اتحاديه ها توسط هيئت مديره منتخب اعضاي اتحاده اداره مي شوند. تعداد اعضاي اين هيئت سه نفر شامل رئيس، نايب رئيس و خزانه دار است كه بر اساس اكثريت نسبي آراي مأخوذه تعيين مي شوند. همچنين اتحاديه ها دو نفر عضو علي البدل دارند.
تبصره 1(اصلاحي 02ˏ05ˏ1403)
مدت مسؤوليت اعضاي هيئت مديره اتحاديه ها بعد از لازم الاجرا شدن اين قانون، از اولين نوبت انتخابات برگزار شده، چهار سال تمام است. اعضاي هيئت مديره با رأي مخفي و مستقيم اعضاي اتحاديه انتخاب مي شوند. عضويت بيش از دو دوره متوالي (ادوار قبلي ملاك محاسبه مي باشد) در هيئت مديره اتحاديه ها منوط به اخذ حداقل دوسوم آراي مأخوذه است. ملاك محاسبه، شماره (كد) ملي هر شخص مي باشد. فرايند انتخابات تشكل هاي صنفي كه قبل از ابلاغ اين قانون شروع و در مرحله بررسي صلاحيت داوطلبان در كميته تطبيق يا بعد از آن قرار دارد مطابق اصلاحيه سال 1392 اين قانون ادامه مي يابد.
تبصره 2
كميسيون نظارت هر شهرستان موظف است شش ماه قبل از پايان هر دوره هيأت مديره، مقدمات برگزاري انتخابات را فراهم آورد.
تبصره 3(اصلاحي 02ˏ05ˏ1403)
انتخابات اتحاديه ها در دور اول با حضور حداقل يك سوم اعضا و در صورت عدم دستيابي به حد نصاب، مذكور در دور دوم با حضور حداقل يك چهارم اعضا به فاصله كمتر از دو هفته رسميت مي يابد در صورت عدم دستيابي به حد نصاب مذكور، رأي گيري براي آخرين مرتبه با نصاب يك چهارم اعضا به فاصله يك هفته بعد از زمان تعيين شده مرحله قبل تكرار ميگردد در صورت عدم دستيابي به اين نصاب كميسيون نظارت مكلف به ادغام اتحاديه ها ميباشد. آيين نامه اجرايي نحوه برگزاري انتخابات موضوع اين تبصره ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون توسط دبيرخانه هيئت عالي نظارت با همكاري اتاق اصناف ايران تهيه ميشود و پس از تأييد هيئت عالي نظارت به تصويب وزير صنعت، معدن و تجارت مي رسد.
تبصره 4 (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
در صورتي كه بر اثر استعفاء، عزل، فوت، بيماري، حجر يا محروميت ازحقوق اجتماعي عضو يا اعضائي از هيأت مديره، با وجود جايگزيني اعضاي علي البدل، آن هيأت از نصاب اين ماده خارج شود، كميسيون نظارت مكلف است ظرف شش ماه نسبت به برگزاري انتخابات براي تعيين اعضاي جايگزين اقدام كند. تا انجام انتخابات، افرادي از اعضاي همان صنف كه واجد شروط قانوني براي اداره امور اتحاديه باشند، توسط اتاق اصناف شهرستان معرفي مي گردند تا پس از تصويب كميسيون نظارت، به عنوان اعضاي جايگزين به عضويت اصلي يا علي البدل هيأت مديره منصوب شوند. اگر كمتر از دو سال از مدت مأموريت هيأت مديره مانده باشد، مدت مأموريت اعضاي جايگزين تا پايان مدت مأموريت هيأت مديره ادامه خواهد يافت. اعضاي مستعفي هيأت مديره در صورتي كه به تشخيص كميسيون نظارت، به منظور اخلال در انتخابات استعفاء داده باشند و اعضاي معزول از آن هيأت، نمي توانند براي اولين انتخابات بعدي هيأت مديره اتحاديه داوطلب شوند.
تبصره 5 (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
افراد منصوب شده موضوع تبصره هاي (3) و (4) اين ماده داراي كليه اختيارات، حقوق و تكاليف هيأت مديره، به استثناي عضويت در هيأت رئيسه اتاق اصناف شهرستان خواهند بود.
تبصره 6 (الحاقي 12ˏ06ˏ1392)
داوطلب شدن كاركنان اتحاديه ها، اتاق اصناف شهرستان و ايران و دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري در انتخابات هيأت مديره اتحاديه هاي صنفي منوط به استعفاي آنان از شغل قبلي خود پيش از ثبت نام در انتخابات است. اعلام رسمي پذيرش استعفاي كاركنان موضوع اين ماده پيش از شروع به كار در هيأت مديره اتحاديه الزامي است.
تبصره 7(الحاقي 02ˏ05ˏ1403)
كليه اشخاص چه به اعتبار شخصيت حقيقي و چه به اعتبار شخصيت حقوقي، نمي توانند همزمان بيش از يك اتحاديه عضو هيئت مديره باشند.
تبصره 8(الحاقي 02ˏ05ˏ1403)
انتخابات اتحاديه به صورت الكترونيكي و بر اساس شماره تلفن همراه شخص دارنده پروانه كسب و در بستر سامانه تعيين شده توسط دبيرخانه هيئت عالي نظارت برگزار مي شود.
تبصره 9(الحاقي 02ˏ05ˏ1403)
انتخابات ابلاغ هاي موضوع اين قانون، در صورت ارسال به شماره تلفن همراه شخص دارنده يا متقاضي پروانه كسب كه در سامانه صدور مجوزهاي كسب و كار به ثبت رسيده است، قابل استناد خواهد بود. ماده 22 مكرر (اصلاحي 02ˏ05ˏ1403) ـ شرايط داوطلبان عضويت در هيأت مديره اتحاديه ها عبارت است از:
1
تابعيت جمهوري اسلامي ايران
2
اعتقاد و التزام عملي به نظام جمهوري اسلامي ايران
3
نداشتن سوء پيشينه كيفري مؤثر
4
عدم ممنوعيت تصرف در اموال، مانند حجر، ورشكستگي و افلاس
5
عدم اعتياد به مواد مخدر
6
عدم اشتهار به فساد
7
داشتن حداقل مدرك تحصيلي ديپلم براي افراد فاقد سابقه عضويت در هيأت مديره اتحاديه
8
حداكثر سن در زمان ثبت نام هفتاد و پنج سال
9
داشتن پروانه كسب معتبر دائم
10
وثاقت و امانت
11
نداشتن محكوميت كيفري مؤثر و نيز نداشتن تخلفات صنفي مؤثر
تبصره 1(اصلاحي 02ˏ05ˏ1403)
كارگروهي مركب از نمايندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت كشور، پليس نظارت بر اماكن عمومي فراجا، سازمان تعزيرات حكومتي، اصناف و دو نفر از اتاق اصناف شهرستان ظرف يك ماه شرايط مذكور را از مراجع ذي صلاح شامل مراجع قضايي وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، مرجع صادر كننده آخرين مدرك تحصيلي و اتاق اصناف ذي ربط استعلام مي نمايد. نمايندگان اتاق اصناف در اين كارگروه نبايد خود نامزد انتخابات باشند. تصميم گيري در اين كار كرده با اكثريت آراء صورت مي گيرد و نتيجه به متقاضي اعلام مي شود وظيفه اين كارگروه حصول اطمينان از صحت موارد مندرج در بندهاي مذكور از طريق رؤيت اسناد مثبته و بررسي مدارك و شواهد. است عدم اعلام نظر مراجع استعلام شونده ظرف به منزله پاسخ مثبت است.
تبصره 2 (الحاقي 12ˏ06ˏ1392)
افرادي كه صلاحيت آنها توسط كميته موضوع اين ماده رد شده باشد مي توانند ظرف يك هفته از تاريخ ابلاغ رأي كميته مزبور تقاضاي بررسي مجدد نمايند. مرجع رسيدگي مجدد كميسيون نظارت شهرستان است.
تبصره 3(الحاقي 02ˏ05ˏ1403)
تخلفات صنفي موثر موضوع بند (11) شامل موارد زير است:
1
اخذ هرگونه وجه يا مال به نفع خود يا غير با سوء استفاده از سمت خود در اتحاديه يا اتاق، خلاف قوانين و مقررات طي چهار سال منتهي به زمان داوطلب شدن
2
استفاده از امكانات تشكلهاي صنفي به نفع خود يا اشخاص ديگر طي چهار سال منتهي به زمان داوطلب شدن
3
غيبت غيرموجه طي سه جلسه متوالي يا پنج جلسه متناوب در جلسات هيئت مزبور ظرف يك سال، طي چهار سال منتهي به زمان داوطلب شدن
4
فعاليت بدون مجوز بيش از نه ماه طي چهار سال منتهي به زمان داوطلب شدن
5
عدم اجراي حكم تبصره (1) ماده (20 مكرر) اين قانون در موعد مقرر طي چهار سال منتهي به زمان داوطلب شدن
6
داشتن محكوميت قطعي مرتبه سوم مذكور در مواد (59)، (60) و (61) اين قانون