جزء الف - شركتهاي عامل در طول مدت اين قرارداد و ضمن جريان عمليات خود حق خواهند داشت براي هر مدتي كه لازم بدانند بدونهيچگونه قيد و شرطي از تأسيسات ثابت (كه در تاريخ اجراي قرارداد در ناحيه عمليات وجود دارد) مربوط باكتشاف و توليد و حمل و نقل و تصفيه وبارگيري نفت خام و گاز طبيعي و محصولات نفتي استفاده نموده و يا آنها را در داخل ناحيه عمليات از نقطهاي بنقطه ديگر انتقال دهند. انتقال هر يكاز تأسيسات ثابت فوقالذكر از يك شركت عامل بشركت عامل ديگر احتياج بموافقت كتبي و قبلي شركت ملي نفت ايران دارد ولي شركت مزبوربدون دليل موجه از آن موافقت خودداري و يا در اعلام آن تأخير نخواهد نمود. جزء ب - هر گاه شركتهاي عامل براي انجام عمليات خود تأسيسات ثابت جديد يا اضافي يا تعويضي را لازم يا مناسب تشخيص دهند بنصب يا بنايآن مبادرت خواهند نمود. چنين تأسيسات ثابت جديد يا اضافي يا تعويضي بملكيت شركت ملي نفت ايران در ميآيد ولي شركت عاملي كه آن تأسيسات را ايجاد يا نصب نمودهبدون هيچگونه قيد و شرطي حق خواهد داشت كه در طول مدت اين قرارداد در ضمن اجراي عمليات خود مادام كه احتياج داشته باشد از تأسيساتمزبور در داخل ناحيه عمليات استفاده نموده يا آنها را از نقطهاي بنقطه ديگر انتقال دهد. جزء ج - بند (1) - شركت ملي نفت ايران در تاريخ اجرا كليه اقلام ذيل را كه مربوط بعمليات پيشبيني شده در اين قرارداد است و در آن تاريخ درناحيه عمليات وجود دارد بشركتهاي عامل تحويل خواهد داد يعني كليه موجوديهاي انبارها و مصالح و كليه ماشينها و دستگاههاي متحرك و كليهوسائل حمل و نقل موتوري و كليه افزارها و دستگاههاي حفاري و فقط اقلام مربوط به بخش داخلي يا آنچه كه در انبارهاي پخش داخلي موجوداست همچنين اقلاميكه با موافقت شركت ملي نفت ايران و شركتهاي عامل براي عمليات شركت ملي نفت ايران نزد شركت اخيرالذكر نگاهداريميشود مستثني خواهد بود. -بند (2) - شركتهاي عامل در مواقعيكه لازم بدانند براي تهيه موجوديهاي جديد يا اضافي انبارها و مصالح و ماشينها و دستگاههاي متحرك و وسائل حمل و نقل موتوري و افزارها و دستگاههاي حفاري اقدام خواهند كرد. جزء د - نظر بتعهداتيكه اعضاي كنسرسيوم پذيرفتهاند و چون از اين تعهدات ايران بهرهمند ميشود ايران و شركت ملي نفت ايران اجازه خواهند دادكه شركتهاي عامل بدون اينكه هيچگونه هزينهاي بنفع ايران يا شركت ملي نفت ايران منظور شود از تأسيسات ثابت مذكور در جزء (الف)اين مادهاستفاده نموده و اقلامي را كه در بند (1) جزء (ج) اين ماده تشريح شده از شركت ملي نفت ايران تحويل بگيرند و شركتهاي عامل مجاز خواهند بودوجوهي را كه در بند (1) و (2) اين جزء ذيلاً مذكور است جزء هزينههاي جاري خود منظور دارند. بند 1) - در ظرف ده سال اول عمليات مقرر در اين قرارداد ساليانه مبلغ دو ميليون و ششصد هزار (2600000) ليره استرلينگ در مورد شركت اكتشافو توليد و چهار ميليون و يكصد هزار (4100000) ليره استرلينگ در مورد شركت تصفيه نسبت بتأسيسات مذكور در جزء (الف) اينماده از بابتهزينه استهلاك تأسيسات ثابت جزو هزينههاي جاري شركتهاي مزبور منظور خواهد شد. شركتهاي عامل مبالغ وصولي بابت هزينه استهلاك تأسيساتثابت را بهر نحوي كه مقتضي بدانند مصرف خواهند كرد. بند 2) - شق (1) بهاي دفتري اجناس انبار و مصالح (بها در تاريخ وصول اين اجناس به انبار) مذكور در بند (1) جزء (ج) اين ماده كه توسط يكي ازشركتهاي عامل بمصرف ميرسد بر حسب نوع مصرف بحساب هزينههاي جاري يا هزينههاي ديگر يا هزينه سرمايهاي شركت عامل مصرفكننده منظور خواهد شد. بهاي اوليه هر ماشين و دستگاه متحرك و وسيله حمل و نقل موتوري و افزار و وسايل حفاري (با منظور داشتن استهلاك برايمدتهاي قبل از تاريخ اجرا كه طبق اصول صحيح حسابداري و مهندسي با تخمين عمر قابل استفاده اين افزارها و ماشين آلات احتساب شود) با توجه بقسمتي از عمر قابل استفاده برآورد شده كه پس از تاريخ اجرا باقي است (برآورد بطريقي كه فوقاً ذكر شد) مستهلك خواهد گرديد و شركت عاملمصرفكننده مبلغ استهلاك را بنحو مقتضي بحساب هزينههاي جاري و يا هزينهاي ديگر يا هزينه سرمايهاي خود بر حسب مورد منظور خواهد نمود. ولي هر گاه اجناس انبارها و مصالح ماشينها و دستگاههاي متحرك و وسائل حمل و نقل موتوري بمصرف عمليات غير صنعتي (مشروح درماده 17 اين قرارداد) كه توسط شركت ملي نفت ايران اجرا مشود برسد شركت عامل مربوطه بهاي دفتري مزبور اجناس انبار و مصالح مصرف شده ياسهم متناسبي از استهلاك ماشينها و دستگاههاي متحرك و وسائل حمل و نقل موتوري را كه بر اساس فوقالذكر احتساب شده ميتواند از ديوني كهبابت هزينههاي عمليات غير صنعتي به شركت ملي نفت ايران دارد كسر گذارد. كليه وجوهي كه طبق مقررات فوق جزو هزينه سرمايهاي يكي ازشركتهاي عامل محسوب ميشود از جميع جهات طبق مفاد جزء (ه) اين ماده در حكم بهاي تأسيسات ثابت جديد يا اضافي يا تعويضي تلقي خواهدگرديد و درآمدي كه از منظور نمودن اين قبيل هزينهها طبق مقررات اين بند ضمن هزينههاي جاري يا هزينههاي ديگر يا هزينه سرمايهاي بدست ميآيد در اختيار شركتهاي عامل خواهد بود كه هر طور صلاح بداند بمصرف برسانند. شق (2) - نسبت ببهاي هر نوع اجناس و مصالح جديد يا اضافي طبق مقررات شق (1) اين بند مربوط به بهاي دفتري اجناس و مصالح و نسبت ببهايهر نوع ماشين و دستگاه متحرك وسيله حمل و نقل موتوري و افزار و وسائل حفاري جديد يا اضافي طبق مقررات همان شق (1) مربوط بروشاستهلاك اين قبيل وسائل رفتار خواهد شد. جزء ه - -بند (2) در ازاي مبلغي كه بموجب بند (1) اين جزء به بستانكار حساب ايران منظور ميشود ايران و شركت ملي نفت ايران بشركتهاي عامل اجازهخواهند داد كه پس از خاتمه مدتي كه اين مبلغ به بستانكار حساب گذاشته مشود تأسيسات جديد يا اضافي يا تعويضي مزبور را براي تمام مدتقرارداد يا براي هر مدتي كه شركتهاي عامل لازم داشته باشند بدون اين كه هيچگونه هزينهاي بنفع ايران يا شركت ملي نفت ايران منظور شود مورداستفاده قرار دهند. شركتهاي عامل اجازه خواهند داشت وجوهي را كه بايد طبق بند (1) مذكور از بابت هزينه استهلاك تأسيسات ثابت بپردازند به حساب هزينههاي جاريخود منظور نمايند. بند (1) - شركتهاي عامل سرمايه ساختمان و نصب كليه تأسيسات جديد و اضافي و تعويضي موضوع جزء ب اين ماده را بدون منظورنمودن سود تأمين خواهد كرد و شركت ملي نفت ايران قيمت هر يك از اين تأسيسات را بشركت عامل بناكننده يا نصبكننده مديون خواهد بود. هرديني كه بدين ترتيب ايجاد شود باقساط متساوي ساليانه در ظرف مدت ده سال از تاريخ شروع استفاده از تأسيساتي كه دين مزبور از آن ناشي شده يا باموافقت شركت ملي نفت ايران در مدت كمتري قابل پرداخت خواهد بود. شركت عاملي كه چنين تأسيساتي را نصب يا بنا نموده تا مدت ده سال يا مدت كمتري كه مورد موافقت قرار گيرد (باقتضاي مورد) همهساله مبلغي بعنوان هزينه استهلاك تأسيسات ثابت بحساب بستانكار شركت ملي نفت ايران منظور مينمايد. مبلغ مزبور در مورد مدت دهساله معادل يكدهم بهاي تأسيسات و در مورد مدت كوتاهتر مساوي خواهد بود با بهاي تأسيسات تقسيم بر تعداد سالهائي كه مورد موافقت شده است بطوري كه درانقضاي مدت مورد نظر كليه بدهي تصفيه خواهد گرديد.
ماده 6
از لايحه قانوني راجع باجازه مبادله قرارداد فروش نفت و گاز و طرز اداره عمليات آن — مصوب 1333/08/06