در صورت مشاهده بي نظمي و تقصير در انجام وظايفي كه بعهده خانه انصاف محول گرديده همچنين در صورتيكه يك يا چند نفر از اعضاء خانه انصاف بعللي قادر به انجام وظيفه خود نبوده و يا بعلت ارتكاب اعمال خلاف شئون واجد شرايط جهت ادامه عضويت در خانه انصاف نباشند وزارت دادگستري برحسب مورد به انحلال خانه انصاف و يا بركناري عضو يا اعضاء مذكور اقدام مينمايد. در صورت بركناري يا فوت يا استعفا يك يا چند نفر از اعضاء خانه انصاف رئيس دادگاه بترتيب از بين منتخبيني كه در انتخابات خانه انصاف حائز اكثريت بوده اند به تكميل اعضاء خانه انصاف براي بقيه دوره اقدام مينمايند. هرگاه بين آنان افراد حائز شرايط بتعداد كافي نباشد و حداقل ششماه به تجديد انتخابات باقي مانده باشد رئيس دادگاه انتخابات را براي انتخاب اعضاء لازم تجديد مينمايد. هرگاه يك يا چند نفر از اعضاء خانه انصاف فاقد شرايط مقرر در ماده 4 اين قانون شوند به پيشنهاد دادگاه محل از طرف وزارت دادگستري از كار بركنار و جانشين آنها بوسيله رئيس دادگاه از بين افراد بعدي كه در انتخابات حائز اكثريت بوده و واجد شرايط باشند تعيين خواهد شد. ماده 10 - خانه انصاف در كليه اختلافات و دعاوي بين ساكنان حوزه براي رفع اساس اختلاف به منظور سازش سعي لازم به كار خواهد برد. ماده 11 - در امور مدني صلاحيت خانه انصاف محدود به موارد زير است: 1 - رسيدگي به كليه دعاوي راجع به حقوق و اموال منقول و غيرمنقول در صورتي كه خواسته دعوي بيش از يكصد هزار ريال نباشد. 2 - رسيدگي به دعاوي تصرف عدواني و مزاحمت نسبت به اموال منقول همچنين رسيدگي به دعاوي مذكور در مورد اموال غيرمنقول و ممانعت از حق مشروط بر آن كه اقدام به تصرف عدواني و مزاحمت يا ممانعت از حق براي خانه انصاف مشهود باشد. 3 - رسيدگي به دعاوي اموال منقول به هر ميزان مشروط بر آن كه طرفين دعوي كتباً رضايت خود را اعلام كرده باشند. 4 - رسيدگي به درخواست تقسيم اموال منقول در حدود صلاحيت خانه انصاف در دعاوي مالي. 5 - رسيدگي به دعاوي مربوط به كدورتهاي خانوادگي و نفقه زن و اولاد و ساير افراد واجب النفقه. 6 - صدور گواهي انحصار وراثت در صورتي كه بهاي ماترك بيش از دويست هزار ريال نباشد. 7 - تأمين دليل. 8 - رسيدگي به درخواست افراز املاك - در صورتيكه در مالكيت محل اختلاف نباشد و الا نصاب از حيث بها معتبر است. در مورد رسيدگي به درخواست افراز اراضي زراعي خانه انصاف بايد نظر اداره كشاورزي محل را نيز بخواهد. 9 - رسيدگي به درخواست سازش بين طرفين در هر دعوي و تا هر مقدار كه خواسته دعوا باشد. 10 – صورت برداري از ماترك متوفي در صورت تقاضاي هر يك از وراث يا صاحبان حق و حفظ آن. 11 - حفظ تركه متوفاي بلاوارث و تعيين تكليف تركه ضايع شدني. در مورد تركه ضايع شدني خانه انصاف با حضور دهبان يا رئيس انجمن ده بفروش اموال مذكور اقدام مينمايد و وجه حاصل از فروش را با صورت تركه منقول و غيرمنقول به دادسراي شهرستاني كه خانه انصاف در حوزه قضائي آن واقع شده ارسال و اعلام ميدارد.
تبصره 1
وزارت دادگستري ميتواند در صورت اقتضاء قسمتي از صلاحيت خانه هاي انصاف را محدود كند و يا در صورت حصول اطمينان به آمادگي اعضاء خانه انصاف رسيدگي به دعاوي و امور زير را نيز بهر يك از خانه هاي انصاف واگذار كند. 1 - رسيدگي به دعاوي تصرف عدواني، رفع مزاحمت و ممانعت از حق نسبت به اموال غيرمنقول. 2 - رسيدگي به دعاوي راجع به حقوق ارتفاقي از قبيل حق عبور و حق مجرا در ملك ديگري و نظاير آن. 3 - صدور گواهي انحصار وراثت بدون محدوديت در ميزان بهاي ماترك با رعايت آئين نامه اي كه به تصويب وزارت دادگستري خواهد رسيد.
تبصره 2
خانه انصاف ميتواند رونوشت اسناد را با اصل آن گواهي نموده و صحت امضاء و مهر و اثر انگشت اشخاصي را كه در خانه انصاف براي امضاء اسناد حضور مييابند بشرط حضور و تسجيل حداقل سه نفر از اعضاء خود گواهي و بمهر مخصوص خانه انصاف ممهور سازد. تبصره 3 - در دعاوي راجع به اراضي و ابنيه و املاك مورد اختلاف بين دو يا چند ده خانه انصاف صلاحيت رسيدگي نخواهد داشت و در غير اين مورد هم خانه انصاف صلاحيت رسيدگي به دعوايي كه طرفين در حوزه آن ساكن نباشند ندارد مگر اين كه خواهان خانه انصافي را كه خوانده در حوزه آن سكونت دارد به عنوان مرجع رسيدگي به شكايت خود اختيار و به آن رجوع كند، در غير مورد اخير در دعاوي مربوط به ساكنان دو يا چند حوزه خانه انصاف هر حوزه از بين خود يك نفر نماينده معين مي نمايد. نمايندگان مزبور از خانه انصاف نزديكترين حوزهاي كه دعوي متوجه ساكنان آن نيست درخواست مي نمايد كه يك نفر نماينده براي شركت در رسيدگي معين نمايد. نمايندگان مزبور از بين خود يك نفر را براي رياست انتخاب و به دعوي رسيدگي و رأي صادر مينمايد. در مورد اين ماده ترتيب تشكيل خانه انصاف از طرف رييس دادگاه محل داده خواهد شد.