شركتهاي مشمول ماليات موظفند تا پايان تير ماه هر سال ترازنامه و حساب سود و زيان سال پيش خود را كه بتصويب مقامات صلاحيتدار شركت رسيده باشد بدارائي محل كه مركز شركت در آنجا واقع است تسليم و ماليات متعلقه را پرداخت نمايند. شركتهائي كه سال محاسباتي آن ها با سال شمسي تطبيق نكند و همچنين شركتهاي برچيده شده موظف هستند منتها تا چهار ماه پس از انقضاء دوره عمل يا خاتمه عمليات شركت ترازنامه خود را تسليم و ماليات متعلقه را پرداخت نمايند. ماليات شركتهاي انتفاعي كه مركز اداري آنها در ايران نيست از سود كليه عملياتي كه در ايران خواه بحساب شركت اصلي و خواه بحساب ديگري انجام داده اند وصول ميشود شركتهاي نامبرده بايد براي معاملات فوق حساب جداگانه نگاهدارند و در محاسبه هزينه هاي عادي و اداري اين شركتها فقط هزينه مؤسسات واقعه در ايران قابل قبول خواهد بود. نرخ ماليات شركتهاي سهامي همان نرخ مقرر در ماده 16 خواهد بود.
تبصره 1
از سود ويژه شركتهاي سهامي بطور كلي معادل ده درصد سرمايه پرداخت شده قطعي از ماليات معاف است و مازاد آن مشمول نرخ مقرر در ماده 16 خواهد بود.
تبصره 2
نرخ ماليات شركتهاي سهامي كه حداقل سرمايه پرداخت شده آنها به ده ميليون ريال بالغ شود و براي امور توليدي و بانكي و يا صنعتي و يا معدني و يا كشاورزي و يا آبياري و نظائر آنها باشد (باستثناء شركت هاي سهامي كه موضوع عمل آنها واردات است) معادل چند درصد سود حاصله نسبت بسرمايه شركت ميباشد (نسبت سود به سرمايه) و اين نرخ فقط به نود درصد سود شركت تعلق ميگيرد (بعد از وضع ده درصد بخشودگي شركتهاي سهامي) و در هر صورت اين نرخ از پنجاه درصد تجاوز نخواهد كرد.
تبصره 3
در صورت عدم تسليم ترازنامه در موعد مقرر يا عدم ارائه دفاتر درآمد شركت بر اساس ده درصد كل معاملات آن تشخيص و ماليات متعلقه وصول خواهد گرديد. در صورتيكه مسلم شود ترازنامه ناقص يا دفتري مخدوش است طبق تبصره ذيل ماده هفت رفتار خواهد شد.
تبصره 4
مأخذ ماليات آخرين سال عمليات شركت ها قيمت حقيقي دارائي شركت است منهاي سرمايه پرداخت شده و ذخيره هائيكه ماليات آنها قبلاً پرداخت شده در صورتيكه دارائي شركت در اثر انحلال يا علل ديگر تقسيم شود باز هم قبل از تقسيم بترتيب بالا ماليات آخرين سال عمليات شركت محسوب و وصول خواهد شد.
تبصره 5
در صورتيكه شركت سهامي طبق ترازنامه خود در دوره عمل كرد ساليانه زيان داشته باشد ميتواند زيان حاصله را بحساب سود و زيان سال بعد انتقال دهد. اگر سود سال بعد جبران آن زيان را نكند شركت ميتواند تا پنج سال تدريجاً اين زيان را استهلاك كند و نسبت بمازاد سود ماليات بپردازد.
تبصره 6
ماليات شركتهاي هواپيمائي و كشتيراني خارجي بوسيله شعب يا نمايندگي آنها در ايران بطريق زير بطور مقطوع دريافت ميگردد:
الف
از شعب شركت هاي مزبور صدي سه كليه وجوهي كه بابت كرايه مسافر و حمل و نقل اعم از اينكه در ايران يا در مقصد وصول شود و هر گونه درآمد ديگري كه داشته باشند مقطوعاً بعنوان ماليات محسوب و دريافت مي گردد.
ب
شعب شركتهاي مزبور موظفند آخر هر ماه صورت وجوه دريافتي خود را با ماليات مقرره باداره دارائي محل تأديه و رسيد دريافت دارند.
ج
هر گاه يكي از شعب شركتهاي مذكور يا نمايندگي آنها صورتهاي مقرره را بموقع تهيه و ارسال ندارد و يا ماليات متعلقه را پرداخت ننمايد مراتب از طرف اداره دارائي رسماً بشعبه يا نمايندگي مزبور ابلاغ و در ظرف مهلتي كه نبايد از 15 روز كمتر باشد صورت و ماليات عقب افتاده مطالبه ميشود چنانچه باز هم از طرف شعبه يا نمايندگي شركت بمسامحه و تعلل برگزار شد اداره دارائي ميتواند بوسائل مقتضي طلب خود را بمأخذي كه خود تشخيص ميدهد از اموال شركت در ايران تأمين و عمليات شعبه يا نمايندگي را متوقف سازد.
د
ادارات دارائي مي توانند در مواقع لزوم صورت هاي واصله را با دفاتر شعب شركت تطبيق و رسيدگي نمايند و شعب مربوطه مكلف به تهيه وسايل رسيدگي مي باشند و الا بوسيله مقامات ذي صلاحيت از عمليات آنها جلوگيري خواهد شد.
تبصره 7
بدارندگان سهام شركتهاي خارجي مقيم ايران طبق مقررات اين قانون ماليات تعلق ميگيرد.
تبصره 8
سود دريافتي از حساب هاي سپرده ثابت و يا جاري نزد بانكها و همچنين سود متعلق باوراق قرضه و اسناد خزانه دولتي از پرداخت ماليات معاف خواهد بود.