مشمولين زير حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميباشند: 1 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390) ـ يگانه فرزند ذكور مراقب يا نگهدارنده پدر نيازمند مراقبت كه قادر به اداره امور خود نباشد. 2 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390) ـ يگانه مراقب يا نگهدارنده مادر فاقد شوهر 3 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390) ـ تنها برادر تنيِ سرپرست خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند ذكور غيرمحجور 4 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390) ـ تنها برادرِ سرپرستِ برادرِ كبيرِ نيازمندِ مراقب و فاقد پدر و همسر و فرزند ذكور غيرمحجور و فاقد شغل 5 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390) ـ يگانه سرپرست برادر كمتر از هجده سال تمام 6 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) ـ يگانه نوه ذكور مراقب يا نگهدارنده جد فاقد فرزند يا جده فاقد شوهر و فرزند 7 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) ـ مشمولي كه همسرش فوت نموده و از او داراي فرزند صغير بوده مادامي كه ازدواج مجدد نكرده است و يا همسري دارد كه بعد از ازدواج معلول شده و نيازمند مراقبت باشد. 8 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) ـ از چند برادر واجد شرايط اعزام به خدمت در صورت اعزام يكي از برادران به خدمت، يكي از برادران ميتواند تا اتمام خدمت او از تعويق اعزام استفاده نمايد. 9 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) - در مورد معافيت از انجام خدمت ضرورت يك نفر از فرزندان خانواده اي كه دو برادر آنان خدمت سربازي را انجام داده اند، ستاد كل نيروهاي مسلح تصميم گيري مي كند. 10 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) ـ يكي از فرزندانِ پسر سربازي كه در حين خدمت سربازي فوت كند و يا يكي از فرزندان ذكور خانواده اي كه يك فرزند آن خانواده در حين انجام خدمت سربازي فوت نموده باشد.
تبصره 1 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390)
منظور از يگانه مراقب، تنها فرزند ذكور يا برادر يا نوه بيش از هجده سال تمام اسـت كه مراقبت هـر يك از بستگان مذكور در اين ماده را به علت نقص عضو، بيماري، كبر سن، صغر سن، يا اناث بودن برعهده دارد، نيازمندي اشخاص مذكور به مراقبت با توجه به نقص عضو، بيماري و يا محجور بودن آنان به تشخيص شوراي پزشكي است.
تبصره 2 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390)
مشمولين موضوع بند (2) اين ماده تا سي ماه متوالي مي توانند از معافيت كفالت موقت استفاده نمايند و در پايان مدت فوق در صورت دارا بودن شرايط كفالت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي گردند.
تبصره 3 (اصلاحي 22ˏ08ˏ1390)
وجود برادري كه از معافيت تحصيلي برخوردار است مانع از معافيت كفالت موقت مشمولي كه سرپرستي خانواده را برعهده دارد، نيست. اين معافيت فقط در طول مدت معافيت تحصيلي برادر مشمول كه خارج از شهرستان محل سكونت به تحصيل اشتغال دارد معتبر است و مشمول پس از آن با رعايت ساير مقررات اين قانون به خدمت دوره ضرورت اعزام مي شود.
تبصره 4 (الحاقي 22ˏ08ˏ1390)
در صورتيكه برادر يا برادران يا پدر مشمول به دليل بيماري يا معلوليت زمينگير بوده و بنا به تشخيص شوراي پزشكي فاقد صلاحيت و يا ناتوان براي سرپرستي باشند و مشمول نيز عملاً مراقبت يا سرپرستي را بر عهده داشته باشد، ميتواند از معافيت كفالت برخوردار گردد. ماده 44 مكرر (الحاقي 22ˏ08ˏ1390) ـ نحوه معافيت از خدمت فرزندان ذكور مددجويان به شرح زير است:
1
يكي از فرزندان ذكور مادران فاقد شوهر تحت پوشش كميته امداد حضرت امام(ره) و سازمان بهزيستي از انجام خدمت دوره ضرورت معاف است.
2
مشمولاني كه حداقل يك فرزند معلول داشته باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي باشند. 3 ـ تنها پسر خانواده‌هايي كه داراي سه فرزند اناث يا بيشتر باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معافند.
4
مشمولاني كه با معلولان اناث داراي معلوليت جسمي ـ حركتي ازدواج كنند به صورت موقت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي‌شوند و پس از گذشت پنجسال از استمرار ازدواج آنها معافيت موقت به معافيت دائم تبديل مي شود.