قانون اجازه مبادله موافقتنامه حل مسائل مرزي و مالي بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي

قانون اجازه مبادله موافقتنامه حل مسائل مرزي و مالي بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ‌مصوب پنجم اسفند ماه 1333 مصوب 1333,12,19 با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده واحده

مجلس شوراي ملي موافقتنامه حل مسائل مرزي و مالي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي را كه مشتمل بر پنج ماده و‌يك پروتكل ضميمه ميباشد و در تاريخ پنجشنبه يازدهم آذر ماه 1333 در تهران بامضاء رسيده است تصويب و بدولت اجازه ميدهد اسناد مصوب‌آنرا مبادله نمايد. اين قانون كه مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه و يك پروتكل ضميمه است در جلسه پنجشنبه پنجم اسفند ماه يكهزار و سيصد و سي و سه بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت قانون بالا در جلسه پنجشنبه 19 اسفند ماه 1333 بتصويب مجلس سنا رسيده است. موافقتنامه راجع بحل مسائل مرزي و مالي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي اعليحضرت شاهنشاه ايران و هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با تمايل ببسط و تحكيم مناسبات حسنه همجواري‌ موجوده بين دو كشور و نظر باينكه مايلند مسائل مرزي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و همچنين دعاوي متقابل مالي مربوط ‌بدوره دومين جنگ جهاني را حل و فصل نمايند به اين منظور تصميم بانعقاد اين موافقتنامه گرفتند و نمايندگان مختار خود را بقرار زير تعيين كردند: ‌اعليحضرت شاهنشاه ايران جناب آقاي حميد سياح سفير كبير. ‌هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي آناتولي يوسفوويج لاورنتيف سفير كبير و نماينده مختار اتحاد جماهير شوروي ‌سوسياليستي در ايران. ‌نامبردگان پس از مبادله اعتبارنامه‌هاي خود كه آنها را موافق قاعده و كاملا صحيغ[صحيح] يافتند نسبت بمراتب زير موافقت حاصل نمودند:

ماده 1

طرفين معظمين متعاهدين كه با اشتياق مايلند اختلافات راجع بموضوع عبور خط مرز دولتي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي ‌سوسياليستي در بعضي نواحي و بدين ترتيب مسئله مرزي را بطور كلي بر اساس رعايت منافع طرفين حل كنند موافقت نمودند كه در نواحي مغان -‌ديمان - يدي‌اولر - سرخس و همچنين در ناحيه اترك از تپة سنگرتپه (‌صغير تپه) در امتداد خط مرز تا درياي خزر خط جديد مرز دولتي برقرار ميگردد‌عبور خط مرز جديد در نواحي مذكوره در فوق در ماده 2 اين موافقتنامه تشريح شده است. ‌طرفين معظمين متعاهدين تأييد مينمايند كه خط مرز بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در تمام بقيه طول آن بدون تغيير باقي ميماند ‌ضمناً ناحيه مرزي واقع در ساحل راست رود ارس مقابل دژ سابق عباس‌آباد و همچنين قريه حصار با قطعه زمين آن در حدود خاك ايران ميماند و قريه ‌فيروزه و زمينهاي اطراف آن در حدود خاك اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي باقي ميماند. ‌بنا بمراتب مذكوره در فوق طرفين معظمين متعاهدين اعلام ميدارند كه از اين ببعد كليه مسائل مربوط بعبور خط مرز دولتي در تمام طول آن بين‌ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي حل و فصل شده است و طرفين نسبت بيكديگر ادعاي ارضي ندارند. ‌

ماده 2

بنا بمادة 1 اين موافقتنامه خط مرز دولتي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي باين ترتيب عبور مينمايند: الف - ناحيه مرز ماوراء قفقاز (‌باختري): ‌خط مرز دولتي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي از محل تلاقي مرزهاي دولتي ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و جمهوري ‌تركيه در نقطه التقاي رود ارس با رود قره‌سوي سفلي تا نقطه‌ايكه در وسط مجراي رود ارس در طرف شمال باختري آبادي تازه‌ كند ايران ميباشد و‌تقريباً در 5.2 كيلومتري جنوب خاور خاوري مركز آبادي شوري آشاقا - قره‌گووندلي و در 3.6 كيلومتري شمال خاوري مركز آبادي قميشلي ايران واقع‌است بنحوي از مجراي رود ارس ميگذرد كه در سند تشريح مرز بين ايران و روسيه كه بوسيله كميسرهاي دولتين در 18 ژانويه 1829 در بهرام‌ لو‌امضاء شده توصيف شده با اين استثناء كه قطعه زمين مرزي در ساحل راست رود ارس برابر دژ عباس‌آباد در حدود خاك ايران باقي مانده و خط مرز برابر‌دژ نامبرده در امتداد مجراي رود ارس ميگذرد. ‌خط مرز از نقطه نامبرده در رود ارس متمايل بخاور گرديده و در امتداد خط مرز كنوني گذشته تا نقطه‌ايكه تقريباً در 4.5 كيلومتري شمال خاوري‌ مركز آبادي قميشلي ايران و در 40.0 كيلومتري جنوب خاور حومه جنوبي آبادي حاجي بابالي شوروي است امتداد دارد - از اينجا خط مرزي كنوني را‌ترك نموده و تقريباً 4.0 كيلومتر بخط مستقيم بطرف جنوب خاور خاوري امتداد يافته و بنقطه‌ايكه تقريباً در 7.0 كيلومتري شمال خاور خاوري‌ مركز آبادي ايراني قميشلي و در 3.6 كيلومتري جنوب خاوري مركز بي‌نام شوروي و در 2.0 كيلومتري شمال خاوري نقطه مثلثاتي داراي علامت27.2 واقع شده ميرسد. ‌خط مرز از اين پس بخط مستقيم بطرف جنوب خاوري گذشته و به نقطه‌ايكه تقريباً در 5.2 كيلومتري جنوب خاوري تپه شهريار و در 1.1‌كيلومتري جنوبي نقطه مثلثاتي داراي علامت 68.8 و در 4.4 كيلومتري شمال شمال باختري گورستان آبادي ايراني بيله‌سوار ايران (‌طالش - ميكائيلو)‌واقع شده ميرسد. ‌سپس خط مرز بخط مستقيم بسمت جنوب خاوري امتداد يافته و به نقطه‌ايكه در خط مرز كنوني در حومه شمال خاوري آبادي ايراني بيله‌سوار‌ايران (‌طالش - ميكائيلو) تقريباً در 1.1 كيلومتري شمال خاور خاوري گورستان آبادي ايراني بيله‌سوار ايران (‌طالش - ميكائيلو) و در 5.5 كيلومتري‌ خاوري نقطه مثلثاتي بعلامت 68.8 واقع ميباشد ميرسد. ‌از اينجا خط مرز بطرف جنوب متمايل گشته و از روي خط مرز كنوني به نقطه‌ايكه در وسط رودخانه بلهارچاي (بلهارود) بنحوي ميرسد كه آبادي‌ بيله‌سوار (‌شوروي) را در حدود خاك اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و بيله‌سوار ايران (‌طالش و ميكائيلو) را در حدود خاك ايران باقي ميگذارد. (‌خط جديد مرزي در ناحيه مغان از رود ارس تا رود بلهارچاي در نقشة پيوست بمقياس (100000).(1) ترسيم شده است - پيوست شماره 1) ‌از نقطه واقع در وسط رود بلهارچاي تا صخره سيقناق كه تقريباً در حدود 1.0 كيلومتري جنوب باختري قله كوه جگئير (‌جكويرا) و در 5.5 كيلومتري ‌شمال باختري مركز آبادي شوروي ديمان واقع است خط مرز بنحوي كه در سند تشريح مرز بين ايران و روسيه كه بوسيله كميسرهاي دولتين در 18‌ژانويه 1829 در بهرام‌لو بامضاء رسيده توصيف شده است ميگذرد. ‌ از صخره سيقناق خط جديد مرز شروع ميشود كه تقريباً بخط مستقيم تا قله ارتفاع داراي علامت 1619.2 و تقريباً در 600 متري جنوب خاوري كوه‌ قراول ‌داش (قراوش‌تاش) و در 1.1 كيلومتري شمال مركز آبادي ايراني قاني ‌بلاغ واقع ميباشد امتداد مييابد. (‌خط جديد مرز در ناحيه ديمان از صخره سينقاق تا قله ارتفاع بعلامت 1619.2 در نقشه پيوست بمقياس (100000).(1) ترسيم شده است -‌پيوست شماره 2). ‌از قله ارتفاع بعلامت 1619.2 تا درياي خزر خط مرز بنحويكه در سند تشريح مرز بين ايران و روسيه كه بوسيله كميسرهاي دولتين در 18 ژانويه1892 در بهرام‌لو بامضاء رسيده توصيف شده است ميباشد با اين استثناء كه قطعة زمين شوروي موسوم به يدي‌اولر به تصرف ايران واگذار و خط‌ مرز در اين ناحيه از مجراي آبي كنوني رود آستارا چاي ميگذرد. ب - ناحيه مرز ماوراء خزر (‌خاوري): ‌خط مرز بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي از محل تلاقي مرزهاي دولتي ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و افغانستان تا نقطه ‌واقع در وسط انشعاب باختري رود تجن (هريرود) تقريباً در 2.7 كيلومتري شمال خاوري مسجد اولي‌ بابا و 5.8 كيلومتري شمال شمال باختري مركز‌آبادي سرخس شوروي در وسط عميق‌ترين مجراي رود تجن بنحويكه اين مرز در پروتكل شماره 3 مورخ 19 ژوئن 1894 راجع به تعيين مرز بين‌ايران و روسيه در ناحية از ذوالفقار تا خملي تپه تعيين گرديده و بطوريكه اين مرز در نقشه پيوست پروتكل مزبور ترسيم شده است ميگذرد. ‌از نقطه مذكوره در فوق بر روي تجن خط مرز جديد شروع ميشود كه از وسط عميق‌ترين مجراي رود تجن تا نقطه‌ايكه در وسط رود تجن تقريباً در2.4 كيلومتري خاور خملي تپه (تپه خملي) و در 4.1 كيلومتري شمال شمال خاوري تپه قسي واقع گرديده امتداد مييابد. ‌از اينجا خط مرز بطرف باختر متمايل گشته و پس از طي بخط مستقيم تقريباً 3.4 كيلومتر به قله خملي تپه (تپه خملي) ميرسد خط مرز جديد در‌اينجا خاتمه مييابد. (‌خط مرز جديد در ناحيه سرخس در نقشه پيوست بمقياس (100000).(1) ترسيم شده است - پيوست شماره 4). ‌از خملي تپه (‌تپه خملي) تا استوانه مرزي شماره 1 كه مكان آن بوسيله پروتكل راجع بخط مرز بين ايران و روسيه در سمت خاور از درياي خزر در‌فاصله از خرابه قلعه بابادورمز تا خليج حسنقلي كه در تاريخ 30 ژانويه 1886 در عشق‌آباد بامضاء رسيده مشخص گرديده و در روي كوه زيراكو(‌زيره كوه) تقريباً در 2.3 كيلومتري جنوب باختري چشمه بابادورمز قرار دارد خط مرزي بنحوي ميگذرد كه در پروتكل شماره 5 راجع بتعيين مرز‌ايران و روسيه در ناحيه خملي تپه (‌تپه خملي) تا بابادورمز در 8 نوامبر 1894 در عشق‌آباد بامضاء رسيده تشريح گرديده و بطوريكه اين مرز در‌نقشه پيوست پروتكل مزبور ترسيم شده آبادي حصار (‌حصارقلعه) با قطعه زمين آنرا در حدود خاك ايران باقي ميگذارد. ‌ بعداً از استوانه مرزي شماره 1 مذكور در فوق تا استوانه مرزي شماره 31 واقع در نزديك گدوك ببر كه در پروتكل مورخ 30 ژانويه 1886 تعيين گرديده‌و خط مرزي در اين ناحيه بنحوي ميگذرد كه نسبت بآن در پروتكل مورخه 30 ژانويه 1886 راجع بخط مرز بين ايران و روسيه در سمت خاور‌بحر خزر در فاصله از خرابه قلعه بابادورمز تا خليج حسنقلي تشريح شده و اين مرز در اين ناحيه بطوري است كه در نقشه پيوست آن پروتكل ترسيم ‌گرديده است. ‌از استوانه مرزي شماره 31 واقع در نزديكي گدوك بير تا استوانه مرزي شماره 41 واقع در قله‌كوه كناره (كنارا) كه بموجب پروتكل مورخ 30 ژانويه1886 تعيين گرديده خط مرزي قريه فيروزه و اراضي اطراف آنرا در حدود خاك اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي باقي گذارده بنحوي كه در پروتكل ‌شماره 6 راجع بتعيين مرز بين ايران و روسيه در ناحيه از گدوكًً بير تا كوه كنار بتاريخ 9 نوامبر 1894 تشريح شده و بطوريكه مرز مزبور در نقشه‌ پيوست بآن پروتكل ترسيم گرديده است ميگذرد. ‌از استوانه مرزي شماره 41 كه در قله كوه كناره نصب گرديده تا گدارگودري واقع بر روي رود اترك خط مرز در اين ناحيه بنحوي كه درباره آن در پروتكل ‌راجع به خط مرز بين ايران و روسيه مورخ 30 ژانويه 1886 تشريح شده و به طوريكه ‌اين خط مرز در اين ناحيه در نقشه پيوست بپروتكل نامبرده ترسيم گرديده است ميگذرد. ‌از گدارگودري تا نقطه واقع در روي خط مرز كنوني تقريباً در 300 متري باختري نقطه مثلثاتي بعلامت 6.2 روي تپه سنگرتپه (‌صغير تپه) خط مرز بنحوي كه در پروتكل راجع به خط مرز بين ايران و ايالت ماوراء خزر از گدارگودري تا درياي خزر بتاريخ 6 مارس 1886 تشريح و بطوريكه مرز‌مزبور از گدارگودري تا تپه سنگرتپه (‌صغير تپه) در نقشه پيوست به پروتكل مزبور ترسيم گرديده است ميگذرد. ‌سپس از نقطه واقع در خط مرز فعلي تقريباً در 300 متري باختر نقطه مثلثاتي داراي علامت 6.2 كه روي تپه سنگرتپه (‌صغير تپه) واقع شده خط مرز‌جديد شروع ميشود كه بخط مستقيم تا نقطه‌ايكه تقريباً 2.2 كيلومتري جنوب پاسگاه صيد شماره 1 شوروي در 22.6 كيلومتري شمال باختري ماند‌ آب نفت ليجه ايران و در 22.0 كيلومتري جنوب باختر باختري مركز آبادي حاجياب شوروي است يعني تا نقطه‌ايكه خط مرز فعلي بساحل درياي خزر‌ميرسد امتداد مييابد. (‌خط جديد مرزي در قسمت باختري ناحيه اترك از تپه سنگرتپه (‌صغير تپه) تا درياي خزر بر روي نقشه پيوست بمقياس (100000).(1) ترسيم شده‌است - پيوست شماره 5).

ماده 3

طرفين معظمين متعاهدين موافقت نمودند كه بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي تعيين حدود و تجديد تعيين حدود مرز بعمل ‌خواهد آمد باين منظور در موعديكه سه ماه ديرتر از آغاز اعتبار قانوني اين موافقتنامه نباشد كميسيون مختلط ايران و شوروي براي تعيين حدود و‌تجديد تعيين حدود در سراسر خط مرز تشكيل و شروع بكار نمايد ضمن تعيين حدود مرزي كه در نواحي مغان و ديمان و يدي‌اولر و اترك و سرخس‌ كه جديداً تعيين گرديده در ضمن تجديد تعيين حدود تمام بقيه قسمت بين مرز ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كميسيون مختلط ايران و‌شوري اين موافقتنامه را ملاك عمل قرار خواهد داد. ‌كميسيون مختلط ايران و شوري از موقع تشكيل بايد تعيين حدود و تجديد تعيين حدود مرز ايران و شوروي را در تمام طول آن در مدت يكسال و نيم‌خاتمه بدهد.

ماده 4

طرفين معظمين متعاهدين موافقت نمودند كه تمام دعاوي متقابل مالي مربوط بزمان جنگ جهاني دوم را بانضمام دعاوي ناشيه از‌موافقتنامه بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مورخ 18 مارس 1943 راجع بپرداختها بطور قطعي بترتيب زير حل و فصل نمايند: الف - بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در مدت دو هفته در دو قسمت از روزيكه اين موافقتنامه داراي اعتبار رسمي ميگردد در‌ايستگاه راه‌آهن مرزي جلفاي ايران معادل 11196070.3 (‌يازده ميليون و يكصد و نود و شش هزار و هفتاد و سه دهم) گرام طلا براي استهلاك دعاوي‌ طرف ايران ناشيه از موافقتنامه مورخ 18 مارس 1943 مذكور در اين ماده ببانك ملي ايران تحويل ميدهد. ب - طرف شوروي از آغاز اعتبار قانوني اين موافقتنامه در مدت يكسال معادل 8648619.07 (‌هشت ميليون و ششصد و چهل و هشت هزار و‌نوزده و هفت صدم) دلار آمريكائي بطوريكه از موافقتنامه مورخه 18 مارس 1943 فوق‌الاشعار ناشي است بوسيله تحويل كالا بايران ببهاي حد‌وسط جهاني و در مواعيد و طبق صورت اجناسي كه نسبت بآن بين وزارت بازرگاني خارجي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بوسيله نمايندگي ‌بازرگاني اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در ايران و وزارت اقتصاد ملي ايران بايد موافقت بعمل آيد استهلاك ميكند. ج - كليه دعاوي متقابل بين طرفين كه ضمن مذاكرات سالهاي 1950 - 1951 از دو طرف ابراز گرديده بود مستهلك محسوب ميشود. ‌طرفين اعلام ميدارند كه با انعقاد اين موافقتنامه هيچگونه ادعاي مالي مربوط بزمان جنگ دوم جهاني نسبت بيكديگر ندارند.

ماده 5

اين موافقتنامه بايد بتصويب برسد و از روز مبادله نسخ مصوبه كه حتي‌المقدور در كمترين موعد انجام خواهد شد بموقع اجراء گذارده‌ميشود مبادله نسخ مصوبه در مسكو بعمل خواهد آمد. ‌نمايندگان مختار بمنظور تصديق مراتب فوق اين موافقتنامه را امضاء و بمهر خود ممهور نمودند: در تهران بتاريخ 11 آذر ماه 1333 (2 دسامبر1954) در دو نسخه هر يك بزبانهاي فارسي و روسي كه هر دو متن داراي اعتبار يكسان ميباشد تنظيم گرديد. ‌بنمايندگي اعليحضرت شاهنشاه ايران حميد سياح بنمايندگي هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي آ.‌لاورنتيف ‌ پروتكل ‌بنا بتوافقي كه ضمن امضاي موافقتنامه مورخ يازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر 1954) راجع بمسائل مرزي و مالي بين ايران و اتحاد جماهير‌شوروي سوسياليستي بعمل آمده است طرفين نسبت بمراتب زير موافقت حاصل كردند: 1 - خط مرزي در ناحيه نمين بطوريكه در سند تشريح مرز بين ايران و روسيه مورخ 18 ژانويه 1829 تعيين شده ميگذرد. ضمناً جاده خاكي فعلي‌شوروي در پنج نقطه‌ايكه ذيلاً درج شده و در شماي پيوست باين پروتكل مشخص گرديده در حدود خاك اتحاد شوروي باقي ميماند. ‌نقاط مزبور عبارتند: نقطه شماره 1 بطول 1100 متر در جنوب كره قزيوردي واقع گرديده است جوانب اين نقطه در خط مرزي كنوني بطور تقريب يكي در 250 متري‌ جنوبي قله كوه قزيوردي و ديگري در 1300 متري جنوبي جنوب باختري قله كوه نامبرده واقع ميباشد. ‌نقطه شماره 2 بطول 1100 متر در باختر ارتفاع داراي علامت 2161.7 واقع است جوانب نقطه مزبور در خط مرزي كنوني بطور تقريب يكي در520 متري شمال قله ارتفاع داراي علامت 2161.7 و ديگري در 500 متري جنوب جنوب خاوري قله ارتفاع نامبرده واقع ميباشد. ‌نقطه شماره 3 به طول 1000 متر در جنوب باختري كوه بالمادين واقع است جوانب نقطه مزبور در خط مرزي كنوني بطور تقريب يكي در 450 متري ‌شمال باختري قله كوه بالمادين و ديگري در 450 متري جنوب خاوري قله كوه نامبرده واقع ميباشد. ‌نقطه شماره 4 بطول 1260 متر در جنوب كوه قزل‌اثر (‌خزيلاس) واقع است جوانب اين نقطه در خط مرزي كنوني بطور تقريب يكي در 720 متري ‌جنوب باختري قله كوه قزل‌اثر (‌خزيلاس) و ديگري در 550 متري جنوب خاوري قله كوه نامبرده واقع شده است. ‌نقطه شماره 5 بطول 6400 متر بين كوه مرداسيقي و كوه منارك واقع است جوانب اين نقطه در خط مرزي كنوني بطور تقريب يكي در 800 متري ‌شمال باختري قله كوه مرداسيقي و ديگري در 100 متر شمال كوه منارك واقع است. ‌در موقع تجديد تعيين حدود مرز جاده خاكي شوروي در نقاط 2 و 3 و 4 و 5 ناحيه نمين با در نظر گرفتن شرايط طبيعي حتي‌المقدور بطرف خط‌الرأس‌ بالا برده خواهد شد باين ترتيب تجديد تعيين حدود مرزي دولتي بعمل خواهد آمد. ‌اندازه‌گيري طول پنج نقطه مذكور در فوق در ناحيه نمين از روي جاده خاكي فعلي شوروي انجام يافته است. 2 - واگذاري ناحيه يدي‌اولر متعلق به اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كه در نتيجه منحرف شدن مجراي رود آستاراچاي جدا شده است از طرف ‌اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي به ايران بمنزله استثنائي از عرف و اصول مقرر در حقوق بين‌المللي تلقي ميگردد كه طبق آن تغيير مجراي ‌رودخانه مرزي موجب تغيير مرز دولتي نميگردد (‌اگر بين طرفين در اينخصوص موافقت مخصوص وجود نداشته باشد). 3 - مفهوم عنوان پروتكل‌هاي مذكور در مادة 2 موافقتنامه (‌قسمت ب ناحيه مرزي ماوراء خزر (‌خاوري)يعني پروتكل مورخ 30 ژانويه 1886 در‌خصوص خط مرزي بين ايران و روسيه بطرف خاور از درياي خزر در فاصله از خرابه‌هاي قلعة بابادورمز تا خليج حسينقلي و پروتكل مورخ 6 مارس1886 در خصوص خط مرز بين ايران و ايالت ماوراء خزر از گدارگودري تا درياي خزر - پروتكلهاي كميسيونهاي تعيين مرز كه بموجب فصل 2‌مقاوله‌نامه مورخ 9 دسامبر 1881 منعقده بين ايران و روسيه تشكيل شده ميباشد. ‌مفهوم عنوان پروتكل شماره 3 مورخه 19 ژوئن 1894 راجع بتعيين مرز بين ايران و روسيه در ناحيه از ذوالفقار تا خملي تپه و پروتكل شمارة 5 مورخ8 نوامبر 1894 راجع بتعيين مرز بين ايران و روسيه در ناحيه از خملي تپه تا بابادورمز و پروتكل شمارة 6 راجع بتعيين مرز بين ايران و روسيه در‌ناحيه از گدوك ييرتا كوه كناره كه بتاريخ 9 نوامبر 1894 تنظيم شده است - پروتكلهاي كميسيونهاي تعيين مرز كه بر طبق فصل 4 و 5 مقاوله ‌نامه‌مورخ 27 مه 1893 منعقده بين ايران و روسيه تشكيل گرديده ميباشد. 4 - حل اختلافات مرزي در ناحيه اترك را طرفين با در نظر گرفتن مرزي كه پروتكل راجع بخط مرز بين ايران و ايالت ماوراء خزر از گدارگودري تا بحر‌خزر بتاريخ 6 مارس 1886 تشريح نموده و همچنين با توجه بمرز واقعي فعلي در ناحيه مزبور بآن ترتيب انجام داده‌اند كه در طول مسافت از تپه ‌سنگرتپه (‌صغير تپه) تا درياي خزر خط جديد مرز تعيين ميگردد كه امتداد دقيق آن در مادة 2 موافقتنامه ذكر شده و در نقشه پيوست بموافقتنامه‌مذكور ترسيم گرديده است. حل اين قضيه با در نظر گرفتن پيشنهادات اتحاد شوروي براي حل و فصل كامل مسئله مرزي بعمل آمده است. اين پروتكل جزو لاينفك موافقتنامه مورخ يازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر 1954) ميباشد. بتاريخ يازدهم آذر ماه 1333 (‌دوم دسامبر1954) در شهر تهران در دو نسخه هر يك بزبانهاي فارسي و روسي تنظيم كه هر دو متن آن داراي اعتبار‌يكسان ميباشد. ‌بنمايندگي اعليحضرت شاهنشاه ايران حميد سياح بنمايندگي هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي آ.‌لاورنتيف اجازه مبادله موافقتنامه حل مسائل مرزي و مالي بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بشرح فوق در جلسه پنجم اسفند ماه يكهزار و سيصد و سي و سه داده شده است. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت اجازه مبادله موافقتنامه بالا در جلسه 19 اسفند 1333 مجلس سنا داده شده است.