قانون موافقتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، قطر، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد)، [قانون موافقتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد)]

قانون موافقتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد) مصوب 1391,02,19 با اصلاحات و الحاقات بعدي (اصلاحي 22ˏ10ˏ1394)

ماده واحده (اصلاحي 22ˏ10ˏ1394) اصلاحی ۱۳۹۴/۱۰/۲۲

موافقـتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد) به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده مي شود.

ماده ۱

تعاريف تعاريف و اصطلاحات به كار رفته در اين موافقتنامه داراي معاني زير مي باشند: الف ـ متصدي حمل و نقل: هر شخص حقيقي يا حقوقي كه در قلمرو يك طرف متعاهد به ثبت رسيـده و براساس قوانين ملي كشور خود مـجاز به انجام عمليات حمل و نقل بين المللي كالا و مسافر باشد. ب (اصلاحي 22ˏ10ˏ1394) ـ طرفهاي مؤسس: به طور مشترك دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان پ ـ كالا: تمامي انواع كالاها و اقلام (با سامانه (سيستم) كدگذاري هماهنگ) كه متصدي حمل و نقل، حمل آنها را به استناد قرارداد حمل از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بر عهده مي گيرد. ت ـ كالاهاي خطرناك: هر نوع ماده، فرآورده و يا ضايعاتي كه به دليل خصوصيات خود، مي تواند در فرآيند حمل و نقل، بارگيري يا تخليه بار، باعث انفجار، آتش سوزي يا آسيب رساندن به كالاها، زيرساختهاي حمل و نقلي و نيز زندگي، سلامت، محيط زيست و امنيت ملي شود. ث ـ دالان حمل و نقل و گذر بين المللي: شبكه اي از سامانه هاي اصلي حمل و نقل كه كشورهاي طرفهاي متعاهد را به منظور حمل و نقل بين المللي كالا و مسافر از طريق حمل و نقل زميني يا دريايي به يكديگر مرتبط مي نمايد. ج ـ حمل و نقل بين المللي: جا به جايي كالا و مسافر با استفاده از شيوه هاي مختلف حمل و نقل (زميني يا دريايي) از قلمروي ملي طرفهاي متعاهد چ ـ سرمايه گذاري: هرگونه سرمايه اي كه از طرف نهاد، مؤسسه مالي يا اهداء كننده سرمايه در جهت توسعه پروژه هاي زير ساختهاي حمل و نقلي در مسير دالان حمل و نقل و گذر بين المللي تأمين شود. ح ـ حمل و نقل چنـدوجهي: حمل كالا با استفاده از حداقل دو شيوه مختلف حمل و نقلي خ ـ مسافر: شخصي كه هزينه هاي حمل و نقل را براي سفر از يك نقطه به نقطه ديگر توسط حمل و نقل زميني يا دريايي از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي پرداخت مي كند. د ـ حمل و نقل مسافر: خدمات حمل و نقل براي انتقال مسافر توسط حمل و نقل زميني يا دريايي از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي ذ ـ كالاهاي فاسد شدني: هر نوع كالايي كه نياز به اقدامات حفاظتي و روند گذر سريع در عبور از مرز (زميني و دريايي) و از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي داشته باشد. ر ـ بندر: محلي كه كشتي در آن پهلو مي گيرد و براي كشتيراني دريايي بين المللي باز است و از آن براي بارگيري و تخليه كالا و سوار و پياده كردن مسافر استفاده مي شود. ز ـ گذر: حمل و نقل كالا و مسافر از قلمرو يك طرف متعاهد از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي كه نقاط مبدأ و مقصد آن در خارج از قلمرو آن طرف متعاهد باشد. ژ ـ حمل و نقل كالا: حمل و نقل كالا از يك نقطه به نقطه ديگر در ازاء هزينه حمل

ماده ۲

شرايط عمومي موافقتنامه ۱ ـ مفاد اين موافقتنامه امور حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر از طريق قلمرو كشورهاي طرفهاي متعاهد به وسيله هر يك از شيوه هاي حمل و نقل (زميني و دريايي) در طول مسيرهاي تصويب شده از طرف شوراي هماهنگي كه طبق ماده (۹) اين موافقتنامه تشكيل شده است را تنظيم مي كند. 2(اصلاحي 22ˏ10ˏ1394) ـ مقامهاي صلاحيتدار طرفهاي متعاهد براي اجراي اين موافقتنامه، به شرح زير خواهند بود: ـ در جمهوري اسلامي ايران: وزارت راه و شهرسازي ـ در سلطان نشين عمان: وزارت حمل و نقل و ارتباطات ـ در تركمنستان: وزارت حمل و نقل ريلي، وزارت حمل و نقل موتوري و خدمات دولتي دريانوردي و حمل و نقل رودخانه اي ـ در جمهوري ازبكستان: وزارت روابط اقتصادي خارجي، سرمايه گذاري و تجارت، آژانس حمل و نقل رودخانه اي و وسايل نقليه ازبكستان، شركت ريلي سهامي عام «راه آهن ازبكستان» ۳ ـ اين موافقتنامه حقوق و تعهدات هر يك از طرفهاي متعاهد در قبال موافقتنامه ها و معاهدات بين المللي كه عضو آن مي باشند از جمله موارد منعقده بين طرفهاي متعاهد را نقض نخواهد كرد.

ماده ۳

اهداف موافقتنامه طرفهاي متعاهد موارد زير را انجام خواهند داد: ۱ ـ ايجاد دالان حمل و نقلي قابل اعتماد به منظور گذر و حمل و نقل منظم كالا و مسافر بين كشورهاي آسياي مركزي و بنادر خليج فارس و درياي عمان و صادرات ـ واردات كالا از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي ۲ ـ افزايش سرعت حمل و نقل كالا و مسافر با هدف بهينه سازي هزينه هاي حمل ۳ ـ افزايش كارآيي استفاده از توان حمل و نقلي و گذري طرفهاي متعاهد ۴ ـ جذب كالاهاي گذري كشورهاي ديگر از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي ۵ ـ افزايش اثربخشي روابط حمل و نقلي به منظور تنظيم حمل و نقل و گذر كالا و مسافر از قلمرو طرفهاي متعاهد ۶ ـ تسهيل دسترسي به بازارهاي بين المللي با استفاده از حمل و نقل دريايي و زميني از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي ۷ ـ تأمين امنيت سفر و اجراي استاندارد هاي بين المللي ايمني درخصوص حمل و نقل و گذر كالا و مسافر و نيز حفاظت محيط زيست طبق استاندارد هاي بين المللي ۸ ـ ايجاد شرايط برابر و غيرتبعيض آميز براي تأمين كنندگان تمامي شيوه هاي خدمات حمل و نقل 9 ـ ساده سازي و هماهنگ نمودن اسناد رسمي و مراحل حاكم حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر طبق موافقتنامه ها و استانداردهاي بين المللي موجود

ماده ۴

دالان حمل و نقل و گذر بين المللي ۱ ـ طرفهاي متعاهد به استناد اين موافقتنامه، دالان حمل و نقل و گذر بين المللي كه كشورهاي آسياي مركزي را به بنادر واقع در خليج فارس و درياي عمان متصل مي نمايد، تأسيس خواهند نمود كه از اين پس «دالان حمل و نقل و گذر بين المللي» ناميده مي شود. ۲ ـ طرفهاي متعاهد مسيرهاي دالان حمل و نقل و گذر بين المللي را تعيين و زيرساختها و شيوه هاي حمل و نقلي مورد استفاده در حمل و نقل كالا و مسافر را مشخص خواهند نمود. ۳ ـ طرفهاي متعاهد تمام اقدامات لازم را به منظور كمك به يكديگر از طريق سرمايه گذاري در پروژه هاي زيرساختهاي حمل و نقل در مسير دالان حمل و نقل و گذر بين المللي انجام خواهند داد.

ماده ۵

توسعه تسهيلات براي حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر ۱ ـ طرفهاي متعاهد در حين اجراي اين موافقتنامه، طبق قوانين ملي خود تسهيلات مؤثر در زمينه حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر از طريق قلمرو كشور خود را فراهم خواهند كرد. ۲ ـ هر طرف متعاهد طبق قوانين ملي خود، صدور رواديد به اتباع طرفهاي ديگر، شاغل در امر حمل و نقل و گذر بين المللي را تسهيل خواهد نمود.

ماده ۶

قواعد حاكم بر حمل و نقل كالاهاي خطرناك، ممنوعه و يا داراي استفاده دوگانه براساس اين موافقتنامه حمل و نقل يا گذر كالاهاي خطرناك يا ممنوعه يا داراي استفاده دوگانه، از طريق قلمرو يك طرف متعاهد، بدون أخذ مجوز قبلي از آن طرف متعاهد ممنوع مي باشد. طرفهاي متعاهد اين كالاها را كه توسط كارگروه پيگيري كه طبق ماده (۱۰) اين موافقتنامه تشكيل شده است، در پروتكل الحاقي گردآوري و از سوي شوراي هماهنگي اطلاع رساني خواهد گرديد، مشخص خواهند نمود.

ماده ۷

قواعد حاكم بر حمل و نقل كالاهاي فاسد شدني طرفهاي متعاهد گذر كالاهاي فاسدشدني در حين عبور از مرزهاي طرفهاي متعاهد را بدون هرگونه تأخير غيرموجه، تسريع و تسهيل خواهند نمود.

ماده ۸

مالياتها و عوارض ۱ ـ طرفهاي متعاهد بهينه سازي عوارض، مالياتها و ديگر حقوق دولتي، از جمله هزينه هاي ناشي از خدمات ارائه شده براي كالاهاي گذري را صرفنظر از ماهيت يا هدف آنها پيگيري خواهند نمود. ۲ ـ هزينه هاي ناشي از خدمات ارائه شده توسط تأمين كنندگان خدمات مي تواند در مورد كالاهاي گذري وضع گردد. ۳ ـ شوراي هماهنگي با ايجاد ساز و كاري به منظور بهينه سازي ميزان هزينه ها، عوارض و مالياتها موافقت خواهد نمود.

ماده ۹

شوراي هماهنگي ۱ ـ طرفهاي متعاهد به منظور اجراي اين موافقتنامه، شوراي هماهنگي را با مسؤوليتهاي زير تشكيل خواهند داد:

ماده ۱۰

كارگروه پيگيري ۱ ـ طرفهاي متعاهد ظرف دو ماه پس از لازم الاجراء شدن اين موافقتنامه، كارگروه پيگيري متشكل از نمايندگان خود را تشكيل خواهند داد. اين كارگروه سه ماه پس از تشكيل، به منظور ساماندهي كار خود جلسه اي را برگزار خواهد نمود. ۲ ـ كارگروه پيگيري، داراي وظايف زير مي باشد:

ماده ۱۱

حل و فصل اختلافات ۱ ـ هرگونه اختلاف بين هر يك از طرفهاي متعاهد، ناشي از تفسير يا اجراي اين موافقتنامه از طريق مذاكره بين طرفهاي ذي ربط حل و فصل خواهد شد. ۲ ـ چنانچه طرفهاي ذي ربط در اختلاف، ظرف نه ماه از شروع مذاكرات به توافقي دست نيابند، اختلاف به شوراي هماهنگي ارجاع خواهد گرديد. ۳ ـ چنانچه شوراي هماهنگي نتواند اختلاف را ظرف يك سال از زمان ارجاع اختلاف به شورا حل و فصل نمايد، اختلاف از طريق داوري حل و فصل خواهد گرديد. طرفهاي اختلاف درخصوص شيوه داوري توافق خواهند نمود.

ماده ۱۲

الحاق ۱ ـ اين موافقتنامه براي الحاق هر كشوري، مفتوح خواهد بود. ۲ ـ هر كشوري كه قصد الحاق به اين موافقتنامه را داشته باشد، كشور امين اسناد را از قصد خود براي الحاق آگاه خواهد نمود. كشور امين اسناد، مراتب را به طرفهاي مؤسس جهت بررسي، اعلام خواهد نمود. ۳ ـ اين موافقتنامه سي روز پس از آن كه كشور امين اسناد آخرين تأييديه مكتوب طرف مؤسس را دريافت نمايد براي كشور ملحق شونده لازم الاجراء خواهد گرديد.

ماده ۱۳

كشور امين اسناد تركمنستان كشور امين اسناد اين موافقتنامه خواهد بود. كشور امين اسناد، نسخه هاي تصديق شده اين موافقتنامه را به طرفهاي متعاهد ارسال خواهد نمود. كشور امين اسناد، طرفهاي متعاهد را از الحاق ساير كشورها به اين موافقتنامه و كناره گيري از اين موافقتنامه، مطلع خواهد نمود.

ماده ۱۴

اصلاحات اين موافقتنامه مي تواند پس از تصويب تمام طرفهاي متعاهد، اصلاح گردد. تمامي اصلاحات پس از امضاء تمامي طرفهاي متعاهد، جزء لاينفك اين موافقتنامه خواهند شد.

ماده ۱۵

لازم الاجراء شدن اين موافقتنامه پس از گذشت سي روز از تاريخ ارائه اطلاعيه كتبي آخرين طرف مؤسس به كشور امين اسناد از طريق مجاري ديپلماتيك مبني بر تصويب يا تكميل تمامي تشريفات قانوني لازم براي لازم الاجراء شدن آن، لازم الاجراء خواهد شد. كشور امين اسناد، طرفهاي ديگر را از اطلاعيه هاي مزبور آگاه خواهد نمود.

ماده ۱۶

اعتبار ۱ ـ اين موافقتنامه به مدت ده سال از تاريخ لازم الاجراء شدن آن معتبر باقي خواهد ماند. ۲ ـ هر يك از طرفهاي متعاهد مي تواند با آگاه نمودن كشور امين اسناد از قصد خود مبني بر كناره گيري از اين موافقتنامه به صورت كتبي، حداقل شش ماه قبل از تاريخ كناره گيري، از اين موافقتنامه كناره گيري نمايد. اين موافقتنامه در عشق آباد در تاريخ ۵ ارديبهشت ۱۳۹۰ هجري شمسي، برابر با ۲۱ جمادي الاول ۱۴۳۲ هجري قمري، برابر با ۲۵ آوريل ۲۰۱۱ ميلادي در يك نسخه اصلي به زبانهاي فارسي، عربي، ازبكي، تركمني، روسي و انگليسي كه كليه متون داراي اعتبار يكسان مي باشند، امضاء گرديد. در صورت اختلاف در تفسير متن انگليسي ملاك خواهد بود. براي گواهي مراتب بالا، نمايندگان طرفهاي متعاهد كه از سوي رؤساي دولتهاي خود مجاز مي باشند، اين موافقتنامه را امضاء نمودند. از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران از طرف دولت سلطان نشين عمان از طرف دولت تركمنستان از طرف دولت جمهوري ازبكستان قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل: مقدمه و شانزده ماده در جلسه علني روز سه شنبه مورخ نوزدهم ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و نود و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 3 /3 /1391 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ علي لاريجاني