قانون مربوط بقرارداد حمايت اموال فرهنگي هنگام جنك[جنگ] مصوب 1337,12,03 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
قرارداد حمايت اموال فرهنگي هنگام جنگ مشتمل بر چهل ماده و يك آئيننامه اجرائي و يك پروتكل و سه قطع نامه كه 14 مه 1954 از طرف نماينده تامالاختيار ايران در لاهه بامضاء رسيده تصويب ميشود. قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه يكشنبه سوم اسفند ماه يكهزار و سيصد و سي و هفت بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت قانون بالا در جلسه 1337.2.20 به تصويب مجلس سنا رسيده است قرارداد حمايت اموال فرهنگي هنگام جنك[جنگ] كنفرانسي كه از طرف سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد بمنظور تهيه و تصويب قرارداد حمايت اموال فرهنگي در صورت وقوع جنك[جنگ]و آئين نامهاجرائي آن قرارداد و پروتكل مربوط بقرارداد حمايت اموال فرهنگي در صورت وقوع جنك[جنگ]دعوت شده بود بنا بدعوت دولت هلند از 21 آوريل تا 14 مه1954 در لاهه تشكيل يافته و اساس طرح هائي كه از طرف سازمان تربيتي وعلمي وفرهنگي ملل متحد تنظيم شده بود مورد شور قرارداد و متنهاي زير از طرف كنفرانس مزبور مورد توجه واقع گرديد قرارداد لاهه براي حمايت اموال فرهنگي در صورت وقوع جنك[جنگ]و آئيننامه اجرائي آن -پروتكل براي حمايت اموال فرهنكي[فرهنگي] در صورت وقوع جنك[جنگ]. قرارداد و آئيننامه و پروتكل مذكور كه متنهاي آنها بزبان انگليسي و اسپانيولي و فرانسه و روسي تهيه شده و منضم بآن سند ميباشد سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد متنهاي مزبور را بزبانهاي رسمي ديگر كنفرانس عمومي خود نيز ترجمه خواهد نمود. بعلاوه اينكنفرانس سه قطع نامه ديگر نيز تصويب كرده است كه همچنين منضم باين سند ميباشد بناء عليهذا امضاءكنندگان زير كه از طرف دولتهاي خود رسماً مجاز بودهاند اين سند نهائي را امضاء كردند در لاهه در تاريخ 14 مه 1954 بزبانهاي انگليسي و اسپانيولي و فرانسه و روسي تنظيم گرديده كه اصل آن اسناد و ضمائم آن در سازمان تربيتي وعلمي و فرهنكي[فرهنگي] ملل متحد ضبط و توديع ميشود طرف هاي معظم متعاهد با توجه باينكه اموال فرهنكي[فرهنگي] در جريان جنگهاي اخير شديداً لطمه ديده و در اثر توسعه وسايل فني جنگي بيش از پيش مورد تهديد تخريب واقع ميباشد با علم باينكه تمام اقوام در فرهنك[فرهنگ] جهاني سهيمند و لطمه باموال فرهنكي[فرهنگي] هر قوم بمنزله لطمه باموال فرهنك[فرهنگ] كليه بشر ميباشد با توجه باينكه حفظ اموال فرهنگي براي كليه اقوام جهان اهميت بسيار دارد و لازمست اموال مزبور مورد حمايت بينالمللي واقع گردد به پيروي از اصول حمايت اموال فرهنگي در صورت وقوع جنك[جنگ]كه در قراردادهاي لاهه مورخ 1899 و 1907 و در پيمان واشنگتن مورخ 15 آوريل1935 مقرر گرديده است با توجه باينكه حمايت اين اموال وقتي مؤثر خواهد بود كه در زمان صلح اقداماتي براي تأمين آنچه از نظر ملي و چه از نظر بينالمللي بعمل آيد با تصميم باخذ كليه تدابير ممكنه براي حمايت اموال فرهنكي[فرهنگي] مواد ذيل را مقرر ميدارند:
فصل 1
مقررات عمومي مربوط بحمايت
ماده 1
تعريف اموال فرهنگي. در اين قرارداد اموال زير قطع نظر از منشاء و مالك آن ها اموال فرهنگي محسوب ميگردد. الف - اموال منقول و غير منقولي كه براي فرهنك ملل داراي اهميت زيادي ميباشد از قبيل آثار معماري . هنري يا تاريخي . مذهبي يا غير مذهبي . مناظر باستاني. مجموع ساختمانهائي كه از اين حيث داراي ارزش تاريخي يا هنري ميباشد. آثار هنري و نسخ خطي و كتب و ساير اشياء كه داراي ارزشهنري تاريخي يا باستانشناسي باشد و همچنين مجموعههاي علمي و مجموعههاي مهم كتب و اسناد و نمونههاي تقليدي (Reproduction) اموالمذكور در فوق
ب
بناهائي كه منظور اصلي و واقعي از آن ها حفاظت و نمايش اموال منقول فرهنگي مذكوره در بند (الف) ميباشد مانند موزهها - كتابخانههاي بزرك[بزرگ] بايگاني ها و همچنين پناهگاههائي كه در صورت وقوع جنك[جنگ]اموال منقول فرهنگي مذكوره در بند (الف) در آنجا نگاهداري ميشود.
ج
مراكزي كه در آنجا تعداد قابل توجهي اموال فرهنگي مشروحه در بند (الف و (ب) وجود دارد و مراكز آثار تاريخي گفته ميشود.
ماده 2
حمايت اموال فرهنگي. بموجب مفاد اين قرارداد حفاظت اموال فرهنگي شامل حمايت و محترم شمردن اموال مزبور ميباشد.
ماده 3
حفاظت اموال فرهنگي طرف هاي معظم متعاهد تعهد مينمايند كه هنگام صلح وسائل حفاظت اموال فرهنگي واقعه در سرزمين خود را در مقابل نتايج متصوره از جنك[جنگ] بااقداماتي كه بنظرشان مناسب باشد فراهم سازند.
ماده 4
محترم شمردن اموال فرهنگي. طرف هاي معظم متعاهد تعهد مينمايند اموال فرهنگي را چه در سرزمين خود و چه در سرزمين يكي از طرف هاي معظم متعاهد محترم شمرده استفاده ازاموال مزبور و از وسايل محافظت آن ها و از مناطق مجاور آن ها را بنحوي كه در صورت وقوع جنك[جنگ]موجب تخريب آنها يا آسيب بآنها باشد ممنوعساخته و از هر عمل خصمانهاي در باب آنها خودداري نمايند.
2
تخلف از تعهد مذكور در بند (الف) اين ماده جايز نخواهد بود مگر در مواردي كه الزامات نظامي اجباراً چنين تخلفي را ايجاب نمايد.
3
طرف هاي معظم متعاهد بعلاوه تعهد مينمايند كه هر گونه عمل دزدي و چپاول و دستبرد باموال فرهنگي را جلوگيري نموده- ممنوع و عندالزوم متوقف سازند و نگذارند بهيچوجه نسبت بآن ها اقدامات تخريبي بعمل آيد و از مصادره اموال فرهنگي منقول واقعه در خاك طرف متعاهد معظم خودداري نمايند.
4
هر گونه اعمال انتقامي بر عليه اموال فرهنگي را ممنوع ميسازند.
5
يكي از طرفهاي متعاهد نميتواند باستناد اين كه طرف ديگر تعهدات مربوط به محافظت مذكوره در ماده 3 را مراعات ننموده است خود را ازالزاماتي كه اين ماده ايجاب مينمايد آزاد بداند.
ماده 5
اشغال
1
طرف هاي معظم متعاهد كه كليه يا قسمتي از سرزمين طرف متعاهد ديگر را اشغال مينمايند بايد در حدود امكان مساعي مقامات ملي صالحه كشوراشغال شده را براي حفاظت و نگاهداري اموال فرهنكي[فرهنگي] تأمين كنند.
2
چنانچه اقدام فوري براي حفاظت اموال فرهنگي واقعه در سرزمين اشغال شده كه در نتيجه عمليات جنگي آسيب ديده لازم گردد و مقامات ملي صالحه نتوانند بدان بپردازند دولت اشغالكننده در حدود امكان لازمترين اقدامات حفاظتي را با همكاري نزديك مقامات مزبور بعمل خواهد آورد
3
هر يك از طرف هاي معظم متعاهد كه افراد يك نهضت مقاومت Resistamce]Resistance[ آنرا حكومت قانوني ميشناسند توجه افراد مزبور را حتيالامكان نسبت بلزوم مراعات مقررات اين قرارد[قرارداد] در قسمت مربوط بمحترم شمردن اموال فرهنگي جلب خواهند نمود.
ماده 6
علامتگذاري اموال فرهنگي طبق مقررات ماده 16 اموال فرهنگي را ميتوان بعلائم مخصوص مجهز نمود تا تشخيص آنها تسهيل گردد
ماده 7
اقدامات از نظر نظامي.
1
طرف هاي معظم متعاهد تعهد مينمايند از زمان صلح در مقررات و دستوراتي كه جهت سربازان خود تنظيم مينمايند ترتيبات خاصي براي مراعات اين قرارداد منظور دارند و هم در زمان صلح نزد افراد نيروي انتظامي خود روح احترام نسبت بفرهنك[بفرهنگ] و اموال فرهنگي همه ملل را بپرورانند
2
و نيز تعهد مينمايند از زمان صلح در نيروي نظامي خود ادارات يا افراد متخصصي تهيه نمايند كه ماموريت آنها مراقبت در احترام اموال فرهنگيبوده و با مقامات كشوري مأمور محافظت اموال مزبور همكاري كنند.
فصل دوم
حفاظت مخصوص
ماده 8
اعضاء حمايت مخصوص.
1
تعداد محدودي پناهگاه را كه براي حفاظت اموال فرهنگي منقول در صورت وقوع جنك[جنگ]در نظر گرفته شده و همچنين مراكز آثار تاريخي و سايراموال فرهنگي غير منقول را كه داراي اهميت زيادي باشد ميتوان تحت حمايت مخصوص قرار داد مشروط بر اينكه: الف - با مراكز صنعتي يا با هر هدف نظامي مهم كه نقطه حساس باشد مانند فرودگاه - ايستگاه راديو - مؤسساتي كه براي دفاع ملي كار ميكنند بندر- ايستگاه نسبتا مهم راهآهن با راههاي مهم ارتباطي بحد كافي فاصله داشته باشد
ب
بمنظور نظامي مورد استفاده قرار نگيرد.
2
پناهگاه براي محافظت اموال منقول فرهنگي نيز ميتواند هر كجا واقع شده باشد تحت حمايت مخصوص قرار گيرد مشروط بر اينكه طوري ساخته شده باشد كه بر حسب احتمال بمباران نتواند بآن لطمهاي وارد نمايد
3
يك مركز آثار تاريخي كه براي نقل و انتقال افراد و ذخاير نظامي حتي بعنوان ترانزيت بكار برده شود در حكم مركزيست كه بمنظورهاي نظامي مورد استفاده قرار گرفته و همچنين است هنگامي كه در آن عملياتي انجام ميشود كه رابطه مستقيم با اقدامات نظامي داشته باشد و محل اقامت افراد نظامي يا توليد مصالح جنگي قرار گيرد
4
مراقبت يكي از اموال فرهنگي مذكور در بند(1) از طرف نگهبانانيكه براي اين امر ملبس بلباس مخصوص نگهباني هستند يا حضور نيروي پليس كه بر حسب عادت مامور انتظام عمومي است در مجاورت آن مال فرهنگي منظور نظامي محسوب نمي گردد.
5
چنانچه يكي از اموال فرهنگي مذكور در بند (1) اين ماده در نزديكي يك هدف نظامي مهم بمفهوم اين بند واقع باشد ميتواند تحت حمايت مخصوص قرار گيرد مشروط بر اينكه طرف معظم متعاهدي كه چنين تقاضائي را مينمايد متعهد گردد كه در صورت وقوع جنك[جنگ]از هدف مزبور هيچگونه استفاده نظامي نكند و بخصوص اگر بندر يا ايستگاه راهآهن يا فرودگاه باشد هر گونه رفت و آمد را از آنجا منحرف سازد در اين صورت بايدانحراف در زمان صلح بعمل آيد.
6
حمايت مخصوص از اموال فرهنگي در زمان صلح به وسيله ثبت آنها در دفتر بينالمللي حمايت فرهنگي بعمل ميآيد اين ثبت فقط طبق مفاد اين قرارداد و تحت شرايطي كه براي اجراي آن در اين موافقت نامه پيشبيني شده انجام ميگيرد.
ماده 9
مصونيت اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص. اطراف معظم متعاهد تعهد مينمايند كه مصونيت اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص را بمحض ثبت آن ها در دفتر بينالمللي با خودداري از هرگونه خصومت نسبت به آنها محترم شمارند و از بكار بردن اموال مزبور و حوالي آنها (غير از مواردي كه در بند 5 ماده 8 پيشبيني شده) بمنظورنظامي خودداري نمايند.
ماده 10
علامتگذاري و بازرسي. اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص بايد در زمان جنك[جنگ]داراي علائم مشخص در ماده 16 بوده و همانطور كه در آئيننامه اجرائي پيشبيني شده)براي بازرسي بينالمللي آزاد باشد.
ماده 11
سلب مصونيت.
1
چنانكه يكي از اطراف معظم متعاهد نسبت بيكي از اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص از تعهداتي كه طبق ماده 9 تخلف نمايد طرفمقابل تا زماني كه اين تخلف ادامه دارد از تعهدي كه نسبت بمصونيت اموال مزبور نموده آزاد خواهد بود معهذا هر وقت ميسر گردد اخطار خواهد كرد كه در مهلت معقولي بآن تخلف خاتمه داده شود.
2
در خارج از موردي كه در بند (1) پيشبيني شده مصونيت يك مال فرهنگي تحت حمايت مخصوص نميتواند سلب گردد مگر در موارد استثنائي الزامات نظامي غير قابل احتراز و منحصراً تا موقعي كه الزام وجود دارد. اين الزام فقط از طرف شخصي ميتواند تشخيص داده شود كه رئيس تشكيلاتي بالاتر يا لااقل برابر با يك لشگر باشد. در كليه مواردي كه اوضاع اجازه دهد تصميم سلب مصونيت قبلا در مدت كافي بطرف ابلاغ ميگردد.
3
طرفي كه مصونيت را سلب مينمايد بايد در كمترين مدت ممكن كتباً با ذكر علل كميسر كل اموال فرهنگي را كه در آئيننامه اجرائي پيشبيني شده مستحضر سازد.
فصل سوم
حمل و نقل اموال فرهنگي
ماده 12
حمل و نقل تحت حمايت مخصوص
1
حمل و نقلي كه منحصراً مخصوص اموال فرهنگي چه در داخل كشور و چه مقصد سرزمين ديگري باشد ممكن است طبق تقاضاي طرف معظم متعاهد ذينفع تحت حمايت مخصوص و شرايط پيشبيني شده در آئيننامه اجرائي بعمل آيد
2
حمل و نقل تحت حمايت مخصوص با مراقبتي كه جنبه بينالمللي دارد و در آئيننامه اجرائي پيشبيني شده و با علامت مشخصي كه در ماده 16تعيين گرديده بعمل خواهد آمد
3
طرف هاي معظم متعاهد از هر گونه عمل خصمانه نسبت بخمل[بحمل] اموال تحت حمايت مخصوص خودداري خواهند نمود
ماده 13
حمل و نقل در موارد فوري
1
چنانچه يكي از اطراف معظم متعاهد تشخيص دهد امنيت بعضي از اموال فرهنگي اقتضا ميكند كه آنها را بجاي ديگري منتقل سازد و اينعمل بقسمي فوريت داشته باشد كه طرز عمل پيشبيني شده در ماده 12 را نتواند بخصوص در آغاز جنك [جنگ]مراعات نمايد در آنصورت حمل و نقل ممكن است بعلامت مشخص مذكور در -ماده 12 مجهز گردد مگر در مواردي كه طبق مفاد ماده 12 تقاضاي مصونيت گرديده و رد شده باشد جريان حمل و نقل بايد در حدود امكان باطلاع طرف هاي متخاصم برسد. حمل و نقل بطرف سرزمين كشور ديگر چنانچه صريحاً مصونيت داده نشده باشد نميتواند بهيچوجه مجهز بعلامت مشخصه باشد
2
اطراف معظم متعاهد در حدود ممكنه احتياطات لازمه را بعمل خواهند آورد تا حمل و نقلي كه در بند اول اين ماده پيش بيني شده و مجهزبعلامت مشخص است از عمليات خصمانهاي عليه آنها محفوظ بماند
ماده 14
مصونيت در موارد توقيف و تصرف غنيمت
1
در مقابل توقيف و تصرف و غنيمت اموال زير مصونيت دارند الف - اموال فرهنگي كه از حمايت پيشبيني شده در ماده 12 و همچنين ماده 13 بهرهمند است
ب
وسايل حمل و نقل كه منحصراً مخصوص انتقال اموال مزبور باشد
2
اين ماده بهيچوجه حق بازديد و بازرسي را محدود نميسازد
فصل چهارم . كارمندان
فصل چهارم . كارمندان
ماده 15
متصديان كساني كه مأمور حمايت اموال فرهنگي هستند بايد در حدوديكه با مقتضيات امنيت مطابقت نمايد بنفع اموال مزبور مورد احترام واقع گردند و چنانچه در دست طرف مقابل گرفتار شوند و اموالي كه موظف بحمايت آنها هستند نيز بدست طرف مقابل افتد بايد بتوانند بانجام وظيفه خود ادامهدهند
فصل پنجم
علامت مشخص
ماده 16
علامت قرارداد
1
علامت مشخصه قرارداد عبارت است از يك لوحه (ECU) كه پائين آن نوكدار بوده صفحه آن داراي دو رنك[رنگ] آبي و سفيد است (يك مربع آبي كه يك زاويه آن در نوك لوحه قرار گرفته و يك مثلث آبي بالاي مربع مزبور اين دو شكل در هر طرف تشكيل يك مثلث سفيد ميدهند)
2
اين علامت يا منفرداً بكار ميرود و يا سه مرتبه بشكل مثلث (يك علامت در پائين) طبق شرايط مذكوره در ماده 17 تكرار ميشود
ماده 17
مورد استعمال علامت
1
علامت مخصوص كه سه مرتبه تكرار ميشود فقط در موارد زير استعمال ميگردد الف - اموال فرهنگي غير منقول تحت حمايت مخصوص
ب
حمل اموال فرهنكي[فرهنگي] تحت شرايطي كه در ماده 12 و 13 پيشبيني شده است
ج
پناهگاههائي كه تحت شرايط مذكوره در آئيننامه اجرائي تدارك ميشود.
2
علامت مشخصه بصورت منفرد فقط در موارد زير استعمال ميشود. الف - براي اموال فرهنگي كه تحت حمايت مخصوص نيست
ب
براي اشخاصي كه طبق مقررات اجرائي مأمور بازرسي هستند.
ج
براي كساني كه مأمور حمايت اموال فرهنگي هستند د - در مورد برك[برگ] هاي هويتي كه در آئيننامه اجرائي پيشبيني شده است.
3
در صورت وقوع جنك[جنگ]استعمال علامت مشخصه جز در مواردي كه بندهاي بالاي اينماده ذكر گرديده همچنين استعمال علامتي شبيه بعلامت مشخصه بهر منظور ممنوع ميباشد
4
علامت مشخصه را نميتوان روي اموال فرهنگي غير قابل منقول نصب نمود مگر اينكه در عين حال پروانهاي كه بوسيله مقامات صالحه طرف معظم متعاهد امضاء و تاريخ گذارده شده نيز در كنار آن نصب گردد
فصل ششم
حدود اعمال قرارداد
ماده 18
اعمال قرارداد
1
علاوه بر مقرراتي كه بايد از زمان صلح معتبر باشد هنگاميكه جنگي اعلام شود يا هر برخورد مسلحانه ديگري بين دو يا چند طرف معظم متعاهد واقع گردد حتي اگر حالت جنك[جنگ]بين يك يا چند طرف رسماً شناخته نشده باشد قرارداد حاضر قابل اعمال خواهد بود
2
قرارداد هنگام اشغال تمام يا قسمتي از سرزمين يكي از طرف هاي معظم متعاهد نيز قابل اعمال خواهد بود حتي اگر اشغال مزبور بدون مقاومتنظامي بعمل آمده باشد
3
چنانچه يكي از دول متخاصم عضو اين قرارداد - نباشد معذلك دولي كه عضويت دارند در روابط بين خود متعهد باين قرارداد خواهند بود. بعلاوه چنانچه دولت غير عضو اظهار دارد كه مقررات قرارداد را ميپذيرد تا زماني كه آنها را مورد اجرا قرار ميدهد سايرين نيز نسبت بآن متعهد خواهند بود.
ماده 19
جنگهائي كه جنبه بينالمللي ندارد
1
در صورت وقوع جنگي كه جنبه بينالمللي ندارد و در سرزمين يكي از طرف هاي معظم متعاهد واقع ميشود هر يك از طرفين منازعه مكلف است مقررات اين قرارداد را لااقل در قسمتي كه مربوط باحترام نسبت باموال فرهنگي ميباشد اعمال نمايد
2
متخاصمين سعي خواهند نمود از طريق موافقت هاي مخصوص تمام يا قسمتي از مقررات ديگر اين قرارداد نيز بموقع اجرا بگذارند
3
سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ميتواند وسايل خود را در اختيار متخاصمين بگذارد
4
اجراي مقرراتي كه در بالا ذكر گرديده در وضع حقوقي متخاصمين تأثيري نخواهد داشت
فصل هفتم
اجراء قرارداد
ماده 20
آئيننامه اجرائي: نحوه اجراي اين قرارداد در آئيننامه اجرائي كه جزء لاينفك آن بشمار ميرود تعيين گرديده است.
ماده 21
دول حامي: اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آن با كمك دول حامي كه مأمور حفاظت منافع طرف هاي متخاصم هستند بمورد اجراء گذاشته ميشود.
ماده 22
طريق مصالحه.
1
دول حامي در هر مورد كه بنفع اموال فرهنگي مفيد بدانند بخصوص اگر راجع به اجراء با[يا] تفسير مفاد اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آن اختلافي بين طرف هاي متخاصم وجود داشته باشد به آنها كمك و همراهي خواهند كرد. 2 - بدين منظور هر يك از دول حامي ميتواند بدعوت يكي از طرف هاي متخاصم يا بدعوت مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد يا باختيار خود بطرف هاي متخاصم پيشنهاد نمايد كه مجمعي مركب از نمايندگانشان بخصوص مقاماتي كه مأمور حفاظت اموال فرهنگي ميباشند لديالاقتضاء در سرزمين بيطرف مناسبي تشكيل دهند. طرف هاي متخاصم موظفند بپيشنهاد راجع بتشكيل مجمع ترتيب اثر دهند. دول حامي شخصيتي از يكي از دول بيطرف با شخصيتي كه از طرف مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد معرفي شده باشد بطرف هاي متخاصم پيشنهاد مينمايد تا پس از قبول امر از طرف متخاصمين بسمت رياست در اين مجمع شركت نمايد.
ماده 23
كمك سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد Unesco](Umesco)
1
طرف هاي معظم متعاهد ميتوانند بمنظور تأسيس سازمانهاي حمايت اموال فرهنگي يا براي هر موضوعي كه مربوط به اجراي اين قرارداد وآئيننامه اجرائي آن باشد از كمك فني سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد استمداد جويند. يونسكو در حدود برنامه و امكانات خود اين كمك را خواهد نمود.
2
سازمان مجاز خواهد بود به ابتكار خود در اين خصوص بطرف هاي معظم متعاهد پيشنهادهائي بدهد.
ماده 24
موافقتهاي مخصوص:
1
طرف هاي معظم متعاهد راجع بهر مسئلهاي كه حل جداگانه آنرا صلاح بدانند ميتوانند به انعقاد موافقت نامههاي مخصوص مبادرت نمايند.
2
هيچگونه موافقت مخصوص نميتواند از حمايتي كه اين قرارداد براي اموال فرهنگي و كارمندان مربوط به آن تعيين نموده است بكاهد.
ماده 25
انتشار قرارداد: طرف هاي معظم متعاهد تعهد مينمايند هنگام صلح و هنگام جنك[جنگ]متن اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آنرا تا سر حد امكان در ممالك خود منتشر سازند و بخصوص متعهد ميگردند آنرا در برنامههاي تعليمات نظامي و حتيالمقدور كشوري وارد نمايند بنحوي كه كليه ساكنين مخصوصاً نيروي نظامي ومأمورين حفظ اموال فرهنگي اصول آنرا بدانند.
ماده 26
ترجمه و گزارش: طرف هاي معظم متعاهد ترجمه رسمي اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آنرا بوسيله مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد براي يكديگرخواهند فرستاد.
2
بعلاوه لااقل هر 4 سال يكمرتبه گزارشي حاوي اطلاعاتي مناسب بنظر آنان برسد و راجع باشد به اقداماتي كه بعمل آوردهاند و يا ازطرف ادارات آنها براي اعمال اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آن تهيه و يا در نظر گرفته شده است بمدير كل يونسكو خواهند داد.
ماده 27
جلسات.
1
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ميتواند با تصويب شوراي اجرائي يونسكو نمايندگان طرف هاي معظم متعاهد را براي تشكيل جلسه دعوت نمايد و نيز موظف است در صورتي كه لااقل يكپنجم از طرف هاي معظم متعاهد تقاضا نمايند باين دعوت اقدام كند.
2
بدون آنكه بوظايف ديگر مجمع كه از لحاظ اين قرارداد و مقررات اجرائي آن بدان محول شده است لطمهاي وارد آيد مجمع مأمور خواهد بود مسائل مربوط به اجراي اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آنرا مورد مطالعه قرار داده و در آن باب توصيههائي نمايد.
3
بعلاوه مجمع ميتواند چنانچه اكثريت نمايندگان طرف هاي معظم متعاهد حضور داشته باشند طبق مفاد ماده 39 اقدام بتجديد نظر در قرارداد وآئيننامه اجرائي آن بنمايد.
ماده 28
ضمانت اجراء. طرف هاي معظم متعاهد تعهد مينمايند در حدود قوانين جزائي خود تدابير لازمه اتخاذ نمايند تا اشخاصي كه نسبت به اين قرارداد تخلف نموده يا دستورارتكاب بتخلف دادهاند قطع نظر از تابعيت آنها مورد تعقيب و تنبيه جزائي يا انتظامي قرار گيرند. مقررات نهائي
ماده 29
زبان.
1
اين قرارداد بزبانهاي انگليسي - اسپانيولي - فرانسه و روسي تنظيم گرديده است و هر 4 متن متساوياً معتبر ميباشد.
2
سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ترجمه هائي نيز بزبانهاي رسمي ديگر كنفرانس عمومي تهيه خواهد نمود.
ماده 30
امضاء اين قرارداد مورخ بتاريخ 14 مه 1954 ميباشد و تا 31 دسامبر 1954 براي امضاء كليه دولي كه در كنفرانس 21 آوريل الي 14 مه 1954 لاهه دعوت شده بودند باز خواهد بود. ماده 31 تصويب. 1- اين قرارداد طبق مقررات قانون اساسي هر يك از دول امضاءكننده بتصويب خواهد رسيد
2
اسناد مصوب بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم خواهد گرديد.
ماده 32
الحاق. اين قرارداد از روزيكه معتبر ميگردد براي الحاق كليه دولي كه در ماده 30 اشاره شده است و آنرا امضاء نكردهاند و همچنين دولي كه از طرف شوراي اجرائي سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد براي الحاق بآن دعوت شدند باز خواهد بود. الحاق با تسليم سند مربوط بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد انجام ميگيرد.
ماده 33
قوت قانوني:
1
اين قرارداد سه ماه پس از تسليم پنج سند مصوب آن قوت قانوني خواهد يافت
2
بعداً نيز قرارداد براي هر يك از اطراف معظم متعاهد سه ماه پس از تسليم سند مصوب يا سند حاكي از الحاق قابل اجرا خواهد بود.
3
موارد پيشبيني شده در مواد 18 و 19 باسناد مصوبه با سند الحاقي كه اطراف متخاصم قبل يا بعد از شروع جنك[جنگ]يا اشغال تسليم نموده باشنداثر فوري خواهد داد. در اين موارد مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد باسرع طرق مراتب پيشبيني شده در ماده 38 را ابلاغ خواهد نمود.
ماده 34
اعمال واقعي قرارداد.
1
دول طرف هاي قرارداد از هنگام قابل اجراء بودن آن هر يك بسهم خود كليه اقدامات لازم را بعمل خواهند آورد در پايان مدت شش ماه قرارداد بمورد اجراي واقعي گذاشته شود.
2
ابتداي مدت شش ماه براي دولي كه بعد از قابل اجراء بودن قرارداد اسناد مصوب يا حاكي از الحاق خود را تسليم نمايند از تاريخ تسليم خواهد بود
ماده 35
توسعه سرزمين هاي مشمول قرارداد: هر يك از طرف هاي معظم متعاهد ميتواند هنگام تصويب يا الحاق يا بعداً در هر موقع ديگر بوسيله يادداشتي خطاب بمدير كل سازمان تربيتي وعلمي و فرهنگي ملل متحد اعلام دارد كه اين قرارداد شامل كليه يا يكي از سرزمين هائي خواهد بود كه طرف مزبور روابط بينالمللي آن را عهدهدارميباشد. اين يادداشت سه ماه پس از وصول داراي اثر خواهد بود.
ماده 36
ربط با قراردادهاي قبلي:
1
در روابط بين دولي كه بوسيله قراردادهاي لاهه راجع بقوانين و رسوم جنك[جنگ]زميني (IV) و بمباران بوسيله نيروهاي دريائي در زمان جنك[جنگ] (IX). (خواه قرارداد 29 ژوئيه 1899 و خواه قرارداد 18 اكتبر 1907) نسبت بيكديگر تعهداتي دارند و اطراف اين قرارداد نيز ميباشند اين قرارداد مكملقرارداد(IX) و آئيننامه پيوست قرارداد (IV) ميباشد و علامت مشروحه در ماده 16 نسبت به مواردي كه اين قرارداد و آئيننامه اجرائي آن براياستعمال آن علامت مشخص نموده اند جانشين علامت مشروحه در ماده 5 قرارداد (XI) مذكور خواهد بود.
2
در روابط بين دولي كه بوسيله پيمان واشنگتن مورخ 15 آوريل 1935 براي حفاظت مؤسسات هنري و علمي و آثار تاريخي (پيمان زويخ)نسبت بيكديگر تعهداتي دارند و اطراف اين قرارداد نيز ميباشند اين قرارداد پيمان زوريخ را تكميل نموده و بجاي پرچم مخصوص مشروحه درماده 3 پيمان مذكور علامت مشروحه در ماده 16 اين قرارداد در مواردي كه اين قرارداد و آئيننامه اجرائي استعمال آنرا مشخص نموده بكار ميرود.
ماده 37
فسخ: 1- هر يك از طرف هاي معظم متعاهدا ميتواند بنام خود و سرزمينهائي كه روابط خارجي آنها را عهدهدار است قرارداد را فسخ نمايد.
2
فسخ بوسيلة سند كتبي كه به مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم ميگردد اعلام ميشود.
3
- فسخ يكسال پس از وصول سند مبني بر اعلام آن عملي ميشود معالوصف چنانچه در انقضاي يكسال مهلت فسخ طرف فسخ كننده ملزم بورود جنك[جنگ]شود اثر فسخ تا خاتمه مخاصمات يا در هر حال تا زمانيكه عمليات اعاده اموال فرهنگي بمبدء خود خاتمه نيافته است معلق خواهد ماند.
ماده 38
ابلاغ: مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد دول منظور در مواد 30 و 32 و همچنين سازمان ملل متحد را از دريافت كليه اسناد مصوبه والحاقي با پذيرش مذكور در مواد 31 و 32 و 39 و اعلاميه ابلاغ و فسخ كه مواد 35 و 37 و 39 ذكر گرديده مطلع خواهد ساخت.
ماده 39
تجديد نظر در قرارداد و آئيننامه اجرائي آن
1
هر يك از طرف هاي معظم متعاهد ميتواند پيشنهاد نمايد در قرارداد و آئيننامه اجرائي آن اصلاحاتي بعمل آيد. كليه پيشنهادهاي اصلاحي كه بدينطريق داده ميشود مستقيماً بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم خواهد گرديد كه او نيز متن آنرا بكليه طرف هاي معظم متعاهد ابلاغ و در عين حال درخواست خواهد نمود كه در ظرف چهار ماه اطلاعات زير را ارسال دارند. الف - آيا مايلند براي مطالعه پيشنهاد اصلاح كنفرانس تشكيل گردد.
ب
يا عقيده دارند بايد پيشنهاد اصلاح بدون تشكيل كنفرانس پذيرفته شود.
ج
يا عقيده دارند پيشنهاد اصلاح بدون تشكيل كنفرانس رد شود.
2
مدير كل پاسخ هاي واصله را بمنظور اجراي مفاد بند اول اين ماده بكليه طرف هاي معظم متعاهد ابلاغ خواهد نمود.
3
چنانچه كليه طرف هاي معظم متعاهد كه نظر خود را طبق مفاد بند (ب) اين ماده در موعد مقرر به مدير كل اعلام داشته اند اطلاع دهند كه موافقند اصلاح بدون تشكيل كنفرانس پذيرفته شود تصميم آنان از طرف مدير كل طبق مفاد ماده 38 اعلام خواهد گرديد. اصلاح 90 روز پس از تاريخ اعلام مزبور براي كليه طرف هاي معظم متعاهد مؤثر خواهد گرديد.
4
چنانچه بيش از يك ثلث از طرف هاي معظم متعاهد تقاضا نمايند مدير كل كنفرانسي بمنظور مطالعه اصلاح پيشنهاد شده تشكيل خواهد داد.
5
اصلاحاتي كه در مورد قرارداد يا آئيننامه اجرائي آن بر طبق طرز عمل پيشبيني شده در بند بالا پيشنهاد شود معتبر نخواهد بود مگر پس از تصويب باتفاق آراء طرف هاي معظم متعاهد حاضر در كنفرانس و پذيرش از طرف هر يك از طرف هاي معظم متعاهد.
6
پذيرش اصلاحات قرارداد يا آئيننامه اجرائي آن كه در كنفرانس مذكور در بندهاي 4 و 5 تصويب شده باشد از طريق تسليم سند رسمي بمدير كلسازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد بعمل خواهد آمد.
7
پس از اعتبار يافتن اصلاحات اين قرارداد يا آئيننامه اجرائي آن فقط متن قرارداد يا آئيننامه اجرائي آن كه باين طريق اصلاح شده باشد براي تصويب يا الحاق مفتوح خواهد بود.
ماده 40
ثبت طبق ماده 102 منشور ملل متحد اين قرارداد پس از تقاضاي مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد در دبيرخانه سازمان ملل متحد بهثبت خواهد رسيد بناء عليهذا امضاءكنندگان تامالاختيار ذيل اين قرارداد را امضاء نمودند. لاهه بتاريخ 14 مه 1954 اين قرارداد فقط در يك نسخه تنظيم گرديده كه به بايگاني سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم و رونوشت مصدق آن بكليه دول مذكور در مواد 30 و 32 و همچنين بسازمان ملل متحد داده خواهد شد. مقررات اجرائي قرارداد حمايت اموال فرهنگي هنگام جنك[جنگ]
فصل اول بازرسي
فصل اول بازرسي
ماده 1
فهرست بينالمللي اسامي شخصيتها بمحض شروع اعتبار اين قرارداد دبير كل يك فهرست بينالمللي از كليه شخصيتهائي كه از جانب طرفهاي معظم متعاهد شايسته عهده گرفتن شغل كميسر كل اموال فرهنگي معرفي شدهاند تنظيم خواهد نمود. اين فهرست طبق تقاضاي دبير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد و تقاضاي طرفهاي معظم متعاهد متناوباً مورد تجديد نظر قرار خواهد گرفت
ماده 2
سازمان بازرسي همين كه يكي از طرف هاي معظم متعاهد داخل جنگي ميشود كه مشمول ماده 18 قرار داد ميگردد الف - يك نماينده براي اموال فرهنگي واقعه در سرزمين خود تعيين مينمايد چنانچه سرزمين ديگري را در تصرف داشته باشد يك نماينده مخصوص نيز براي اموال فرهنگي واقعه در آن سرزمين در آن ناحيه تعيين خواهد نمود
ب
دولت حامي هر يك از طرفهاي متخاصم كه با اين دولت معظم متعاهد در حال جنك[جنگ]است نمايندگاني نزد دولت اخير طبق مفاد ماده 3 زير تعيينخواهد نمود
ج
طبق مفاد ماده 4 زير يك كميسر كل اموال فرهنگي بطرف معظم متعاهد مزبور معرفي خواهد شد
ماده 3
تعيين نمايندگان دول حامي دولت حامي نمايندگان خود را از بين مامورين سياسي يا كنسولي يا با توافق طرفي كه بايد نمايندگان نزد آن انجام وظيفه نمايد از بين اشخاص ديگري تعيين خواهد نمود
ماده 4
تعيين كميسر كل
1
كميسر كل اموال فرهنگي از فهرست بينالمللي اسامي شخصيتها و و با توافق مشترك دولتي كه بايد نزد آن انجام وظيفه نمايد و دول حاميطرف هاي متخاصم تعيين خواهد گرديد
2
چنانچه طرفها نتوانند در عرض سه هفته پس از شروع مذاكرات توافق حاصل نمايند كه از رئيس ديوان دادگستري بينالمللي تقاضا خواهند نمود كميسر كل را تعيين نمايد كميسر مزبور وقتي شروع بكار خواهد نمود كه رضايت طرفي كه بايد نزد آن انجام وظيفه نمايد جلب گردد
ماده 5
وظائف نمايندگان نمايندگان دول حامي موارد تخلف از قرارداد را معلوم و با رضايت طرفي كه نزد آن انجام وظيفه ميكنند نسبت باوضاع و احوال بازجوئي و در محل بمنظور خاتمه دادن بتخلف اقدام نموده و در صورت لزوم موضوع را بكميسر كل مراجعه ميكنند و مشاراليه را در جريان اقدامات خود ميگذارند
ماده 6
وظائف كميسر كل
1
كميسر كل اموال فرهنگي درباره مسائلي كه باو مراجعه شده و مربوط باجراي قرارداد ميباشد نزد نمايندگان طرفي كه نزد آن انجام وظيفه مينمايد و نمايندگان ذينفع اقدام خواهد نمود
2
در حدود پيشبيني شده در اين مقررات حق اخذ تصميم و انتصاب خواهد داشت
3
با توافق طرفي كه نزد آن انجام وظيفه مينمايد حق خواهد داشت دستور بازجوئي داده و يا خود عمليات بازجوئي را هدايت كند
4
كليه اقداماتي را كه براي اجراي قرارداد مفيد بداند نزد طرفهاي متخاصم دول حامي آنان بعمل خواهد آورد
5
گزارش هاي لازم درباره اجراي قرارداد را تهيه و بطرفهاي ذينفع و دول حامي آنها تسليم نموده و رونوشتي نيز براي مدير كل سازمان تربيتي و علميو فرهنگي ملل متحد كه فقط ميتواند اطلاعات فني آنرا مورد استفاده قرار دهد خواهد فرستاد
6
هنگامي كه دولت حامي وجود نداشته باشد كميسر كل وظائفي را نيز كه طبق مواد 21 و 22 براي دولت حامي تعيين گردديده[گرديده] بعهده خواهد داشت
ماده 7
بازرسان و كارشناسان
1
هر دفعه كه كميسر كل اموال فرهنگي طبق تقاضاي نمايندگان ذينفع يا پس از مشاوه[مشاوره] با آنان لازم بداند براي جلب موافقت طرفي كه نزد آن ماموريت دارد شخصي را بعنوان بازرسي اموال فرهنگي كه مامور انجام وظيفه معيني بد ميباشد معرفي مينمايد. بازرس فقط در مقابل كميسر مسئوليت دارد
2
كميسر كل و نمايندگان بازرسان ميتوانند به كارشناساني مراجعه نمايند كه آنان نيز براي جلب موافقت مذكور در بند پيش معرفي شده باشند
ماده 8
انجام مأموريت بازرسي كميسرهاي كل اموال فرهنگي و نمايندگان دول حامي و بازرسان و كارشناسان نبايد هيچوقت از حدود ماموريت خود تجاوز نمايند. منجمله بايد الزامات امنيت طرف معظم متعاهدي را كه نزد آن ماموريت دارند در نظر بگيرند و در كليه موارد متوجه مقتضيات موقعيت نظامي بنحوي كه طرف معظم متعاهد مزبور باطلاع آنها ميرسانند باشند
ماده 9
قائم مقام دول حامي اگر يكي از طرفهاي متخاصم از اقدامات دولت حامي بهره مند نبوده يا ديگر بهرهمند نباشند از يك كشور بيطرف ممكن است تقاضا شود بمنظورتعيين يك كميسر اموال كل فرهنگي بنحوي كه در ماده 4 بالا پيشبيني شده است وظائف دولت حامي را عهدهدار گردد. كميسر كل كه بدينطريق تعيين ميشود ميتواند در صورت لزوم وظايف نمايندگان دول حامي را كه در اين مقررات مشخص گرديده ببازرسان واگذار نمايد.
ماده 10
هزينه. حقوق و هزينه كميسر كل اموال فرهنگي و بازرسان و كارشناسان بعهده طرفي خواهد بود كه نزد آن انجام وظيفه مينمايد. حقوق و هزينه نمايندگان دول حامي بايد مورد موافقت دول مزبور و دولي كه منافع آنها حفظ ميشود واقع گردد.
فصل دوم
حمايت مخصوص
ماده 11
پناهگاههاي پيشبيني نشده.
1
چنانچه يكي از طرف هاي معظم متعاهد در جريان مخاصمه بعلت وقايع غير مترقبه مجبور شود بدون مقدمه و ناگاه پناهگاهي ترتيب دهد وبخواهد پناهگاه مزبور تحت حمايت مخصوص قرار گيرد بايد فوراً كميسر كل را كه نزد آن بانجام وظيفه مشغول است مطلع سازد.
2
چنانچه كميسر كل عقيده داشته باشد كه موقع و اهميت اموال فرهنگي كه در پناهگاه مزبور قرار داده ميشود چنين اقدامي را ايجاب مينمايد ميتواند بطرف معظم متعاهد اجازه دهد علامت مشخصه مخصوص مذكور در مادة 16 اين قرارداد را در آنجا نصب نمايد و بدون تأخير تصميم خود را باستحضار نمايندگان ذينفع دول حامي خواهد رساند. هر يك از نمايندگان مزبور در مدت 30 روز ميتواند دستور دهد علامت مزبور برداشته شود.
3
بمحض اينكه نمايندگان مزبور موافقت خود را اعلام داشتند يا آنكه مدت سي روز بدون مخالفتي از طرف آنان منقضي گرديد و بعقيده كميسركل پناهكاه[پناهگاه] حائز شرائط مذكور در ماده 8 اين قرارداد بود كميسر نامبرده از مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تقاضا خواهد نمود پناهگاه در دفتر اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص ثبت شود.
ماده 12
دفتر ثبت بينالمللي اموال فرهنگي تحت حمايت مخصوص.
1
يك دفتر ثبت بينالمللي اموال فرهنكي[فرهنگي] تحت حمايت مخصوص تهيه ميگردد.
2
اين دفتر در دست مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ميباشد و نسخههائي از آنرا بدبير كل سازمان ملل متحد و طرف هاي معظم متعاهد تسليم خواهد نمود.
3
اين دفتر به فصولي تقسيم شده كه هر يك از آنها بنام يكي از طرفهاي معظم متعاهد ميباشد. هر فصل نيز به سه قسمت بشرح زير تقسيم ميگردد. پناهگاهها - مراكز ابنيه تاريخي - ساير اموال غير منقول فرهنگي. دبير كل محتويات هر فصل را تعيين خواهد نمود.
ماده 13
تقاضاي ثبت.
1
هر يك از طرف هاي معظم متعاهد ميتواند براي ثبت برخي از پناهگاهها- مراكز ابنيه تاريخي و ساير اموال غير منقول فرهنگي واقع در سرزمين خود تقاضاهائي بدبير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم نمايد. در اين درخواستها اطلاعاتي راجع بمحل اين اموال داده و گواهي خواهد نمود كه اموال مزبور واجد شرايط پيشبيني شده در ماده 8 قرارداد ميباشد.
2
در مورد اشغال - دولت اشغالكننده حق تقاضاي ثبت خواهد داشت.
3
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد فوراً رونوشتي از درخواست هاي ثبت را براي هر يك از طرفهاي معظم متعاهد ارسال خواهدداشت.
ماده 14
اعتراض: 1 - هر يك از طرفهاي معظم متعاهد ميتواند بوسيله نامهاي خطاب بمدير سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد نسبت بثبت هر يك ازاموال فرهنگي اعتراض نمايد. نامه مزبور بايد در ظرف چهار ماه از تاريخي كه مدير كل رونوشت تقاضاي ثبت را ارسال داشته است بوي واصل گردد. 2 - چنين اعتراضي بايد موجه باشد. فقط علل زير موجه محسوب ميشود. الف - مال مورد تقاضاي ثبت مال فرهنگي نيست.
ب
شرايط مذكور در ماده 7 اين قرارداد رعايت نشده است. 3 - مدير كل فوراً رونوشت نامه اعتراضيه را براي طرفهاي معظم متعاهد ارسال ميدارد و لديالاقتضاء نظر كميته بينالمللي ابنيه تاريخي و هنري وحفرياث[حفريات] باستانشناسي يا نظر سازمانها و اشخاص ذيصلاحيت ديگري را كه مفيد بداند خواهد خواست. 4 - مدير كل يا طرف معظم متعاهدي كه تقاضاي ثبت نموده است ميتوانند نزد طرفهاي معظم متعاهدي كه اعتراض نمودهاند بمنظور برگشت اعتراض اقدام لازم بنمايند. 5 - چنانچه يكي از طرفهاي معظم متعاهد پس از تقاضاي ثبت اموال فرهنگي در زمان صلح و قبل از آنكه ثبت درخواست شده انجام يابد داخل جنك[جنگ]شود اموال فرهنگي مزبور فوراً از طرف مدير كل بعنوان موقت ثبت ميگردد تا زمانيكه اعتراضاتي كه نسبت بآن شده يا ممكن است بشود تأييد - رد يا مسترد گردد. 6 - اگر مدير كل در مدت شش ماه از روزي كه نامه اعتراضيه را دريافت نموده است نامه ديگري از طرف معظم متعاهدي كه اعتراض كرده مشعر براسترداد اعتراض دريافت ندارد طرف معظمي كه درخواست ثبت نموده است ميتواند بحكميت كه در بند زير تشريح گرديده متوسل گردد. 7 - تقاضاي حكميت بايد حداكثر در ظرف يكسال پس از وصول نامه اعتراضيه بمدير كل بعمل آيد. هر يك از طرفهاي وارد در اختلاف يك حكم تعيين مينمايند. در صورتي كه تقاضاي ثبت مورد بيش از يك اعتراض واقع گردد طرفهاي معظمي كه اعتراض نمودهاند با هم يك حكم تعيين ميكنند. دو حكم مذكوراز روي فهرست بينالمللي كه در ماده 1 اين آئيننامه قيد كرديده[گرديده] يكسرحكم انتخاب مينمايند. چنانچه براي اين انتخاب توافق حاصل نشود از رئيسديوان بينالمللي دادگستري تقاضا خواهند نمود كه سرحكم را انتخاب كند كه در اينصورت الزامي ندارد كه از فهرست بينالمللي باشد. ديوان حكميتيكه بدين طريق تشكيل مييابد طرز عمل خود را تعيين مينمايد و تصميمات آن بدون استيناف خواهد بود. 8 - هر يك از طرفهاي معظم متعاهد ميتواند هنگامي كه اعتراضي بعمل ميآيد و او در آن وارد است اظهار نمايد كه مايل نيست طرز عمل مذكور دربند بالا راجع به حكميت را اجرا نمايد. در اينصورت اعتراض بر تقاضاي ثبت از طرف مدير كل بطرف هاي معظم متعاهد ارجاع ميگردد و اعتراضفقط در صورتي تاييد ميگردد كه اكثريت دو ثلث آراء مؤبد[مؤيد] آن باشد. رأي بوسيله مكاتبه داده ميشود مگر آنكه مدير كل سازمان تربيتي و علمي وفرهنگي ملل متحد تشخيص دهد كه لازم است براي اين موضوع طبق اختياراتي كه بموجب ماده 27 قرارداد باو داده شده است مجمعي دعوت نمايد چنانچه مدير كل تصميم اتخاذ نمايد كه رأي بوسيله مكاتبه داده شود طرف هاي معظم متعاهد را دعوت خواهد نمود و در مدت شش ماه از تاريخ دعوت آراء خود را در پاكت و لاك و مهر شده ارسال دارند.
ماده 15
ثبت
1
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد دستور خواهد داد هر يك ار[از] اموال فرهنگي را كه تقاضاي ثبت آن شده و در مدت پيشبينيشده در بند 1 ماده 14 مورد اعتراض واقع نگرديده است بشماره ترتيب در دفتر ثبت نمايند.
2
در صورتيكه اعتراضي بعمل آيد و مورد شمول مندرجات بند 5 ماده 14 نباشد مدير كل اقدام به ثبت مال نخواهد كرد مگر آن كه اعتراض مسترد گرديده يا طبق طرز عمل مذكور ر[در] بند 7 ماده 14 يا طرز عمل مذكور در بند 8 همان ماده اعتراض يا تأييد نگرديده باشد.
3
در موارد مذكوره در بند 3 ماده 11 مدير كل طبق تقاضاي كميسر كل اموال فرهنگي اقدام به ثبت خواهد نمود.
4
مدير كل فورا يك رونوشت مصدق از هر مورد ثبت را براي دبير كل سازمان ملل متحد و طرف هاي معظم متعاهد و طبق درخواست طرف معظميكه تقاضاي ثبت نموده است براي كليه دول مذكوره در ماده 30 و 32 قرارداد ارسال خواهد داشت. عمل ثبت سي روز پس از ارسال رونوشت منشاء اثر خواهد بود. ماده 16 ابطال ثبت :
1
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ثبت اموال فرهنگي را در موارد زير در دفتر ابطال خواهد نمود. الف - طبق تقاضاي طرف معظمي كه اموال مزبور در سرزمين آن واقع است
ب
هنگامي كه طرف معظم تقاضاكننده ثبت اين قرارداد را فسخ نموده و فسخ بموقع اجرا درآمده است.
ج
در مورد پيشبيني شده در بند 5 ماده 14 هنگامي كه اعتراض در نتيجه نحوه اول مذكور در بندهاي 7 يا 8 ماده 14 تأييد گرديده است.
2
مدير كل فورا يك رونوشت مصدق از هر گونه ابطال ثبت در دفتر را براي دبير كل ملل متحد و كليه دولي كه رونوشت ثبت را دريافت داشتهاند ارسال خواهد داشت ابطال سي روز پس از ارسال اين رونوشت منشاء اثر خواهد گرديد.
فصل سوم
حمل و نقل اموال فرهنگي
ماده 17
طرز عمل براي تحصيل مصونيت.
1
تقاضاي مذكور در بند (1) ماده 12 قرارداد به كميسر كل اموال فرهنگي تسليم ميگردد دلايلي كه آن را ايجاب نموده بايد در تقاضا قيد گردد وهمچنين تعداد تقريبي و اهميت اموالي كه بايد حمل شود و محل فعلي و بعدي آن ها و وسايل حمل و نقل و مسير و تاريخ پيشبيني شده براي حمل وهر گونه اطلاعات مفيد ديگر را نيز بايد متضمن باشد.
2
چنانچه كميسر كل پس از مشاورات لازم حمل مزبور را موجه بداند با نمايندگان ذينفع دول حامي راجع به طرز اجراي آن مشورت خواهد نمود. سپس نمايندگان طرف هاي ذينفع متخاصم را از جريان حمل مستحضر و اطلاعات لازم را نيز ضميمه خواهد ساخت.
3
كميسر كل يك يا چند بازرس تعيين مينمايد كه مراقبت نمايند اموال حمل شده فقط اموال مذكور در تقاضا بوده و به ترتيبي كه تصويب شده حمل ميگردد و داراي علامت مشخصه نيز ميباشد. بازرس يا بازرسان مزبور تا مقصد همراه اموال خواهند رفت.
ماده 18
حمل بخارجه: چنانچه اموال تحت حمايت مخصوص بكشور خارج حمل شود انتقال نه فقط بايد طبق مفاد ماده 12 قرارداد و ماده 17 اين آئيننامه انجام يابد بلكه مشمول مقررات زير نيز خواهد گرديد. الف - در مدتي كه اموال فرهنگي در سرزمين ديگري قرار دارد كشور مزبور امانت دار آن خواهد بود و از آنها اقلا همانطور مراقبت خواهد نمود كه اموال فرهنگي متعلق بخود كه داراي اهميت مشابهي هستند مراقبت مينمايد.
ب
كشور امانت دار اموال را فقط پس از خاتمه مخاصمه مسترد خواهد نمود اين استرداد در ظرف مدت شش ماه پس از تقاضاي آن بايد بعمل آيد
ج
حين نقل و انتقالات متوالي و هنگام توقف در كشور ديگر اموال فرهنگي از هر گونه ضبط و اخذ مصون بوده و در اختيار امانت گذار و امانتدارنخواهد بود ولي چنانچه حفاظت اموال اقتضاء نمايد امانت دار ميتواند با موافقت امانت گذار آنها را بكشور ثالثي تحت شرايط اين ماده انتقال دهد. د - در تقاضاي حمايت مخصوص بايد قيد گردد كه كشور كه اموال بآنجا حمل ميشود با مفاد اين ماده موافقت دارد.
ماده 19
سرزمين اشغال شده. هنگامي كه يك طرف متعاهد كه سرزمين طرف متعاهد ديگري را اشغال نمود اموال فرهنگي را به پناهگاهي واقع در منطقه ديگري از آن سرزمين حملنمايد بدون اينكه بتواند مفاد ماده 17 آئيننامه را مراعات كند اين عمل بمنزله دستبرد اموال به مفهوم ماده 4 قرارداد تلقي نخواهد شد مشروط بر اينكه كميسر كل اموال فرهنگي پس از مشاوره با كارمندان مأمور حمايت كتباً گواهي نمايد كه اوضاع و احوال اين حمل را ايجاب نموده است.
فصل چهارم
علامت مخصوص
ماده 20
نصب علامت:
1
محل نصب و درجه مرئي بودن آن به نظر مقامات صالحه هر يك از طرف هاي معظم متعاهد واگذار شده است علامت ممكن است روي پرچم يابازوبند نيز قرار داده شود و نيز ممكن است روي اشياء نقش شده يا بطريق مؤثر ديگري نصب گردد.
2
در هر حال هنگام جنك[جنگ]بدون آنكه به علامت گذاري ديگري كه ممكن است مؤثرتر باشد لطمهاي وارد آيد علامت مخصوص بايد روي وسائل نقليه در موارد پيشبيني شده در مواد 12 و 13 قرارداد طوري نصب شود كه هم از هوا و هم از روي زمين در روز بخوبي ديده شود و در روي زمين بطور مرئي و مشهود بترتيب ذيل نصب گردد الف - در فواصل منظم كافي براي تعيين حدود مراكز ابنيه تحت حمايت مخصوص
ب
در مدخل ساير اموال غير منقول فرهنگي تحت حمايت مخصوص.
ماده 21
تعيين هويت اشخاص:
1
اشخاص مذكور در بند 2 رديف (ب) و (ج) ماده 17 قرارداد ميتوانند بازوبندي مجهز بعلامت مخصوص داشته باشند كه از طرف مقامات صالحه ممهور و صادر شده باشد.
2
يك ورقه هويت مخصوص با علامت مشخصهاي خواهند داشت. در اين ورقه بايد حداقل مراتب زير قيد گردد. نام . نام خانوادگي . تاريخ تولد ومقام يا پايه يا شغل دارنده آن عكس دارنده ورقه بايد بورقه الصاق گردد و بعلاوه امضاء يا علامت انگشت دارنده يا هر دوي آنها رري[روي] ورقه باشد. ورقه بايد بعلاوه بمهر مقامات صالحه ممهور باشد.
3
هر يك از طرف هاي معظم متعاهد با استفاده از نمونهاي كه پيوست اين آئيننامه است ورقه هويتي تنظيم خواهد نمود و نمونه مورد قبول را براي طرفهاي معظم متعاهد ديگر خواهند فرستاد هر ورقه هويت اقلا در دو نسخه تنظيم ميگردد كه يكي از آنها را مقام صادركننده حفظ خواهد نمود.
4
اشخاص مذكور در بالا بدون عذر موجه نميتوانند از حق داشتن بازوبند يا داشتن هويت محروم گردند. پروتكل طرفهاي معظم متعاهد مقرر ميدارند. I
1
هر يك از اطراف معظم متعاهد تعهد مينمايد از صدور اموال فرهنگي واقع در سرزميني كه هنگام جنك تصرف نموده است ممانعت نمايد. اموال مزبوراموالي است كه در ماده 1 قرارداد حمايت اموال فرهنگي كه در لاهه بتاريخ 14 مه 1954 بامضاء رسيده است توصيف گرديده است.
2
هر يك از طرفهاي معظم متعاهد تعهد مينمايد اموال فرهنگي را كه بكشور وي وارد شده و مستقيماً يا من غير مستقيم از سرزمين اشغال شدهاي به آنجا انتقال يافته باشد تحت توقيف قرار دهد اين توقيف يا هنگام ورود رأساً يا در غير اينصورت طبق تقاضاي مقامات سرزمين مزبور بعمل خواهد آمد
3
هر يك از طرفهاي معظم متعاهد تعهد مينمايند پس از خاتمه جنك[جنگ]اموال فرهنگي را كه بكشور وي انتقال داده شده و بشرط آنكه انتقال مخالف با مفاد بند 1 باشد بمقامات صالحه كشوري كه سابقاً تحت اشغال بوده و اموال متعلق بآنست مسترد دارد. اموال مزبور نبايد بهيچوجه بابت غرامت جنگي نگاه داشته شود
4
طرف معظم متعاهدي كه موظف بوده است از صدور اموال فرهنگي سرزميني را كه اشغال نموده است ممانعت بعمل آورد بايد بكسانيكه باحسن نيت متصرف اموال فرهنگي مزبور ميباشند و بر حسب مفاد بند سابق بايد مسترد گردد غرامت لازمه را بپردازد II
5
اموال فرهنگي كه از طرف يكي از طرف هاي معظم متعاهد در سرزمين طرف ديگري براي حمايت آنها از آسيب جنك [جنگ]امانت گذارده شده است پس ازخاتمه مخاصمه بمقامات صالحه كشور مبداء مسترد خواهد گرديد III
6
اين پروتكل مورخ 14 مه 1954 ميباشد و براي امضاء كلية دولي كه بكنفرانس منعقد در لاهه از 21 آوريل الي 14 مه 1954 دعوت شده بودند تا تاريخ 31 دسامبر 1954 مفتوح خواهد بود
7
(الف) - اين پروتكل طبق مقرراتي كه در قوانين اساسي هر يك از دول امضاءكننده پيشبيني شده است بتصويب خواهد رسيد (ب) - اسناد مصوب بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد تسليم خواهد گرديد
8
اين پروتكل از تاريخ اعتبار براي الحاق كليه دولي كه از طرف شوراي اجرائي سازمان تربيتي و علمي و فرهنكي[فرهنگي] ملل متحد دعوت بالحاقگرديده اند باز خواهد بود الحاق بوسيله تسليم سند مشعر بر الحاق بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد انجام مييابد
9
دول مذكور در بند 6 و 8 ميتوانند هيگام [هنگام] امضاء يا تصويب يا الحاق اعلام نمايند كه خود را نسبت بمقررات بخش (I) يا بخش (II) اين پروتكل متعهد نميدانند.
10
(الف) اين پروتكل سه ماه پس از تسليم پنج سند تصويب معتبر خواهد گرديد (ب) سپس براي هر يك از طرف هاي معظم متعاهد سه ماه پس از آن كه سند مصوب يا مشعر بر الحاق خود را تسليم نمايد پروتكل معتبر خواهد بود (ج) - موارد پيشبيني شده در مواد 18 و 19 قرارداد حمايت اموال فرهنگي در صورت وقوع جنك[جنگ]كه بتاريخ 14 مه 1954 در لاهه بامضاء رسيده است در اسناد مصوب يا مشعر بر الحاق كه طرف هاي متخاصم قبل يا بعد از آغاز مخاصمات يا اشغال تسليم نمودهاند تأثير فوري خواهد داشت در مواردمزبور مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد مراتب پيشبيني شده در بند 14 را باسرع وسائل ابلاغ خواهد نمود
11
(الف) هر يك از دول امضاءكننده اين پروتكل در ظرف شش ماه از تاريخ اعتبار آن تدابير لازمه را بمنظور اعمال واقعي مفاد پروتكل اتخاذ خواهند نمود
ب
براي دولي كه بعد از تاريخ اعتبار پروتكل اسناد مصوب يا مشعر بر الحاق خود را تسليم نمايند اين مهلت ششماه از تاريخ تسليم اسناد مصوب يامشعر بر الحاق احتساب خواهد شد.
12
هر يك از طرف هاي معظم متعاهد ميتواند هنگام تصويب يا الحاق يا هر مرقع[موقع] ديگري پس از آن بوسيله يادداشتي بمدير كل سازمان تربيتي وعلمي و فرهنگي ملل متحد اعلام دارد كه اين پروتكل يا قسمتي از سرزمين هائي را نيز كه روابط بينالمللي آنها را عهدهدار است شامل ميگردد. اين اعلام پس از سه ماه از تاريخ وصول آن مؤثر خواهد گرديد.
13
الف هر يك از طرف هاي معظم متعاهد مخير است اين پروتكل را بنام خود يا بنام سرزمين هائي كه روابط بينالمللي آنها را عهدهدار است فسخ نمايد.
ب
فسخ پروتكل بوسيله تسليم سند كتبي بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد اعلام خواهد گرديد.
ج
فسخ يكسال پس از وصول سند مزبور مؤثر ميگردد. چنانچه هنگام انقضاي سال طرف فسخكننده مجبور به ورود جنگي شود اثر فسخ تا انتهايمخاصمه و در هر صورت تا برگشت اموال فرهنگي به مبدأ معلق خواهد گرديد.
14
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد دول مذكور در بندهاي 6 و 8 و همچنين سازمان ملل متحد را از تسليم اسناد مصوب يامشعر بر الحاق يا حاكي از قبول مذكور در بندهاي 7 و 8 و 15 و نيز از موارد ابلاغ فسخ به ترتيبي كه در بندهاي 12 و 13 پيشبيني شده است مستحضرخواهد ساخت.
15
الف - در صورتيكه از طرف بيش از يك ثلث از طرف هاي معظم متعاهد تقاضا شود اين پروتكل ممكن است مورد تجديد نظر واقع گردد.
ب
مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل منحد[متحد] كنفرانسي بدين منظور دعوت خواهد كرد.
ج
اصلاحاتي كه در اين پروتكل ميشود در صورتي معتبر خواهد بود كه باتفاق آراء از طرف دول معظم متعاهدي كه در كنفرانس شركت دارند تصويب و هر يك از طرف هاي معظم متعاهد نيز آنرا قبول نمايد. د - قبول اصلاحاتي كه بنا به تصويب كنفرانس مذكور در تبصرههاي ب و ج در اين پروتكل بعمل ميآيد بوسيله تسليم سند رسمي از طرف هر يكاز دول معظم متعاهد بمدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد انجام ميگيرد.
ه
- پس از اعتبار اصلاحات وارد در اين پروتكل فقط متني كه بدين طريق اصلاح گرديده براي تصويب يا الحاق مفتوح خواهد بود. بموجب ماده 102 منشور ملل متحد اين پروتكل طبق تقاضاي مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد در دبيرخانه سازمان ملل متحد به ثبت خواهد رسيد. بناء عليهذا امضاءكنندگان زير كه رسماً مجاز ميباشند اين پروتكل را امضاء نمودند. در لاهه بتاريخ 14 مه 1954 بانگليسي و اسپانيولي و فرانسه و روسي كه هر چهار متن متساوياً معتبر ميباشند در يك نسخه تنظيم گرديده كه دربايگاني سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد ضبط و رونوشت مصدق آن براي كليه دول مذكور در بندهاي 6 و 8 و همچنين سازمان ملل متحدارسال خواهد شد. قطعنامه يك كنفرانس آرزومند است در مواقعي كه بمنظور اجراي منشور ملل متحد عمليات نظامي وقوع مييابد از طرف مقامات ذيصلاحيت سازمان ملل متحد تدابيري اتخاذ شود كه قواي مسلحي كه در آن عمليات شركت ميكنند مقررات اين قرارداد را رعايت نمايند. قطعنامه 2 كنفرانس آرزومند است كه بمحض الحاق بقرارداد هر يك از طرفهاي معظم متعاهد در حدود قوانين اساسي و مقررات اداري خود كميته مشورتي ملي مركب از تعداد محدودي از شخصيت ها از قبيل كارمندان عاليرتبه باستان شناسي و موزهها و غيره - يك نماينده از ستاد ارتش كل - يك نماينده ازوزارت امور خارجه - يك كارشناس حقوق بينالملل و دو يا سه عضو ديگر كه داراي شغل يا صلاحيتي در حدود اين قرارداد باشند تشكيل دهد. كميتة مزبور كه زير نظر وزير يا كارمند عاليرتبهاي كه در رأس ادارات ملي مأمور محافظت منافع اموال فرهنگي خواهد بود ميتواند بخصوص وظايف زير را بعهده داشته باشد. الف - دولت را راجع باقدامات لازم براي اجراي اين قرارداد از نظر حقوقي و فني و نظامي در زمان صلح و يا در صورت وقوع جنگ راهنمائي نمايد.
ب
در صورت وقوع جنك [جنگ]يا در صورتيكه بروز آن نزديك بنظر رسد دولت متبوع خود را متوجه سازد كه نيروهاي مسلح آن كشور بر طبق مقررات اين قرارداد اموال فرهنگي واقعه در سرزمين خود و در كشورهاي ديگر را محترم شمرده و آنها را تحت حمايت خود قرار دهند.
ج
با موافقت دولت خود با ساير كميتههاي ملي مشابه و مؤسسات بينالمللي ذيصلاحيت روابط و همكاري برقرار نمايد. قطع نامه 3 كنفرانس آرزومند است كه مدير كل سازمان تربيتي و علمي و فرهنگي ملل متحد پس از اعتبار قرارداد حمايت اموال فرهنگي هر چه زودتر مجمعي ازطرف هاي معظم متعاهد دعوت نمايد. -متن قرارداد فوق كه مشتمل بر چهل ماده و يك آئيننامه اجرائي و يك پروتكل و سه قطعنامه است ضميمه قانون مربوط بقرارداد حمايت اموال فرهنگي هنگام جنك [جنگ]بوده و صحيح است. رئيس مجلس شوراي ملي رضا حكمت