قانون معاهده اساس روابط متقابل و اصول همكاري بين جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه مصوب 1380,10,16 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
معاهده اساس روابط متقابل و اصول همكاري بين جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه مشتمل بر يك مقدمه و بيست و يكماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده ميشود. بسمالله الرحمن الرحيم معاهده اساس روابط متقابل و اصول همكاري بين جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه كه منبعد طرفين خوانده ميشوند، نظر به عزم راسخ و سرشار از علاقهمندي متقابل هر دو كشور نسبت بهتحكيم روابط و همكاريهاي همه جانبه بين خود، با اعتقاد به اين كه توسعه روابط و همكاريهاي فيمابين با منافع اساسي دو كشور انطباق دارد، باعلاقهمندي نسبت به بسط روابط همه جانبه در ابعاد گستردهتر و بلند مدت در زمينههاي سياسي، تجاري، اقتصادي علمي، فني، فرهنگي و... با اعتقاد به ضرورت ايجاد جهاني مبتني بر رعايت جدي مفاد منشور سازمان ملل متحد و معيارهاي حقوق بينالملل و با ايمان كامل به اين كه در جهان معاصر،مسائل بينالمللي فقط براساس اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد، منجمله : اصول تساوي حاكميت، استقلال سياسي، تماميت ارضي، حل وفصل مسالمتآميز اختلافات، عدم توسل به زور و نيز عدم دخالت در امور داخلي كشورها بايد حل و فصل شوند و با تمايل به مساعدت جهت ايجادصلح، ثبات و با تأكيد مجدد بر پايبندي به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد، در موارد ذيل به توافق رسيدند:
ماده 1
جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه به عنوان كشورهاي دوست، روابط فيمابين را بر پايه برابري حاكميت، همكاري، اعتماد و احتراممتقابل به حق حاكميت، تماميت ارضي، استقلال و عدم مداخله در امور داخلي يكديگر استوار ميسازند.
ماده 2
هر يك از طرفين متعهد ميشوند تا از توسل به زور و تهديد در روابط فيمابين پرهيز نموده و اجازه ندهند تا از سرزمينشان براي تجاوز وعمليات خرابكاري و تجزيه طلبي عليه طرف ديگر استفاده گردد.
ماده 3
چنانچه يكي از طرفين مورد تجاوز كشور ديگري قرار بگيرد، طرف ديگر ملزم ميباشد از هرگونه مساعدت نظامي و يا كمكهاي ديگر بهمتجاوز كه موجبات ادامه تجاوز را فراهم ميآورد، خودداري نموده و سعي نمايد تا اختلافات به وجود آمده براساس منشور سازمان ملل متحد و اصولكلي حقوق بينالملل حل و فصل گردد.
ماده 4
طرفين موافقت مينمايند كه اختلافات احتمالي بين خود را صرفاً از طرق مسالمتآميز حل و فصل نمايند.
ماده 5
طرفين موافقت نمودند، شرايط مناسب حقوقي، اقتصادي، مالي و تجاري براي فعاليتهاي دوجانبه و چند جانبه و نيز سرمايهگذاريهايمشترك در كشورهاي يكديگر و كشورهاي ثالث ايجاد نمايند. همچنين طرفين اعتقاد دارند كه براي دستيابي به اهداف فوقالذكر، اعطاي حقوقكاملة الوداد، فعاليت كميسيون مشترك دائمي ايران و روسيه، در خصوص همكاريهاي اقتصادي، تجاري و همچنين همكاري بين بانكهاي دو كشوراهميت به سزايي دارند.
ماده 6
طرفين به گسترش مناسبات درازمدت و متقابلاً مفيد خود به منظور تحقق طرحهاي مشترك در زمينههاي حمل و نقل، انرژي منجمله :استفاده صلح جويانه از انرژي هستهاي، احداث نيروگاههاي اتمي، صنايع، علوم، فنون، كشاورزي و بهداشت عمومي مساعدت خواهند نمود.
ماده 7
طرفين با برگزاري مشاورههاي مستمر به مبادله اطلاعات و تجارب در زمينههاي اقتصادي، علمي و فناوري به منظور آشنائي هر چه بيشتر واستفاده از ظرفيتها و امكانات دو كشور در اين زمينهها ميپردازند. طرفين حداكثر تسهيلات مناسب براي فعاليت در كشور خود و همچنين تأمين شرايط لازم جهت كار و زندگي تجار و كارشناسان شاغل در پروژههايمشترك را مهيا ميسازند.
ماده 8
طرفين تماسهاي گسترده و نزديك بين مردم دو كشور و همچنين گسترش همكاري بين سازمانهاي اجتماعي، بنيادها، سازمانهاي مذهبي وتشكلهاي اجتماعي جوانان، زنان و غيره را فراهم ميآورند. هر يك از طرفين متقابلاً اقداماتي را به منظور تسهيل در ارائه رواديد براي شهروندان طرف ديگر در چارچوب تماسهاي توريستي، اقتصادي، تجاري،علمي، فناوري و فرهنگي به عمل ميآورند.
ماده 9
طرفين در گسترش هرچه بيشتر همكاريها در زمينه فرهنگ، علوم، تحصيلات، هنر، جهانگردي، ورزش و ساير زمينههاي انساندوستانهمساعدت مينمايند. در اين راستا، تماسهاي مستقيم بين دانشگاهها، مراكز علمي، فرهنگي و مذهبي، موزهها، كتابخانهها، مراكز اسناد و همچنين سازمانهائي كه در امورعلمي، فرهنگي و هنري فعاليت دارند را تشويق مينمايند. دو كشور در زمينه چاپ و انتشارات و مبادله اطلاعات ميان ادارات خدمات خبري و اخبار و رسانههاي گروهي همكاري خواهند نمود. طرفين آموزش زبان فارسي در روسيه و زبان روسي در ايران را مورد تشويق قرار خواهند داد.
ماده 10
به منظور تعيين جهات و جزئيات همكاري طرفين نسبت به انعقاد موافقتنامههاي جداگانه بين مؤسسات و ارگانهاي ذيربط دو كشور درزمينههاي مختلف و مورد علاقه مبادرت خواهند نمود.
ماده 11
طرفين نسبت به توسعه همه جانبه روابط بين پارلمانها منجمله تقويت ارتباط بين گروههاي دوستي پارلماني تلاش خواهند نمود.
ماده 12
طرفين در خصوص گسترش همكاريهاي جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه در تمامي زمينهها در درياي خزر، معاهده بين ايران وجمهوري فدراتيو روسيه سوسياليستي شوروي مورخ 26 فوريه 1921 و قرارداد بازرگاني و بحرپيمايي ميان ايران و اتحاد جماهير شورويسوسياليستي مورخ 25 مارس 1940 و نامههاي ضميمه آنها را مبناي حقوقي ناظر بر فعاليت در درياي خزر ميدانند. رژيم حقوقي درياي خزر بايستي براساس اتفاق آرا پنج كشور ساحلي تكميل گردد و طرفين تا تكميل رژيم حقوقي درياي خزر هيچ مرزي را در اين دريا به رسميت نميشناسند و با توجه به مباني فوق، همكاري در درياي خزر را از طريق تدوين چارچوبهاي حقوقي لازم در زمينههاي ماهيگيري وپرورش ماهي، كشتيراني، تجارت ساحلي، استخراج منابع معدني و حفظ محيط زيست توسعه ميدهند.
ماده 13
طرفين با استفاده از امكانات و ظرفيتهاي يكديگر در زمينههاي مختلف منجمله حمل و نقل و انرژي، در سطح منطقه همكاري خواهندنمود.
ماده 14
به منظور گسترش و تحكيم روابط دوجانبه و نيز ايجاد و توسعه همكاريهاي چندجانبه با مشاركت ديگر كشورهاي منطقه، طرفين علاوه بررايزنيهاي منظم منجمله مشورتهاي سطح بالا، مذاكرات و اقدامات لازم را پيرامون تقويت، ثبات، تضمين امنيت و ارتقاء سطح همكاريها در منطقهانجام خواهند داد. در صورت بروز شرايطي كه صلح و امنيت بينالمللي را مختل سازد يا موجبات تهديد آن و تشنج بينالمللي را به وجود آورد، طرفين بلافاصله بهمشاوره با يكديگر به منظور اتخاذ اقداماتي كه بتواند اين شرايط را برطرف نمايد، خواهند پرداخت.
ماده 15
طرفين در مورد ارتقاء نقش و كارآئي سازمان ملل متحد به عنوان ابزار همهجانبه حمايت از صلح و امنيت بينالمللي و يافتن راه حلهايكارآمد پيرامون مسائل مهم بينالمللي تلاش خواهند نمود. دو كشور همكاريهاي خود را در چارچوب سازمان ملل متحد و ساير سازمانها و مجامع بينالمللي تعميق خواهند بخشيد.
ماده 16
طرفين در خصوص پيشبرد فرآيند خلع سلاح، كاهش و در نهايت حذف انواع سلاحهاي كشتار دستهجمعي تشريك مساعي مينمايند. دراين راستا، دو كشور رايزنيهاي منظمي را به منظور هماهنگي تلاشها در زمينه امنيت بينالمللي، عدم گسترش و كنترل صادرات انجام داده و خواهند داد.
ماده 17
طرفين در زمينه محيط زيست از طريق مبادله تجارب در استفاده صحيح از منابع طبيعي، تعميم تكنولوژيهاي مناسب از لحاظ زيستمحيطي و انجام اقدامات مربوط به حفظ و احياء محيط زيست همكاري مينمايند. طرفين به يكديگر در حد امكان براي پيشگيري از بلاياي طبيعي و برطرف كردن آثار آن مساعدت ميورزند و در جهت تهيه استراتژيهاي بينالمللي درزمينه حفظ محيط زيست تلاش خواهند نمود.
ماده 18
طرفين به صورت دوجانبه و نيز سطح بينالمللي در راستاي ريشهكن نمودن تروريسم بينالمللي و مبارزه با گروگانگيري، جنايت، حمل ونقل غيرقانوني مواد مخدر، قاچاق اسلحه و ميراثهاي فرهنگي و تاريخي و ساير اشياء گرانبها همكاري مينمايند.
ماده 19
طرفين تأكيد مينمايند كه در مقابل تمام اشكال نژادپرستي و تبعيض نژادي مبارزه نمايند. دو كشور اهميت زيادي به تفاهم بين اقوام و اديان قائل بوده و براي تقويت آن و همچنين تأمين حقوق آنها تلاش خواهند نمود.
ماده 20
اين معاهده به تعهدات و حقوق طرفين كه ناشي از قراردادها و موافقتنامههاي دوجانبه يا چند جانبه بين جمهوري اسلامي ايران و فدراسيونروسيه با يكديگر و يا بين آنها با ساير كشورها ميباشد، لطمهاي وارد نميسازد.
ماده 21
معاهده حاضر پس از تصويب مجالس دو كشور و طي مراحل قانوني مربوطه و از تاريخ تبادل اسناد تصويب شده داراي اعتبار ميباشد. اين معاهده براي مدت ده سال منعقد ميگردد و در صورتي كه هيچ يك از طرفين حداقل يك سال قبل از پايان اعتبار آن به صورت كتبي طرف ديگر رااز قصد خود پيرامون قطع اعتبار معاهده مطلع نسازد، خود به خود براي دورههاي پنج ساله بعدي تمديد ميشود. اين معاهده در مسكو در تاريخ بيست و دوم اسفند ماه سال 1379 هجري شمسي برابر با دوازدهم مارس 2001 ميلادي در دو نسخه به زبانهاي فارسيو روسي كه هر يك از متون داراي اعتبار يكسان ميباشد، تنظيم شده است. از طرف جمهوري اسلامي ايران سيدمحمد خاتمي ازطرف فدراسيون روسيه ولاديمير پوتين قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن معاهده شامل مقدمه و بيست و يك ماده در جلسه علني روز يكشنبه مورخ شانزدهم دي ماه يكهزار وسيصد و هشتاد مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 27/10/1380 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي-مهدي كروبي