قانون تعزيرات حكومتي امور بهداشتي و درماني مصوب 1367,12,23 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
تعزيرات حكومتي خدمات تشخيصي و درماني
ماده ۱
ايجاد مؤسسات پزشكي غيرمجاز توسط اشخاص فاقد صلاحيت از نظر تخصصي جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد : 1 - مرتبه ي اول- تعطيل مؤسسه و ضبط كليه ي ملزومات مؤسسه بنفع دولت. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي به ميزان 165/000/000 تا 1/650/000/000 ريال و اعلام نام در جرايد. 3 - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، زندان از شش ماه تا يكسال.
ماده ۲
ايجاد مؤسسه ي پزشكي توسط افراد متخصص بدون پروانه ي كار جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول- تعطيل مؤسسه، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه ي نقدي بميزان 165/000/000 تا 1/650/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازات هاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي بميزان 165/000/000 تا 1/650/000/000 ريال و ضبط اموال مؤسسه به نفع دولت.
ماده ۳
خودداري بيمارستانها از پذيرش و ارائه ي خدمات اوليه ي لازم به بيماران اورژانس جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- جريمه نقدي از 16/500/000 تا 82/500/000 ريال، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي 82/500/000 تا 165/000/000 ريال، لغو پروانه ي مسوول فني مؤسسه، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي از مبلغ 165/000/000 تا 825/000/000 ريال، لغو پروانه ي مسوول فني مؤسسه، لغو پروانه ي تأسيس، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي.
ماده ۴
ايجاد و يا ارائه ي خدمات مازاد بر احتياج به منظور سودجويي و يا دخل و تصرف در صورتحساب و دريافت اضافه از نرخهاي اعلام شده از ناحيه ي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول- جريمه نقدي به ميزان دو برابر اضافه دريافتي از بيماران، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي به ميزان پنج برابر اضافه دريافتي از بيماران، لغو پروانه ي مسوول فني، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 3 - مرتبه ي سوم- جريمه ي نقدي به ميزان ده برابر اضافه دريافتي از بيماران، لغو پروانه ي مسوول فني، لغو پروانه ي تأسيس، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي.
تبصره
ميزان حق العلاج بيماران از طريق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اعلام خواهد شد.
ماده 5
بكارگيري كليه ي متخصصين و صاحبان حرفه هاي پزشكي و پيراپزشكي كه فاقد مجوز قانوني كار، صادره از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشند، در مؤسسات پزشكي جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- جريمه نقدي به ميزان 16/500/000 تا 82/500/000 ريال، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، لغو پروانه ي مسوول فني. 3 - مرتبه ي سوم – علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، لغو پروانه ي تأسيس.
ماده ۶
صاحبان حرفه هاي پزشكي و پيراپزشكي فاقد مجوزهاي قانوني كار مندرج در ماده ي ۵ كه در محل غيرمجاز بكار مشغول شده اند به مجازاتهاي زير محكوم خواهند شد: 1 - مرتبه ي اول- درج تخلف در پرونده ي پزشكي و اعزام به محل كار قانوني. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي بميزان 82/500/000 تا 825/000/000 ريال به تناسب. 3 - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، محكوميت به اضافه خدمت در محل كار قانوني حداكثر تا دو برابر مدت قانوني.
ماده ۷
بكارگيري افراد فاقد صلاحيت حرفه اي در مؤسسات پزشكي جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم خواهد شد: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- جريمه ي نقدي به ميزان 82/500/000 تا 165/000/000 ريال، توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، لغو پروانه ي مسوول فني. 3 - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم لغو پروانه ي تأسيس.
تبصره
افراد فاقد صلاحيت شاغل نيز به مراجع ذيصلاح قضايي جهت برخورد قانوني معرفي خواهند گرديد.
ماده ۸
ترك مؤسسه ي پزشكي توسط مسوول فني و پزشك كشيك و ساير كادرهاي تخصصي در ساعت مقرر، تعطيل غيرموجه مطب و يا مؤسسه ي پزشكي بدون اطلاع سازمان نظام پزشكي و نپذيرفتن درصدي از بيماران بيمه كه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تعيين مي نمايد، جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول - توبيخ كتبي و درج در پرونده ي پزشكي. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازات مرتبه ي اول، جريمه ي نقدي به ميزان 16/500/000 تا 82/500/000 ريال. 3 - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، لغو پروانه ي مسوول فني.
تبصره
در صورت لغو پروانه ي مسوول فني و يا لغو پروانه ي تأسيس در مورد مؤسسات پزشكي (مشمولين مواد 3 و 4 و 5 و 7 و 8) جهت تعيين تكليف قانوني براي انتخاب مسوول فني جديد و هيأت مؤسس جديد مراتب به كميسيون قانوني تشخيص امور پزشكي ارجاع ميگردد و ضمناً تا تعيين تكليف نهايي از طريق كميسيون فوق از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مسوول فني موقت براي اداره ي مؤسسه منصوب و به كار گماشته خواهد شد.
ماده ۹
چنانچه اعمال خلاف مندرج در مواد ۱ و ۳ و ۴ و ۷ سبب ورود خسارت جاني و مالي به افراد شود، مجازاتهاي مندرج، مانع رسيدگي و پي گرد قانوني مؤسسه و يا افراد متخلف و اعمال مجازاتهاي مربوط توسط مراجع ذيصلاح قضايي نخواهد گرديد.
ماده ۱۰
چنانچه تخلفات متعددي در واحدهاي موضوع اين قانون صورت پذيرد، در هر مورد مجازاتهاي مربوط اعمال خواهد شد.
ماده ۱۱
در مورد جرائم موضوع اين قانون كميسيوني مركب از سرپرست نظام پزشكي مركز و يا استان بر حسب مورد و مديرعامل سازمان منطقه اي بهداشت و درمان استان و نماينده ي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موضوع را بدواً رسيدگي نموده و در صورت تشخيص وقوع جرم در مورد مؤسسات دولتي به كميسيون تعزيرات حكومتي بخش دولتي و در موارد غيردولتي به دادسراي انقلاب اسلامي جهت تعيين مجازات معرفي مي نمايد.
ماده ۱۲
كليه ي درآمدهاي حاصل از مجازاتهاي اين قانون به خزانه واريز ميشود و وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است اعتبارات مورد نياز جهت اجراي اين قانون را مطابق تشخيص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از محل وجوه جرايم در اختيار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي قرار دهد.
فصل دوم
تعزيرات توزيع و فروش دارو و شيرخشك و ملزومات پزشكي، دندانپزشكي و آزمايشگاهي ۱ - دارو:
ماده ۱۳
دارو بايد داراي پروانه ساخت يا مجوز ورود از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشد و عرضه و فروش داروي فاقد پروانه ي ساخت يا مجوز ورود از طرف داروخانه جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول - اخطار كتبي و جمع آوري داروهاي غيرمجاز. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال و انعكاس مراتب در پرونده. 3 - مرتبه ي سوم- قطع سهميه ي دارويي تا مدت سه ماه. 4 - مرتبه ي چهارم- تعطيل داروخانه تا مدت يكسال.
ماده ۱۴
داروخانه بايد داراي پروانه تأسيس از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذكور بلافاصله تعطيل ميگردد.
ماده ۱۵
عرضه و فروش دارو بايد با حضور مسوول فني انجام گيرد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذكور بلافاصله تعطيل مي گردد.
ماده ۱۶
مسوول فني بايد در ساعات مقرر در داروخانه حضور داشته باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي با درج در پرونده. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 46/000/000 ريال. 4 - مرتبه ي چهارم- لغو موقت پروانه ي مسووليت فني تا مدت سه ماه.
ماده ۱۷
داروخانه بايد دارو را از شبكه هاي توزيع تعيين شده از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (شركتهاي توزيع كننده ي دارو) تهيه و تدارك نمايد. عدم رعايت ضوابط اين ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميگردد: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي با درج در پرونده. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه ي نقدي تا مبلغ 82/500/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم – جريمهي نقدي تا مبلغ 82/500/000 ريال و قطع سهميه ي دارويي تا مدت سه ماه. 4 - مرتبه ي چهارم- تعطيل موقت داروخانه تا مدت يكسال.
تبصره
مبادله ي دارو در حد متعارف مصرف يك روز بين داروخانه هاي يك شهر مشمول ضوابط فوق نخواهد بود.
ماده ۱۸
دارو بايد در مقابل نسخه ي پزشك ارائه شود و ارائه ي آن بدون نسخه ي پزشك جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول - تذكر كتبي. 2 - مرتبه ي دوم - اخطار كتبي با درج در پرونده. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 11/500/000 ريال. 4 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي چهارم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال. 5 - مرتبه ي پنجم- قطع سهميه ي دارويي تا مدت يكماه.
تبصره
ليست اقلامي كه ارائه ي آنها بدون نسخه ي پزشك مجاز ميباشد از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اعلام ميگردد.
ماده ۱۹
دارو بايد طبق قيمت رسمي براي مصرف كننده، به متقاضي ارائه شود و قيمت هر قلم از داروهاي ارائه شده در نسخه درج شود و نسخه نيز به مهر داروخانه ممهور گردد و در مورد نسخ بيمه ي خدمات درماني كپي نسخه (نسخه دوم) پس از درج قيمت مهر گردد. تخلف از اين ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم مي گردد: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي:
1
مرتبه ي اول – جريمه ي نقدي تا مبلغ 11/500/000 ريال.
2
مرتبه ي دوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 115/000/000 ريال و نصب پارچه به عنوان گرانفروش.
3
مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 200/000/000 ريال و قطع سهميه ي دارويي به مدت يكماه.
4
مرتبه ي چهارم - تعطيل داروخانه تا مدت يكسال. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - عدم درج قيمت در نسخ بيماران و ممهور ننمودن آنها:
1
مرتبه ي اول- تذكر كتبي.
2
مرتبه ي دوم- اخطار كتبي.
3
مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 11/500/000 ريال.
4
مرتبه ي چهارم- جريمه نقدي تا مبلغ 20/000/000 ريال.
ماده ۲۰
نگهداري و يا عرضه و يا فروش داروهاي فاسد و يا تاريخ گذشته كه بايستي معدوم شوند، جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم مي شود: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - عرضه و نگهداري:
1
مرتبه ي اول- تذكر كتبي و جمع آوري داروهاي فاسد و يا تاريخ گذشته.
2
مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال و جمع آوري داروهاي فاسد و يا تاريخ گذشته.
3
مرتبه ي سوم- قطع سهميه ي دارويي تا مدت سه ماه.
4
مرتبه ي چهارم - تعطيل موقت تا شش ماه. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - فروش: چنانچه در ساير قوانين مجازاتهاي شديدتري پيش بيني نشده باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده به بيمار:
1
مرتبه ي اول- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال و جمع آوري داروهاي فاسد و يا تاريخ گذشته.
2
مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 82/500/000 ريال و قطع سهميه ي دارويي تا مدت يكماه.
3
مرتبه ي سوم- تعطيل داروخانه تا مدت يكسال.
ماده ۲۱
در داروخانه نبايد غير از دارو، لوازم بهداشتي و آرايشي، شيرخشك، غذاي كودك و لوازم مصرفي پزشكي مجاز، كالاي ديگري بفروش برسد. تخلف از ضوابط اين ماده ي جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم مي شود: 1 - مرتبه ي اول- تذكر كتبي. 2 - مرتبه ي دوم- اخطار كتبي و درج در پرونده. 3 - مرتبه ي سوم- جمع آوري كالاهاي غيرمجاز. 4 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي چهارم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال و ضبط كالاهاي غيرمجاز به نفع دولت.
ماده ۲۲
چنانچه داروخانه لوازم بهداشتي و آرايشي، شيرخشك، غذاي كودك و لوازم مصرفي پزشكي مجاز را بيش از قيمت هاي تعيين شده عرضه نمايد گرانفروشي محسوب شده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم مي شود: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي تا مبلغ 2/000/000 ريال.
1
مرتبه ي اول- جريمه نقدي معادل مبلغ 3/300/000 ريال.
2
مرتبه ي دوم- جريمه نقدي معادل مبلغ 3/300/000 ريال و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3
مرتبه ي سوم- جريمه نقدي معادل مبلغ 3/300/000 ريال، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي به عنوان گرانفروش. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي از مبلغ بيش از 2/000/000 تا 500/000/000 ريال:
1
مرتبه ي اول- جريمه نقدي از مبلغ 3/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي.
2
مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از مبلغ 3/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3
مرتبه ي سوم- جريمه نقدي از مبلغ 3/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي به عنوان گرانفروش. ج (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي از مبلغ بيش از 500/000/000 تا 5/000/000/000 ريال: مرتبه ي اول- جريمه نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي. مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي به عنوان گرانفروش. د (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي بيش از 5/000/000/000 ريال: مرتبه ي اول- جريمه نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي. مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي به عنوان گرانفروش.
ماده ۲۳
داروخانه موظف است كليه ي كالاهاي خريداري شده را مستمراً تا اتمام موجودي عرضه نمايد و در صورت خودداري از عرضه به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول - اخطار كتبي با درج در پرونده و الزام به عرضه ي كالاها با قيمت تعيين شده. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 66/000/000 ريال. 3 - مرتبه ي سوم- قطع سهميه تا مدت سه ماه. 4 - مرتبه ي چهارم- تعطيل موقت تا يكسال.
ماده ۲۴
داروخانه موظف است طبق ساعات تعيين شده خدمات مربوطه را ارائه نمايد مگر با دليل موجه و يا با اطلاع كتبي و نظر سازمان منطقه اي بهداشت و درمان محل و در غير اين صورت متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول- تذكر. 2 - مرتبه ي دوم- اخطار كتبي با درج در پرونده. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي تا 3/300/000 ريال. 4 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي چهارم – جريمه ي نقدي تا 5/000/000 ريال.
تبصره 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
در صورتي كه داروخانه قبل از پايان ساعات تعيين شده از ارائه ي خدمات داروئي خودداري نمايد، مرتبه ي اول تذكر، مرتبه ي دوم اخطار كتبي و درج در پرونده، مرتبه ي سوم جريمه ي نقدي تا 5/000/000 ريال و مرتبه ي چهارم جريمه ي نقدي تا 6/600/000 ريال.
تبصره ۲
داروخانه هاي شبانه روزي در صورت عدم رعايت مفاد اين ماده علاوه بر تعزيرات ذكر شده در مرتبه ي پنجم تا يكسال تعطيل خواهند شد.
ماده ۲۵
در مناطقي كه داروخانه منحصر به فرد باشد و داروخانه بر طبق مواد اين قانون تا يكسال به تعطيل موقت تعزير شود، پروانه تأسيس ازمتخلف سلب و به فرد واجد شرايط ديگري واگذار ميگردد و متخلف تا پنج سال حق گرفتن مجدد پروانه ي تأسيس داروخانه را نخواهد داشت و به هر حال داروخانه نبايد تعطيل گردد. ۲ - شيرخشك و غذاي كودك:
ماده ۲۶
شيرخشك شيرخواران بايد داراي مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بوده و از طريق شبكه هاي توزيع كننده ي مورد تأييد اين وزارت در اختيار داروخانه ها قرار گيرد و داروخانه نيز بايستي آن را در ازاء دريافت كوپن معتبر و با قيمت رسمي به متقاضي ارائه نمايد (شيرخشك هاي رژيمي صرفاً بايستي با نسخه پزشك و با قيمت رسمي به مصرف كننده عرضه شود.) تخلف از اين امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: الف - در صورت عدم عرضه ي شيرخشك، مجازاتهاي مذكور در ماده ي ۲۳ اين قانون. ب - در صورت گرانفروشي، مجازاتهاي مذكور در بند الف ماده ي ۱۹ اين قانون. ج - در صورت عرضه ي شيرخشكهاي رژيمي بدون نسخه ي پزشك مجازاتهاي مذكور در ماده ي ۱۸ اين قانون. د - در صورت تهيه و عرضه و فروش شيرخشك شيرخواران بدون مجوز، مجازاتهاي مذكور در ماده ي ۱۳ اين قانون. 3 - لوازم و ملزومات پزشكي و دندانپزشكي و آزمايشگاهي:
ماده ۲۷
لوازم و ملزومات پزشكي و دندانپزشكي و آزمايشگاهي كه براي توليد و يا وارد كردن آنها از ارز دولتي استفاده شده باشد بايد بر اساس ضوابطي كه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تعيين مي نمايد، در مقابل ارائه ي فاكتور و با قيمت رسمي در اختيار متقاضي قرار گيرد و تخلف از اين امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- اخطار كتبي و يا جريمه نقدي تا 40/000/000 ريال و يا هر دو مجازات. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا 200/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا 1/000/000/000 ريال. در صورت گرانفروشي متخلف به ترتيب مذكور در ماده ي 22 اين قانون مجازات ميشود.
تبصره (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
شركتهاي توزيع كننده ي اقلام مذكور در صورتي كه در تخلف از ضوابط فوق با توليدكننده و يا واردكننده مشاركت و يا معاونت داشته باشند متخلف محسوب و به مجازاتهاي زير محكوم خواهند شد: مرتبه ي اول- اخطار كتبي و ضبط كالا به نفع دولت و پرداخت بهاي آن به قيمت رسمي به شركت مذكور. مرتبه ي دوم- ضبط كالا به نفع دولت. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا 230/000/000 ريال و ضبط كالا به نفع دولت. ۴ - شركتهاي توزيع كننده ي دارو، شيرخشك و ملزومات پزشكي، دندانپزشكي و آزمايشگاهي:
ماده ۲۸
اين گونه شركتها موظف هستند كالاهاي موضوع اين قانون را در صورتي كه با ارز دولتي توليد و يا وارد شده باشند، منحصراً از شركتهاي توليدي و يا وارداتي مجاز دريافت نمايند، تخلف از اين امر جرم بوده و متخلف به مجازات هاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي و ضبط كالا به نفع دولت و پرداخت بهاي آن به قيمت رسمي. 2 - مرتبه ي دوم- ضبط كالا به نفع دولت. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي تا 230/000/000 ريال و ضبط كالا بنفع دولت.
ماده ۲۹
شركتهاي توزيعي موظف هستند اقلام توزيعي خود را بر طبق ضوابط اعلام شده در اختيار واحدهاي مجاز و يا متقاضيان قرار دهند. تخلف از ضوابط اين ماده جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 200/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 660/000/000 ريال.
ماده ۳۰
شركتهاي توزيعي موظفند با ارائه ي فاكتور و به قيمت رسمي كالا را تحويل نمايند. تخلف از اين ماده جرم بوده و در صورت گرانفروشي، متخلف به ترتيب مذكور در ماده ي ۲۲ اين قانون مجازات ميشود و در غير اينصورت: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 23/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 33/000/000 ريال.
فصل سوم
تعزيرات توليد، توزيع، فروش مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي
ماده ۳۱
توليد مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي كه با علامت و بسته بندي مشخص بصورت بازرگاني عرضه ميگردد طبق فهرست ماده ي ۱ آئيننامه ي اجرايي ماده ي ۸ و ۹ قانون مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي منوط به اخذ پروانه ي ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ميباشد و تخلف از آن جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول- تعطيل واحد توليدي غيرمجاز بلافاصله و ضبط كالاي توليدي به نفع دولت. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازات هاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي تا مبلغ 1/650/000/000 ريال با توجه به حجم توليد غيرمجاز. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، ضبط لوازم توليدي به نفع دولت. چنانچه واحد توليدي مجاز بدون كسب پروانه ي ساخت اقدام به توليد كالائي نمايد: مرتبه ي اول- تعطيل خط توليد و ضبط كالاي توليدي به نفع دولت. مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه ي نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال با توجه به حجم توليد. مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم تعطيل واحد توليدي تا مدت شش ماه.
ماده ۳۲
توليد مواد غذايي، آرايشي و بهداشتي بايد با حضور مسوول فني انجام گيرد، در صورت تخلف: 1 - مرتبه ي اول- تعطيل توليد تا حضور مسوول فني و اخطار كتبي با درج در پرونده. 2 - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، ضبط كالاي توليدي به نفع دولت. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، جريمه ي نقدي تا مبلغ 230/000/000 ريال. 4 - مرتبه ي چهارم- تعطيل واحد توليدي تا يكسال.
ماده ۳۳
حضور مسوول فني در كليه ي مراحل توليد الزامي بوده و مسوول فني بايد نظارت دائم در امر توليد داشته باشد. تخلف از اين امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول - اخطار كتبي و درج در پرونده ي مسوول فني. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي تا مبلغ 16/500/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 66/000/000 ريال. 4 - مرتبه ي چهارم- تعليق پروانه ي مسوول فني تا ششماه.
ماده ۳۴
كليه ي توليدكنندگان موظفند برچسب اطلاعاتي بر روي كليه ي محصولات و فرآورده هاي توليدي خود الصاق نمايند و شماره ي پروانه ساخت و مهلت اعتبار مصرف (تاريخ مصرف) را نيز روي محصولات، حسب مورد، درج نمايند. تخلف از اين امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول - اخطار و جريمه ي نقدي تا مبلغ 33/000/000 ريال. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه ي نقدي تا مبلغ 66/000/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه ي نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال.
ماده 35
توليدكنندگان مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي ملزم به رعايت فرمول تأييد شده در پروانه ي ساخت ميباشند. تخلف از مفاد اين ماده در صورتيكه عدم رعايت فرمول ساخت بر اساس كاهش مصرف مواد متشكله ي آن باشد، از مصاديق كم فروشي و يا گرانفروشي محسوب گرديده و متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي تا مبلغ 2/000/000 ريال: مرتبه ي اول – جريمه ي نقدي تا مبلغ 2/300/000 ريال. مرتبه ي دوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 2/300/000 ريال و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش. مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي تا مبلغ 2/300/000 ريال، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي بعنوان گرانفروش. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي از مبلغ بيش از 2/000/000 تا 500/000/000 ريال: مرتبه ي اول – جريمه ي نقدي از مبلغ 2/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي. مرتبه ي دوم – جريمه ي نقدي از مبلغ 2/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي از مبلغ 2/300/000 ريال تا پنج برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي بعنوان گرانفروش. ج (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي از مبلغ بيش از 500/000/000 تا 5/000/000/000 ريال: مرتبه ي اول – جريمه ي نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي. مرتبه ي دوم – جريمه ي نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش. مرتبه ي سوم – جريمه ي نقدي از پنج تا هشت برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي بعنوان گرانفروش. د (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - گرانفروشي بيش از 5/000/000/000 ريال: مرتبه ي اول – جريمه ي نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي. مرتبهي دوم – جريمه ي نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش. مرتبهي سوم – جريمه ي نقدي از هشت تا ده برابر ميزان گرانفروشي، نصب پارچه در محل واحد و معرفي از رسانه هاي گروهي بعنوان گرانفروش. در صورتيكه مواد اوليه ي بكار رفته در فرمول ساخت، از مواد غيرمجاز و يا سمي باشد، متخلف به مجازاتهاي زير محكوم ميشود: مرتبه ي اول- ضبط كالاي توليدي و در صورت سمي و يا زيان آور بودن، معدوم نمودن كالا. مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه ي نقدي تا 660/000/000 ريال. مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، تعطيل واحد توليدي تا يكسال.
ماده ۳۶
شركت هاي پخش، فروشگاهها، سوپرماركتها، تعاونيها و ساير اماكن كه حق فروش يا توزيع كالاي خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي را دارند مجاز به عرضه و فروش آن دسته از كالاهاي مشتمل قانون مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي مي باشند كه داراي پروانه ي ساخت معتبر و يا مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشند. تخلف از اين امر جرم بوده و متخلف به مجازات هاي زير محكوم مي شود: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - شركتهاي پخش و تعاونيهاي بزرگ: مرتبه ي اول- اخطار و ضبط كالا بنفع دولت. مرتبه ي دوم - علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول- جريمه نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال با توجه به حجم كالا. مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي دوم، محكوميت مديرعامل شركت به زندان از يك تا شش ماه. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - فروشگاهها و سوپر ماركتها و ساير اماكن: مرتبه ي اول - اخطار و ضبط كالا به نفع دولت. مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازات هاي مرتبه ي اول، جريمه ي نقدي تا 23/000/000 ريال. مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازات هاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي تا 66/000/000 ريال. در صورت تكرار - تعطيل واحد از يك تا ششماه.
ماده ۳۷
فروشگاهها، سوپر ماركتها، تعاونيها و ساير اماكن بايد از عرضه و تحويل كالاي غيربهداشتي خودداري نمايند. عرضه و تحويل كالا با علم به غيربهداشتي بودن آن تخلف محسوب شده و متخلف به مجازات هاي زير محكوم ميشود: 1 - مرتبه ي اول- اخطار كتبي و ضبط كالا به نفع دولت. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- علاوه بر مجازاتهاي مرتبه ي اول، جريمه نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال به تناسب حجم كالا. 3 - مرتبه ي سوم- علاوه بر مجازات هاي مرتبه ي دوم، تعطيل واحد از يك تا شش ماه.
ماده ۳۸
سازمانها و شركتهاي واردكننده و توليدكننده ي مواد اوليه ي غذايي، آرايشي و بهداشتي در صورتي مي توانند كالاي خود را به توليدكنندگان موضوع ماده ي ۳۱ اين قانون عرضه نمايند كه واحدهاي مذكور داراي مجوز و يا پروانه ي ساخت معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشند و متخلفين از مفاد اين ماده به مجازات هاي زير محكوم مي شوند: الف (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - واردكنندگان: مرتبه ي اول- اخطار و جريمه نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال. مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از 165/000/000 تا 1/650/000/000 ريال. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا مبلغ 1/650/000/000 ريال و لغو كارت بازرگاني بمدت يكسال. ب (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - توليدكنندگان مرتبه ي اول- اخطار و جريمه نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال. مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از 165/000/000 تا 660/000/000 ريال. مرتبه ي سوم- جريمه نقدي تا 1/650/000/000 ريال.
ماده ۳۹
متصديان و مسوولين كارخانجات و كارگاهها و مراكز تهيه و توزيع مواد خوردني، آشاميدني، آرايشي، بهداشتي، اماكن عمومي، مراكز بهداشتي درماني، مراكز آموزشي و پرورشي، محلهاي نگهداري و پرورش دام و طيور و كشتارگاهها ملزم به رعايت ضوابط و مقررات بهداشت محيطي در محل فعاليت خود مي باشند. متخلفين از مفاد اين ماده به ازاي هر مورد نقص بهداشتي، به مجازاتهاي زير محكوم مي شوند: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- جريمه نقدي از مبلغ 230/000 تا 10/000/000 ريال. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي از مبلغ 500/000 تا 16/500/000 ريال. 3 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي سوم- جريمه نقدي از مبلغ 660/000 تا 33/000/000 ريال. 4 - مرتبه ي چهارم- علاوه بر مجازات مرتبه ي سوم، زندان از يك تا شش ماه.
تبصره
در صورت عدم رفع نقائص بهداشتي در پايان مهلت مقرر، يا لغو پروانه ي كسب متصدي و يا مسوولين، محل تعطيل خواهد شد و ادامه ي كار منوط به اخذ پروانه ي جديد و رفع نقص مي باشد.
ماده ۴۰
در كليه ي مراحل مربوط به مواد اين قانون در صورتي كه تخلف در بخش غيرخصوصي انجام گرفته باشد، حسب مورد مقام مجاز دستوردهنده و يا مباشر و يا هر دو متخلف محسوب و به مجازاتهاي زير محكوم مي گردند: 1 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي اول- اخطار كتبي و جريمه نقدي تا مبلغ 165/000/000 ريال. 2 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) - مرتبه ي دوم- جريمه نقدي تا مبلغ 825/000/000 ريال. 3 - مرتبه ي سوم- تعليق از خدمت بمدت سه تا ششماه. 4 - مرتبه ي چهارم - زندان از يك تا ششماه.
فصل چهارم
ساير مقررات:
ماده ۴۱
گزارش تخلفات مندرج در اين قانون به وسيله ي ناظرين و بازرسين ويژه اي كه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و يا مديران عامل سازمانهاي منطقه اي بهداشت، درمان تعيين مي شوند، تهيه مي گردد.
ماده ۴۲
كليه ي گزارشات تخلفات مندرج در اين قانون بايد به تأييد ناظرين و بازرسين ويژه برسد.
ماده ۴۳
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است بطور منظم اسامي كالاهاي مجاز و غيرمجاز (خوردني، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي) را جهت اطلاع عموم بنحو مقتضي اعلام نمايد.
ماده ۴۴
اعمال تعزيرات حكومتي موضوع اين قانون مانع اجراي مجازات هاي قانوني ديگر نخواهد بود. در جلسه ي مورخ ۲۳ /۱۲ /۱۳۶۷ مجمع تشخيص مصلحت به تصويب رسيد. رئيس مجمع تشخيص مصلحت – سيدعلي خامنه اي