دانش آموزان دانشسراهاي مقدماتي و دانش آموزان چهارساله آخر دبيرستانها و هنرآموزان هنرستانها و آموزشگاههاي فني و حرفه‌اي كه ارزش تحصيلي ديپلم آنها از طرف مراجع صلاحيتدار معادل متوسطه كامل شناخته شده و دانش آموزان علوم ديني (طلاب علوم ديني) كه طبق برنامه وزارت آموزش و پرورش تحصيل مي كنند همچنين دانشجويان علوم ديني (طلاب علوم ديني) كه طبق برنامه وزارت علوم و آموزش عالي مشغول تحصيل هستند و دانشجويان و هنرجويان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي اگر در حين تحصيل بسن مشموليت برسند تا زماني كه به تحصيلات خود ادامه ميدهند از اعزام بخدمت زير پرچم معاف خواهند بود بشرط اينكه سن دانش آموزان و هنرآموزان و دانش آموزان علوم ديني از 22 سال تمام و سن دانشجويان و هنرجويان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و دانشجويان علوم ديني از 28 سال تمام و در صورتيكه با رعايت مقررات اين قانون جهت ادامه تحصيل بخارج از كشور عزيمت مينمايند از 29 سال تمام تجاوز نكند. در موارديكه دانش آموزان و دانشجويان بعللي كه خارج از اختيار آنان باشد قادر باتمام تحصيل در سنين مذكور نباشند طبق آئين نامه اجرائي اين بخش ممكن است حداكثر تا دو سال بر سنين مزبور اضافه شود.
تبصره 1
دانشجويان مشغول تحصيل در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي در صورتي ميتوانند از معافيت مذكور در اين ماده برخوردار شوند كه رشته تحصيلي خود را تغيير ندهند مگر اينكه تغيير رشته تحصيلي مورد موافقت وزارت علوم و آموزش عالي قرار گيرد. طي دوره تكميلي يا‌تخصصي بعد از گرفتن درجه دكتري منوط بانجام خدمت زير پرچم است.
تبصره 2
اشخاص زير بواسطه موقعيت خود بشرط آنكه اعتبار مدارك آنان را وزارت علوم و آموزش عالي گواهي نموده باشد از انجام خدمت زير پرچم معاف هستند: الف - حكام شرع مجاز باجتهاد و يا فتوي از مراجع تقليد يا فتوي.
ب
علماء درجه اول مذاهب زرتشتي و كليمي و مسيحي.
تبصره 3
دانش آموزان دوره دوم دبيرستان ها و دانشجوياني كه در تاريخ تصويب اين قانون در دانشكده ها و مؤسسات آموزش عالي مشغول تحصيل هستند تا خاتمه دوره مربوط از شرط سن مذكور در اين ماده مستثني خواهند بود.
تبصره 4
دانشجوياني كه طبق مقررات آئين نامه انضباطي دانشجويان مصوب وزارت علوم و آموزش عالي از تحصيل معلق ميشوند و از طرف دانشگاهها يا دانشكده هاي مستقل و يا مؤسسات آموزش عالي باداره وظيفه عمومي معرفي ميشوند معافيت تحصيلي آنان لغو ميشود و در صورتيكه طبق مقررات اين قانون قادر بانجام خدمت و بلامانع تشخيص داده شوند در اولين نوبت بخدمت اعزام خواهند شد و خدمت زير پرچم خود را با درجه و رتبه سربازي انجام خواهند داد. اين قبيل افراد در دوره آموزش نظامي در صورت ابراز علاقه و شايستگي بنا به پيشنهاد شوراي مركز آموزش نظامي و تصويب فرمانده مربوط كه محل خدمت سازماني وي درجه اميري باشد ميتوانند از مقررات ماده 47 اين قانون استفاده كنند.
تبصره 5 (الحاقي 25ˏ03ˏ1351)
بفارغ التحصيلان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي بشرح زير براي ادامه تحصيل در خارج از كشور اجازه خروج و معافيت تحصيلي بشرط سپردن تعهد مراجعت به كشور داده ميشود: الف - فارغ التحصيلان رتبه اول.
ب
فارغ التحصيلاني كه طبق ضوابط وزارت علوم و آموزش عالي ممتاز شناخته ميشوند.
ج
تعدادي از دارندگان ليسانس كه در رشته هاي مورد نظر وزارت علوم و آموزش عالي تحصيل نمايند. در كليه موارد فوق بايد شرايط و ضوابط همچنين رشته هاي تحصيلي مورد نظر كه آئين نامه آن از طرف وزارت علوم و آموزش عالي و اداره وظيفه عمومي پيشنهاد و بتصويب هيئت وزيران ميرسد رعايت گردد. تبصره 6(الحاقي 14ˏ03ˏ1354) - ادامه تحصيل افراد مذكور در بندهاي الف و ب مندرج در تبصره 5 اين ماده در داخل كشور نيز قبل از انجام خدمت زير پرچم مجاز خواهد بود.