قانون موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آذربايجان در خصوص همكاري و كمك متقابل در امور گمركي مصوب 1383,08,05 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آذربايجان در خصوص همكاري و كمك متقابل در امور گمركي مشتمل بر يك مقدمه و بيست و دو ماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده ميشود. بسمالله الرحمن الرحيم موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آذربايجان در خصوص همكاري و كمك متقابل در امور گمركي دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آذربايجان كه از اين پس به عنوان طرفهاي متعاهد ناميده ميشوند: با عنايت به زيانآور بودن نقض قوانين گمركي براي منافع اقتصادي، تجاري، مالي و اجتماعي كشورهاي متبوع خود و نيز منافع مشروع تجاري آنها؛ با توجه به اهميت حصول اطمينان از تعيين دقيق حقوق و عوارض گمركي، مالياتها و ساير هزينههاي وصول شده درخصوص واردات يا صادرات كالا و اجراي صحيح مقررات راجع به ممنوعيتها، محدوديتها و كنترل؛ با اعتقاد به اينكه تلاش براي جلوگيري از نقض قوانين گمركي و كوشش به منظور حصول اطمينان از وصول صحيح حقوق و عوارض و مالياتهاي ورودي و صدوري از طريق همكاري بين مقامات گمركي آنان ميتواند مؤثرتر انجام شود؛ با مد نظر قراردادن اين امر كه داد و ستد غيرقانوني مواد مخدر، مواد روانگردان و پيش مادهها، براي سلامت عموم جامعه ايجاد خطر ميكند؛ با در نظر گرفتن توصيه مورخ 1332/9/15 هجري شمسي برابر با (5 دسامبر 1953 ميلادي) شوراي همكاري گمركي راجع به كمك متقابل اداري؛ همچنين با در نظر گرفتن مفاد كنوانسيون واحد راجع به مواد مخدر مورخ 1340/1/10 هجري شمسي برابر با 30 مارس 1961 ميلادي كنوانسيون مواد روانگردان مورخ 1349/12/2 هجري شمسي برابر با 21 فوريه 1971 ميلادي و كنوانسيون مبارزه با قاچاق مواد مخدر و مواد روانگردان مورخ 1367/2/29 هجري شمسي برابر با 20 دسامبر 1988 ميلادي، در موارد زير موافقت نمودند:
ماده 1
تعاريف از لحاظ اين موافقتنامه: الف - اصطلاح مقام گمركي، در جمهوري اسلامي ايران به معناي گمرك جمهوري اسلامي ايران و در جمهوري آذربايجان، كارگروه (كميته) گمرك دولتي جمهوري آذربايجان ميباشد. ب - اصطلاح «تخلف» يعني هرگونه نقض قانون گمركي و مبادرت به هرگونه نقض اين قوانين. ج - اصطلاح «قوانين گمركي» به مقررات تصويب شده به موجب قوانين يا مقررات مربوط به واردات، صادرات و ترانزيت كالا و روشهاي پرداخت اطلاق ميگردد خواه مربوط به حقوق و عوارض گمركي، مالياتها، تعرفههاي ترجيحي و ساير هزينهها باشد خواه در ارتباط با اقدامات ناشي از ممنوعيت، محدوديت يا كنترل كه توسط ادارات گمرك طرفين به اجرا درآمده باشد. د - اصطلاح «شخص» به معني يك شخص حقيقي يا حقوقي است. ه ـ - اصطلاح «دادههاي شخصي» به معني دادههاي راجع به يك شخص حقيقي شناخته شده يا قابل شناسايي ميباشد. و - اصطلاح «اطلاعات خام» به معني هرگونه دادهها، اسناد، گزارشات، نسخههاي گواهي شده يا تصديق شده مربوط به آنها يا ساير مكاتبات ميباشد. ز - اصطلاح «اطلاعات تحليلي» يعني اطلاعات پردازش شده يا تجزيه و تحليل شده كه حكايت از اشاره به يك تخلف گمركي دارد. ح - اصطلاح «گمرك درخواست كننده» يعني گمركي كه درخواست كمك ميكند. ط - اصطلاح «گمرك درخواست شونده» يعني گمركي كه از او درخواست كمك ميشود.
ماده 2
حيطه شمول موافقتنامه 1 - طرفهاي متعاهد، از طريق مقامات گمركي خود و مطابق با مقررات تنظيم شده در اين موافقتنامه براساس قوانين ملي خود اقدامات زير را بعمل خواهند آورد. الف - اتخاذ تدابيري به منظور تسهيل و تسريع در جابجائي كالا و مسافر. ب - كمك متقابل در جهت تحقيق، جلوگيري و مبارزه با تخلف از قوانين گمركي. ج - در صورت درخواست كمك متقابل در ارائه اطلاعاتي كه در اجراء و رعايت قوانين گمركي مورد استفاده قرار ميگيرد. د - تلاش به منظور كمك، به يكديگر در تحقيق، بهبود و آزمايش تشريفات جديد گمركي، آموزش كاركنان و مبادله كاركنان و ساير مسائلي كه ممكن است به تلاش مشترك آنان نياز داشته باشد. ه ـ - سعي در هماهنگي و يكسانسازي سيستمهاي گمركي، بهبود فنون گمركي و حل و فصل مسائل در ارتباط با اعمال مقررات گمركي براساس كنوانسيونهاي بينالمللي گمركي كه طرفهاي متعاهد عضو آن هستند. 2 - كمكهاي متقابل در چارچوب اين موافقتنامه را بايستي طبق قوانين مورد اجرا در قلمرو گمركي دولت گمرك درخواست شونده در حيطه صلاحيت و امكانات گمرك درخواست شونده، انجام داد. 3 - هيچ يك از مقررات اين موافقتنامه نبايد به گونهاي تفسير گردد كه اعمال آنها، روند فعلي كمكهاي متقابل بين طرفهاي متعاهد را محدود سازد.
ماده 3
نحوه همكاري و كمك متقابل گمركات طرفهاي متعاهد بنا به درخواست، يا به ابتكار خود اقدامات زير را بعمل خواهند آورد: الف - مبادله كليه اطلاعات لازم طبق مقررات اين موافقتنامه با يكديگر. ب - تبادل تجربيات مربوط به اقدامات خود و تبادل اطلاعات در مورد روشها، وسايل و شيوههاي جديد ارتكاب تخلفات گمركي. ج - مطلعساختن يكديگر درمورد تغييرات اساسي در قوانين گمركي كشور طرفهاي متعاهد و در مورد وسايل فني كنترل و روشهاي استفاده از اين وسائل و همچنين مذاكره در مورد ساير مسائل مورد علاقه طرفين.
ماده 4
آسانسازي تشريفات گمركي 1 - مقامات گمركي طرفهاي متعاهد بر حسب توافق متقابل، اقدامات لازم را براي بهبود تشريفات گمركي به منظور تسهيل و تسريع در جابجايي كالا و مسافر بين قلمروي گمركي كشورهاي طرفهاي متعاهد به عمل خواهند آورد. 2 - مقامات گمركي طرفهاي متعاهد ميتوانند فرمهاي اسناد گمركي قابل استفاده به زبان انگليسي را علاوه بر اسناد به زبانهاي ملي خود به رسميت بشناسند.
ماده 5
نظارت بر اشخاص، كالا و وسايط حمل و نقل مقام گمركي يك طرف متعاهد بنا به ابتكار خود يا حسب درخواست مقام گمركي طرف متعاهد ديگر بر موارد زير نظارت خواهد داشت: الف - جابجايي اشخاص شناخته شده يا مظنون به ارتكاب تخلف از قوانين گمركي طرف متعاهد ديگر مخصوصاً هنگام ورود يا خروج از قلمرو گمركي كشور خود. ب - جابجايي كالا و روشهاي پرداختي كه بنا به گزارش مقام گمركي طرف متعاهد ديگر منجر به داد و ستد قابل توجه غيرقانوني به قلمرو گمركي طرف متعاهد ديگر يا بالعكس ميشود يا مظنون به آن ميباشد. ج - هرگونه وسائل نقليه كه معلوم يا مظنون به استفاده در جهت تخلف از قوانين گمركي كشور طرف متعاهد ديگر باشد. د - اماكن مورد استفاده براي نگهداري كالاهايي كه ميتواند موضوع ورود قابل توجه غيرقانوني به داخل قلمرو كشور طرف متعاهد ديگر باشد.
ماده 6
تحويل كنترل شده 1 - مقامات گمركي طرفهاي متعاهد ميتوانند با توافق و ترتيبات متقابل، روش تحويل كنترل شده كالاها را با هدف كشف عوامل داد و ستد غيرقانوني اين كالاها از قبيل مواد مخدر، مواد روانگردان، پيش مادهها، به مرحله اجراء در آورند. 2 - محمولههاي غيرقانوني را كه در مورد آنها تحويل كنترلشده طبق توافقات به عمل آمده، انجام ميشود ميتوان با توافق مقامات گمركي طرفهاي متعاهد توقيف كرده و براي حمل بعدي همراه با حفظ، حذف و جايگزيني كامل يا جزئي اين محموله غيرقانوني نگهداري كرد. 3 - تصميمات درخصوص استفاده از تحويل كنترل شده بايد مورد به مورد و در صورت لزوم با توجه به ترتيبات مالي و تفاهم حاصله بين مقامات گمركي طرفها در مورد اجراي آن اتخاذ شود.
ماده 7
مبارزه عليه داد و ستد غيرقانوني كالاهاي داراي اهميت خاص مقامات گمركي طرفهاي متعاهد به ابتكار خود يا بنا به درخواست، كليه اطلاعات مربوط به فعاليتهاي كشف شده يا برنامهريزي شده را كه موجب يا به نظر ميرسد كه موجب نقض قوانين گمركي حاكم در قلمرو گمركي كشور يكي از طرفها در زمينههاي زير ميگردد و يا ميتواند باشد بدون فوت وقت براي يكديگر فراهم خواهند كرد. الف - جابجايي سلاح، مهمات، مواد منفجره و ادوات انفجاري. ب - جابجايي اشياء هنري و عتيقه كه داراي ارزش مهم تاريخي، فرهنگي يا باستاني براي يكي از طرفهاي متعاهد است. ج - جابجايي مواد سمي و راديواكتيو و نيز مواد خطرناك براي محيط زيست و سلامت عموم. د - جابجايي كالاهايي كه مشمول حقوق و عوارض گمركي بالاتر هستند. ه ـ - جابجايي كالاهاي داراي اهميت خاص و استراتژيك كه طبق فهرستهاي توافقشده بين مقامات گمركي طرفهاي متعاهد مشمول محدوديتهاي غيرتعرفهاي ميگردند.
ماده 8
مبادله اطلاعات 1 - مقامات گمركي طرفهاي متعاهد به ابتكار خود يا بنا به درخواست، كليه اطلاعاتي را كه به منظور حصول اطمينان از اجراي صحيح موارد زير كمك كند، براي يكديگر فراهم خواهند كرد. الف - وصول حقوق گمركي و هرگونه عوارض ديگر از جمله ارائه اطلاعاتي كه ميتواند به ارزشگذاري صحيح گمركي كالا و طبقهبندي تعرفه آنها كمك كند. ب - اجراي محدوديتها يا ممنوعيتهاي واردات، صادرات و ترانزيت يا معافيت از حقوق و عوارض گمركي و ساير عوارض. ج - اجراء قوانين ملي در مورد مبداء كالاها. 2 - چنانچه گمرك درخواست شونده به اطلاعات مورد درخواست دسترسي نداشته باشد بايد درست مثل اينكه اين اطلاعات را براي خود تهيه مينمايد، نسبت به تهيه آن طبق قوانين كشور گمرك درخواست شونده اقدام نمايد.
ماده 9
اطلاعات در مورد جابجايي كالا مقام گمركي يك طرف متعاهد، به ابتكار خود يا بنا به درخواست، اطلاعات زير را به مقام گمركي طرف متعاهد ديگر ارائه مينمايد: الف - آيا كالاهاي واردشده به قلمرو گمركي گمرك كشور درخواستكننده، بطور قانوني از قلمرو گمركي كشور طرف متعاهد ديگر، صادر شدهاند؟ ب - آيا، كالاهاي صادرشده از قلمرو گمركي گمرك كشور درخواست كننده، بطور قانوني به قلمرو كشور طرف متعاهد ديگر وارد شدهاند؟
ماده 10
اطلاعات در مورد ساير اقدامات مقام گمركي يك طرف متعاهد به ابتكار خود يا برحسب درخواست، كليه اطلاعاتي را كه ميتواند در رابطه با تخلف از قوانين گمركي حاكم در قلمرو گمركي كشور طرف متعاهد ديگر و عليالخصوص در موارد زير مورد استفاده مقام گمركي طرف متعاهد ديگر قرار گيرد براي وي فراهم خواهدكرد: الف - اشخاص معلوم و يا مظنون به ارتكاب تخلف از قوانين گمركي حاكم در قلمرو گمركي كشور طرف متعاهد ديگر. ب - كالاهاي شناخته شده يا مظنون به داد و ستد قابل توجه غيرقانوني. ج - وسائل حمل و نقل معلوم يا مظنون به استفاده در ارتكاب تخلف از قوانين گمركي حاكم در قلمرو گمركي كشور طرف متعاهد ديگر.
ماده 11
پروندهها و اسناد 1 - مقام گمركي يكي از طرفهاي متعاهد به ابتكار خود يا برحسب درخواست گزارشات، سوابق يا نسخ تأييد شده اسناد حاوي كليه اطلاعات راجع به فعاليتهاي انجام شده يا برنامهريزي شده موجود را كه موجب تخلف يا به نظر ميرسد موجب تخلف از قوانين گمركي حاكم در قلمرو كشور طرف متعاهد ديگر ميگردد، در اختيار مقام گمركي طرف متعاهد ديگر قرار ميدهد. 2 - اسناد پيشبيني شده در اين موافقتنامه را ميتوان با اطلاعات كامپيوتري تهيه شده به هرشكل براي اين منظور جايگزين كرد. كليه اطلاعات مورد نياز براي تفسير يا استفاده از مطالب بايستي همزمان ارائه شوند. 3 - پروندهها و اسناد اصلي را ميتوان صرفاً در مواردي كه نسخ تأييد شده كافي نباشد، درخواست كرد. 4 - پروندهها و اسناد دريافت شده از مقام گمركي طرف متعاهد ديگر بايد در اولين فرصت عودت داده شوند.
ماده 12
تحقيقات 1 - چنانچه مقام گمركي يك طرف متعاهد درخواست نمايد، مقام گمركي طرف متعاهد ديگر كليه تحقيقات رسمي راجع به عملياتي را كه با قوانين گمركي حاكم در قلمرو كشور درخواست كننده مغاير هستند يا به نظر ميرسد كه مغاير باشند آغاز خواهد كرد. نتيجه اين تحقيقات در اختيار گمرك درخواست كننده قرار داده ميشود. 2 - اين تحقيقات مطابق با قوانين حاكم در قلمرو گمركي گمرك درخواستشونده انجام خواهدشد. گمرك درخواست شونده اين تحقيقات را به گونهاي انجام خواهدداد كه گويي از طرف خود انجام ميدهد. 3 - مامورين گمرك يك طرف متعاهد، در موارد خاص، يا توافق مقام گمركي طرف متعاهد ديگر ميتوانند هنگام تحقيق در مورد تخلف از قوانين گمركي حاكم در قلمرو گمركي گمرك درخواستكننده، در خاك آن كشور حضور داشتهباشند.
ماده 13
ترتيبات بازديد مامورين در مواقعي كه طبق شرايط اين موافقتنامه مامورين گمركي يك طرف متعاهد در قلمرو گمركي كشور طرف متعاهد ديگر حاضر ميشوند، بايد در هر زمان مداركي كه دال بر تاييد اختيارات رسمي آنهاست، ارائه دهند. آنها نبايد لباس فرم پوشيده و سلاح حمل كنند.
ماده 14
كارشناسان در صورت درخواست مقام گمركي يك طرف متعاهد، مقام گمركي طرف متعاهد ديگر ميتواند به كاركنان خود اختيار دهد تا به عنوان كارشناس در جريان تحقيقات قضايي يا اداري حضور يابند. اين كاركنان راجع به حقايقي كه آنان در حين انجام خدمتشان بدان پي بردهاند، مقام گمركي طرف ديگر را مطلع خواهند كرد. درخواست حضور بايد به وضوح مشخص سازد كه مامور در چه مورد و در چه سمتي حضور مييابد.
ماده 15
استفاده از اطلاعات و اسناد 1 - اطلاعات دريافت شده به موجب اين موافقتنامه بايد منحصراً براي اهداف اين موافقتنامه بكار برده شوند. و اين اطلاعات نبايد براي اهداف ديگر مورد استفاده قرار گيرد مگر اينكه مقام گمركي گمرك فراهم كننده آنها صريحاً موافقت نمايد. 2 - مفاد بند (1) اين ماده مشمول اطلاعات راجع به تخلفات مربوط به مواد مخدر و مواد روانگردان و پيش مادهها نميگردد. اين قبيل اطلاعات را ميتوان با ساير مقاماتي كه مستقيماً در امر مبارزه با داد و ستد غيرقانوني مواد مخدر درگير هستند مبادله كرد. 3 - درخواستها، اطلاعات خام، اطلاعات تحليلي، گزارشات كارشناسان دريافت شده توسط مقام گمركي يك طرف متعاهد به هر شكلي مطابق با اين موافقتنامه بايد از همان حفاظتي برخوردار باشد كه گمرك دريافتكننده براي اسناد و اطلاعات مشابه خود طبق قوانين ملي قائل است. 4 - مقام گمركي طرفهاي متعاهد مطابق با اهداف و در چارچوب موافقتنامه، ميتوانند از اطلاعات خام و تحليلي كه به موجب اين موافقتنامه دريافت شده در سوابق مدارك، گزارشات و شهادتهاي خود و در صورتجلساتي كه به دادگاه يا مقامات اداري ارائه ميدهند به عنوان مدرك استفاده نمايند. 5 - استفاده از چنين اطلاعات خام و تحليلي بعنوان مدرك، در دادگاهها و اعتبار آنها، به موجب قانون ملي كشور طرفهاي متعاهد تعيين خواهدشد.
ماده 16
موارد استثناء از تعهد ارائه كمك 1 - چنانچه مقام گمركي يكي از طرفهاي متعاهد تشخيص دهد كه انجام درخواست، به حاكميت، امنيت، نظم عمومي يا هرگونه منافع اساسي ديگر كشورش لطمه وارد ميسازد؛ ميتواند از ارائه كمك درخواستي به موجب اين موافقتنامه جزئاً يا كلاً، امتناع ورزد يا ارايه آن را موكول به شرايط يا مقررات خاصي نمايد. 2 - چنانچه از مساعدت امتناع شود، بايستي بدون فوت وقت، تصميمات و دلايل رد درخواست به صورت كتبي به گمرك درخواست كننده اطلاع داده شود. 3 - چنانچه مقام گمركي يكي از طرفهاي متعاهد درخواست كمكي نمايد كه خود قادر به ارايه آن نباشد، بايد اين موضوع را در متن درخواست خود قيد نمايد. انجام چنين درخواستي در چارچوب صلاحيت گمرك درخواست شونده صورت خواهد گرفت.
ماده 17
نحوه و موضوع درخواستهاي كمك 1 - درخواستهاي مطـابق با موافقتنامه حاضـر بايد به صـورت كتبي ارايه شود. اسناد لازم براي اجراي چنين درخواستهايي بايد همراه درخواست باشد. در شرايط اضطراري درخواست شفاهي نيز پذيرفته ميشود ولي بايد فوراً به صورت كتبي تاييد شود. 2 - درخواستهاي مطابق با بند (1) اين ماده بايد شامل اطلاعات زير باشند: الف - گمرك درخواستكننده. ب - نوع تدابير درخواستي. ج - هدف و دليل درخواست. د - قوانين، مقررات و ساير عوامل قانوني مربوط. ه ـ - توضيحات راجع به اشخاص موضوع تحقيقات حتيالامكان بايد دقيق و جامع باشند. و - خلاصهاي از حقايق مربوط. 3 - درخواستها به زبان رسمي كشور گمرك درخواستشونده يا به زبانانگليسي يا زبان ديگري كه قابل قبول گمرك درخواستشونده باشد، ارايه خواهد شد. 4 - در صورتيكه درخواستي واجد شرايط رسمي نباشد، اصلاح يا تكميل آن را ميتوان درخواست كرد.
ماده 18
كمك فني مقامات گمركي طرفهاي متعاهد در زمينه مسائل گمركي از جمله موارد ذيل كمكهاي فني در اختيار يكديگر قرار خواهند داد: الف - تبادل كارشناسان گمرك در صورتيكه به منظور آشنائي با فنون و روشهاي يكديگر متقابلاً مفيد باشد. ب - آموزش و كمك در تكميل مهارتهاي تخصصي كاركنان گمرك. ج - مبادله اطلاعات و تجربه در بكارگيري تجهيزات تشخيص و شناسائي. د - تبادل كارشناسان مطلع در زمينه مسايل گمركي. ه ـ - مبادله اطلاعات حرفهاي، علمي و فني مربوط به قوانين، مقررات و تشريفات گمركي.
ماده 19
هزينهها 1 - طرفهاي متعاهد نسبت به حذف حقوق و عوارض گمركي و ماليات جهت ترانزيت كالاي طرف متعاهد ديگر در قلمرو گمركي خود موافقت كردند. 2 - هزينههاي مربوط به اجراي درخواست مطابق اين موافقتنامه، توسط گمرك درخواست شونده انجام خواهد شد بجز هزينههاي پرداخت شده به كارشناسان و مترجمين متون و مترجمين همزمان غيركارمندان دولتي. 3 - جبران هزينههاي مربوط به اجراي مفاد ماده (18) موافقتنامه حاضر ميتواند به طور خاص از سوي گمركات طرفهاي متعاهد انجام شود.
ماده 20
اجراء موافقتنامه 1 - مساعدت پيشبيني شده در اين موافقتنامه مستقيماً توسط مقامات گمركي گمرك طرفهاي متعاهد اجرا ميشود. اين مقامات بطور دوجانبه درخصوص ترتيبات تفصيلي براي اين منظور توافق خواهند كرد. 2 - ادارات اجرايي و تحقيقات مركزي و محلي طرفهاي متعاهد ميتوانند در ارتباط مستقيم با يكديگر باشند.
ماده 21
حيطه شمول سرزميني اين موافقتنامه در قلمرو گمركي كشور دوطرف متعاهد قابل اجراء خواهد بود.
ماده 22
اعتبار موافقتنامه 1 - اين موافقتنامه در سيامين روز از تاريخ دريافت آخرين اطلاعيه كتبي مبني بر طيشدن تمامي مراحل قانوني داخلي لازم براي لازمالاجرا شدن آن توسط طرفهاي متعاهد، لازمالاجرا خواهد شد. 2 - اين موافقتنامه براي مدت نامحدود منعقد ميگردد و تا شش ماه بعد از تاريخ اطلاعيه كتبي يكي از طرفهاي متعاهد درخصوص تمايل خود به فسخ اين موافقتنامه لازمالاجراء خواهد ماند. منعقده در تاريخ 30 ارديبهشت 1381 هجري شمسي مطابق با 20 مي 2002 ميلادي در دو نسخه و به زبانهاي آذري، فارسي و انگليسي كه هر دو متن داراي اعتبار يكسان ميباشند. در صورت بروز اختلاف در تفسير، متن انگليسي ملاك عمل خواهد بود. از طرف از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران دولت جمهوري آذربايجان قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و بيست و دو ماده در جلسه علني روز سهشنبه مورخ پنجم آبان ماه يكهزار و سيصد و هشتاد و سه مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 1383/8/20 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رييس مجلس شوراي اسلامي - غلامعلي حدادعادل