قانون مربوط باساسنامه شركت ملي نفت ايران مصوب 1339,02,26 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
كليات و سرمايه
ماده 1
شركت ملي نفت ايران كه بموجب قانون مورخ 9 ارديبهشت 1330 تأسيس گرديده شركت سهامي بازرگاني است كه عمليات خود را برطبق مقررات اين اساس نامه و قانون تجارت اجراءِ خواهد نمود.
ماده 2
مركز اصلي شركت تهران است شركت ميتواند شعب يا نمايندگيهائي براي اجراي عمليات خود در داخله و خارجه تأسيس نمايد.
ماده 3
سرمايه شركت ده هزار ميليون ريال است كه بده هزار سهم يك ميليون ريالي با نام تقسيم و پنجاه درصد آن بصورت منقول و غيرمنقول پرداخت شده است. نسبت به پنجاه درصد بقيه صاحبان سهام متعهد ميباشند كه بتقاضاي هيئت مديره شركت و تصويب شوراي عالي نفت آنرا پرداخت نمايند - سهامشركت كلا متعلق بدولت ايران و غير قابل انتقال است. كليه تأسيسات صنعت نفت در حوزه قرارداد فروش نفت مصوب 7 آبان 1333 كه حق استفاده قسمتي از آن بشركتهاي عامل نفت ايران واگذار گرديده علاوه بر سرمايه مذكور متعلق بشركت و جزو دارائي و اندوخته آن ميباشد.
فصل دوم
موضوع و حقوق و اختيارات شركت
ماده 4
موضوع شركت و حدود عمليات آن در سرتاسر كشور و فلات قاره بشرح زير است: الف - تفحص و نقشه برداري و اكتشاف نفت و گاز طبيعي و هيدروكاربورهاي ديگر (اعم از مايع و جامد) استخراج و تصفيه و ساختن و عمل آوردن فرآورده هاي نفتي هر گونه عمليات بمنظور قابل عرضه كردن مواد مزبور در بازار و پخش و فروش و صدور آن.
تبصره
اشتغال بامور مذكور در اين بند در حدود مقررات قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 منحصراً بعهده شركت ملي نفت ايران خواهد بود بجز موارديكه بموجب قوانين جداگانه اشتغال مؤسسات ديگر باين امور تجويز شده و يا در آينده بموجب مقررات قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 تجويز شود. ب - ساختن مشتقات و فراوردههاي فرعي از جمله مواد شيميائي حاصله از نفت گاز طبيعي و هيدروكاربورهاي ديگر حمل و نقل و انبارداري كليه مواد نفتي و مشتقات حاصله از آن . پخش و صدور مشتقات مزبور. ج - مراقبت و اهتمام و اقدام مقتضي براي توسعه و پيشرفت صنعت نفت ايران و صنايع وابسته بآن از لحاظ علمي و فني و بازرگاني و غيره.
ماده 5
براي انجام عمليات مذكور در ماده 4 شركت داراي حقوق و اختيارات زير ميباشد: الف - ايجاد شركتهاي فرعي و شعب نمايند گيها در ايران و خارج از ايران يا انحلال آنها و انعقاد قراردادهاي همكاري يا {با} شركتها و مؤسسات داخلي يا خارجي در حدود مقررات قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 براي اجراي هر قسمت از عمليات مربوط بصنعت نفت از قبيل اكتشاف و استخراجو بهره برداري و تصفيه مواد نفتي و آماده نمودن گاز براي مصرف و ساختن مشتقات و فرآوردههاي فرعي از نفت و گاز و تهيه وسايل حمل و نقل اعم از زميني و دريائي و هوائي و فروش محصولات توليدي شركت در داخل و خارج كشور. ب - خريد و تحصيل هر گونه مال اعم از منقول و غير منقول براي رفع احتياجات و تأمين مقاصد شركت. ج - تصدي هر نوع عمل بازرگاني مربوط بتهيه و فروش و صدور مواد نفتي و مشتقات آن - انبارداري - حقالعمل كاري. د - اجراي همه گونه كارهاي فني كه براي انجام مقاصد شركت لازم باشد بخصوص هر نوع تبديل نفت خام يا گاز طبيعي يا عمل ديگريكه موادنفتي و مشتقات آنان را قابل عرضه در بازار ايران و خارجه بنمايد. ه ) خريد و اجاره و تأسيس و تكميل و توسعه و تعمير و نظارت و اداره كليه انواع كارخانجات و دستگاهها و تأسيسات و وسايلي كه براي اكتشاف واستخراج و تصفيه و بهره برداري و حمل و فروش نفت و گاز و مشتقات آن لازم باشد. تبصره ايجاد و بكار انداختن راهآهن - بندر و سرويس هاي تلگراف و تلفن باسيم و بيسيم و هواپيمائي در موارديكه عمليات شركت ايجاب نمايد مشروط باجازه قبلي دولت خواهد بود. و ) عمليات عمراني و كشاورزي و استفاده بهر نحو ديگر از زمينهائيكه در اختيار شركت است و هر گونه معامله نسبت به محصولات زمينهاي مزبور منحصراً بمنظور تأمين احتياجات شركت و كاركنان آن. تبصره عمليات مذكور بايد حتيالامكان توسط افراد يا مؤسسات خصوصي انجام شود. ز ) انعقاد قراردادهاي استخدامي و پيمانكاري يا مشاوره با اشخاص و مؤسسات داخلي يا خارجي بمنظور اجراي مقاصد شركت در حدود مقررات شركت. ح ) تحصيل پروانه هاي اختراع و هر گونه اطلاعات درباره اختراعات و طرحها و طريقههاي مربوط به صنعت نفت و صنايع وابسته بآن. ط ) انعقاد قرارداد با خريداران بمنظور صدور نفت خام و گاز و محصولات نفتي و مشتقات آن.
ماده 6
استخدام كارشناسان و كارمندان و كارگران اعم از دايم و موقت بر طبق آئين نامه هاي داخلي شركت خواهد بود. استخدام اتباع خارجه منحصراً در مواردي مجاز خواهد بود كه بتشخيص هيأت مديره ايرانيانيكه واجد شرايط و تجربيات لازم باشند يافت نشوند و يا استفاده از خدمات آنان عملا ميسر نباشد بمنظور تشكيل كادر مجهز لازم براي صنعت نفت و بينياز شدن صنعت نفت مزبور از استخدام كاركنان خارجي شركت هر گونه برنامههاي تعليم و تربيت و كارآموزيرا كه شايسته بداند مخصوصاً اعزام تعداد كافي دانشجو در هر سال بخارج تنظيم و اجراخواهد نمود.
ماده 7
شركت از تسهيلات زير استفاده خواهد نمود. الف (منسوخه 05ˏ08ˏ1399) - بدون تحصيل هيچگونه پروانه ولي با انجام تشريفات گمركي آنچه را كه منحصراً براي عمليات خود در ايران ضروري بداند از قبيل ماشينآلات كارخانهها و اجزاي آن . افزار و ادوات - قطعات يدكي - مواد شيميائي و معدني و مصالح ساختماني و اثاثيه كه در ايران نظاير آن ساخته نميشود- وسايل حمل و نقل وسايل آزمايشگاه دارو و كليه لوازم طبي بيمارستانها و درمانگاهها بدون پرداخت حقوق و عوارض گمركي و هر نوع ماليات وعوارض ديگر از خارجه وارد كند.
تبصره 1
در موارديكه دولت از لحاظ سياست و مصالح عمومي كشور اخذ پروانههاي مخصوصي را مانند پروانه ورود مواد محترقه و ادويه مخدره ضروري بداند شركت تشريفات اخذ پروانه را انجام خواهد داد ولكن انجام تشريفات مزبور موجب هيچگونه محدوديتي نسبت بآزادي شركت در وارد كردن مواد مورد بحث نخواهد گرديد. موارديكه رعايت اينگونه تشريفات را ايجاب بنمايد از طرف وزارت دارائي بشركت ابلاغ خواهد شد.
تبصره 2
شركت ملي نفت موظف است در موقع ترخيص كالاهائيكه بر طبق بند الف اين ماده معافيت دارد ميزان حقوق گمركي را كه بر آن كالاها در صورت نداشتن معافيت گمركي تعلق ميگيرد از اداره گمرك دريافت دارد و در آخر هر سال براي اينكه معلوم شود چه مبلغ شركت ملي نفت از معافيت گمركي استفاده نموده صورتهاي مزبور را بوزارت دارائي تسليم دارد. ب - صادرات مواد نفتي از پرداخت حقوق گمركي و هر نوع ماليات و عوارض بدولت و ادارات محلي و شهرداريها معاف خواهد بود ولي شركت اظهارنامه هائي را كه براي آمار گمركي لازم است تهيه و بگمرك محل تسليم خواهد كرد.
تبصره 1
شركت مكلف است بري تهيه وسائل صنعتي يا مواد مصرفي خود با توجه بمرغوبيت و ارزش جنس و رعايت مصالح اقتصادي كشور نسبت بكالاهاي مشابه داخلي حق تقدم قائل شده و محصولات و مصنوعات داخلي را بمصرف برساند.
تبصره 2
در مورد مواد و اشيائيكه شركت وارد نموده و بعداً بآنها احتياج نداشته باشد شركت در فروش آن در داخل و يا در صدور آن بخارچ {بخارج} آزاد است ولي چنانچه اشياءِ مزبور با معافيت از حقوق و عوارض گمركي وارد شده باشد فروش آن در داخل كشور باطلاع وزارت گمركات وانحصارات مشروط بپرداخت حقوق گمركي ميباشد.
تبصره 3
كليه معافيتهاي مذكور در اين ماده ناظر بعمليات شركت جهت اجراي اين اساسنامه ميباشد و آنچه اشياء و لوازم جهت مصرف كاركنان شركت ار {از} طرف شركت وارد ميشود از پرداخت حقوق و عوارض گمركي و ساير عوارض معاف نخواهند بود.
ماده 8
ماليات بر درآمد شركت طبق مقررات ماده 35 قانون ماليات بر درآمد سال 1328 كه طبق ماده 36 قانون ماليات بر درآمد 1335 تأييد گرديدهاز سود ويژه شركت وصول خواهد شد. هيچگونه ماليات و يا عوارض و حقوق ديگر زايد بر ميزان مقرر از شركت قابل وصول نخواهد بود.
تبصره 1
حقوق و عوارضيكه بر طبق قوانين از طرف مقامات دولتي يا محلي در ازاي خدمات درخواست شده و يا خدماتيكه معمولا براي عامه انجام ميشود مطالبه ميگردد از شركت نيز قابل وصول است.
تبصره 2
وجوه صندوق بازنشستگي و پسانداز كاركنان ايراني صنعت نفت و كليه عوايد و بهره حاصله از آن وجوه از هر گونه ماليات معاف است.
ماده 9
شركت ميتواند هزينه و تعهدات ارزي خود را از قبيل بهاي كالاهاي خريداري از خارجه و حقوق كارمندان خارجي و هزينه محصلين و كارآموزان اعزامي بخارج كشور و مخارج كارمندانيكه بر طبق مقررات شركت بخارج از كشور براي امور مهمه شركت كه ضرورت ايجاب نمايد مسافرت مينمايند از محل درآمد ارزي خود بپردازد. شركت در اول هر سال موافقت مقامات قانوني نظارت ارز را براي استفاده از اعتبارات ارزي ساليانه خود يكجا تحصيل و صورت هزينههاي ارزي راهر سه ماه يكمرتبه بمقامات مذكور و خزانه داريكل تسليم خواهد نمود.
ماده 10
هر گاه زميني براي انجام عمليات مقرر در اين اساسنامه مورد احتياج شركت واقع شود به ترتيب زير عمل خواهد شد: الف - در مورد اراضي موات حيازت و تملك آن از طرف شركت مجاز و تابع احكام كلي است. ب - در صورتيكه زمين مورد احتياج باير و متعلق بدولت باشد برحسب پيشنهاد شركت و تصويب هيئت وزيران مجاناً بشركت واگذار ميشود و در صورتيكه احتياج شركت بزميني كه بدين طرز تحصيل نموده باشد رفع شود شركت حق انتقال آن را بغير نخواهد داشت بلكه بايد آنرا بلاعوض بدولت مسترد دارد. ج - در مورد زمين هاي داير متعلق بدولت بهاي عادله آن بايد از طرف شركت بدولت پرداخت شود در صورت اختلاف نسبت ببهاي عادله نظرهيأت وزيران قطعي و الزامآور خواهد بود. چنانچه احتياج شركت از زميني كه از دولت خريداري نموده رفع شود شركت بايد زمين مزبور را در مقابل بهاي خريد بدولت واگذار نمايد چنانچه ظرف مدت ششماه از تاريخ پيشنهاد فروش دولت زمين را ابتياع ننمايد شركت در فروش آن بغير آزاد خواهد بود. د - در مورد زمينهائيكه از لحاظ عمليات مقرر در اين اساسنامه مورد احتياج شركت بوده و متعلق باشخاص باشد شركت آن زمينها را مستقيماً ازمالكين خريداري خواهد نمود و مالكين بايد آن زمينها را در ازاي دريافت بهاي عادله بشركت واگذار نمايند. چنانچه مالك از فروش ملك خودداري نمايد و يا طرفين در تعيين بهاي عادله توافق نكنند دادگاه شهرستان محل بدرخواست شركت در ظرف دو هفته از تاريخ درخواست مزبور سه نفر كارشناس مرضي الطرفين و يا در صورت عدم تراضي طرفين بقيد قرعه تعيين خواهد نمود كارشناسان مزبور حداكثر تا دو هفته پس از تاريخ انتخاب بهاي عادله زمين مورد تقاضا را باكثريت آراء بر اساس بهاي اراضي مشابه و مجاور بدون در نظر گرفتن منابع نفتي ونوع استفادهاي كه منظور بشركت ميباشد ببهاي روز درخواست شركت تعيين و بدادگاه اعلام خواهند نمود. پس از توديع بهاي معينه از طرف شركت در صندوق دادگستري دادگاه مكلف است حكم بتصرف و تملك شركت نسبت باراضي مورد بحث صادر نمايد حكم مزبور نسبت بتصرف و تملك شركت قطعي و غير قابل پژوهش و فرجام خواهد بود لكن چنانچه يكي از طرفين نسبت ببهاي تعيين شده از طرف كارشناسان معترض باشد ميتواند نسبت به بهاي تعيين شده در ظرف مهلت قانوني درخواست رسيدگي پژوهشي بنمايد درخواستي كه شركت بموجب مقررات اين ماده بدادگاه ميدهد از لحاظ الصاق تمبر طبق ماده 684 قانون آئين دادرسي مدني غيرمالي تلقي خواهد شد.
تبصره 1
چنانچه در زمينهاي موضوع اين بند اعياني وجود داشته باشد تقويم اعيان جداگانه از بهاي عرصه بر اساس پنج درصد علاوه بر قيمت عادله بعمل خواهد آمد هر گاه اعياني محل سكونت مالك و يا ممر اعاشه منحصر بفرد او باشد پانزده درصد قيمت عادله نيز از اين بابت باوپرداخت خواهد گرديد.
تبصره 2
در مورد املاك مزروعي در صورتيكه مساحت اراضي مورد احتياج شركت بقدري باشد كه زارعين مجبور بكوچ كردن بشوند شركت علاوه بر قيمت ملك كه بمالك پرداخت مينمايد 25 درصد آنرا نيز بوسيله شوراي محلي يا در صورتيكه شوراي مزبور وجود نداشته باشد با حضور فرماندار يا بخشدار محل بين زارعين محل كه از آنجا كوچ مينمايند تقسيم خواهد كرد.
تبصره 3
در صورتيكه مالك يا مالكين ظرف 10 روز پس از قطعيت حكم دادگاه (در مورد عدم اعتراض ببهاي معينه در حكم بدوي) يا ازتاريخ ابلاغ حكم پژوهشي (در صورتيكه ببهاي معينه در حكم دادگاه بدوي اعتراض شده باشد) براي امضاء سند انتقال حاضر نشوند رئيس اداره ثبت محل موظف است طبق تقاضاي شركت سند انتقال تنظيم و بشركت تسليم نمايد سند مزبور مطابق مقررات در دفتر اسناد رسمي و دفتر املاك ثبت ميشود و اداره ثبت بر اساس آن تقاضاي ثبت از شركت پذيرفته و سند مالكيت بنام شركت صادر خواهد نمود.
تبصره 4
چنانچه احتياج شركت نسبت باراضي مذكور در اين بند رفع شود شركت در فروش آن بغير آزاد خواهد بود منتهي فروشنده سابق درشرايط مساوي در ظرف مدت 6 ماه از تاريخ ابلاغ حق تقدم خواهد داشت. ه ) در مورد زمينهائيكه دسترسي بمالك آن غير مقدور باشد و همچنين در مورد زمينهائيكه مالكيت آن مورد اختلاف و با تشريفات ثبتي انجام نيافته باشد با نظر دادستان محل يا متصرفين وقت بهاي آن از طرف دادگاه بنحويكه باختلاف موارد در بند (د) اين ماده قيد گرديده تعيين ميشود وپس از توديع بهاي ملك مزبور دادگاه حكم بتصرف شركت صادر ميكند در صورتيكه مالك تعيين گرديد و يا اختلاف ثبت رفع شد و يا تشريفات ثبتي خاتمه يافت چنانكه مالك يا مالكين ببهاي توديع شده تسليم نشوند طبق مقررات بند (د) حق پژوهش خواهند داشت.
تبصره 1
نسبت بتنظيم اسناد انتقال املاكي كه طبق مقررات اين بند تحصيل ميشود پس از امكان دسترسي بمالك يا رفع اختلاف و انجام تشريفات ثبتي طبق مقررات تبصره 3 بند (د) عمل خواهد شد.
تبصره 2
چنانچه در زمينهاي موضوع اين سند اعياني وجود داشته باشد طبق تبصره 1 (بند د) عمل خواهد شد. و ) در مورد تحصيل حقوق ارتفاقي نسبت به اراضي و استفاده از آب و رعايت خسارات مالك نسبت بمجموع آب و زمين در صورت عدم توافقاز طريق دادگاه اقدام خواهد شد. رسيدگي دادگاه بدرخواست شركت و تعيين ميزان خسارات و صدور حكم تصرف بنحوي خواهد بود كه طي بند (د) اينماده مذكور است. ز - تصرف اراضي و ابنيه و تأسيسات قبل از پرداخت يا توديع تمام قيمت مجاز نيست مگر با رضايت مالكين. ح ) نسبت به املاك موقوفهايكه فروش آنها مجاز نيست بطريق اجاره طويل المدت استفاده خواهد شد. ط - ملاك احتياج شركت به اراضي تشخيص شركت ميباشد. براي احراز عدم انجام تشريفات ثبتي يا اختلاف در مالكيت اراضي گواهي نامه اداره ثبت محل و نسبت بعدم دسترسي بمالك اظهار شركت كه متكي بنشر آگهي در مجله رسمي و يك روزنامه كثيرالانتشار محل باشد كفايت خواهد كرد.
ماده 11
(منسوخه 24ˏ10ˏ1399) ) شركت ميتواند در حوزه عمليات و براي مصارف خود در اراضي باير متعلق بدولت يا بلامالك از آب و همچنين از هر نوع خاك و شن و آهك و سنگ و گچ و مصالح ساختماني ديگر بدون پرداخت حقوق دولتي و طبق مقررات مربوطه استفاده نمايد اگر عمل شركت براي استفاده از مواد مذكور موجب ضرر شخصي گردد شركت بايد جبران خسارت را بنمايد ولي در هر صورت شخص ثالث نميتواند مانع عمليات شركت بشود.
ماده 12
(منسوخه 24ˏ10ˏ1399) هر گاه دولت در مناطق عمليات شركت قراردادي را براي بكار انداختن معادن ديگر منعقد نمايد بايد مانع عمليات شركت نباشد و هر گاه خسارتي وارد شود جبران گردد.
فصل سوم
اركان شركت
ماده 13
اركان شركت عبارتند از: اول - مجمع عمومي صاحبان سهام. دوم - شورايعالي. سوم - هيأت مديره. چهارم - هيأت عالي بازرسي
قسمت اول
مجمع عمومي صاحبان سهام
ماده 14
(منسوخه 24ˏ10ˏ1399) نمايندگي صاحبان سهام در مجمع عمومي با 3 نفر بشرح زير خواهد بود: وزير دارائي و وزير صنايع و معادن و يك نفر از وزراي ديگر به انتخاب هيأت وزيران رياست مجمع عمومي صاحبان سهام با وزير دارائي خواهد بود.
ماده 15
) جلسات مجمع عمومي صاحبان سهام در اداره مركزي شركت در تهران با حضور رئيس هيأت مديره تشكيل ميشود مجمع عمومي صاحبان سهام سالي يكبار براي رسيدگي بترازنامه در مرداد ماه منعقد ميگردد ولي تا موضوع مندرج در دستور مجمع پايان نيافته جلسات ادامه خواهد داشت.
ماده 16
) در جلسه مجمع عمومي بايد هر سه نفر نمايندگان صاحبان سهام حضور داشته باشند و كليه تصميمات بايد لااقل با موافقت دو نفر از آنها باشد- هر گاه يكي از وزيران نتواند حاضر شود هيأت وزيران جانشين او را از ميان ساير وزراء معين خواهد كرد.
ماده 17
) مجمع عمومي فوقالعاده ممكن است در هر موقع بتقاضاي وزير دارائي يا اكثريت اعضاءِ شورايعالي يا رئيس هيأت مديره يا لااقل دونفر از اعضاي هيأت عالي بازرسي تشكيل شود.
تبصره 1
دعوت مجمع عمومي اعم از عادي و فوقالعاده از طرف رئيس هيأت مديره با قائم مقام او بعمل خواهد آمد.
تبصره 2
دستور جلسه فوق العاده را كسانيكه تقاضاي آنرا نمودهاند تعيين ميكنند.
تبصره 3
در موارديكه تقاضاي انعقاد جلسات فوقالعاده از طرف اشخاص مذكور در اين ماده بعمل آيد رئيس هيأت مديره مكلف است منتها تا دهروز پس از وصول تقاضا براي تشكيل جلسه دعوت بعمل آورده و دستور جلسه را نيز بدعوت نامه ضميمه نمايد.
تبصره 4
اعضاي شورايعالي و هيأت مديره و هيأت عالي بازرسي در جلسات مجمع عمومي صاحبان سهام اعم از عادي و فوقالعاده حضور خواهند يافت.
تبصره 5
در صورتيكه رئيس هيئت مديره نتواند در جلسه مجمع عمومي صاحبان سهام شركت نمايد قائم مقام رئيس هيئت مديره در جلسهحضور خواهد يافت.
ماده 18
) وظايف مجمع عمومي صاحبان سهام بقرار زير است: الف - رسيدگي و اتخاذ تصميم نسبت بگزارش ساليانه هيأت مديره و تصويب ترازنامه و حساب سود و زيان شركت با توجه بگزارش هيأت عالي بازرسي - گزارش هيأت مديره و هيأت عالي بازرسي و ترازنامه ساليانه شركت لااقل يك هفته قبل از تشكيل جلسه مجمع عمومي صاحبان سهام بايد در اختيار كليه اعضاءِ آن گذارده شود.
ب
انتخاب اعضاي هيأت عالي بازرسي.
ج
اتخاذ تصميم نسبت بهر موضوعيكه هيأت مديره شركت طبق اين اساس نامه در دستور مجمع عمومي صاحبان سهام منظور شده باشد.
ماده 19
امور زير از وظايف خاصه مجمع عمومي فوقالعاده است: الف - اتخاذ تصميم نسبت بهر گونه پيشنهاد راجع بتغير مواد اساس نامه شركت كه در كليه موارد محتاج به تصويب مجلسين خواهد بود.
ب
اتخاذ تصميم نسبت به افزايش سرمايه زائد بر ميزان ده هزار ميليون ريال مقرر در ماده 3 و برداشت از اندوختههاي شركت.
ماده 20
صورت جلسات مجمع عمومي صاحبان سهام بايد در دفتر مخصوصيكه براي اين منظور تهيه ميشود درج شود صورتجلسه پس ازتصويب به امضاءِ رئيس و منشي جلسه خواهد رسيد.
قسمت دوم
شورايعالي
ماده 21
شوراي عالي از 7 نفر بشرح زير تشكيل ميشود: الف - دو نفر از نمايند گان مجلس سنا و دو نفر از نمايند گان مجلس شوراي ملي.
ب
وزير دارائي.
ج
وزير صنايع و معادن. د - دادستان كل ديوانعالي كشور. اشخاصيكه از طرف مجلسين انتخاب ميشوند مدت مأموريت آنها براي يكسال خواهد بود و همه ساله مقارن تجديد انتخاب هيأت رئيسه مجلسين انتخاب ميشوند و هر يك از آنها تا انتخاب جانشين خود بعضويت شورايعالي باقي خواهد بود. رياست جلسات شورايعالي با وزير دارائي ميباشد در غياب وزير دارائي رياست جلسه با نايب رئيس خواهد بود كه شوري براي مدت يكسال تعيين خواهد كرد. در جلساتيكه وزير دارائي غايب باشد معاون وزير دارائي با حق رأي بجاي او حضور خواهد يافت.
ماده 22
جلسات شوراي عالي بدعوت رئيس هيأت مديره و حضور رئيس هيئت مديره بطور عادي سالي دو بار در خرداد و آذر تشكيل ميشود و هر موقع بدعوت رئيس هيئت مديره و يا بدرخواست سه نفر از اعضاي شوري و يا لااقل دو نفر از هيئت عالي بازرسي بطور فوقالعاده منعقد ميگردد.
تبصره 1
دستور جلسه فوقالعاده شوري را كسانيكه تقاضاي تشكيل آنرا نمودهاند تعيين ميكنند و در جلسات شوري غير از آنچه در دستور معين شده تصميماتي اتخاذ نخواهد شد.
تبصره 2
در موارديكه تقاضاي انعقاد جلسات فوقالعاده از طرف اشخاص مذكور در اين ماده بعمل آيد رئيس هيئت مديره بايد منتهي تا ده روز پس از وصول تقاضا جلسه را تشكيل دهد.
تبصره 3
اعضاء هيئت مديره شركت و هيئت عالي بازرسي بدون حق رأي ميتوانند در جلسات شوري حاضر شوند.
تبصره 4
در صورتيكه رئيس هيئت مديره نتواند در جلسه شوري شركت نمايد قائم مقام رئيس هيئت مديره در جلسه شركت خواهد نمود.
ماده 23
جلسات شوراي عالي با حضور اقلا 5 نفر از اعضاءِ رسميت خواهد يافت و تصميمات شوري باكثريت آراء اعضاءِ معتبر خواهد بود.
ماده 24
شوراي عالي عهدهدار وظايف زير خواهد بود: الف ) بررسي و تصويب فصول و ارقام كلي بودجه هزينههاي جاري شركت (بودجههاي تفصيلي هزينههاي شركت را هيأت مديره خود در حدود رقم كلي مزبور تعيين نموده و بموقع اجرا ميگذارد) بررسي و تصويب هزينههاي سرمايهاي و اعتبارات اضافي و اصلاح بودجه به پيشنهاد هيئت مديره.
ب
اتخاذ تصيم {تصميم} نسبت بتشكيل يا انحلال شركتهاي فرعي.
ج
تعيين خط مشي عمومي شركت و تصويب برنامه و شرايط كلي فروش و صدور نفت و محصولات نفتي بپيشنهاد هيئت مديره. د ) بررسي و تصويب كليه آئين نامه هاي شركت از قبيل آئين نامه هاي استخدامي و اداري و مالي و فني و غيره با توجه به تعهدات قانوني شركت وحفظ هم آهنگي در دستگاههاي مختلف صنعت نفت.
ه
بررسي و تصويب هر گونه تغيير در بهاي فروش بنزين موتور - نفت - نفت گاز و نفت كوره براي تأمين احتياجات داخلي كشور بپيشنهاد هيأت مديره.
ماده 25
- شورا ميتواند نسبت بجريان كارهاي شركت در هر قسمت از عمليات آن كه باشد از جمله در مورد بودجههاي تفصيلي شركت توضيحاتي بخواهد و رئيس هيئت مديره موظف است اطلاعات مورد احتياج را در اسرع اوقات در اختيار شوري بگذارد. هر گاه شوري اجراي هر گونه بازرسي را لازم بداند رئيس هيئت مديره وسائل انجام آن را فراهم خواهد نمود. تبصره نمايند گان مجلسين عضو شوراي عالي نفت مكلفند در هر سال يكبار گزارش امور شركت ملي نفت را بهر يك از مجلسين بدهند.
قسمت سوم
هيئت مديره و مدير عامل
ماده 26
هيئت مديره از يكنفر رئيس كه سمت مديريت عامل را نيز خواهد داشت و ده نفر عضو تشكيل ميشود رئيس و اعضاءِ هيئت مديره بايد ايراني باشند و شرايط انتخاب آنها بشرح زير است: الف - رئيس هيئت مديره از بين اشخاصي انتخاب خواهد شد كه لااقل بيست سال سابقه خدمت دولتي و اجتماعي داشته و در قسمتي از آن مدت متصدي كارهاي مهم مملكتي بوده و نيز داراي اطلاعات كلي در امور مربوطه بصنعت نفت باشد ادامه خدمت رئيس هيئت مديره تا سن هفتاد مجاز خواهد بود.
ب
شش نفر از اعضاء هيئت مديره از بين اشخاصي انتخاب خواهند شد كه ده سال سابقه خدمت در يكي از قسمتهاي فني - بازرگاني – حقوقي يا اداري صنعت نفت داشته و اقلا در طي سه سال از آن مدت در يكي از ادارات مربوط بصنعت نفت ايران شغل مهمي را عهدهدار بوده باشند. شش نفر عضو مزبور موظفاً انجام وظيفه خواهند نمود و بايد تمام وقت آنها در اختيار شركت بوده و هيچ نوع اشتغال موظف در خارج از شركت نداشته باشند. اشتغال غير موظف هر يك از آنها بشرط موافقت رئيس هيئت مديره منحصراً در امور فرهنگي مجاز خواهد بود هر يك از اعضاءِ مزبور كه از مقررات اين ماده تخلف كنند بركنار خواهد شد.
ج
ساير اعضاء هيئت مديره از بين شخصيتهاي ذيصلاحيت انتخاب ميشوند اعضاءِ مشمول اين بند بايد تمام وقت در اختيار شركت بوده باشند.
ماده 27
براي انتخاب رئيس هيئت مديره و شوراي عالي سه نفر از اشخاصي را كه واجد شرايط مذكور در بند الف ماده 26 باشند بتوسط وزير دارائي بهيئت وزيران پيشنهاد مينمايد و يك نفر از آنها براي مدت چهار سال انتخاب و بفرمان همايوني باين سمت منصوب ميشود اعضاءهيئت مديره بپيشنهاد رئيس هيئت و موافقت وزير دارائي و تصويب هيئت وزيران بموجب فرمان همايوني براي مدت چهار سال تعيين ميشوند ودر انقضاء مدت تجديد انتخاب آنها مانعي نخواهد داشت. مجمع عمومي ميتواند تغيير هر يك از اعضاءِ هيأت مديره را قبل از پايان دوره عضويت هيئت مديره بهيئت دولت پيشنهاد نمايد.
تبصره 1
سه ماه قبل از انقضاءِ دوره خدمت هر يك از اعضاء هيئت مديره رئيس هيئت بايد جانشين او را بوزارت دارائي پيشنهاد نمايد و تجديد انتخاب او مانعي نخواهد داشت تا زمانيكه انتخاب جديد بعمل نيامده اعضاءِ هيئت مديره بخدمت خود ادامه مي دهند.
تبصره 2
اعضاي هيأت مديره نفت حق ندارند بيش از يك حقوق از شركت دريافت دارند.
ماده 28
) رئيس هيئت مديره ميتواند يكي از اعضاءِ هيئت مديره را بانتخاب خود بسمت قائم مقام رئيس تعيين نمايد كه در مواقع غيبت رئيسهيئت مديره بجاي مشاراليه انجام وظيفه كند.
ماده 29
) جلسات هيئت مديره تحت رياست رئيس يا قائم مقام او با حضور لااقل هشت نفر رسميت يافته و براي تصويب هر موضوعي حداقل شش رأي موافق ضرورت دارد. هر گاه نسبت بموضوعي كه در هيأت مديره مطرح گرديده رئيس هيئت مديره يا قائم مقام او شور قبلي با صاحبان سهام را لازم بداند مي تواند اتخاذ تصميم را موكول بجلب نظر صاحبان سهام بنمايد.
ماده 30
) حقوق رئيس و اعضاء هيئت مديره به پيشنهاد شوراي عالي و تصويب هيئت وزيران در هر سال تعيين ميشود.
ماده 31
) اعضاي شورايعالي و هيأت مديره و هيأت عالي بازرسي و همچنين كارمندان شريك {شركت} حق هيچگونه معامله مستقيم يا غير مستقيم با شركت ندارند.
تبصره
خريد فرآوردههاي نفتي و كالاهائيكه شركت با سازمانهاي تعاوني وابسته بآن براي كاركنان خود تهيه مينمايد در حدود مصرف شخصي از مقررات اين ماده مستثني است.
ماده 32
) هر يك از اعضاءِ هيأت مديره كه در سه جلسة متوالي يا پنج جلسه متناوب در سال بدون عذر موجه در جلسات هيأت مديره حاضر نشود بر كنار خواهد شد.
ماده 33
در صورت فوت يا استعفاء يا تغيير هر يك از اعضاء هيأت مديره جانشين او طبق مواد 26 و 27 از طرف هيئت وزيران تعيين خواهد شد.
ماده 34
) اگر در نتيجه بروز اختلافي اكثريت دو ثلث (8 نفر) اعضاء هيأت مديره استعفاءِ كنند انتخاب كليه اعضاءِ هيأت تجديد ميشود و اعضاءِ هيأت سابق ممكن است مجدداً انتخاب شوند.
ماده 35
) جلسات هيأت مديره اقلا ماهي يكبار و جلسات فوق العاده بر حسب ضرورت تشكيل خواهد شد.
ماده 36
) دعوت جلسات عادي و فوق العاده و اداره جلسات هيأت مديره و اجراء مصوبات و تصميمات از وظايف رئيس هيأت مديره و مديرعامل ميباشد.
ماده 37
) صورت مذاكرات هيأت مديره در دفتر مخصوص ضبط شده و بامضاي رئيس خواهد رسيد هر قسمت از مذاكرات كه هيأت مديره آنرا محرمانه تلقي كند محرمانه بودن آن بايد در صورت جلسه قيد شود.
ماده 38
) هيئت مديره در حدود مقررات اين اساسنامه داراي همه گونه اختيار براي اجراءِ وظايف مصرح در ماده 4 اين اساسنامه ميباشد وظائف خاصه هيأت مديره بقرار زير است: الف ) تصويب برنامه عمليات شركت بطور كلي مخصوصاً برنامه مربوط بامور زير:
1
عمليات اكتشاف اعم از زمينشناسي و ژئوفيزيك حفاري هاي اكتشافي و توليدي.
2
نصب و كار انداختن و نگاهداري دستگاههاي توليد و خطوط لوله و انبارهاي نفت خام و محصولات نفتي و وسايل باربري و بارگيري وباراندازي و تأسيسات مربوط بتهيه محصولات مختلف از نفت خام و گاز طبيعي بانضمام فرآوردههاي شيميائي و صنعتي و تأسيسات مربوط بپخش و فروش محصولات مزبور.
3
اجازه انعقاد قراردادها براي انجام عمليات مزبور.
4
تعيين سياست كلي فروش و پخش و صدور نفت خام و مواد نفتي و تهيه پيشنهاد قيمت فروش بنزين موتور نفت و نفت گاز و نفت كوره براي مصرف داخلي بمنظور بررسي و تصويب شوراي عالي هيأت وزيران.
5
تعيين ساير قيمتها.
6
اعضاءِ {اعطاء} تخفيف متعارف بازرگاني.
7
اجازه و تحصيل هر نوع مال و حقوق و منافع و خريد ماشين آلات و ملزومات و هر نوع كالا براي رفع احتياج شركت.
8
اخذ و پرداخت وجوه و باز كردن حساب در بانكهاي داخلي و خارجي - اجازه تحصيل و دادن اعتبار طبق مقررات شركت.
9
دادن اختيار براي سازش و تعيين داور در مورد مسائل مطروحه در دادگاه ها و بطور كلي هر اقداميكه براي حفظ حقوق شركت لازم باشد. ب - تعيين خط مشي عمومي شركت و برنامه و شرايط كلي فروش و صدور نفت و محصولات نفتي و پيشنهاد آن بشورايعالي. ج - تصويب بودجه تفصيلي شركت بر طبق بند الف ماده 24. د - تنظيم كليه آئين نامه هاي استخدامي و اداري و مالي و فني و غيره شركت و تقديم آن بشورايعالي براي تصويب. ه - تنظيم طرحها و برنامههاي كارآموزي و تعليم صنعتي و حرفهاي. و ) اخذ تصميم نسبت بتشكيل يا انحلال شركتهاي فرعي و تابعه با تصويب شورايعالي. ز ) اعمال كليه حقوق شركت در شركتها و شعب و مامليتها {عامليتها} و ساير موسسات مربوطه. ح - تهيه گزارش هيئت مديره و ترازنامه سالانه و حساب سود و زيان براي تقديم بمجمع عمومي و تعيين دستور جلسه مجمع عمومي تبصره هيئت مديره شركت ملي نفت ايران مكلف است با تشريك مساعي و نظر وزارت فرهنگ نسبت بايجاد توسعه دستگاههاي تعليماتي اعم از حرفهاي مربوط بصنايع نفت و بالا بردن سطح تعليمات عمومي مناطق نفت خيز بمنظور آموزش و پرورش كارشناسان و سركارگران ايراني اقدام نمايد بخصوص نسبت بتوسعه انستيتوي تهران و كالج آبادان با نظر وزارت فرهنگ اقدامات لازم معمول دارد.
ماده 39
) بند 1 - رئيس هيأت مديره بر كليه سازمانهاي تابعه شركت رياست داشته و مسئول حسن جريان كليه امور و حفظ حقوق و منافع و اموال شركت خواهد بود و براي اداره امور شركت و اجراء مصوبات هيئت مديره داراي همه گونه حقوق و اختيارات بوده و نمايندگي شركت را در مقابل كليه مقامات و مؤسسات و اشخاص و دادگاه ها و ساير مراجع قضائي با حق توكيل غير خواهد داشت. بند 2 - رئيس هيئت مديره ميتواند هر قسمت از اختيارات خود را بهر يك از اعضاءِ هيئت مديره و رؤساي ادارات شركت بتشخيص خود باتوجه بتخصص و صلاحيت آنان تفويض كند كه امور قسمتهاي مختلف شركت را كه باينطريق بآنها محول ميگردد تحت نظر و مسئوليت مستقيم رئيس هيأت مديره اداره كنند. بند 3 - دادن حق امضاء بكارمندان شركت موكول به پيشنهاد يكي از مديران و تصويب رئيس هيأت مديره خواهد بود. بند 4 - اعمال نظارتهاي مالي و محاسباتي و بازرسي عمليات و معاملات و مخارج شركت بمنظور حسن جريان امور و حفظ اموال و وجوه شركت بر طبق اصول صحيح و متداول حسابداري صنعت نفت و اجراي نظارت لازم در امور حسابداري شركتهاي فرعي و شعب نمايندگي ومؤسسات مربوطه ديگر با رئيس هيئت مديره و مدير عامل ميباشد.
قسمت چهارم
هيأت عالي بازرسي
ماده 40
) هيئت عالي بازرسي مركب از پنج نفر خواهد بود كه سه نفر از آنها داراي تجربيات و معلومات كافي در امور حسابداري صنعتي و بازرگاني بوده و يكنفر از آنها مهندس در امور مربوطه نفت و يكنفر از كارمندان عاليرتبه دولت خواهد بود.
ماده 41
بازرسان عالي از طرف مجمع عمومي براي مدت دو سال انتخاب ميشوند و يكنفر از آنها را مجمع عمومي بسمت رئيس عالي بازرسي تعيين خواهد نمود. هر يك از اعضاي هيأت عالي بازرسي كه مدت دو ساله او پايان يافته باشد ممكن است مجدداً انتخاب شود و تا زمانيكه تمديد انتخاب بعمل نيآمده بازرسان بخدمت خود ادامه خواهند داد.
ماده 42
) هر گاه در ظرف مدت خدمت محل بازرسي بواسطة فوت يا استعفاءِ يا بركناري از خدمت خالي شود مجمع عمومي بطور فوقالعاده تشكيل يافته و شخصي را كه واجد شرايط باشد براي تصدي آنمحل انتخاب خواهد كرد.
ماده 43
هيئت عالي بازرسي ميتواند براي انجام وظيفه خود از هر نوع كارشناس اعم از داخلي و خارجي بطور موقت استفاده نمايد براي انجام اين منظور رئيس هيئت عالي بازرسي بهيئت مديره مراجعه نموده و هيئت مديره مكلف است نظر هيئت مزبور را تأمين نمايد.
ماده 44
وظايف هيئت عالي بازرسي از قرار ذيل است: الف - تطبيق عمليات شركت با اعتبارات مصوبه و قوانين مربوطه.
ب
رسيدگي بترازنامه و حساب عمل كرد و سود و زيان شركت و تصديق مطابقت آن با دفاتر شركت و تهيه گزارش چگونگي عمليات شركت براي تقديم بمجمع عمومي گزارش مزبور بايد لااقل يكماه قبل از انعقاد مجمع عمومي ساليانه برئيس هيئت مديره تسليم شود كه بضميمه نظريات هيئت مديره با ترازنامه بمجمع عمومي تقديم نمايد.
ج
اعضاي هيئت عالي بازرسي در اجراي وظيفه حق مراجعه بكليه دفاتر و پروندهها و قراردادهاي شركت را خواهند داشت و رونوشت كليه مصوبات مالي هيئت مديره و مدارك و اطلاعات مربوطه در اختيار آنها گذارده خواهد شد چنانچه اشتباهات يا تخلفات و يا بيترتيبيهائي مشاهده نمايند و با مراجعه بمديران و رؤساء مربوطه موضوع حل نشود مطلب را به رئيس هيئت مديره گزارش خواهند داد و چنانچه نسبت باين گزارش اقدام بعمل نيايد مراتب را به مجمع عمومي گزارش خواهند داد. د - مطالعه گزارش ساليانه هيأت مديره و اظهار نظر نسبت به مندرجات آن.
ه
شركت در جلسات مجمع عمومي و شورايعالي بدون حق راي.
ماده 45
) اجراي وظايف هيئت عالي بازرسي كه بر طبق مقررات اين اساسنامه تعيين شده نبايد بهيچوجه مانع جريان عادي كار شركت گردد.
ماده 46
) حقوق اعضاء هيئت عالي بازرسي از طرف مجمع عمومي تعيين و بدستور وزير دارائي از طرف شركت پرداخت خواهد شد.
ماده 47
) رئيس و اعضاءِ هيأت عالي بازرسي حق اشتغال موظف ديگري در داخل يا خارج از شركت و شركتهاي وابسته آنرا ندارند اشتغال غيرموظف (افتخاري بدون دريافت حقوق) در هر مورد منوط بموافقت وزير دارائي خواهد بود.
فصل چهارم
ترازنامه و حسابهاي سود و زيان
ماده 48
) سال مالي شركت از يازدهم ديماه هر سال شروع شده و در تاريخ دهم ديماه سال بعد خاتمه مييابد.
ماده 49
) تعداد و نوع دفاتر رسمي كه بايد پلمب شوند بر طبق تصميم هيئت مديره خواهد بود.
ماده 50
) كليه دفاتر شركت بتاريخ روز آخر سال مالي بسته شده و ترازنامه و حساب سود و زيان شركت و گزارش هيئت مديره اقلا دو ماه پيش ازتاريخ انعقاد مجمع عمومي تهيه و در اختيار هيئت عالي بازرسي گذاشته خواهد شد تا پس از مطالعه آن گزارش خود را براي تقديم بمجمع عمومي تهيه نمايند.
ماده 51
) در ترازنامه اقلام دارائي شركت ببهاي خريد يا تمام شده بعد از منظور كردن استهلاك محسوب ميشود مطالبات مشكوك بارزش احتمالي روز تنظيم ترازنامه محسوب ميشود و اقلام سوخت شده نبايد جزو دارائي محسوب گردد.
تبصره 1
چنانچه هيئت مديره تجديد ارزيابي تمام يا قسمتي از دارائي هاي غير منقول شركت را لازم تشخيص دهد ميتواند با تصويب مجمععمومي اقدام بتجديد ارزيابي بنمايد در اين صورت چنانچه مازادي حاصل شود بحساب سود شركت منظور نگرديده و جزءِ دارائي شركت محسوب خواهد شد.
تبصره 2
استهلاك نسبت بانواع دارائي هاي شركت طبق اصول صحيح و متداول صنعت نفت تعيين خواهد شد ولي در هيچ مورد ميزان سالانه آن از پنج درصد بهاي تمام شده كمتر نخواهد بود.
ماده 52
) شركت مكلف است سالانه دو درصد از درآمد كل خود را بحساب ذخيره عمومي شركت انتقال دهد استفاده از ذخيره عمومي شركت موكول بپيشنهاد هيأت مديره و تصويب شوراي عالي خواهد بود.
ماده 53
) هيئت مديره مكلف است اندوختههاي مخصوصي بميزان متناسب براي تأمين احتياجات شركت طبق معمول صنعت نفت از محل درآمد كل در نظر گرفته و بتصويب شوري برساند.
ماده 54
) درآمد شركت از محل دوازده و نيم درصد مقرر در قرارداد فروش نفت مصوب 7 آبان 1337 و وجوهيكه بعنوان پذيره و حقالارض بموجب قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 عايد شركت خواهد شد مشمول ماليات نخواهد بود.
ماده 55
) تأمين سرمايه بمنظور توسعه عمليات شركت و همچنين هر گونه سرمايه گذاري بموجب قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 و نيز تأمين بودجه سرمايهاي از عمليات غير صنعتي مصرح در قانون قرارداد فروش نفت مصوب 7 آبان 1333 بايد از محل درآمد كل بعمل آيد.
ماده 56
) آنچه از محل درآمد كل پس از وضع مبالغيكه بموجب مقررات اين اساسنامه برداشت ميشود باقي بماند بخزانه داريكل پرداخت خواهد شد.
ماده 57
) درآمد كل عبارتست از سود ويژه باضافه درآمد حاصل از 5 ر 12 درصد مندرج در قرارداد فروش نفت مصوب هفتم آبانماه 1333 و وجوهيكه بعنوان پذيره و حقالارض بموجب قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 عايد شركت شود.
تبصره
سود ويژه عبارتست از درآمد حاصل از عمليات شركت پس از وضع هزينههاي جاري و استهلاك.
فصل پنجم
ساير مقررات
ماده 58
(منسوخه 24ˏ10ˏ1399) ) شركت در سرتاسر كشور و فلات قاره و جزاير ايران مسئول حفظ مخازن زيرزميني نفت و گاز طبيعي و هيدروكاربورهاي ديگر وجلوگيري از اتلاف مواد مزبور ميباشد در موارديكه مسئوليت اينگونه امور بموجب قانون بعهده مؤسسات ديگري واگذار شده باشد شركت نظارت كامل در اجراي وظايف مزبور بعمل خواهد آورد. در موارديكه در محل عمليات شركت غير از نفت و گاز مواد معدني يا غير معدني قابل استفاده ديگري وجود داشته باشد شركت عمليات خود را بطرزي اداره خواهد نمود كه حتيالامكان از اتلاف مواد مزبور جلوگيري شود.
ماده 59
) اعضاء هيئت مديره و بازرسان و كاركنان شركت حق نخواهند داشت اطلاعاتي را كه براي شركت جنبه محرمانه داشته باشد افشا نمايند در صورت تخلف اگر متخلف مدير يا بازرسي باشد بپيشنهاد رئيس هيئت مديره و تصويب مجمع عمومي و اگر كارمند يا كارگر باشد بتشخيص رئيس اداره مربوطه از خدمت بركنار خواهد شد متخلف بر طبق مقررات جزائي مربوطه تعقيب خواهد گرديد و در صورت توجه خسارت بشركت مسئول جبران زيان وارده خواهد بود.
ماده 60
) در موارديكه كاركنان شركت مرتكب تخلفاتي در انجام امور شركت شوند تعقيب و مجازات اداري انها بر طبق آئين نامه هاي استخدامي وانضباطي شركت صورت خواهد گرفت چنانچه ضمن تحقيق معلوم شود كه از نظر قوانين خاصي تخلف جنبه جزائي دارد شركت موضوع را بمراجع صلاحيتدار قانوني احاله خواهد نمود.
ماده 61
) در موارديكه اختلاف نظر بين شركت و هر يك از مقامات دولتي پيش آيد موضوع از طرف شركت بوزارت دارائي گزارش خواهد شد و وزارت دارائي موضوع اختلاف را بكميسيوني مركب از نمايندگان خود و طرفين ارجاع خواهد نمود و كميسيون مزبور از راه سازش محل {به حل} اختلاف اقدام خواهد نمود. چنانچه موضوع اختلاف بطريق مزبور فيصله نيافت هر يك از طرفين ميتواند بديوانعالي كشور براي رفع اختلاف مراجعه كند.
ماده 62
) هيچيك از كاركنان شركت در محوطه كار خود حق فعاليت سياسي ندارند داير كردن و نشر روزنامه و مجله يا عضويت در هيئت تحريريه روزنامهها و مجلات سياسي براي كاركنان شركت ممنوع است ولي انتشار مقالات علمي و فني و ادبي بدون مانع خواهد بود، منتشر كردن هر نوع اطلاع راجع بعمليات شركت فقط با اجازه كتبي شركت ممكنست. تخلف از مقررات اين ماده موجب تعقيب اداري و انتظامي طبق آئين نامه شركت خواهد بود.
ماده 63
) شركت مكلف است در تهيه مسكن و وسائل سلامت و آسايش كارمندان و كارگران شركت و حفاظت آنها در مقابل حوادث اهتمام نمايد و مخصوصاً در مورد تأسيسات فرهنگي و بهداشتي و فراهم نمودن كمكهاي اجتماعي با توجه بمقررات قوانين كار و سازمان بيمههاي اجتماعي كارگران در تمام حوزههاي عمليات خود با تنظيم و اجراءِ برنامههاي ساليانه اقدام بعمل آورد.
تبصره
شركت ملي نفت ايران مجاز است از اراضي خالصه دولتي آنچه را كه براي تأمين مسكن كاركنان ايراني صنعت نفت لازم دارد با موافقت دولت بدون مزايده خريداري و بهمان قيمت تمام شده براي ايجاد مسكن بآنان بفروشد. قانون فوق مشتمل بر شصت و سه ماده و سي و سه تبصره است در جلسه سه شنبه نوزدهم بهمن ماه يكهزار و سيصد و سي و هشت بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت قانون فوق مشتمل بر شصت و سه ماده و سي و چهار تبصره در جلسه روز دوشنبه بيست و ششم ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و سي و نه شمسي بتصويب مجلس سنا رسيده است رئيس مجلس سنا – محسن صدر