از اين كه به بستر دريا و زندگي در دريا آسيبي بيش از اندازه وارد نميآيد، كافي باشد. 12 - گزارش دهي قاعده 30 - گزارشهاي نهايي و موقتي بايد طبق جدول زماني مندرج در طرح پروژه تهيه و در سوابق عمومي مربوط درج شود. قاعده 31 - گزارشها بايد در برگيرنده موارد زير باشد:
الف
شرحي از اهداف.
ب
شرحي از روشها و فنون به كار گرفته شده .
پ
شرحي از نتايج حاصله.
ت
اسناد گرافيكي و تصويري مهم در رابطه با تمامي مراحل فعاليت.
ث
پيشنهادهايي در رابطه با مرمت و بازسازي محل و هرگونه ميراث فرهنگي زيرآب برداشت شده، و .
ج
پيشنهادهايي براي فعاليتهاي آتي. 13 - بازسازي بايگانيهاي پروژه قاعده 32 - ترتيبات بازسازي بايگانيهاي پروژه بايد پيش از شروع هرگونه فعاليتي، مورد توافق قرار گيرد و بايد در طرح پروژه قيد گردد. قاعده 33 - بايگانيهاي پروژه، ازجمله هرگونه ميراث فرهنگي زيرآب برداشتشده و يك نسخه از تمامي اسناد مؤيد ادعا بايد تا جايي كه ممكن است به صورت يكمجموعه و به نحوي كه در دسترس متخصصان و عموم باشد و نيز جهت بازسازي بايگانيها نگهداري شود. اين امر بايد تا حد ممكن سريع انجام گيرد و در هرصورت حداكثر ده سال پس از تكميل پروژه و مطابق با ضوابط نگهداري از ميراث فرهنگي زيرآب انجام گيرد. قاعده 34 - بايگانيهاي پروژه بايد طبق استانداردهاي تخصصي بين المللي و با رعايت مجوز مقامات صلاحيتدار اداره شود. 14 - انتشار قاعده 35 - پروژهها بايد آموزش همگاني و ارائه عمومي نتايج پروژه را به صورت مقتضي پيشبيني كند. قاعده 36 - تركيب نهايي پروژه بايد به صورت زير باشد:
الف
با در نظر گرفتن پيچيدگيپروژه و ماهيت محرمانه يا حساس اطلاعات تا حد ممكن بلافاصله به اطلاع عموم برسد؛
ب
درسوابق عمومي مربوط درج گردد. اين كنوانسيون در روز ششم نوامبر 2001 ميلادي(15/8/1380 هجري شمسي ( دردو نسخه معتبر تنظيم شد كه به امضاء رئيس سي و يكمين جلسه كنفرانس عمومي و مديركل سازمان علمي، فرهنگي و آموزشي ملل متحد رسيده است و به بايگاني يونسكو سپرده خواهد شد و نسخههاي مصدق آن به تمامي كشورها و سرزمينهاي موضوع ماده(26) و نيز سازمان ملل متحد تحويل خواهد شد. امين اسناد : يونسكو لازمالاجراء شدن: اين كنوانسيون طبق ماده(27) آن، سه ماه پس از تاريخ توديع بيستمين سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق، فقط در مورد بيست كشور يا سرزميني كه اسناد خود را توديع كردهاند، لازمالاجراء خواهدشد. اين كنوانسيون در مورد هركشور يا سرزمين ديگر، سه ماه پس از تاريخي كه در آن كشور يا سرزمين مزبور سند خود را توديع كرده است، لازمالاجراء خواهد شد. متون معتبر: عربي، انگليسي، چيني، فرانسوي، اسپانيايي و روسي. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و سي و پنج ماده و يك پيوست در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ سيزدهم آذرماه يكهزار و سيصد و هشتاد و هفت مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 4/10/1387 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي- علي لاريجاني