قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به پروتكل دوم كنوانسيون 1954 ميلادي (1333 هجري شمسي) لاهه درخصوص حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه مصوب 1380,04,05 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده ميشود با رعايت حق شرط ذيل و ضمن صدور اعلاميه تفسيري متعاقب آن به «پروتكلدوم كنوانسيون 1954 ميلادي (1333 هجري شمسي) لاهه در خصوص حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه، (لاهه 26مارس 1999 ميلادي – 6/1/1378 هجري شمسي)» مشتمل بر يك مقدمه و چهل و هشت ماده به شرح پيوست ملحق شده اسناد آن را تسليم نمايد. الف - حق شرط : الحاق جمهوري اسلامي ايران به اين پروتكل به معناي شناسايي كشورهايي كه آنها را به رسميت نميشناسد، نبوده و هيچ گونه تعهدي در قبال چنيندولتهايي ايجاد نخواهد كرد.
ب
اعلاميه تفسيري : نظر به اهميت فوقالعاده حفاظت از ميراث فرهنگي كشورها در قبال صدمات ناشي از جنگ، باتوجه به اين كه ميراث فرهنگي كشورها، بخشي از ميراث فرهنگي بشريت محسوب ميشوند، و با عنايت به اين كه حفاظت كامل از ميراث فرهنگي در برابر صدمات ناشي از مخاصمات مسلحانه به حمايتهايي بيش از آن چه در پروتكل حاضر ذكرشده نيازمند است؛ جمهوري اسلامي ايران انعقاد موافقتنامههاي دو يا چندجانبه مكمل پروتكل حاضر را كه متضمن اعطاء امتيازات و فراهم كردن امكانات بيشتري درجهت حفاظت از ميراث فرهنگي كشورها و نيز تبيين مقررات مندرج در پروتكل از جمله قواعد عرفي حقوق بينالملل به نحوي كه صرفاً شامل قواعديگردد كه مورد اعتراض دولت جمهوري اسلامي ايران قرار نگرفته است و نيز تعيين روشنتر نحوه اجراي مقررات بخش (4) پروتكل باشد ضروريدانسته و آمادگي خود را براي انعقاد اين گونه معاهدات اعلام ميدارد. بسمالله الرحمن الرحيم پروتكل دوم كنوانسيون 1954 ميلادي (1333 هجري شمسي) لاهه در خصوص حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه، (لاهه،26 مارس 1999 ميلادي -6/1/1378 هجري شمسي)
بخش اول
مقدمه طرفها؛ با آگاهي از نياز به توسعه حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه و ايجاد نظام حمايتي عالي براي اموال فرهنگي كه به طور خاصتعيين شدهاند؛ با تأييد مجدد اهميت مقررات كنوانسيون حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه كه در 14 مي 1954 ميلادي (24/2/1333هجري شمسي) در لاهه منعقد شده و با تأكيد بر ضرورت تكميل اين مقررات از طريق اقداماتي براي تقويت اجراي آن؛ با تمايل به تأمين ابزاري براي طرفهاي معظم متعاهد كنوانسيون كه با ايجاد تشريفات مناسب در آن هرچه بيشتر متضمن حمايت از اموال فرهنگي درصورت بروز مخاصمه مسلحانه باشد؛ با عنايت به اينكه قواعد حاكم بر حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه بايد پيشرفتهاي حقوق بينالملل را منعكس نمايد؛ با تأييد اين كه قواعد عرفي حقوق بينالملل همچنان حاكم بر مسائلي خواهد بود كه در مقررات اين پروتكل مورد حكم قرار نميگيرد؛ به شرح زير توافق نمودند:
ماده 1
تعاريف : از نظر اين پروتكل: الف - «طرف» يعني دولت طرف اين پروتكل؛
ب
«مال فرهنگي» يعني مال فرهنگي به شرحي كه در ماده (1) كنوانسيون تعريف شده است؛
پ
«كنوانسيون» يعني كنوانسيون حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه كه در 14 مي 1954 ميلادي (24/2/1333 هجريشمسي) در لاهه منعقد شده است؛
ت
«طرف معظم متعاهد» يعني دولت طرف كنوانسيون؛
ث
«حمايت عالي» يعني نظام حمايت عالي كه به موجب مواد (10) و (11) ايجاد شده است؛
ج
«هدف نظامي» يعني هدفي كه به واسطه ماهيت، مكان، مقصود يا كاربرد خويش نقش مؤثري در اقدامات نظامي داشته و تخريب، تسخير يا خنثيسازي كلي يا جزئي آن در اوضاع و احوال وقت، امتياز نظامي مؤثري به شمار ميآيد؛
چ
«غيرقانوني» يعني تحت اجبار يا از طريق ديگر در تعارض با قواعد حاكم حقوق داخلي سرزمين اشغال شده يا حقوق بينالملل؛
ح
«فهرست» يعني فهرست بينالمللي اموال فرهنگي تحت حمايت عالي كه طبق جزء (ب) بند (1) ماده (27) ايجاد شده است؛
خ
«مدير كل» يعني مدير كل يونسكو؛ د - «يونسكو» يعني سازمان علمي، فرهنگي و آموزشي ملل متحد؛ ذ - «پروتكل اول» يعني پروتكل راجع به حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه كه در 14 مي 1954 ميلادي (24/2/1333هجري شمسي) در لاهه منعقد شده است.
ماده 2
ارتباط با كنوانسيون: اين پروتكل، كنوانسيون را در روابط بين طرفها تكميل مينمايد.
ماده 3
حيطه شمول:
1
علاوه بر مقرراتي كه در زمان صلح اعمال خواهد شد، اين پروتكل در مورد وضعيتهاي موضوع بندهاي (1) و (2) ماده (18) كنوانسيون و بند (1)ماده (22) اعمال خواهد شد.
2
هنگامي كه يكي از طرفهاي مخاصمه مسلحانه متعهد به اين پروتكل نباشد، طرفهاي اين پروتكل ملزم به رعايت آن در روابط متقابل خويشخواهند بود. آنها همچنين متعهد به رعايت اين پروتكل در رابطه با دولت طرف مخاصمهاي كه مقررات اين پروتكل را قبول نموده و تا مادامي كه آن رااجراء مينمايد هستند، هر چند كه طرف اخيرالذكر متعهد به پروتكل نباشد.
ماده 4
ارتباط بين بخش سوم و ساير مقررات كنوانسيون و اين پروتكل: اجراي مقررات بخش سوم اين پروتكل تأثيري بر موارد زير نخواهد گذاشت: الف - اجراي مقررات بخش اول كنوانسيون و بخش دوم اين پروتكل؛
ب
اجراي مقررات بخش دوم كنوانسيون بين طرفهاي اين پروتكل يا بين يك طرف و دولتي كه پروتكل را طبق بند (2) ماده (3) پذيرفته و اجراءميكند، به جز هنگامي كه به مال فرهنگي هم حمايت خاص و هم حمايت عالي اعطاء ميشود، در اين صورت تنها مقررات حمايت عالي اعطاء خواهدشد.
بخش دوم
مقررات كلي حمايت
ماده 5
ايمني اموال فرهنگي اقدامات احتياطي اتخاذ شده در زمان صلح به منظور ايمني اموال فرهنگي در مقابل آثار قابل پيشبيني مخاصمه مسلحانه به موجب ماده (3)كنوانسيون به طور مقتضي شامل آماده كردن فهرست، برنامه اقدامات اضطراري براي حمايت در مقابل آتش يا انهدام ساختاري، آمادگي براي انتقالاموال فرهنگي منقول يا مقررات مربوط براي حمايت كافي اين اموال در محل و تعيين مقامهاي صالح مسؤول ايمني اموال فرهنگي خواهد بود.
ماده 6
احترام اموال فرهنگي با هدف تضمين احترام به اموال فرهنگي طبق ماده (4) كنوانسيون: الف - اسقاط حق براساس ضرورتهاي نظامي قهري به موجب بند (2) ماده (4) كنوانسيون براي هدايت عمليات نظامي عليه اموال فرهنگي تنهازماني و تا مدتي ممكن است مورد استناد قرار گيرد كه :
1
آن مال فرهنگي با عملكرد خود تبديل به هدفي نظامي شده ؛ و
2
هيچ طريق ممكن ديگري براي كسب مزيت نظامي مشابه نسبت به آنچه كه از طريق هدايت حمله نظامي عليه آن هدف به دست ميآيد، وجودنداشته باشد.
ب
اسقاط حق براساس ضرورت نظامي قهري به موجب بند (2) ماده (4) كنوانسيون براي استفاده از اموال فرهنگي بعنوان اهدافي كه آن ها رااحتمالاً در معرض ويراني يا تخريب قرار ميدهد فقط زماني و تا مدتي ممكن است مورد استناد قرار گيرد كه هيچ انتخابي بين چنين استفادهاي از اموالفرهنگي و ساير روشهاي ممكن براي كسب مزيت نظامي مشابه وجود نداشته باشد.
پ
تصميم در خصوص استناد به ضرورت نظامي قهري فقط بايد توسط افسري اتخاذ شود كه نيرويي را در حد گردان يا بزرگتر از آن يا در صورتي كهشرايط، عمل به گونه ديگري را اجازه نميدهد نيروي كوچكتري را فرماندهي ميكند.
ت
در صورت حمله براساس تصميم اتخاذ شده به موجب بند (الف)، در هر زمان كه شرايط اجازه دهد، بايد اخطار مؤثر قبلي ارسال گردد.
ماده 7
اقدامات احتياطي در حمله بدون تأثير بر ساير اقدامات احتياطي مقرر به موجب حقوق بشر دوستانه بينالمللي، در هدايت عمليات نظامي، هر طرف مخاصمه بايد : الف - از هر طريق ممكن تأييد نمايد كه اهداف مورد حمله، اموال فرهنگي حمايت شده به موجب ماده (4) كنوانسيون نيستند؛
ب
به منظور اجتناب، و در صورت بروز به منظور به حداقل رساندن خسارات جنبي وارده به اموال فرهنگي حمايت شده به موجب ماده (4)كنوانسيون، بايد تمام اقدامات احتياطي ممكن را در انتخاب وسايل و روشهاي حمله اتخاذ نمايد ؛
پ
از تصميم به آغاز هر حملهاي كه انتظار ميرود سبب ورود خسارتي جنبي به اموال فرهنگي حمايت شده به موجب ماده (4) كنوانسيون شده كهدر مقايسه با مزيت نظامي مستقيم و واقعي پيشبيني شده بيشتر باشد، امتناع نمايد ؛
ت
حمله را لغو يا تعليق نمايد، چنانچه مشخص شود كه :
1
هدف، مال فرهنگي حمايت شده به موجب ماده (4) كنوانسيون ميباشد ؛
2
حمله ممكن است سبب ورود خسارت جنبي بيشتر از مزيت نظامي مستقيم و واقعي پيشبيني شده نسبت به اموال فرهنگي حمايت شده بهموجب ماده (4) كنوانسيون شود.
ماده 8
اقدامات احتياطي در مقابل آثار مخاصمات طرفهاي مخاصمه بايد در بيشترين حد ممكن : الف - اموال فرهنگي منقول را از مجاورت اهداف نظامي منتقل نموده يا حمايت كافي را در محل تأمين نمايند ؛
ب
از مستقر نمودن اهداف نظامي در نزديكي اموال فرهنگي اجتناب نمايند.
ماده 9
حمايت از اموال فرهنگي در سرزمين اشغال شده
1
بدون تأثير بر مقررات مواد (4) و (5) كنوانسيون، طرف اشغال كننده كل يا بخشي از سرزمين طرف ديگر بايد در رابطه با سرزمين اشغال شده، مواردزير را ممنوع و از وقوع آن جلوگيري نمايد : الف - هرگونه صدور غيرقانوني نقل مكان يا انتقال مالكيت اموال فرهنگي.
ب
هر گونه حفاري باستان شناسي، به جز در مواردي كه اين حفاري براي ايمني، ضبط يا حفظ اموال فرهنگي به طور اكيد ضرورت داشته باشد.
پ
هر گونه تغيير يا تغيير كاربري اموال فرهنگي كه به منظور پنهان كردن يا ويران كردن شواهد تاريخي، فرهنگي يا علمي صورت پذيرد.
2
هر گونه حفاري باستان شناسي، تغيير يا تغيير كاربري اموال فرهنگي در سرزمين اشغال شده بايد با همكاري نزديك مقامهاي ملي صالح سرزميناشغال شده صورت پذيرد مگر اين كه شرايط اين گونه اجازه ندهد.
بخش سوم
حمايت عالي
ماده 10
حمايت عالي اموال فرهنگي به شرط احراز سه شرط زير ميتواند تحت حمايت عالي قرار گيرد : الف - يكي از مهمترين ميراث فرهنگي بشريت باشد ؛
ب
به موجب اقدامات اداري و قانوني متناسب داخلي كه ارزش تاريخي و فرهنگي استثنايي آن شناسايي ميشود حمايت شده و در بالاترين سطح،حمايت آن تضمين شود ؛
پ
براي مقاصد نظامي يا براي پوشش مكانهاي نظامي استفاده نشده و اعلاميهاي توسط طرفي كه كنترل مال فرهنگي را به عهده دارد براي تأييد اينكه اين مال براي مقاصد مزبور به كار نخواهد رفت، صادر شود.
ماده 11
اعطاء حمايت عالي
1
هر طرف بايد فهرستي از اموال فرهنگي را كه ميخواهد نسبت به آن حمايت عالي اعطاء شود به كار گروه ارسال نمايد.
2
طرفي كه صلاحيت يا كنترل بر مال فرهنگي دارد ميتواند تقاضا نمايد كه آن مال در فهرست تهيه شده طبق جزء (ب) بند (1) ماده (27)، درج گردد.اين درخواست بايد شامل تمام اطلاعات ضروري مربوط به ملاكهاي موضوع ماده (10) باشد. كار گروه ميتواند از يك طرف دعوت كند تا درخواستنمايد آن مال فرهنگي در فهرست ثبت شود.
3
ساير طرفها، كار گروه بينالمللي سپر آبي و ساير سازمانهاي غير دولتي با تخصص مربوط ميتوانند مال فرهنگي خاصي را به كار گروه توصيهنمايند. در اين موارد كار گروه ميتواند تصميم به دعوت از يك طرفي كند تا درخواست نمايد آن مال فرهنگي در فهرست ثبت شود.
4
تقاضاي ثبت مال فرهنگي قرار گرفته در سرزميني كه اعمال حاكميت يا صلاحيت بر آن توسط بيش از يك دولت مطرح شده است و همچنين ثبتآن به هيچ وجه بر حق طرفهاي اختلاف تأثيري نخواهد داشت.
5
كار گروه، به محض دريافت تقاضا براي ثبت در فهرست، بايد تمام طرفها را از درخواست مطلع سازد. طرفها ميتوانند اظهاريههايي را در رابطه بااين تقاضا ظرف مدت شصت (60) روز به كار گروه ارائه نمايند. اين اظهاريهها بايد تنها براساس ملاكهاي موضوع ماده (10) ارائه شوند. اظهاريهها بايدمشخص و مربوط به وقايع باشند. كار گروه اظهاريهها را رسيدگي خواهد كرد و براي عضو درخواست كننده ثبت، موقعيت معقولي براي پاسخ قبل ازاتخاذ تصميم فراهم خواهد آورد. هنگامي كه چنين اظهاريههايي نزد كار گروه مطرح ميشوند، تصميم در خصوص درج آن در فهرست بايد عليرغمماده (26) به وسيله اكثريت چهار پنجم اعضاء حاضر و رأي دهنده اتخاذ شود.
6
كار گروه در هنگام تصميمگيري نسبت به درخواست ميتواند نظر سازمانهاي دولتي و غير دولتي و همچنين افراد متخصص را جويا شود.
7
تصميم مبني بر اعطاء يا انكار حمايت عالي تنها ميتواند براساس ملاكهاي موضوع ماده (10) اتخاذ شود.
8
در مواقع استثنايي هنگامي كه كار گروه به اين نتيجه رسيده است كه طرف درخواست كننده ثبت مال فرهنگي در فهرست نميتواند ملاكهايموضوع در بند (ب) ماده (10) را برآورده سازد، كار گروه ميتواند تصميم به اعطاي حمايت عالي اتخاذ كند مشروط بر اينكه طرف درخواستكننده تقاضاي مساعدت بينالمللي را به موجب ماده (32) ارائه نمايد.
9
با شروع مخاصمات، طرف مخاصمه ميتواند به صورت اضطراري حمايت عالي از اموال فرهنگي تحت صلاحيت يا كنترل خويش را با ابلاغ ايندرخواست به كار گروه تقاضا نمايد. كار گروه فوري اين تقاضا را به تمام طرفهاي مخاصمه ارسال خواهد نمود. در اين موارد، كار گروه اظهاريههايطرفهاي مربوط را فوري بررسي خواهد نمود. تصميم به اعطاي حمايت عالي موقت در اسرع وقت و عليرغم ماده (26) با اكثريت چهار پنجم اعضاءحاضر و رأي دهنده، اتخاذ خواهد شد. كار گروه ميتواند حمايت عالي موقت را در طول آغاز تشريفات عادي اعطاء حمايت عالي اعطاء نمايد، مشروطبر اين كه مفاد بندهاي (الف) و (پ) ماده (10) رعايت گردد.
10
حمايت عالي نسبت به اموال فرهنگي توسط كار گروه از زمان ثبت آن در فهرست اعطاء خواهد شد.
11
مدير كل بدون تأخير تصميم كار گروه را در خصوص ثبت اموال فرهنگي در فهرست به دبير كل سازمان ملل متحد و تمام طرفها ابلاغ خواهدنمود.
ماده 12
مصونيت اموال فرهنگي تحت حمايت عالي طرفهاي مخاصمه بايد مصونيت اموال فرهنگي تحت حمايت عالي را با خودداري از هدف حمله قرار دادن آنها، هر گونه استفاده از اين اموال يامحوطه پيرامون آنها در حمايت از اقدامات نظامي را تضمين نمايند.
ماده 13
از دست دادن حمايت عالي
1
مال فرهنگي تحت حمايت عالي، چنين حمايتي را تنها در موارد زير از دست خواهد داد : الف - اگر چنين مصونيتي طبق ماده (14) لغو يا معلق شده باشد؛ يا
ب
چنانچه و مادامي كه اين مال به موجب كاربردش به هدف نظامي تبديل شده باشد.
2
تحت شرايط جزء (ب) بند (1) چنين اموالي فقط در صورتي ممكن است هدف حمله قرار بگيرند كه : الف - اين حمله تنها وسيله ممكن براي پايان دادن به كاربرد مال موضوع جزء (ب) بند (1) باشد.
ب
تمام اقدامات احتياطي در انتخاب روشها و وسايل حمله به منظور پايان دادن به چنين كاربردي و اجتناب يا به حداقل رساندن خسارت وارده بهاموال فرهنگي صورت گرفته باشد.
پ
جز در صورتي كه شرايط، به دليل الزامات دفاع مشروع فوري اجازه انجام اعمال فوق را ندهد :
1
حمله در بالاترين سطح عملياتي فرمان، صادر شده باشد ؛
2
آگهي مؤثري از پيش براي نيروي مهاجم ارسال شده باشد كه پايان دادن به كاربرد موضوع جزء (ب) بند (1) را لازم بداند؛ و
3
به نيروهاي مهاجم فرصتي كافي براي اصلاح وضع داده شود.
ماده 14
لغو و تعليق حمايت عالي
1
در صورتي كه مال فرهنگي ديگر هيچ يك از ملاكهاي ماده (10) اين پروتكل را برآورده ننمايد، كار گروه ميتواند وضعيت حمايت عالي آن رامعلق نموده يا با حذف آن مال فرهنگي از فهرست، آن وضعيت را لغو نمايد.
2
در صورت نقض شديد ماده (12) در ارتباط با مال فرهنگي تحت حمايت عالي در اثر كاربرد آن در حمايت از اقدامات نظامي، كار گروه ميتواندوضعيت حمايت عالي آن را معلق نمايد. در صورتي كه چنين تخلفاتي مستمر باشد، كار گروه ميتواند به صورت استثنايي وضعيت حمايت عالي را ازطريق حذف مال فرهنگي از فهرست لغو نمايد.
3
دبير كل بايد بدون تأخير هر تصميم كار گروه را در خصوص لغو يا تعليق حمايت عالي به دبير كل سازمان ملل متحد و تمام طرفهاي اين پروتكلابلاغ نمايد.
4
كار گروه قبل از اتخاذ تصميم، موقعيتي را براي طرفها به منظور طرح نظراتشان فراهم خواهد نمود.
بخش چهارم
مسؤوليت كيفري و صلاحيت
ماده 15
نقض شديد پروتكل
1
هر شخصي كه مرتكب تخلفي در محدوده اين پروتكل شود، اگر به طور عمدي و در تخلف از كنوانسيون يا اين پروتكل مرتكب هر يك از اعمالزير شود: الف - هدف حمله قرار دادن اموال فرهنگي تحت حمايت عالي؛
ب
مورد استفاده قرار دادن اموال فرهنگي تحت حمايت عالي يا محوطه پيرامون آن در حمايت از اقدامات نظامي ؛
پ
انهدام گسترده يا مصادره اموال فرهنگي حمايت شده به موجب كنوانسيون و اين پروتكل ؛
ت
هدف حمله قرار دادن اموال فرهنگي حمايت شده به موجب كنوانسيون و اين پروتكل ؛
ث
سرقت، غارت يا سوء استفاده يا تخريب اموال فرهنگي حمايت شده به موجب كنوانسيون.
2
هر طرف بايد اقدامات ضروري را اتخاذ نمايد تا تخلفات بيان شده در اين ماده را به موجب قوانين داخلي، تخلفات كيفري تلقي نموده و براي چنينتخلفاتي، مجازاتهاي مناسبي وضع نمايد. طرفها در انجام اين كار بايد اصول كلي حقوق و حقوق بينالملل از جمله قواعد بسط دهنده مسؤوليتكيفري افراد به اشخاصي غير از كساني كه به طور مستقيم مرتكب عمل ميشوند را رعايت نمايند.
ماده 16
صلاحيت
1
بدون لطمه زدن به بند (2)، هر عضو اقدامات قانونگذاري ضروري را براي اعمال صلاحيت خود بر تخلفات بيان شده در ماده (15) در موارد زيراتخاذ خواهد نمود: الف - هنگامي كه چنين تخلفي در سرزمين آن دولت صورت گرفته است؛
ب
هنگامي كه متهم مورد ادعا تبعه آن دولت باشد ؛
پ
در مورد تخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) هنگامي كه متهم مورد ادعا در سرزمين آن حضور داشته باشد.
2
در رابطه با اعمال صلاحيت و بدون لطمه زدن به ماده (28) كنوانسيون : الف - اين پروتكل از تحميل مسؤوليت كيفري فردي يا اعمال صلاحيت به موجب حقوق ملي و بينالمللي كه ممكن است حاكم باشد يا بر اعمالصلاحيت به موجب حقوق بينالملل عرفي تأثيرگذارد، جلوگيري نخواهد كرد.
ب
جز مادامي كه دولتي كه طرف اين پروتكل نيست، ممكن است آن را پذيرفته و مقررات آن را طبق بند (2) ماده (3) اعمال نمايد، اعضاي نيروهايمسلح و اتباع دولتي كه طرف پروتكل نميباشد به جز آن دسته از اتباعي كه در نيروهاي مسلح دولتي خدمت ميكنند كه طرف اين پروتكل ميباشد، بهموجب اين پروتكل متحمل مسؤوليت كيفري فردي نشده و اين پروتكل تعهدي را براي ايجاد صلاحيت بر چنين اشخاصي يا استرداد آنها وضعنميكند.
ماده 17
تعقيب
1
طرفي كه متهم مورد ادعا به تخلف جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) در سرزمين او يافت شود، اگر آن شخص را مسترد نكند بايد بدون هيچاستثناء و تأخير غيرموجهي موضوع را به مقامهاي صالح خود براي تعقيب از طريق تشريفات رسيدگي طبق قانون داخلي خود يا در صورتي كه قابلاجراء باشد، طبق قواعد مربوط حقوق بينالملل ارجاع نمايد.
2
بدون تأثير بر قواعد مربوط حقوق بينالملل - در صورتي كه قابل اجراء باشد - هر شخصي كه در رابطه با وي تشريفات رسيدگي كه در ارتباط باكنوانسيون يا اين پروتكل است در حال انجام باشد بايد رفتاري عادلانه و محاكمهاي عادلانه طبق حقوق داخلي و حقوق بينالملل براي وي در تماممراحل رسيدگي تضمين گردد و در هيچ مورد تضمينها نبايد نامساعدتر از تضمينهايي باشد كه به وسيله حقوق بينالملل براي آن شخص پيشبينيشده است.
ماده 18
استرداد
1
تخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) بعنوان تخلفات قابل استرداد در هر معاهده استرداد موجود بين طرفها پيش ازلازمالاجرا شدن اين پروتكل گنجانده شده تلقي خواهد شد. طرفها متعهد ميگردند كه چنين تخلفاتي را در هر معاهده استردادي كه متعاقباً بين آنهامنعقد گردد، بگنجانند.
2
هنگامي كه طرفي كه استرداد را منوط به وجود معاهده استرداد ميكند، درخواستي براي استرداد از دولت طرف ديگر دريافت نمايد كه با آن هيچپيمان استردادي ندارد، دولت طرف مورد تقاضا به اختيار خود ميتواند اين پروتكل را بعنوان مبناي حقوقي استرداد در ارتباط با تخلفات بيان شده درجزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) درنظر بگيرد.
3
طرفهايي كه استرداد را منوط به وجود معاهده نميكنند، تخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) را با رعايت شرايط پيشبيني شده توسط قانون دولت مورد تقاضا بعنوان تخلفات قابل استرداد بين خود تلقي خواهند نمود.
4
در صورت ضرورت، با تخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) به منظور استرداد بين طرفها به گونهاي رفتار خواهد شد كهگويي آنها نه تنها در مكاني كه در آن به وقوع پيوستهاند بلكه در سرزمين طرفهايي كه طبق بند (1) ماده (16) ايجاد صلاحيت نمودهاند، به وقوعپيوسته است.
ماده 19
كمكهاي قانوني متقابل
1
طرفها بايد بيشترين حد كمك را به يكديگر در ارتباط با تحقيقات يا تشريفات كيفري يا استرداد كه در رابطه با تخلفات بيان شده در ماده (15)صورت گرفته است از جمله كمك در كسب شواهد در اختيار آنها كه براي تشريفات رسيدگي ضروري است، اعطاء نمايند.
2
طرفها بايد تعهدات خود به موجب بند (1) را در توافق با ساير معاهدات يا ترتيبات راجع به كمك قانوني متقابل كه ممكن است بين آنها وجودداشته باشد انجام دهند. در صورت فقدان چنين معاهدات يا توافقاتي طرفها طبق قوانين داخلي خود به يكديگر كمك خواهند كرد.
ماده 20
زمينههاي امتناع
1
براي استرداد، تخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) و براي كمك قانوني متقابل تخلفات بيان شده در ماده (15) نبايد بعنوان تخلفات سياسي يا تخلفات مرتبط با تخلفات سياسي يا تخلفات ملهم از انگيزههاي سياسي تلقي گردد. در نتيجه از درخواست براي استرداد يابراي كمك قانوني متقابل براساس چنين تخلفاتي نميتوان فقط بر اين اساس كه اين تخلفات مربوط به تخلف سياسي يا تخلف مرتبط با تخلفي سياسي يا تخلف ملهم از انگيزهاي سياسي استامتناع نمود.
2
هيچ چيز در اين پروتكل نبايد به گونهاي تفسير شود كه اگر دولت مورد تقاضا دلايل كافي براي اعتقاد به اين داشته باشد كه تقاضا براي استردادتخلفات بيان شده در جزءهاي (الف) تا (پ) بند (1) ماده (15) يا تقاضا براي كمك قانوني متقابل در ارتباط با تخلفات بيان شده در ماده (15) به منظورپيگرد يا مجازات شخص براساس نژاد، مذهب، مليت يا اصليت قومي يا عقيده سياسي آن شخص بوده يا موافقت با اين تقاضا سبب تبعيض نسبت بهموقعيت آن شخص بنا به هر يك از اين دلايل ميشود، تعهدي در مورد استرداد يا اعطاي كمك قانوني متقابل وضع كند.
ماده 21
اقداماتي در ارتباط با ساير تخلفات بدون تأثير بر ماده (28) كنوانسيون، هر طرف بايد آن دسته از اقدامات قانوني يا اداري يا انضباطي را اتخاذ كند كه ممكن است براي سركوب اعمال زيردر هنگامي كه به طور عمدي صورت ميگيرند، ضروري باشد : الف - هر گونه كاربرد اموال فرهنگي در جهت نقض كنوانسيون يا اين پروتكل؛
ب
هر گونه صدور غيرقانوني، ساير نقل مكانها يا انتقال مالكيت اموال فرهنگي از سرزمين اشغال شده در جهت تخلف از كنوانسيون يا اين پروتكل.
بخش پنجم
حمايت از اموال فرهنگي در مخاصمات مسلحانهاي كه ويژگي بينالمللي ندارند
ماده 22
مخاصمات مسلحانه فاقد ويژگي بينالمللي
1
اين پروتكل در صورت بروز مخاصمه مسلحانه فاقد ويژگي بينالمللي كه در درون سرزمين يكي از طرفها صورت ميگيرد، اعمال خواهد شد.
2
اين پروتكل در وضعيتهاي آشوب و تنش داخلي مثل شورش و اعمال متخلفانه متفرق و پراكنده و ساير اعمال با ماهيت مشابه اعمال نخواهدشد.
3
هيچ چيز در اين پروتكل براي تأثير گذاشتن بر حاكميت يك دولت يا مسؤوليت حكومت به وسيله كليه روشهاي قانوني براي حفظ يا برقراريمجدد نظم و قانون در دولت يا دفاع از وحدت ملي و تماميت ارضي دولت مورد استناد قرار نخواهد گرفت.
4
هيچ چيز در اين پروتكل بر صلاحيت اوليه طرفي كه در سرزمين وي مخاصمه مسلحانه فاقد ويژگي بينالمللي به وقوع پيوسته است نسبت بهتخلفات بيان شده در ماده (15) تأثيري نخواهد گذاشت.
5
هيچ چيز در اين پروتكل نميتواند بعنوان توجيه مداخله مستقيم يا غيرمستقيم به هر دليل در مخاصمه مسلحانه يا در امور داخلي يا خارجيطرفي كه در سرزمين آن مخاصمه صورت گرفته است، مورد استناد قرار گيرد.
6
اعمال اين پروتكل در مورد وضعيت موضوع بند (1) تأثيري بر وضعيت حقوقي طرفهاي مخاصمه نخواهد داشت.
7
يونسكو ميتواند خدمات خود را به طرفهاي مخاصمه ارائه نمايد.
بخش ششم
موضوعات سازماني
ماده 23
اجلاس طرفها
1
اجلاس طرفها همزمان با كنفرانس عمومي يونسكو و در هماهنگي با اجلاس طرفهاي معظم متعاهد در صورتي كه چنين اجلاسي توسط مديركل اعلام شود، تشكيل خواهد شد.
2
اجلاس طرفها آئين رسيدگي خود را تصويب خواهد كرد.
3
اجلاس طرفها وظايف زير را خواهد داشت: الف - انتخاب اعضاء كار گروه طبق بند (1) ماده (24) ؛
ب
تأييد اصول راهنماي تنظيم شده به وسيله كار گروه طبق جزء (الف) بند (1) ماده (27) ؛
پ
ايجاد اصول راهنما براي نظارت بر نحوه استفاده از صندوق به وسيله كار گروه؛
ت
بررسي گزارش ارائه شده به وسيله كار گروه طبق جزء (ت) بند (1) ماده (27)؛
ث
بحث در مورد هر مشكل مربوط به اعمال اين پروتكل و در صورت اقتضاء ارائه توصيه.
4
بنا به درخواست حداقل يك پنجم طرفها، مدير كل، اجلاس فوقالعاده طرفها را تشكيل خواهد داد.
ماده 24
كار گروه حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه
1
بدين وسيله كار گروه حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه تشكيل ميشود. كار گروه متشكل از دوازده (12) عضو ميباشدكه توسط اجلاس طرفها انتخاب ميشوند.
2
كار گروه سالانه يك بار اجلاس عادي خواهد داشت و هرگاه ضروري تشخيص دهد، اجلاسهاي فوقالعاده برگزار خواهد كرد.
3
در تعيين اعضاي كار گروه، طرفها تلاش خواهند نمود تا نمايندگي عادلانه مناطق و فرهنگهاي مختلف دنيا را تضمين نمايند.
4
طرفهاي عضو كار گروه اشخاصي را بعنوان نماينده خود انتخاب خواهند كرد كه در زمينههاي ميراث فرهنگي، دفاعي يا حقوق بينالملل واجدشرايط باشند و تلاش خواهند كرد با مشورت با يكديگر تضمين نمايند كه كار گروه در كل شامل متخصصان كافي در تمامي زمينههاي مزبور باشد.
ماده 25
دوره تصدي
1
يك طرف به مدت چهار سال براي عضويت در كار گروه انتخاب خواهد شد و فقط يك بار براي انتخاب مجدد بلافاصله واجد شرايط خواهد بود.
2
صرفنظر از مقررات بند (1)، دوره تصدي نيمي از اعضاء انتخاب شده در زمان اولين انتخاب در پايان اولين نشست عادي اجلاس طرفها كه بهموجب آن انتخاب شدهاند خاتمه خواهد يافت. اين اعضاء به قيد قرعه توسط رئيس اين اجلاس پس از اولين انتخاب تعيين خواهند شد.
ماده 26
آئين رسيدگي
1
كار گروه، آئين رسيدگي خود را تصويب خواهد كرد.
2
اكثريت اعضاء حد نصاب را تشكيل خواهند داد. تصميمات كار گروه با اكثريت دو سوم اعضاء رأي دهنده اتخاذ خواهد شد.
3
اعضاء در رأيگيري نسبت به هر تصميم مربوط به اموال فرهنگي كه تحت تأثير مخاصمه مسلحانهاي قرار گرفتهاند كه آنها طرف مخاصمه هستند،شركت نميكنند.
ماده 27
وظايف
1
كار گروه وظايف زير را خواهد داشت : الف - تنظيم اصول راهنما براي اجراي اين پروتكل؛
ب
اعطاء ، تعليق يا لغو حمايت عالي اموال فرهنگي و ايجاد، حفظ و افزايش فهرست اموال فرهنگي تحت حمايت عالي؛
پ
مراقبت و نظارت بر اجراي پروتكل و ترغيب شناسايي اموال فرهنگي تحت حمايت عالي؛
ت
بررسي و اظهارنظر در مورد گزارشهاي طرفها، درخواست توضيح در مواقع ضرورت و تهيه گزارش خود در مورد اجراي اين پروتكل براياجلاس طرفها؛
ث
دريافت و بررسي تقاضاي كمك بينالمللي به موجب ماده (32)؛
ج
تعيين نحوه استفاده از صندوق؛
چ
اجراي ساير وظايفي كه ممكن است توسط اجلاس طرفها به آن محول گردد.
2
وظايف كار گروه در همكاري با مدير كل صورت خواهد پذيرفت.
3
كار گروه با سازمانهاي دولتي و غير دولتي ملي و بينالمللي كه اهدافي مشابه اهداف كنوانسيون، پروتكل اول آن و اين پروتكل دارند همكاريخواهد نمود. كار گروه به منظور كمك در اجراي وظايفش ميتواند براي شركت در جلسات خويش از سازمانهاي تخصصي برجسته مثل سازمانهاييكه روابطي رسمي با يونسكو دارند از جمله كار گروه بينالمللي سپر آبي و نهادهاي مؤسس آن در سمت مشورتي دعوت نمايد. نمايندگان مركزبينالمللي مطالعه راجع به حفاظت و مرمت اموال فرهنگي (مركز رم) و كميته بينالمللي صليب سرخ نيز ميتوانند در سمت مشورتي دعوت شوند.
ماده 28
دبيرخانه كار گروه توسط دبيرخانه يونسكو كه مجموعه اسناد و مدارك كار گروه و دستور كار اجلاسهاي آن را تهيه خواهد كرد ياري خواهد شد و مسؤوليتاجراي تصميمات آن را نيز دارا ميباشد.
ماده 29
صندوق حمايت از اموال فرهنگي در صورت بروز مخاصمه مسلحانه
1
بدين وسيله صندوقي با اهداف زير تأسيس ميشود : الف - تأمين كمكهاي مالي يا ساير كمكها در حمايت از اقدامات مقدماتي يا ساير اقداماتي كه بايد در زمان صلح از جمله طبق ماده (5)، بند (ب)ماده (10) و ماده (30) اتخاذ گردد ؛ و
ب
تأمين كمكهاي مالي يا ساير كمكها در خصوص اقدامات اضطراري، موقتي و ساير اقداماتي كه بايد به منظور حمايت از اموال فرهنگي در طولمخاصمه مسلحانه يا براي جبران خسارت فوري پس از خاتمه مخاصمات از جمله طبق بند (الف) ماده (8) اتخاذ گردد.
2
صندوق در انطباق با شرايط مقررات مالي يونسكو، صندوق اماني ايجاد خواهد كرد.
3
پرداختهاي صندوق فقط براي مقاصدي كه كار گروه طبق اصول راهنماي تعريف شده در جزء (پ) بند (3) ماده (23) در مورد آنها تصميمگيريخواهد نمود هزينه خواهد شد. كار گروه ميتواند كمكهايي را تنها براي مصرف در مورد برنامهها يا پروژههاي خاصي بپذيرد مشروط بر اين كه كارگروه در مورد اجراي چنين برنامهها يا پروژههايي تصميم گرفته باشد.
4
منابع مالي صندوق شامل موارد زير خواهد بود : الف - كمكهاي داوطلبانه طرفها ؛
ب
كمكها، هدايا يا ارث اعطاء شده به وسيله :
1
ساير دولتها؛
2
يونسكو يا سازمانهاي نظام سازمان ملل متحد؛
3
ساير سازمانهاي بينالدولي يا غير دولتي؛ و
4
نهادهاي عمومي و خصوصي يا اشخاص حقيقي.
پ
هر منفعت حاصل از صندوق؛
ت
وجوه حاصل از تحصيلداري و دريافتهاي ناشي از برنامههاي ترتيب داده شده به نفع صندوق؛ و
ث
ساير منابع مجاز به موجب اصول راهنماي حاكم در مورد صندوق.
بخش هفتم
انتشار اطلاعات و كمك بينالمللي
ماده 30
انتشار
1
طرفها از طرق مربوط و به ويژه به وسيله برنامههاي آموزشي و اطلاعاتي تلاش خواهند كرد تا توجه و ارزش اموال فرهنگي را در بين تمام مردمخود تقويت نمايند.
2
طرفها، اين پروتكل را در وسيعترين حد، هم در زمان صلح و هم در زمان مخاصمه مسلحانه منتشر خواهند نمود (از جمله همه اقدامات ضروريبراي نشر مقررات اين پروتكل در بين نيروهاي نظامي كه در عمليات سازمان ملل متحد مشاركت مينمايند).
3
هر يك از مقامهاي نظامي يا غيرنظامي كه در زمان مخاصمه مسلحانه داراي مسؤوليتي در رابطه با اجراي اين پروتكل است بايد كاملاً با متن آن آشناباشد. بدين منظور طرفها بايد در صورت اقتضاء : الف - اصول راهنما و دستورالعملهاي حمايت از اموال فرهنگي را در مقررات نظامي خود بگنجانند.
ب
در همكاري با يونسكو و سازمانهاي دولتي و غير دولتي مربوط، آموزشهاي زمان صلح و برنامههاي آموزشي را اجراء نموده و توسعه دهند.
پ
اطلاعاتي را در مورد قوانين، مقررات اداري و اقدامات اتخاذ شده به موجب جزءهاي (الف) و (ب) از طريق مدير كل براي يكديگر ارسال نمايند.
ت
قوانين و مقررات اداري را كه ممكن است براي تضمين اجراي اين پروتكل اتخاذ نمايند در اسرع وقت از طريق مدير كل براي يكديگر ارسالنمايند.
ماده 31
همكاري بينالمللي در موارد نقض جدي اين پروتكل طرفها متعهد ميگردند كه به صورت جمعي از طريق كار گروه يا به صورت فردي در همكاري با يونسكو و سازمانملل متحد و در انطباق با منشور ملل متحد اقدام نمايند.
ماده 32
كمكهاي بينالمللي
1
يك طرف ميتواند از كار گروه براي اموال فرهنگي تحت حمايت عالي درخواست كمك بينالمللي نمايد و همچنين در ارتباط با آمادهسازي،توسعه يا اجراي قوانين، مقررات اداري و اقدامات موضوع ماده (10) درخواست كمك كند.
2
طرف مخاصمهاي كه طرف اين پروتكل نميباشد اما طبق بند (2) ماده (3) مقررات آن را ميپذيرد و آن را اجرا ميكند ميتواند كمك بينالملليمتناسبي را از كار گروه درخواست نمايد.
3
كار گروه قواعدي را براي طرح درخواست كمك بينالمللي تصويب و اَشكال كمك بينالمللي را كه ميتوان دريافت كرد، تعيين خواهد نمود.
4
طرفها تشويق ميشوند تا هر نوع كمكهاي فني را از طريق كار گروه به طرفهاي پروتكل يا طرفهاي مخاصمه كه آن را درخواست ميكنند ارائهدهند.
ماده 33
كمك يونسكو
1
يك طرف ميتواند از يونسكو براي سازماندهي حمايت از اموال فرهنگي خود همانند اقدامات اوليه براي ايمني اموال فرهنگي، اقدامات بازدارندهو سازماني براي موقعيتهاي اضطراري و گردآوري فهرست ملي اموال فرهنگي يا در ارتباط با هر مسأله ناشي از اجراي اين پروتكل، كمك فنيدرخواست نمايد. يونسكو چنين كمكي را در محدوده تعيين شده به وسيله برنامه و منابع خود اعطاء خواهد كرد.
2
طرفها تشويق ميشوند تا كمكهاي فني را در سطح دو يا چند جانبه فراهم نمايند.
3
يونسكو مجاز است تا به ابتكار خود پيشنهاداتي را در مورد اين موضوعات به طرفها بنمايد.
ماده 34
حمايت ملي و بينالمللي اعضاء سازمان سپر آبي و ساير اشخاص
1
طرفهاي اين پروتكل و طرفهاي مخاصمه بايد حمايت كنند از : الف - اعضاء كار گروه بينالمللي سپر آبي هنگامي كه در حال كار به روي حمايت از ميراث فرهنگي در طول مخاصمه مسلحانه هستند يا هنگامي كهمخاصمه تهديد كننده است؛ همچنين ،
ب
اعضاء كار گروههاي ملي سپر آبي و ساير اشخاص مسؤول حمايت از اموال فرهنگي در طول مخاصمه مسلحانه يا هنگامي كه مخاصمهتهديدكننده است.
2
طرفهاي اين پروتكل و طرفهاي مخاصمه بايد كار آنها را در حد ممكن نيز تسهيل نمايند.
3
اشخاص حمايت شده طبق بند (1) مجاز به استفاده از نشانه طبق بند (2) ماده (17) كنوانسيون و استفاده از وسايل شناسائي پيشبيني شده در ماده(21) مقررات ميباشند.
بخش هشتم
اجراي اين پروتكل
ماده 35
قدرتهاي حمايتكننده اين پروتكل با همكاري قدرتهاي حمايت كننده مسؤول ايمني منافع طرفهاي مخاصمه اجراء خواهد شد.
ماده 36
تشريفات سازش
1
قدرتهاي حمايتكننده، مساعي جميله خود را در تمام مواردي كه تصور مينمايند كاربرد آن به نفع اموال فرهنگي است به ويژه اگر عدم توافقيبين طرفهاي مخاصمه درمورد اجراء يا تفسير مفاد اين پروتكل وجود داشته باشد، به كار خواهند بست.
2
بدين منظور هر قدرت حمايت كننده ميتواند به دعوت يك طرف، مدير كل يا به ابتكار خود اجلاسي از نمايندگان طرفهاي مخاصمه و به ويژهمقامهاي مسؤول حمايت از اموال فرهنگي را در صورتي كه مناسب بداند در سرزمين دولتي كه طرف مخاصمه نيست، پيشنهاد نمايد. طرفهايمخاصمه ملزم خواهند بود به پيشنهادهاي برگزاري اجلاس كه به آنها ارائه ميشود، ترتيب اثر دهند. قدرتهاي حمايتكننده شخصي را كه متعلق بهدولتي كه طرف مخاصمه نيست يا شخصي را كه به وسيله مدير كل تعيين شده به طرفهاي مخاصمه پيشنهاد خواهند نمود تا در صورت تصويب آنهابراي شركت در جلسه در مقام رئيس دعوت گردد.
ماده 37
سازش در غياب قدرتهاي حمايت كننده
1
در مخاصمهاي كه هيچ قدرت حامي تعيين نشده باشد، مدير كل ميتواند مساعي جميله يا عمل به موجب اشكال ديگر سازش يا ميانجيگري را بهمنظور حل اختلاف مقرر بدارد.
2
به دعوت يك طرف يا مدير كل، رئيس كار گروه ميتواند به طرفهاي مخاصمه، برگزاري اجلاسي متشكل از نمايندگان آنها و به ويژه مقامهايمسؤول حمايت از اموال فرهنگي را اگر مناسب بداند در سرزمين دولتي كه طرف مخاصمه نيست پيشنهاد نمايد.
ماده 38
ترجمهها و گزارشها
1
طرفها، اين پروتكل را به زبانهاي رسمي خود ترجمه و اين ترجمههاي رسمي را به مدير كل ارسال خواهند نمود.
2
طرفها هر چهار سال، گزارشي را در خصوص اجراي اين پروتكل به كار گروه ارسال خواهند نمود.
ماده 39
مسؤوليت دولت هيچ يك از مقررات اين پروتكل در خصوص مسؤوليت كيفري اشخاص تأثيري بر مسؤوليت دولتها به موجب حقوق بينالملل از جمله وظيفه جبرانخسارت نخواهد داشت.
بخش نهم
شروط نهايي
ماده 40
زبانها اين پروتكل به زبانهاي عربي، چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي و اسپانيايي تنظيم شده و شش متن از اعتبار يكسان برخوردار ميباشند.
ماده 41
امضاء اين پروتكل تاريخ 26 مارس 1999 ميلادي (6/1/1378 هجري شمسي) را در بر خواهد داشت.(1 ) اين پروتكل براي امضاء تمام دولتهاي معظم متعاهد در لاهه از تاريخ 17 مي 1999 تا 31 دسامبر 1999 ميلادي (27/2/1378 تا 10/10/1378هجري شمسي) مفتوح خواهد بود. پاورقي 1- تاريخ سند نهايي اجلاس
ماده 42
تنفيذ (پذيرش يا تصويب)
1
اين پروتكل منوط به تنفيذ (پذيرش يا تصويب) دولتهاي معظم متعاهدي كه آن را امضاء نمودهاند طبق تشريفات قانون اساسي مربوط آنها خواهدبود.
2
اسناد تنفيذ (پذيرش يا تصويب) به مدير كل تسليم خواهد شد.
ماده 43
الحاق
1
اين پروتكل از تاريخ اول ژانويه 2000 ميلادي (11/10/1378هجري شمسي) براي الحاق دولتهاي معظم متعاهد مفتوح خواهد بود.
2
الحاق به وسيله تسليم سند الحاق به مدير كل صورت خواهد گرفت.
ماده 44
لازمالاجراءشدن
1
اين پروتكل سه ماه بعد از تسليم بيستمين سند تنفيذ (پذيرش، تصويب) يا الحاق لازمالاجراء خواهد شد.
2
پس از آن، اين پروتكل براي هر طرف سه ماه پس از تسليم سند تنفيذ (پذيرش، تصويب) يا الحاق لازمالاجراء خواهد شد.
45
لازمالاجراءشدن در شرايط مخاصمه مسلحانه وضعيتهاي موضوع مواد (18) و (19) كنوانسيون اعتبار فوري به اسناد تنفيذ (پذيرش يا تصويب) يا الحاق به پروتكل كه به وسيله طرفهايمخاصمه قبل يا پس از آغاز مخاصمات يا اشغال تسليم شده است، خواهد داد. در اين موارد مدير كل بايد مكاتبات موضوع ماده (47) را به سريعترينروش ارسال نمايد.
ماده 46
انصراف
1
هر طرف ميتواند از اين پروتكل انصراف دهد.
2
انصراف به موجب سندي كتبي كه به مدير كل تسليم ميشود اطلاع داده خواهد شد.
3
انصراف يك سال پس از دريافت سند انصراف نافذ خواهد شد. به هر حال اگر در پايان اين دوره طرف منصرف درگير مخاصمه مسلحانه باشد، اينانصراف تا پايان مخاصمات يا تا هنگامي كه عمليات باز گردان اموال فرهنگي تكميل شود - هر كدام كه مؤخرتر باشد - نافذ نخواهد شد.
ماده 47
اطلاعيهها مدير كل، تمام دولتهاي معظم متعاهد و همچنين سازمان ملل متحد را از تسليم كليه اسناد تنفيذ (پذيرش يا تصويب) يا الحاق پيشبيني شده در مواد(42) و (44) و همچنين انصراف پيشبيني شده در ماده (46) مطلع خواهد نمود.
ماده 48
ثبت نزد سازمان ملل متحد اين پروتكل در انطباق با ماده (102) منشور ملل متحد، به درخواست مدير كل نزد دبيرخانه سازمان ملل متحد ثبت خواهد شد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و چهل و هشت ماده در جلسه علني روز سهشنبه مورخ پنجم تيرماه يكهزار وسيصد و هشتاد مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 13/4/1380 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي- مهدي كروبي