نظام نامه پيوست فرهنگي طرح هاي مهم و كلان كشور

نظام نامه پيوست فرهنگي طرحهاي مهم و كلان كشور مصوب 1392,01,21 با اصلاحات و الحاقات بعدي مقدمه با توجه به اجراي طرح هاي توسعه در ابعاد اقتصادي، فرهنگي، آموزشي، ارتباطي، اجتماعي، حقوقي، قضايي، سياسي، امنيتي و ... در كشور كه تأثيرات مهمي در فرهنگ جامعه و شيوه زندگي افراد ايجاد مي كند و بي توجهي به آثار و پيامدهاي اين گونه طرح ها نتايج زيانبار و غيرقابل جبراني در زمينه هاي فرهنگي و اجتماعي به دنبال دارد و در مواردي در تعارض آشكار با اهداف متعالي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران قرار مي گيرد، لذا رصد آثار و پيامدهاي فرهنگي طرح ها، لوايح، تصميمات و مصوبات، پروژه ها و اقدامات در دستگاه ها و قواي سه گانه و بخش خصوصي و توجه به اثرگذاري مستقيم يا غيرمستقيم موارد ذكر شده در جامعه (در حالي كه اساساً هدف اصلي انقلاب اسلامي گسترش و حاكميت ارزش و فرهنگ اسلامي است)، مسأله اي ضروري و اجتناب ناپذير است و عدم توجه به روند متناسب سازي طرح ها و تصميمات و اقدامات باعث توسعه نامتوازن و پيدايش معضلات و بعضاً بحران هاي فرهنگي در سطوح و موضوعات مختلف فردي، خانوادگي و اجتماعي مي شود. رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت الله العظمي خامنه اي (مدظله العالي) در ديدار اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي در آذرماه سال 1386 ضرورت تهيه پيوست فرهنگي براي طرح هاي گوناگون كشور را مورد تأكيد قرار دادند و فرمودند «در طرح هاي گوناگون كه در كشور تنظيم مي شود، طرح هاي پولي و مالي و عمراني، حتما يك پيوست فرهنگي وجود داشته باشد» و همچنين در نخستين بند سياست هاي كلي برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران مصوب 15/ 10/ 1389 ابلاغي از سوي رهبر معظم انقلاب و نيز در ماده (2) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران، تهيه پيوست فرهنگي براي طرح هاي مهم و جديد توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي مورد تاكيد و تصويب قرار گرفته است. پيوست فرهنگي فرصتي ارزشمند به منظور جاري ساختن سياست هاي كلان فرهنگي، ابزاري براي ايجاد مصونيت و پيشگيري از پيامدهاي منفي در عرصه فرهنگ و همچنين اقدامي در راستاي ايجاد تحول و پيش برندگي در فرايندها و روش هاي مديريت فرهنگي كشور مبتني بر ارزش هاي فرهنگ اسلامي و در نهايت، عامل موثر در جهت ارتقاي بهره وري محسوب مي گردد. مهم ترين هدف نظام نامه پيوست فرهنگي ايجاد زمينه و شرايطي است كه با ايجاد گفتمان فراگير اصلاح عملكرد فرهنگي تصميمات مديريتي در همهٔ سازمان هاي اجرايي كشور، ضمن اينكه طرح هاي مهم به ويژه پروژه هاي عمراني و اجتماعي، اقتصادي به نحو مطلوبي اجرا مي شوند، ارزش هاي ديني، ملي و انقلابي نيز حفظ و تقويت گردند. نظام نامه پيوست فرهنگي، با هدف تبيين ضرورت، جايگاه، چيستي، ساختار و الزامات قانوني مربوط به تدوين و اجراي پيوست فرهنگي در سطح كشور تهيه شده كه ذيل نقشه مهندسي فرهنگي و ترسيم گر نقطه كانوني سامانه نظارت و ارزشيابي در نظام مديريت راهبردي فرهنگي كشور است.

ماده 1

واژگان در اين نظام نامه اختصار واژگان ذيل بدين شرح مي باشد: پيوست فرهنگي: پيوست نظام نامه پيوست فرهنگي: نظام نامه ستاد راهبردي پيوست فرهنگي: ستاد راهبري نقشه مهندسي فرهنگي كشور: نقشه

ماده 2

تعاريف 2 -1- نظام نامه؛ مجموعه اي است شامل چيستي، چگونگي، تهيه، تصويب، اجرا و ارزيابي پيوست فرهنگي كه به منظور درك مشترك از مفاهيم، اقدامات، مسئوليت هاي سازمانها و نهادهاي مشاركت كننده در تحقق يك هدف خاص به تصويب مراجع ذيربط رسيده و مبناي اقدامات، قضاوت و ارزيابي قرار مي گيرد. 2 -2- پيوست فرهنگي: مجموعه اي است براي شناسايي، اقدام و ارزيابي از آثار و پيامدهاي فرهنگي طرح ها و فعاليت ها كه پس از انجام مطالعات لازم و با استناد به مباني نظري و اسناد بالادستي بويژه نقشه مهندسي فرهنگي كشور متناسب با مقتضيات و شرايط جامعه، ضمن معرفي داده – ستاده يك سياست اجرايي، طرح يا لايحه، پروژه يا هر فعاليت مهم ديگري با فرهنگ جامعه، با ارائه راهكارهاي عملي براي تقويت آثار مثبت و حذف و كاهش پيامدهاي مخرب آن در فرهنگ جامعه، راهنماي مجريان فعاليت ها و طرح ها در رعايت راهبردها، اعمال الزامات و استانداردهاي مربوط و راهكارها در برنامه ها و اقدامات عملي در اجراي آن فعاليت خواهد بود. 2 -3- نظام نامه پيوست فرهنگي: سندي است كه فعاليت ها و طرح هاي مهم، شرح وظايف و حدود مسئوليت نهادها و سازمان هاي مختلف كشور، تعيين شيوه و چگونگي اعمال نظارت بر فرايند تهيه، تدوين و اجراي پيوست هاي فرهنگي و ساير اقدامات مربوط به ايجاد ضمانت اجرا و پشتيباني از آن را تعيين مي كند. 2 -4- فعاليت ها و طرح هاي مهم: به سياست هاي اجرايي، طرح ها و لوايح، پروژه هاي اجرايي و يا تصميمات مهم و سازمان يافته اي اطلاق مي شود كه در عرصه هاي مختلف فرهنگي، اجتماعي، سياسي، اقتصادي و غيره اتخاذ يا اجرا شده يا مي شود و بواسطه گستره تعامل آن با فرهنگ جامعه و آثار و پيامدهاي آن مطابق با ساز و كارهاي پيش بيني شده در آيين نامه ها و دستورالعمل هاي اين نظام نامه به عنوان طرح مهم تلقي شده و ملزم به تدوين پيوست فرهنگي است. 2 -5- شاخص هاي فرهنگي: به متغيرهاي اصلي و مهمي اطلاق مي شود كه براساس شاخص هاي نقشه مهندسي فرهنگي در فرايند تبيين آثار و پيامدهاي فرهنگي، راهكارهاي اصلاحي و اعمال ارزشيابي و نظارت بر فرايند تهيه، تدوين و اجراي پيوست هاي فرهنگي تعيين شده و با روش علمي اندازه گيري و براي تعيين ميزان موفقيت اجراي پيوست فرهنگي و آثار آن در هر فعاليت بدان استناد مي شود.

ماده 3

پيوست فرهنگي با تكيه بر مباني، ارزش ها و احكام اسلامي و اصول، اهداف و چشم انداز نقشه مهندسي فرهنگي از جمله موارد ذيل تدوين مي شود:

ماده 4

اهداف

ماده 5

فعاليت ها يا طرح هاي مهم و كلان فعاليت ها يا طرح هاي مهم و كلان مشمول پيوست فرهنگي، به فعاليت ها و طرح هايي اطلاق مي شود كه با توجه به معيارهاي زير و متناسب با امكانات كشور، مورد تصويب قرار مي گيرد: 5-1- گستردگي و اهميت نوع تأثيرات فرهنگي فعاليت يا طرح 5-2- جمعيت تحت پوشش و تأثيرپذير از فعاليت يا طرح 5-3- ميزان ماندگاري و انتشار آثار و پيامدهاي فرهنگي فعاليت يا طرح 5-4- نسبت بين آثار و پيامدهاي فرهنگي فعاليت و يا طرح با تهاجم فرهنگي و فرايندهاي جهاني سازي 5-5- ميزان منابع انساني و مادي مصرفي و اعتبارات لازم براي اجراي فعاليت يا طرح 6-5- نسبت نزديكي آثار و پيامدهاي فرهنگي فعاليت يا طرح با نقشه مهندسي فرهنگي.

ماده 6

گستره شمول و اجراي پيوست فرهنگي تهيه و تدوين پيوست فرهنگي شامل طرح ها و فعاليت هاي مهم و كلاني است كه:

ماده 7

ضوابط عمومي پيوست فرهنگي، تشكيل و ساختار و وظايف كميسيون پيوست فرهنگي، نحوه انتخاب عناوين طرح هاي مهم و كلان، چگونگي اجراي پيوست فرهنگي در دستگاه ها و استان ها و ساير ضوابط و دستورالعمل هاي مربوط به فرايند اجرا، نظارت و ارزيابي ضمانت اجرايي و خدمات پشتيباني و ...، به تصويب شوراي تخصصي مهندسي فرهنگي كشور خواهد رسيد.

ماده 8

اين مصوبه مشتمل بر يك مقدمه، 8 ماده و دو تبصره در جلسه 732 مورخ 21/ 1 /92 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد. محمود احمدي نژاد رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي