توديع اين موافقتنامه نزد دبيركل نسخة اصلي اين موافقتنامه نزد دبيركل سازمان ملل متحد توديع خواهد شد كه وي نسخه هاي مطابق با اصل تأييد شده را براي تمامي كشورهاي موضوع .ماده (5) اين موافقتنامه ارسال خواهد كرد. براي گواهي مراتب بالا، امضاء كنندگان زير كه داراي اختيار لازم هستند، اين موافقتنامه را امضاء كرده اند. اين موافقتنامه در بيست و ششم آوريل سال 2004ميلادي، (7/2/1383هجري شمسي) در شانگهاي چين، در يك نسخة واحد به زبان هاي چيني، انگليسي و روسي كه هر سه نسخه داراي اعتبار يكسان مي باشد، براي امضاء مفتوح گرديد. پيوست 1) شبكه بزرگراه آسيايي 1 – شبكه بزرگراه آسيايي متشكل از مسيرهاي بزرگراهي با اهميت بين المللي در داخل آسيا از جمله مسيرهاي بزرگراهي است كه اساساً از بيش از يك زير منطقه مانند شرق و شمال شرق آسيا، جنوب و جنوب غرب آسيا، جنوب شرق آسيا و شمال و مركز آسيا عبور مي نمايد؛ مسيرهاي بزرگراهي در داخل زير منطقه ها از جمله آنهايي كه به زير منطقه هاي همجوار متصل مي گردد؛ و مسيرهاي بزرگراهي كه در كشورهاي عضو قرار گرفتــه و دسترسي به محلهاي زير را فراهم مي سازد:
الف
پايتخت ها؛
ب
مراكز اصلي كشاورزي و صنعتي؛
پ
بنادر اصلي دريايي و رودخانه اي و فرودگاههاي اصلي؛
ت
پايانه هاي كانتينري و آمادگاههاي (دپوهاي) اصلي؛ و
ث
جاذبه هاي عمدة جهانگردي. 2 – شماره مسيرها با حروف «AH» كه حروف اختصاري بزرگراه آسيايي است، شروع مي شود و به دنبال آن اعداد يك يا دو يا سه رقمي قرار دارد. 3 – شماره هاي يك رقمي از (1) تا (9) به مسيرهاي بزرگراه آسيايي كه اساساً از بيش از يك زير منطقه عبور مي كند اختصاص دارد. 4 – مجموعه شماره مسيرهاي دو و سه رقمي براي مشخص كردن مسيرهاي واقع در داخل زير منطقه ها، از جمله آنهايي كه به يك زير منطقه همجوار متصل مي شود و مسيرهاي بزرگراهي داخل كشورهاي عضو، به شرح زير اختصاص يافته است: (الف) شماره مسيرهاي (10) تا (29) و (100) تا (299) به زير منطقة جنوب شرق آسيا شامل برونئي دارالسلام، كامبوج، اندونزي، جمهوري دمكراتيك خلق لائو، مالزي، ميانمار، فيليپين، سنگاپور، تايلند و ويتنام اختصاص يافته است؛ (ب) شماره مسير هاي (30) تا (39) و (300) تا (399) به زير منطقه شرق و شمال شرق آسيا شامل چين، جمهوري دمكراتيك خلق كره، ژاپن ، مغولستان، جمهوري كره و فدراسيون روسيه (خاور دور) اختصاص يافته است؛ (پ) شماره مسيرهاي (40) تا (59) و (400) تا (599) به زير منطقه جنوب آسيا شامل بنگلادش، بوتان، هند، نپال، پاكستان و سريلانكا اختصاص يافته است؛ (ت) شماره مسيرهاي (60) تا (89 ) و (600) تا (899) به زير منطقه شمال، مركز و جنوب غرب آسيا شامل افغانستان، ارمنستان،آذربايجان،گرجستان، جمهوري اسلامي ايران، قزاقستان، قرقيزستان، فدراسيون روسيه، تاجيكستان، تركيه، تركمنستان و ازبكستان اختصاص يافته است. پيوست 2) استانداردهاي طراحي و طبقه بندي بزرگراه آسيايي الف – كليات استانداردهاي طراحي و طبقه بندي بزرگراه آسيايي، حداقل معيارها و رهنمودهاي ساخت، بهبود و نگهداري مسيرهاي بزرگراه آسيايي را ارائه مي كند. طرفها بايد تمام تلاشهاي خود را انجام دهند تا اين مقررات هم در ساخت مسيرهاي جديد و هم در ارتقاء سطح و نوسازي مسيرهاي موجود رعايت شود. اين استانداردها در مناطق مسكوني اعمال نخواهد شد. ب – طبقه بندي مسيرهاي بزرگراه آسيايي بزرگراههاي آسيايي به شرح جدول (1) طبقه بندي مي شود. جدول 1 – طبقه بندي بزرگراه آسيايي طبقه بندي شرح نوع روكش اوليه بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده آسفالتي يا بتن سيماني درجه يك چهار خطه يا بيشتر آسفالتي يا بتن يا سيماني درجه دو دو خطه آسفالتي يا بتن سيماني درجه سه دو خطه آسفالت سطحي دو لايه درجه «اوليه» در طبقه بندي، به بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده اشاره دارد. بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده منحصراً توسط خودروها مورد استفاده قرار مي گيرد. دسترسي به بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده فقط در تقاطع هاي غير همسطح انجام مي شود. به منظور تضمين ايمني عبور و مرور و سرعت بالاي خودروها، موتورسواران، دوچرخه سواران و افراد پياده مجاز نيستند وارد بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده شوند. در بزرگراههاي با دسترسي كنترل شده نبايد تقاطع هاي همسطح طراحي نمود و سواره رو بايد با يك نوار در وسط تقسيم گردد. «درجه 3» فقط زماني بايد استفاده شود كه منابع مالي براي ساخت و يا زمين براي جاده محدود باشد.نوع روكش جاده بايد هر چه سريعتر در آينده به بتن آسفالتي يا سيماني ارتقاء يابد. از آنجا كه درجه (3) به عنوان حداقل استاندارد مطلوب نيز به حساب مي آيد، بايد ارتقاء سطح هر قطعه از جاده هايي كه زير درجه(3) هستند به سطح استاندارد درجه(3) ، ترغيب گردد. پ - استانداردهاي طراحي مسيرهاي بزرگراه آسيايي طبقه بندي زمين شيب عرضي دشت (L ) صفر تا 10 درصد تپه ماهور (R ) بيش از 10 درصد تا 25 درصد كوهستاني (M) بيش از 25 درصد تا 60 درصد كوهستاني سخت (S ) بيش از 60 درصد 2 - طراحي سرعت طراحي سرعتهاي 120، 100، 80، 60، 50، 40 و 30 كيلومتر در ساعت بايد مورد استفاده قرار گيرد. رابطه بين طراحي سرعت، طبقه بندي بزرگراه و طبقه بندي زمين در جدول (3) نشان داده شده است. طراحي سرعت 120 كيلومتر در ساعت فقط بايد در درجه اوليه ( بزرگراه با دسترسي كنترل شده) كه داراي نوارهاي وسط و تقاطع هاي غير همسطح مي باشد، مورد استفاده قرار گيرد. -جدول 3 – طراحي سرعت، طبقه بندي بزرگراه و طبقه بندي زمين (واحد: كيلومتر در ساعت) زمين اوليه درجه 1 درجه 2 درجه 3 دشت (L ) 120 100 80 60 تپه ماهور (R ) 100 80 60 50 كوهستاني (M ) 80 50 50 40 كوهستاني سخت (S) 60 50 40 30 3 – مقطع عرضي ابعادي مانند حريم جاده، عرض خط، عرض شانه، عرض نوار وسط، شيب روكش و شيب شانه براي هر طبقه از بزرگراه در جدول شماره(4) نشان داده شده است. افراد پياده، دوچرخه ها و ارابه هايي كه با حيوان كشيده مي شود، بايد در قسمت هايي كه اين گونه عبور و مرور محلي مانع از عبور و مرور روان مي شود، در جاهايي كه عملي است، با تأمين معابر حاشيه اي و يا پياده روها از عبور و مرور سراسري جدا شود. 4 – نيمرخ عرضي نيمرخ عرضي جاده بايد با موقعيت طبيعي زميني كه از آن مي گذرد هماهنگ باشد. حداقل شعاع قوس بايد فقط در مواقع ضروري اعمال شود و بايد در ارتباط با قوسهاي اتصال مورد استفاده قرار گيرد. در صورت امكان بايد از قوسهاي تركيبي اجتناب شود. حداقل شعاع قوسهاي افقي براي هر يك از درجات بزرگراه در جدول شماره (5) نشان داده شده است. -جدول 5 – حداقل شعاع قوسهاي افقي (واحد: متر) زمين اوليه درجه 1 درجه 2 درجه 3 دشت (L ) (1000)520 (600)350 210 115 تپه ماهور (R ) (600)350 (350)210 115 80 كوهستاني (M ) (350)210 (110)80 80 50 كوهستاني سخت (S) (160)115 (110)80 50 30 توجه: ارقام داخل پرانتز مقادير مطلوب است. توصيه مي شود استفاده از حداقل شعاع قوس به موارد غير قابل اجتناب محدود شود و مقادير بزرگتر از 50 تا صد در صد به كار گرفته شود. توصيه مي شود كه در مناطق كوهستاني و زمينهاي كوهستاني سخت، تركيب فاصله، شعاع و شيب پيچهاي مارپيچي مورد توجه قرار گيرد. براي اتصال قوسهاي با شعاع كوچكتر از مقادير موجود در جدول شماره(6) بايد از قوسهاي اتصال استفاده شود. همچنين توصيه مي شود كه قوسهاي اتصال حتي در مواردي كه شعاع دو برابر مقادير موجود در جدول شماره (6) باشد به كار رود. -جدول 6 – شعاعهايي كه براي آنها بايد قوسهاي اتصال به كار رود (واحد: متر) زمين اوليه درجه 1 درجه 2 درجه 3 دشت (L ) 2100 1500 900 500 تپه ماهور (R ) 1500 900 500 350 كوهستاني (M ) 900 500 350 250 كوهستاني سخت (S) 500 500 250 130 حداقل طول قوس اتصال نشان داده شده در جدول شماره (7) توصيه مي شود. -جدول 7- حداقل طول قوس اتصال (واحد: متر) زمين اوليه درجه 1 درجه 2 درجه 3 دشت (L ) 100 85 70 50 تپه ماهور (R ) 85 70 50 40 كوهستاني (M ) 70 50 40 35 كوهستاني سخت (S) 50 50 35 25 حداكثربربلندي (دور) براي تمام طبقه بندي هاي زمين بايد 10 درصد باشد. 5 ـ نيمرخ طولي نيمرخ طولي هر بزرگراه بايد تا اندازه اي كه از لحاظ اقتصادي توجيه پذير است صاف باشد يعني بايد براي حذف ماهيت تپه ماهوري زمين، بين خاكبرداري و خاكريزي توازن برقرار گردد. طراح در به كارگيري حداكثر شيب عمودي، بايد به روشني در نظر داشته باشد كه هنگامي كه بزرگراهي با شيب عمودي مشخصي ساخته شود، نمي تواند بدون از دست دادن تمامي سرمايه گذاري اوليه، به شيب كمتري ارتقاء يابد. حداكثر شيب عمودي نشان داده شده در جدول شماره(8) بايد براي تمام درجات بزرگراهها مورد استفاده قرار گيرد. جدول 8 ـ حداكثر شيب عمودي طبقه بندي زمين حداكثر شيب عمودي دشت (L ) 4 درصد تپه ماهور (R ) 5 در صد كوهستاني (M ) 6 درصد كوهستاني سخت (S) 7 درصد تأمين خط بالارو براي بزرگراههاي پر شيب و داراي عبور و مرور زياد كاميون،در جاهايي كه طول شيب فراتر از مقادير جدول شماره(9) باشد، مطلوب است. طول بحراني قسمت شيبدار براي تأمين خط بالا رو آن چنان كه در جدول شماره(9) نشان داده شده براي بزرگراههاي با طبقه بندي اوليه و درجه يك توصيه مي شود. جدول 9 – طول بحراني قسمت شيبدار براي تأمين خط بالارو طبقه بندي زمين ⁞ اوليه ⁞ درجه 1 دشت (L ) ⁞ 3 در صد – 800 متر ⁞ 3 در صد – 900 متر ⁞ 4 درصد- 500 متر ⁞ 4 درصد-700 متر تپه ماهور (R ) ⁞ 4 درصد – 700 متر ⁞ 4 درصد – 800 متر ⁞ 5 درصد – 500 متر ⁞ 5 درصد – 600 متر كوهستاني (M ) ⁞ 5 درصد – 600 متر ⁞ 5 درصد – 700 متر ⁞ 6 درصد – 500 متر ⁞ 6 درصد – 500 متر كوهستاني سخت (S) ⁞ 6 درصد – 500 متر ⁞ 6 درصد – 500 متر ⁞ 7 درصد – 400 متر ⁞ 7 درصد – 400 متر 6 – روكش سوارهروها بايد با بتن سيماني يا بتن آسفالتي روكش شود. با اين وجود بزرگراههاي درجه (3 ) مي تواند با آسفالت سطحي دو لايه روكش شود. روكش بسياري از قطعات جاده در كشورهاي عضو بزرگراه آسيايي به دليل ناكافي بودن ظرفيت بار، صدمه ديده است. لذا طراحي بار براي روكش ها بايد با دقت تعيين گردد تا از صدمه ديدن سطح جاده جلوگيري شود و در نتيجه هزينه هاي نگهداري كاهش يابد. در هر حال، روكش جاده بايد با ملاحظه موارد زير انجام شود: (الف) بار محوري؛ (ب) حجم عبور و مرور؛ (پ) كيفيت موادي كه قرار است در اساس و لايه نهايي خاكريز استفاده شود (از آنجا كه كيفيت مصالح ساختمان جاده، از كشوري به كشور ديگر فرق مي كند، در استانداردهاي بزرگراه آسيايي مشخصات بار روكش منظور نشده است). 7 – بار سازه عبور و مرور سنگين فزاينده، به ويژه عبور و مرور كانتينرها، مســتلزم طراحي صحيــح ظرفيت بار (حداكثر بار محوري) است . به منظور جلوگيري از خسارت جدي به سازه هاي جاده و نيز براي كاهش هزينه هاي نگهداري، شبكه بزرگراه آسيايي به عنوان يك شبكه جاده اي بين المللي بايد داراي طراحي ظرفيت بار بالايي باشد. بنابر اين حداقل طراحي بار 44-20 HS، كه استاندارد بين المللي مربوط به ظرفيت كامل بار يدك كش (تريلر) مي باشد، بايد در طراحي سازه هاي جاده مورد توجه قرار گيرد. 8 – فاصله ايمن عمودي حداقل فاصله ايمن عمودي بايد 5/4 متر باشد كه لازمه عبور ايمن كانتينرهاي استاندارد ISO است، در هر حال، در مواردي كه به دليل هزينه بالاي ساخت مجدد سازه هاي موجود، مانند پلها، نمي توان فاصله ايمن عمودي كافي را تأمين كرد، مي توان از يدك كش هاي ( تريلرهاي) كمر شكن با كفي كم ارتفاع استفاده كرد. 9 – محيط زيست هنگام تهيه پروژه هاي جاده جديد، بايد ارزيابي اثرات زيست محيطي مبتني بر استاندارد هاي ملي انجام شود. همچنين مناسب است اين اقدام به بازسازي يا بهسازي اساسي جاده هاي موجود نيز تعميم داده شود. 10 – ايمني جاده طرفها بايد در توسعه شبكه بزرگراه آسيايي به موضوع ايمني جاده توجه كافي مبذول نمايند. پيوست 3) شناسايي و علامتگذاري شبكه بزرگراه آسيايي
1
علامت مورد استفاده براي شناساندن و مشخص كردن مسيرهاي بزرگراه آسيايي به شكل مستطيل است .
2
اين علامت مركب از حروف AH و به دنبال آن شمارة مختص مسير با ارقام عربي است.
3
اين علامت، داراي نوشته به رنگ سفيد يا مشكي مي باشد و ممكن است به علائم ديگر چسبانده يا با آنها تركيب شود.
4
اندازه اين علامت بايد به قدري باشد كه بتواند به آساني از سوي رانندگان وسائط نقليه كه با سرعت حركت مي كنند، شناسايي و فهميده شود.
5
علامتي كه براي شناسايي و نشان دادن مسيرهاي بزرگراه آسيايي استفاده مي شود، مانع استفاده از علامتي براي شناسايي جاده هاي ملي نمي شود.
6
اصولاً شماره مسيرهاي بزرگراه آسيايي با سامانه علائم هدايتي كشورهاي عضو مورد نظر، تجميع ( يا تركيب) خواهد شد. شماره گذاري مي تواند قبل و يا بعد از هر راه دسترسي يا تقاطع درج شود.
7
در صورتي كه كشورهايي در هر دو موافقتنامه بين دولتي شبكه بزرگراه آسيايي و موافقتنامه اروپايي در خصوص مسيرهاي اصلي عبور و مرور بين المللي عضو باشند، مسيرها با كمك علامت مسير بزرگراه آسيايي يا علامت جاده هاي اروپايي يا هر دو، به صلاحديد طرفها، مشخص خواهد شد.
8
در موردي كه مسير بزرگراه آسيايي به مسيري ديگر تغيير مي نمايد يا مسير ديگر، بزرگراه آسيايي را قطع مي كند، توصيه مي شود كه قبل از دسترسي يا تقاطع، شماره مسيرهاي بزرگراه آسيايي مربوط نشان داده شود. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و دوتبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و نوزده ماده و سه پيوست در جلسه علني روز چهار شنبه مورخ پنجم تير ماه يكهزار وسيصدوهشتاد وهفت مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 12/4/1387 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علي لاريجاني