قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت جمهوري‌اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان

قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت جمهوري‌اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان مصوب 1382,02,23 با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده واحده

موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و‌دولت جمهوري تاجيكستان مشتمل بر يك مقدمه و هجده ماده و يك پيوست به شرح‌ ضميمه تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده مي‌شود. بسم‌الله الرحمن الرحيم موافقتنامه حمل و نقل هوائي دوجانبه بين دولت‌جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان كه عضو كنوانسيون‌هواپيمائي كشوري بين‌المللي مورخ شانزدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و بيست و سه ‌هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر يكهزار و نهصد و چهل و چهار ميلادي مي‌باشند و از‌اين پس طرفهاي متعاهد ناميده مي‌شوند، به منظور تأسيس و بهره‌برداري از سرويسهاي‌هوائي في‌مابين و ماوراي سرزمينهاي خود به شرح زير موافقت كردند: ‌

ماده 1

تعاريف ‌ از نظر اين موافقتنامه: الف - اصطلاح «‌كنوانسيون» به كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در‌تاريخ شانزدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و بيست و سه هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر‌يكهزار و نهصد و چهل و چهار ميلادي در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق‌مي‌شود و شامل اصلاحات كنوانسيون كه به موجب ماده (94) آن تصويب شده و براي‌طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء گرديده و نيز ضمائم كنوانسيون و اصلاحات آنها كه به موجب ‌ماده (90) آن به تصويب رسيده و براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء شده است، خواهد‌بود. ب - اصطلاح «‌مقامات هواپيمائي» درمورد جمهوري اسلامي ايران به «‌سازمان‌هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن سازمان‌ باشد اطلاق مي‌گردد و درمورد دولت جمهوري تاجيكستان به وزارت حمل و نقل (‌اداره‌هواپيمائي كشوري) و هر شخص يا اداره‌اي كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن وزارتخانه‌باشد، اطلاق مي‌شود. پ - اصطلاح «‌شركت هواپيمائي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمائي ‌اطلاق مي‌شود كه به موجب مفاد ماده (3) اين موافقتنامه تعيين شوند و اجازه فعاليت ‌بيابند. ت - اصطلاح «‌ظرفيت» درمورد هواپيما، به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك‌مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «‌ظرفيت» درمورد «‌سرويس مورد توافق» به‌حاصل‌ضرب ظرفيت هواپيما در چنين سرويسي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي‌زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق مي‌شود. ث - اصطلاح «‌سرزمين» درمورد هر يك از طرفهاي متعاهد به مناطق تحت‌حاكميت آنها اطلاق مي‌شود. ج - اصطلاحات «‌سرويس هوائي»، «‌سرويس هوائي بين‌المللي»، «‌شركت‌هواپيمائي» و «‌توقف به منظورهاي غيرحمل و نقل» داراي همان معاني است كه در ماده (96) كنوانسيون براي آنها ذكر شده است. چ - اصطلاح «‌نرخ» به قيمتي اطلاق مي‌شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و‌غيرهمراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمتهاي مزبور اعمال مي‌شود‌از جمله قيمتها و شرايط مقرر براي نمايندگيها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها‌ و شرايط حمل پست، مي‌باشد.

ماده 2

اعطاي حقوق 1 - هر طرف متعاهد جهت انجام سرويسهاي هوائي بين‌المللي منظم به وسيله ‌شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف متعاهد ديگر‌اعطاء مي‌نمايد:

ماده 3

تعيين و اجازه 1 - هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه كتبي به طرف متعاهد ديگر يك يا‌چند شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده‌ تعيين و هر شركت هواپيمائي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد. 2 - پس از دريافت اعلاميه مذكور در بند (1) مقامات صلاحيتدار طرف متعاهد ‌ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) اين ماده اجازه مقتضي را بدون تأخير به شركت‌هواپيمائي تعيين شده مزبور اعطاء كنند. 3 - مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد مي‌توانند از شركت هواپيمائي تعيين‌شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر در قوانين و‌مقرراتي را كه معمولاً به موجب مفاد كنوانسيون توسط آن مقامات درمورد سرويسهاي‌هوائي بين‌المللي اعمال مي‌گردد، دارا مي‌باشد. 4 - هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد كه مجاب نشده باشد مالكيت عمده و‌كنترل مؤثر شركت هواپيمائي تعيين شده متعلق و دراختيار طرف متعاهد ديگر را كه از‌اعطاي اجازه بهره‌برداري موضوع بند(2) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه براي‌ اعمال حقوق مذكور در ماده (2) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده‌ لازم بداند، وضع نمايد. 5 - شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج‌ در بند (2) فوق بهره‌برداري از سرويسهاي مورد توافق را آغاز كند مشروط بر آن كه نرخي‌ مطابق ضوابط ماده (10) اين موافقتنامه درمورد سرويسهاي مزبور وضع شده و مجري‌ باشد. ‌

ماده 4

تعليق و لغو 1 - هر طرف متعاهد مي‌تواند درموارد مشروح زير مجوز بهره‌برداري را لغو يا ‌استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) اين موافقتنامه را درمورد شركت هواپيمائي تعيين‌شده طرف متعاهد ديگر معلق، يا هر شرطي را كه براي استفاده از اين حقوق لازم مي‌داند ‌وضع كند: ‌الف - چنانچه قانع نشود كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مذكور‌متعلق و دراختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع وي مي‌باشد؛ يا

ماده 5

شمول قوانين و مقررات 1 - قوانين و مقررات هر طرف متعاهد درمورد ورود يا خروج هواپيماهائي كه به امر‌هوانوردي بين‌المللي اشتغال دارند و نيز قوانين و مقررات مربوط به بهره‌برداري و‌هوانوردي اين قبيل هواپيماها مادام كه بر فراز يا داخل سرزمين آن طرف متعاهد‌ مي‌باشند، درمورد هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اعمال‌خواهد شد. 2 - قوانين و مقررات هر طرف متعاهد كه ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج‌ مسافرين، خدمه، بار يا پست از سرزمين آن مي‌باشد از قبيل تشريفات ورود و خروج،‌ مهاجرت و همچنين مقررات گمركي و بهداشتي درمورد مسافرين، خدمه، بار يا محمولات‌پستي هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مادام كه در سرزمين‌ مذكور باشند اعمال خواهد شد. 3 - هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه‌اي از قوانين و‌مقررات مذكور در اين ماده را دراختيار آن طرف قرار خواهد داد. 4 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد حق دارد دفتر نمايندگي خود را‌در سرزمين طرف متعاهد ديگر دائر نمايد و يا اين كه براي خود عامل كل يا عامل فروش‌ كل تعيين كند. نصب عامل كل يا عامل فروش كل براساس قوانين و مقررات طرف متعاهد‌ ديگر صورت خواهد گرفت. 5 - انتقال درآمدهاي حاصله توسط شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد‌ طبق مقررات تسعير ارزهاي خارجي طرف متعاهد ديگر و پس از كسر هزينه‌ها صورت‌خواهد گرفت. طرفهاي متعاهد بيشترين تلاش خود را براي تسهيل انتقال درآمدهاي‌ حاصله توسط شركت هواپيمائي تعيين شده از سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه به عمل‌خواهند آورد.

ماده 6

معافيت از حقوق گمركي، سود بازرگاني و ساير عوارض 1 - هواپيماهائي [هواپيماهاي] شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهدي كه سرويسهاي ‌بين‌المللي را انجام مي‌دهد و مواد سوختي، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل‌ يدكي، لوازم مورد نياز جاري و خواروبار موجود در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يك‌ طرف متعاهد كه مجاز به استفاده از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه مي‌باشند‌ به هنگام ورود يا خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل متقابل از پرداخت‌حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ‌ملي و محلي معاف خواهند بود حتي اگر مواد مذكور زماني مورد استفاده قرار گيرد يا به‌ مصرف برسد كه هواپيماهاي مزبور بر فراز آن سرزمين در پرواز باشند. 2 - سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل يدكي، لوازم مورد نياز‌جاري و خواروبار كه توسط يك طرف متعاهد يا اتباع آن به سرزمين طرف متعاهد ديگر‌وارد شود و صرفاً به منظور استفاده در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده آن طرف‌ متعاهد باشد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي‌ بازرسي و سايرعوارض وهزينه‌هاي مشابه ملي و محلي معاف خواهد بود. 3 - سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل يدكي، لوازم مورد نياز‌جاري و خواروبار كه در سرزمين يك طرف متعاهد بار هواپيماهاي شركت هواپيمائي‌ تعيين شده طرف متعاهد ديگر مي‌شود و در سرويسهاي بين‌المللي مورد استفاده قرار‌مي‌گيرد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني، مالياتها و‌هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي، معاف خواهد بود. 4 - تجهيزات هوانوردي مورد نياز جاري و همچنين مواد و كالاهاي نگاهداري شده‌ در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد تنها با موافقت مقامات ‌گمركي طرف متعاهد ديگر در آن سرزمين قابل تخليه است. در اين صورت مي‌توان آنها را‌تا زماني كه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر مي‌شوند و يا ترتيب ديگري درمورد آن داده ‌شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد. 5 - مسافران، اثاثيه مسافران و باري كه از سرزمين يك طرف متعاهد در ترانزيت ‌مستقيم قرار دارند و از حريمي كه در فرودگاه بدين منظور اختصاص يافته خارج‌ نمي‌شوند، فقط مشمول كنترل ساده‌اي خواهند بود. اثاثيه مسافر و بار تا زماني كه در‌ترانزيت مستقيم است از حقوق گمركي و سود بازرگاني و هرگونه ماليات معاف خواهد‌بود. 6 - اسناد رسمي حاوي آرم رسمي شركت هواپيمائي مانند برچسب چمدان، بليط‌هواپيما، بارنامه، كارت اجازه ورود به هواپيما و جدول زمانبندي كه به داخل سرزمين هر‌طرف متعاهد براي استفاده اختصاصي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر‌وارد مي‌شود، از كليه حقوق گمركي و سود بازرگاني و يا مالياتها براساس عمل متقابل‌ معاف خواهد بود.

ماده 7

تسهيلات و هزينه‌هاي فرودگاهي 1 - هر يك از طرفهاي متعاهد در سرزمين خود فرودگاه يا فرودگاههائي را جهت‌ استفاده شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در مسير مشخص شده تعيين‌خواهد كرد و تسهيلات ارتباطي، هوانوردي، هواشناسي و ساير خدماتي را كه براي‌ بهره‌برداري سرويسهاي مورد توافق لازم است دراختيار شركت هواپيمائي تعيين شده‌ طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد. 2 - هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند درقبال استفاده هواپيماهاي شركت‌هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر از فرودگاهها و ساير تأسيسات آن هزينه‌هاي‌عادلانه و معقولي را دريافت دارد، مشروط بر آن كه ميزان اين هزينه‌ها از آنچه شركتهاي‌ حمل و نقل هوائي آن كه در سرويسهاي مشابه بين‌المللي تردد مي‌كنند، براي استفاده از‌چنين فرودگاه و تأسيساتي مي‌پردازند، تجاوز نكند.

ماده 8

مقررات ظرفيت و تصويب برنامه‌هاي پرواز 1 - شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد از رفتارعادلانه و برابر‌ برخوردارخواهند بود تا بتوانند براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص‌شده از فرصتهاي متساوي بهره‌مند باشند. 2 - در انجام سرويسهاي مورد توافق، شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف‌ متعاهد، منافع شركت هواپيمائي طرف ديگر را مورد نظر قرار خواهد داد تا من غيرحق در‌سرويسهاي طرف ديگر در تمام يا قسمتي از همان مسيرها اثر نامطلوب ايجاد نشود. 3 - هدف اصلي از برقراري سرويسهاي مورد توافق توسط شركتهاي هواپيمائي‌ تعيين شده طرفهاي متعاهد، تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار مناسب جهت رفع‌ نيازمنديهاي جاري و پيش‌بيني شده معقول براي حمل مسافر و بار و پست بين سرزمين ‌طرف متعاهد تعيين كننده شركت هواپيمائي و سرزمين طرف متعاهد ديگر مي‌باشد. 4 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد همچنين مي‌تواند با رعايت‌ اصول مندرج در بندهاي (1)، (2) و (3) اين ماده، ظرفيتي را براي رفع نيازمنديهاي حمل ‌و نقل بين سرزمينهاي كشورهاي ثالث مندرج در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه و‌سرزمين طرف متعاهد ديگر تأمين نمايد. 5 - ظرفيتي كه عرضه مي‌شود شامل تعداد سرويسها و نوع هواپيماهاي مورد ‌استفاده شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد در سرويسهاي مورد توافق‌ مي‌تواند از سوي شركتهاي هواپيمائي تعيين شده پيشنهاد شود. پيشنهاد فوق پس از‌مذاكره و تبادل نظر بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده با رعايت اصول مندرج در بندهاي (1)، (2) و (3) اين ماده ارائه خواهد شد. ظرفيت مذكور با تصويب مقامات هواپيمائي‌ طرفهاي متعاهد تعيين و اجرا خواهد شد. 6 - درصورت عدم توافق بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد، ‌مسائل مندرج در بند (5) ازطريق توافق بين مقامات هواپيمائي دو طرف متعاهد حل و‌فصل خواهد گرديد. تا زماني كه اين توافق حاصل نگرديده، ظرفيت عرضه شده توسط‌ شركتهاي هواپيمائي تعيين شده بدون تغيير باقي خواهد ماند. 7 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد، حداكثر سي روز قبل از شروع ‌سرويسها در مسيرهاي مشخص شده، برنامه‌هاي پرواز را براي تصويب به مقامات‌هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تسليم خواهد نمود. درمورد تغييرات بعدي اين‌ دستورالعمل نيز به همين ترتيب عمل خواهد شد. در موارد خاص مي‌توان اين محدوده‌ زماني را با تصويب مقامات نامبرده تغيير داد. ‌

ماده 9

شناسائي گواهينامه‌ها و پروانه‌ها گواهينامه‌هاي قابليت پرواز و گواهينامه‌هاي صلاحيت و پروانه‌هائي كه توسط يك‌ طرف متعاهد صادر شده يا اعتبار يافته و هنوز به قوت خود باقي باشد، براي بهره‌برداري‌از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه، توسط طرف متعاهد ديگر معتبر شناخته ‌خواهد شد، مشروط بر اين كه شرايط صدور يا اعتبار گواهينامه‌ها و پروانه‌هاي مزبور‌مساوي يا بيش از حداقل استانداردهائي باشد كه به موجب كنوانسيون وضع شده يا‌خواهد شد. در هر حال هر طرف متعاهد اين حق را براي خود محفوظ مي‌دارد كه درمورد‌ پرواز از فراز سرزمين خود از شناسائي گواهينامه‌هاي صلاحيت و پروانه‌هائي كه براي اتباع ‌آن توسط طرف متعاهد ديگر يا هر دولت ديگري صادر شده يا معتبر شناخته شده‌ خودداري نمايد.

ماده 10

نرخهاي حمل و نقل هوائي 1 - نرخهاي مورد اجراء توسط شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعهد در‌سرويسهاي مورد توافق در سطح معقولي خواهد بود كه با توجه به كليه عوامل مربوط از‌جمله هزينه بهره‌برداري و سود معقول و خصوصيات سرويس و نرخهاي شركتهاي‌هواپيمائي ديگر كه در تمام يا قسمتي از همان مسيرها سرويسهاي منظم انجام مي‌دهند، ‌وضع مي‌گردد. 2 - نرخهاي موضوع بند (1) اين ماده بر اساس قواعد زير تعيين مي‌گردد: الف - درصورتي كه شركتهاي هواپيمائي تعيين شده دو طرف متعاهد عضو يك‌اتحاديه بين‌المللي شركتهاي هواپيمائي با مكانيسم تعيين نرخ باشند و يك قطعنامه نرخ،‌ راجع به سرويسهاي مورد توافق از قبل وجود داشته باشد، نرخها براساس اين قطعنامه بين‌ شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد توافق خواهد شد. ب - درصورتي كه هيچ كدام از شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد يا‌يكي از آنها عضو اتحاديه شركتهاي هواپيمائي نباشند و يا قطعنامه نرخ مندرج در جزء (‌الف) فوق وجود نداشته باشد شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد درمورد‌ نرخهائي كه براي سرويسهاي مورد توافق اعمال مي‌گردد بين خود توافق خواهند كرد. پ - نرخهائي كه به ترتيب مندرج در جزء‌هاي (الف) و (ب) فوق مورد توافق قرار‌مي‌گيرد لااقل سي روز قبل از تاريخ پيشنهادي اجراء براي تصويب به مقامات هواپيمائي ‌طرفهاي متعاهد تسليم خواهدگرديد. اين محدوده زماني با موافقت مقامات مذكور قابل‌ تغيير است. ت - درصورتي كه شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد نتوانند درباره‌ نرخهاي قابل اجراء به توافق برسند يا درصورتي كه يك طرف متعاهد شركت هواپيمائي‌ خود را به منظور انجام سرويسهاي مورد توافق تعيين ننموده باشد و يا چنانچه در فاصله ‌پانزده روز اول از دوره سي روزه موضوع جزء (پ) اين ماده، مقامات هواپيمائي يك طرف‌ متعاهد عدم رضايت خود را از هر يك از نرخهاي توافق شده بين شركتهاي هواپيمائي‌ طرفهاي متعاهد طبق جزء‌هاي (‌الف) و (ب) اين ماده به مقامات هواپيمائي طرف متعاهد‌ ديگر اعلام دارند، مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد اهتمام خواهند نمود درمورد ‌نرخهاي مناسب به توافق برسند. به طور كلي هيچ نرخي قبل از تصويب مقامات‌هواپيمائي طرفهاي متعاهد به مورد اجراء گذارده نخواهد شد. با وجود اين درصورتي كه‌ ظرف مدت پانزده روز ياد شده هيچ كدام از مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد عدم‌ رضايت خود را نسبت به نرخهاي توافق شده بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده اعلام ‌ندارند، نرخهاي مزبور تصويب شده تلقي خواهد شد. 3 - نرخهاي تعيين شده به موجب اين ماده تا زماني كه نرخهاي جديد تعيين نشده ‌باشد، به قوت خود باقي خواهد ماند.

ماده 11

امنيت هوانوردي 1 - طرفهاي متعاهد حقوق و تعهداتي را كه به موجب حقوق بين‌المللي درقبال ‌يكديگر درخصوص حفظ امنيت هواپيمائي كشوري دربرابر اعمال مداخله گرايانه‌غيرقانوني دارند، مورد تأكيد قرار مي‌دهند. ‌ طرفهاي متعاهد بدون تحديد كليت حقوق و تعهداتي كه به موجب حقوق‌ بين‌المللي به عهده دارند، به ويژه طبق مفاد كنوانسيون راجع به جرائم و برخي اعمال‌ ارتكابي ديگر درهواپيما امضاء شده در توكيو به تاريخ 1342/6/23 هجري شمسي‌ مطابق با 14 سپتامبر 1963 ميلادي، كنوانسيون راجع به جلوگيري از تصرف غيرقانوني‌هواپيما امضاء شده در لاهه به تاريخ 1349/9/25 هجري شمسي مطابق با 16 سپتامبر1970 ميلادي و كنوانسيون راجع به جلوگيري از اعمال غيرقانوني عليه امنيت هواپيمائي‌ كشوري امضاء شده در مونترال به تاريخ 1350/7/1 هجري شمسي مطابق با 23 سپتامبر1971 ميلادي عمل خواهند كرد. 2 - طرفهاي متعاهد حسب تقاضا، كليه مساعدتهاي لازم را به يكديگر جهت‌جلوگيري از تصرف غيرقانوني هواپيماهاي كشوري و ساير اعمال غيرقانوني عليه امنيت‌ اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها و تأسيسات هوانوردي و هر نوع تهديد ‌ديگر عليه امنيت هواپيمائي كشوري ارائه خواهند كرد. 3 - طرفهاي متعاهد بايد در روابط دوجانبه خود طبق مقررات امنيت هوانوردي‌ مصوب سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري كه به عنوان ضمائم كنوانسيون هواپيمائي‌ كشوري بين‌المللي شناخته شده‌اند تا حدودي كه مقررات امنيتي مزبور درمورد طرفهاي‌ متعاهد قابل اجراء است عمل نمايند. هر يك از طرفهاي متعاهد بايد از متصديان‌هواپيماهائي كه محل ثبت آن هواپيماها يا محل اصلي كار و يا اقامت دائمي متصديان آنها ‌در سرزمين وي واقع شده و نيز از متصديان فرودگاههاي واقع در سرزمين خود بخواهد كه ‌مطابق مقررات هوانوردي مزبور عمل كنند. 4 - هر طرف متعاهد مي‌تواند از متصديان هواپيماها بخواهد كه مقررات امنيت‌هوانوردي مورد اشاره در بند (3) فوق را كه طرف متعاهد ديگر براي ورود به سرزمين‌خود، خروج از آن يا در مدت توقف در آنجا مقرر كرده است، رعايت كنند. هر طرف‌ متعاهد بايد اطمينان حاصل كند كه در سرزمين آن اقدامات كافي براي حفاظت از‌هواپيماها و بازرسي مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثيه مسافر، بار و خواروبار‌هواپيما پيش از سوار شدن مسافران يا بارگيري و به هنگام آن به نحو مؤثر انجام مي‌شود.‌همچنين هر طرف متعاهد بايد هر درخواستي را كه طرف متعاهد ديگر براي انجام‌ اقدامات امنيتي ويژه معقول جهت مقابله با تهديدي خاص به عمل آورد، با نظر مساعد‌ مورد توجه قرار دهد. 5 - هرگاه هواپيماهاي كشوري به طور غيرقانوني تصرف شود و يا اعمال غيرقانوني‌ ديگري عليه امنيت اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها يا تأسيسات‌هوانوردي صورت پذيرد و يا تهديدي در اين مورد انجام گيرد، طرفهاي متعاهد بايد از‌طريق تسهيل ارتباطات و اتخاذ تدابير مناسب ديگر به منظور ختم سريع و بي‌خطر حادثه‌و يا خنثي كردن تهديد مزبور به يكديگر ياري رسانند.

ماده 12

تسليم آمار مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام‌شده در سرويسهاي مورد توافق توسط شركت هواپيمائي تعيين شده خود به سرزمين ‌طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين را كه معمولاً توسط شركت هواپيمائي تعيين شده براي‌مقامات هواپيمائي ملي خود تهيه و به آنها ارائه مي‌گردد، بنا بر تقاضا دراختيار مقامات‌هواپيمائي طرف متعاهد ديگر قرار خواهند داد. ارائه هرگونه اطلاعات اضافي آماري‌ حمل و نقل مورد درخواست مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد از مقامات هواپيمائي‌ طرف متعاهد ديگر منوط به مذاكره و توافق طرفهاي متعاهد خواهد بود.

ماده 13

مشاوره، تغيير و اصلاح 1 - طرفهاي متعاهد جهت حسن اجراي اين موافقتنامه ازطريق مقامات هواپيمائي‌ خود با يكديگر همكاري لازم معمول خواهند داشت و به اين منظور مقامات هواپيمائي‌ يك طرف متعاهد مي‌توانند در هر زمان از مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تقاضاي‌ مشاوره كنند. 2 - مشاوره مورد تقاضاي مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد ظرف شصت روز از‌تاريخ دريافت تقاضا آغاز خواهد شد. 3 - هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند در هر زمان كه لازم بداند خواستار تغيير يا‌ اصلاح مفاد اين موافقتنامه شود و در اين صورت طرفهاي متعاهد بايد ظرف شصت روز از‌تاريخ دريافت تقاضاي مذاكره توسط طرف متعاهد ديگر در اين خصوص به مذاكره‌ بپردازند. 4 - هرگونه تغيير يا اصلاح اين موافقتنامه با رعايت مفاد ماده (18) اين موافقتنامه،‌ به مورد اجراء نهاده خواهد شد. 5 - علي‌رغم مفاد بند (4) اصلاحات جدول مسير پيوست اين موافقتنامه مي‌تواند‌ به طور مستقيم بين مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد مورد توافق قرار گيرد. اين‌اصلاحات با مبادله يادداشت از طريق ديپلماتيك لازم‌الاجراء خواهد گرديد. ‌

ماده 14

حل اختلافات 1 - هرگاه درمورد تفسير يا اجراي اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن بين‌ طرفهاي متعاهد اختلافي بروز نمايد، طرفهاي متعاهد در مرحله نخست اهتمام خواهند‌كرد كه اختلاف را ازطريق مذاكره حل و فصل نمايند. 2 - هرگاه طرفهاي متعاهد نتوانند اختلاف را ازطريق مذاكره حل و فصل كنند،‌مي‌توانند با توافق موضوع را جهت كسب نظر مشورتي به هر شخص يا هيأتي ارجاع كنند. 3 - چنانچه طرفهاي متعاهد به موجب بندهاي (1) و (2) فوق در مورد حل‌اختلاف به نتيجه نرسند هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند با رعايت قوانين و مقررات‌مربوط خود، ضمن ارسال اطلاعيه‌اي براي طرف متعاهد ديگر موضوع را به هيأت داوري ‌سه‌نفره مركب از دو داور منتخب طرفهاي متعاهد و يك سرداور ارجاع نمايد. ‌درصورت ارجاع امر به داوري، هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت شصت روز‌از تاريخ دريافت اطلاعيه ارجاع اختلاف به داوري، نسبت به معرفي يك داور اقدام مي‌كند ‌و داوران منتخب طرفهاي متعاهد ظرف مدت شصت روز از تاريخ آخرين انتخاب،‌سرداور را تعيين خواهند كرد. چنانچه هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت مقرر داور‌خود را تعيين نكند و يا داوران منتخب ظرف مدت مذكور، درمورد انتخاب سرداور به‌ توافق نرسند، هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند از رئيس شوراي سازمان بين‌المللي‌هواپيمائي كشوري بخواهد كه حسب مورد داور طرف ممتنع يا سرداور را تعيين نمايد. ‌سرداور بايد درهر صورت تابعيت كشوري را دارا باشد كه در زمان انتخاب با‌طرفهاي متعاهد روابط سياسي دارد. 4 - در مواردي كه سرداور بايد توسط رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي‌ كشوري تعيين شود چنانچه رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري از انجام ‌وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از طرفهاي متعاهد باشد، انتصاب توسط معاون رئيس‌انجام خواهد شد و چنانچه معاون رئيس نيز از انجام وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از‌طرفهاي متعاهد باشد، اين انتصاب توسط عضو ارشد شورا كه تابعيت هيچ يك از طرفهاي‌ متعاهد را نداشته باشد، انجام خواهد شد. 5 - هيأت داوري با توجه به ساير مواردي كه طرفهاي متعاهد توافق نموده‌اند آئين‌ و محل داوري را تعيين خواهد نمود. 6 - تصميمات هيأت داوري براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاتباع است. 7 - مخارج داوري شامل هزينه‌ها و دستمزدهاي داوران به نسبت مساوي توسط‌ طرفهاي متعاهد پرداخت خواهد گرديد. هرگونه مخارجي كه توسط شوراي سازمان‌ بين‌المللي هواپيمائي كشوري در رابطه با نصب سرداور و يا داور طرف ممتنع به شرح‌ مندرج در بند (3) اين ماده به وجود آيد به عنوان بخشي از هزينه‌هاي داوري محسوب‌خواهد گرديد.

ماده 15

فسخ هر طرف متعاهد مي‌تواند در هر زمان قصد خود را مبني بر فسخ اين موافقتنامه طي‌ اطلاعيه كتبي به طرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. اين اطلاعيه همزمان به آگاهي سازمان‌ بين‌المللي هواپيمائي كشوري نيز خواهد رسيد و در اين صورت موافقتنامه دوازده ماه پس‌از اعلام دريافت اطلاعيه فسخ توسط طرف متعاهد ديگر فسخ شده تلقي خواهد شد، مگر‌آن كه اطلاعيه فسخ قبل از انقضاي اين مدت با تراضي طرفهاي متعاهد مسترد شود. هرگاه ‌طرف متعاهد ديگر دريافت اطلاعيه فسخ را اعلام نكند، اطلاعيه مزبور چهارده روز پس از‌وصول آن به سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري دريافت شده تلقي خواهد شد. ‌

ماده 16

مطابقت با كنوانسيونها يا موافقتنامه‌هاي چند جانبه ‌ چنانچه كنوانسيون يا موافقتنامه چندجانبه حمل و نقل هوائي درمورد هر دو طرف‌ متعاهد لازم‌الاجراء گردد، اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن بايد از طريق مذاكره به‌ شرح مندرج در ماده (13) به نحوي اصلاح شود كه مفاد آن با مقررات كنوانسيون يا‌موافقتنامه مزبور انطباق يابد.

ماده 17

ثبت اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن و هرگونه اصلاحيه آن نزد سازمان‌بين‌المللي هواپيمائي كشوري به ثبت خواهد رسيد.

ماده 18

لازم‌الاجراء شدن اين موافقتنامه از تاريخ آخرين اطلاعيه هر طرف متعاهد به طرف متعاهد ديگر مبني ‌براين كه اقدامات لازم را طبق قوانين و مقررات خود براي لازم‌الاجراء شدن اين موافقتنامه‌ به عمل آورده، به مورد اجراء گذارده خواهد شد. ‌ با تأييد مفاد اين موافقتنامه، نمايندگان تام‌الاختيار امضاء كننده زير كه از طرف ‌دولتهاي متبوع خود مجاز مي‌باشند اين موافقتنامه را در يك مقدمه و هجده ماده و يك‌ پيوست امضاء نمودند. ‌اين موافقتنامه در دوشنبه در تاريخ 1381/2/10 هجري شمسي برابر با 2002/4/30 ميلادي در دو نسخه اصلي به زبانهاي فارسي، انگليسي و تاجيكي كه هر سه‌ متن داراي اعتبار يكسان مي‌باشند، تنظيم گرديد. درصورت اختلاف در تفسير متون، متن‌انگليسي ملاك خواهد بود. از طرف ‌از طرف ‌ دولت جمهوري اسلامي ا يران ‌ دولت جمهوري تاجيكستان پيوست