پايان اكتشاف و آغاز بهرهبرداري تجاري 1 - پايان مرحله اكتشاف در مورد هر ميدان نفتي تاريخي خواهد بود كه طرف دوم اظهاريهاي كتبي حاكي از تكميل اولين چاه تجارتي به ترتيبي كه درزير تعريف شده است تسليم نمايد. در تعقيب اظهاريه مزبور بايد گزارشي حاوي دلائل و مستندات مربوطه آن بطرف اول داده شود. چاه موقعي تجاري شناخته خواهد شد كه قابليت بهرهدهي آن بر اساس ضخامت طبقه بهرهده - خصوصيات پتروفيزيكي سنگهاي مخزن- اطلاعاتحاصله از تجزيه و آزمايش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سيالات موجود در مخزن (P. V. T) ضريبهاي بهرهدهي در ميزانهاي مختلف توليدو در صورت فرض حريمي بشعاع نيم ميل در اطراف حلقه چاه حاكي از اين باشد كه چاه در ظرف يك مدت دوازدهساله ميتواند مقادير كافي نفتتوليد كند بطوريكه ارزش آن بر اساس بهاي اعلان شدهاي كه تخمين زده ميشود معادل دو برابر قيمت تمام شده حفر چاه مزبور باشد. آزمايشهاي لازم براي اثبات تجاري بودن چاه بايستي در حضور نمايندگان طرفين انجام گيرد. صرف اثبات تجاري بودن چاه طبق تعريف فوق كافي نخواهد بود كه ساختمان تحتالارضي و مخازن نفتي مربوطه قطعاً بعنوان يك ميدان تجاري شناخته شود. 2 - بمحض اين كه طرف دوم به اين نتيجه رسيد كه عمليات وي بمرحله كشف ميدان قابل توليد بميزان تجاري رسيده است گزارش تفصيلي استنباط خود را بطرف اول تسليم خواهد نمود. 3 - گزارشي كه طرف دوم بموجب بند 2 ماده فوق بطرف اول تسليم مينمايد بايد بطور وضوح حاوي اطلاعات فني منجمله مراتب زير باشد: الف - اطلاعات زمينشناسي و ژئوفيزيكي - ضخامت طبقه بهرهده فاصله يا فواصل بين سطوح مختلف تماس سيالات - خصوصيات پتروفيزيكي سنگهاي مخزن - تجزيه و آزمايش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سيالات موجود در مخزن (P. V. T) قابليت بالقوه بهرهدهي مخزن – قابليت بالقوه بهرهدهي روزانه هر چاه خصوصيات و تركيبات مربوطه نفت مكشوفه - عمق - فشار و ساير خصوصيات مخزن.
ب
فاصله و ميزان دسترس بودن مخزن از كنار دريا و نقاط عمده پخش و مصرف- فراهم بودن وسائل حمل و نقل تا بازارهاي فروش يا ميزان مخارجي كه براي ايجاد يا تكميل وسائل مزبور مورد نياز باشد.
ج
هر گونه اطلاعات مربوطه ديگر كه مورد استناد طرف دوم قرار گرفته و استنباطات وي مبتني بر آن بوده باشد. د - نظرياتي كه بوسيله كارشناس يا كارشناساني كه تصدي عمليات را بر عهده داشتند ابراز گرديده باشد. 4 - طرف اول گزارش طرف دوم را فوراً و با كمال حسن نيت مورد بررسي قرار خواهد داد تا تشخيص دهد كه آيا ميدان تجاري بدان معني كه در بند 5اين ماده تعريف گرديده كشف شده است يا نه. 5 - ميدان فقط وقتي تجاري تلقي ميشود كه مقدار نفتي كه استخراج آن از ميدان مزبور بطور معقول قابل پيشبيني است طوري باشد كه در صورت تحويل نفت در كنار دريا اگر مخارج بهرهبرداري را با هزينه اكتشاف (بشرح مقرر در بند 7 (ب) مادة 30) و با هزينههاي حمل و بارگيري و همچنين بارقمي معادل (2).(1)12 درصد قيمت اعلان شده مربوطه براي نفتي از مشخصات مشابه جمع كنند و رقم حاصله را از قيمت اعلان شده مذكورموضوع نمايند سود ويژهاي باقي بماند كه ميزان آن از 25 درصد قيمت اعلان شده مربوطه كمتر نباشد. 6 - هر گاه طرف اول استنباط طرف دوم را دائر بر كشف ميدان تجاري موجه تشخيص دهد مراتب را بطرف دوم اطلاع خواهد داد. كليه مخارجي كهاز تاريخ تسليم اظهاريه طرف دوم دائر بر كشف اولين چاه تجاري تا تاريخ شروع بهرهبرداري تجاري بمعني مشروح در بند 2 مادة 33 اين قرارداد انجام گرديده بعنوان مخارج توسعه و بهرهبرداري تلقي خواهد شد. هر گاه طرف اول معتقد باشد كه استنباط طرف دوم دائر بر كشف ميدان تجاري غير موجه است نظريات و دلايل خود را بطرف دوم اطلاع خواهد داد. در اين صورت طرف دوم ميتواند عمليات حفاري بيشتري را انجام دهد و هرگاه در نتيجه اين حفاريهاي اضافي وجود ميدان قابل بهرهبرداري بميزان تجاري ثابت شود كليه مخارجي كه در فاصله تاريخ اظهاريه مربوط به اولين چاه تجاري و تاريخ شروع بهرهبرداري تجاري صورت گرفته باشد بعنوان مخارج توسعه و بهرهبرداري تلقي خواهد شد. 7 - مقررات اين ماده نسبت به ميدانهائيكه بعد از ميدان اولي كشف شود نيز جاري خواهد بود. 8 - طرف دوم تقبل مينمايد كه بمحض كشف هر ميدان تجاري در صورتي كه طرف اول درخواست بنمايد علاوه بر سهم خود هزينههاي طرف اول را (پنجاه درصد) نيز كه براي توسعه و بهرهبرداري چنين ميداني تا تاريخ شروع بهرهبرداري تجاري مورد لزوم است (بشرح مذكور در بند 6 اين ماده)تأمين نمايد مشروط بر اينكه: الف - طرف اول بهرهاي معادل نرخ تنزيل بانك فرانسه (Banque de France) به اضافه (2).(1)2 - درصد بپردازد.
ب
طرف اول هزينههاي مزبور را به فرانك فرانسه يا دلار آمريكائي يا ليره انگليسي در نه قسط متساوي شش ماهه بطرف دوم بپردازد اولين قسط پرداختهاي مزبور در سر رسيد شش ماه پس از تاريخ شروع بهرهبرداري تجارتي و اقساط بعدي هر كدام بفاصله شش ماه از يكديگر خواهد بود. 9 - از تاريخ شروع بهرهبرداري تجارتي طرفين قرارداد توأماً مسئوليت پرداخت كليه هزينههائي را كه بعد از تاريخ مزبور براي عمليات نفتي ميدان موردبحث لازم باشد بر عهده خواهند گرفت.