قانون مربوط بموافقتنامه راجع بمسائل ترانزيت بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مصوب 1337,05,19 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي راجع بمسائل ترانزيت مشتمل بر يك مقدمه و هشت ماده كه درتاريخ پنجم ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و سي و شش مطابق با بيست و پنجم آوريل يكهزار و نهصد و پنجاه و هفت در تهران بامضاء رسيده وسه نامه كه در همان تاريخ مبادله شده است تصويب و بدولت اجازه داده ميشود كه اسناد مصوبه را مبادله نمايد. قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن موافقتنامه ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه يكشنبه نوزدهم مرداد ماه يكهزار سيصد وسي هفت بتصويب مجلس شورايملي رسيد. رئيس مجلس شورايملي - رضا حكمت موافقتنامه بين دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي راجع بمسائل ترانزيت اعليحضرت شاهنشاه ايران از يكطرف و هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي از طرف ديگر با توجه بروابط دوستانه موجود ميان دو كشور و نظر بميلي كه بتوسعه تجارت ترانزيتي از خاك كشورهاي خود دارند تصميم گرفتند مقررات ماده 10 قرارداد بازرگاني ودريانوردي ميان ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مورخ 5 فروردين 1319 (25 مارس 1940) را تكميل نمايند و براي اين مقصود اشخاص ذيل را بعنوان نمايندگان مختار خود تعيين نمودند. اعليحضرت شاهنشاه ايران جناب آقاي حميد سياح سفير كبير هيئت رئيسه شورايعالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي آقاي لئونيد ساوويچ يژوف قائممقام مدير كل وزارت بازرگاني خارجي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي را. نمايندگان مختار مزبور پس از ارائه اعتبارنامههاي خود كه موافق قاعده و ترتيبات مقتضيه بوده در مقررات ذيل توافق نظر حاصل نمودند:
ماده 1
اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در تكميل حقي كه ماده 10 قرارداد مذكور در فوق بايران ميدهد و با تغيير بند 3 و 4 همين ماده بمؤسسات دولتي ايران و شركتهاي تجارتي و بازرگانان حق ترانزيت آزاد را از خاك خود بمقصد ايران براي تمام كالاها صرفنظر از كشور مبداء و يا كشور توليدكننده اعطاء مينمايد. حق مذكور در فوق شامل ترانزيت اسلحه و تجهيزات و مهمات جنگي از كشور ثالث نميگردد.
ماده 2
ايران در تكميل حقي كه ماده 10 قرارداد مذكور در فوق باتحاد جماهير شوروي ميدهد و با تغيير بند 6 همين ماده به مؤسسات دولتي واقتصادي شوروي حق ترانزيت آزاد را از خاك خود بقصد اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي براي تمام كالاها صرفنظر از كشور مبداء و يا كشور توليدكننده اعطاء مينمايد. حق مذكور در فوق شامل ترانزيت اسلحه و تجهيزات و مهمات جنگي از كشور ثالث نميگردد.
ماده 3
طرفين متعاهدين كالاهائي را كه بمنظور حفظ حيوانات و نباتات و بعلل بهداشتي ورودشان باتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و ياايران قدغن ميباشد بطور ترانزيت حمل نخواهند كرد.
ماده 4
طرفين متعاهدين هيچگونه حقوق گمركي و ماليات و عوارضي از كالاهاي ترانزيتي دريافت نخواهند نمود اعم از اينكه كالاهاي ترانزيتي مستقيماً حمل و يا اينكه كالاهاي مذكور تخليه و تجديد بارگيري شود و يا براي نگاهداري به انبارها تحويل گرديده و يا براي حمل و نقل مجدداً بستهبندي گردد. پرداخت هزينه حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي و سرويسهاي مربوط (انبارداري و تخليه بار و باربري و حفاظت و بارگيري و غيره) در خاك هر يك ازطرفين متعاهدين طبق نازلترين تعرفه انجام خواهد شد.
ماده 5
طرفين متعاهدين بمنظور تسريع حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي اقدامات لازم را براي تسهيل اجراي تشريفات گمركي و حداقل وقت لازم برايترخيص كالاها خواهند نمود.
ماده 6
عمليات حمل و نقل مربوط بترانزيت كالا از خاك ايران را مؤسسات حمل و نقل دولتي ايران و از خاك اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي را مؤسسات حمل و نقل شوروي انجام خواهند داد. اين مؤسسات بين خود موافقتنامههائي راجع بترتيب حمل و نقل ترانزيتي و خط سير و طرز محاسبه و تسويه حساب و ترتيب مبادله اطلاعات مبني بر حجم كالا كه براي حمل در نظر است و شرايط ديگر منعقد خواهند ساخت.
ماده 7
طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه كميسيون مختلطي بمنظور مراقبت در اجراي اين موافقتنامه و همچنين براي رفع اشكالاتي كه ممكناست حين اجراي آن پيش بيايد تشكيل دهند. كميسيون مزبور بنا بپيشنهاد يكي از طرفين در مسكو يا در تهران منعقد خواهد شد.
ماده 8
اين موافقتنامه بتصويب خواهد رسيد و از روز مبادله اسناد مصوبه كه در اسرع اوقات در مسكو صورت خواهد گرفت داراي اعتبار ميگردد موافقتنامه براي مدت 3 سال معتبر است هر گاه هيچيك از طرفين 3 ماه قبل از موعد 3 ساله مذكور اظهار تمايل بعدم تمديد آن ننمايند موافقتنامه مزبور خود بخود سال بسال تمديد خواهد شد تا اينكه يكي از طرفين 3 ماه قبل از انقضاء مدت يكساله تمايل خود را بعدم تمديد آن ابراز نمايد. در تهران در تاريخ پنجم ارديبهشت ماه 1336 (25 آوريل 1957) در 2 نسخه اصلي هر كدام بزبانهاي فارسي و روسي كه هر دو داراي اعتبار مساوي هستند تنظيم گرديد. عليهذا اختيارداران نامبرده در فوق اين موافقتنامه را امضاء و بمهر خود ممهور نمودند. تهران 25 آوريل 1957 آقاي سفير كبير بپيوست يك نسخه ‹‹تعرفه واحد ترانزيتي›› را كه از تاريخ اول ژانويه 1956 نسبت بكالاهاي ممالك عضو‹‹موافقتنامه بينالمللي حمل كالا با راهآهن›› بموقع اجرا گذارده شده است توقيراً تقديم ميدارم. خواهشمندم آقاي سفير كبير احترامات فائقه مرا بپذيريد. آقاي حميد سياح سفير كبير رئيس هيئت ايراني براي مسائل ترانزيتي - تهران تهران - 25 آوريل 1957 آقاي سفير كبير با كمال افتخار وصول نامه شما را بمضمون ذيل تأييد مينمايم: ‹‹بپيوست يك نسخه تعرفه راههاي آهن ايران را ارسال نموده افتخار دارم باطلاع شما برسانم كه تخفيفات براي تشويق صادرات كالاهاي ايران و محمولات مخصوص مؤسسات ايراني شامل حمل و نقل ترانزيتي نميشود توقيراً مراتب فوق را در نظر گرفته خواهشمندم آقاي سفير كبير احترامات فائقه مرا بپذيرند. آقاي حميد سياح سفير كبير رئيس هيأت ايراني براي مسائل ترانزيتي - تهران محرمانه تهران - 25 آوريل 1957 آقاي سفير كبير توقيراً وصول نامه مورخه 25 آوريل 1957 شما را كه بمضمون ذيل است تأييد مينمايم. بمناسبت امضاء موافقتنامه مربوط بمسائل ترانزيتي بين اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و ايران بتاريخ امروز افتخار دارم موافقتي را كه درزمينه تعرفه حمل و نقل بعمل آمده است تأييد نمايم. نرخ حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي ايران توسط خطوط راهآهن شوروي بدون اينكه لطمهاي باصل كاملهالوداد وارد آيد مطابق ‹‹تعرفه واحد ترانزيتي›› كه در مورد حمل و نقل كالاهاي متعلق بكشورهاي عضو ‹‹موافقتنامه بينالمللي حمل و نقل با راهآهن›› اخذ ميگردد دريافت خواهد شد. ضمناً در مواردي كه نرخ تعرفه داخلي راهآهن كمتر از تعرفه واحد ترانزيتي مذكور در فوق باشد نرخهاي تعرفه داخلي بموقع اجرا گذارده خواهد شد. نرخ حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي شوروي بوسيله راهآهن هاي ايران طبق تعرفههاي راه آهن ايران با تخفيف پنج درصد خواهد بود در صورتيكه ايران نرخهاي تخفيفي براي حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي كشورهاي ديگر از خاك خود قائل شود نرخهاي تخفيفي مزبور بخودي خود باتحاد جماهير شوروي سوسياليستي تعلق خواهد گرفت. كرايه حمل و نقل كالاهاي ترانزيتي با اتومبيل طبق تعرفههاي موجود در هر يك از كشورهاي طرفين متعاهدين پرداخت خواهد شد. موافقت طرف شوروي را با مندرجات فوق اظهار داشته خواهشمندم آقاي سفير كبير احترامات فائقه مرا بپذيرند. آقاي حميد سياح سفير كبير رئيس هيئت ايراني براي مسائل ترانزيتي - تهران موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و هشت ماده و سه نامه ضميمه آن پيوست قانون مربوط بموافقتنامه راجع بمسائل ترانزيت بين دولتين ايران واتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بوده و صحيح است. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت