قانون مربوط بقرارداد مرزي ايران و پاكستان مصوب 1337,04,26 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
قرارداد مرزي ايران و پاكستان كه مشتمل بر يك مقدمه و دوازده ماده و سه نامه متبادله ميباشد و در تاريخ هفدهم بهمن ماه 1336 درتهران بامضاء نمايندگان مختار دولتين رسيده است تصويب و بدولت اجازه مبادله اسناد مصوب آن را ميدهد. قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز پنجشنبه بيست و ششم تير ماه يكهزار وسيصد و سي و هفت به تصويب مجلس شورايملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت قرارداد مرزي ايران و پاكستان (مقدمه) دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري اسلامي پاكستان با علاقه به بسط مناسبات حسنه همجواري موجود ميان دو كشور و تشييد روابط برادرانه ودوستانه و تمايل بتصريح و روشن ساختن خط مرزي بين ايران و پاكستان بر اساس قراردادها و يادداشتهائي كه سابقاً بين ايران و دولت انگلستانمنعقد و مبادله گرديده بود تصميم بانعقاد اين قرارداد گرفتند و نمايندگان مختار خود را از قرار زير تعيين نمودند: از طرف دولت شاهنشاهي ايران جناب آقاي دكتر عليقلي اردلان وزير امور خارجه از طرف دولت جمهوري اسلامي پاكستان جناب آقاي ماژور ژنرال نوابزاده آقا محمدرضا سفير كبير جمهوري اسلامي پاكستان در تهران نامبردگان پس از مبادله اختيارنامههاي خود كه آنها را صحيح و معتبر يافتند نسبت بمراتب زير موافقت حاصل نمودند:
ماده 1
خط مرزي بين ايران و پاكستان از خليج گواتر تا كوه ملك سياه بر اساس مستندات زير بشرحي است كه در ماده 2 اين قرارداد تصريح و موردموافقت طرفين قرار گرفته است:
1
يادداشت هاي مورخ اول و چهارم سپتامبر 1871 و نقشه ضميمه آن كه در تهران بين مستراليزن وزير مختار دولت انگلستان و ميرزا سعيدخان وزيرامور خارجه ايران مبادله شده است.
2
قرارداد مورخ 27 دسامبر 1895 و يادداشت ضميمه آن كه در تهران بين امينالسطان صدر اعظم ايران و وزير مختار انگليس منعقد گشته است
3
صورتمجلس (در متن انگليسي قرارداد ذكر شده) تحديد حدود 24 مارس 1896 و نقشه ضميمه آن كه توسط احتشامالوزاره و كلنل هلديجتنظيم شده و بتصويب دولتين ايران و انگلستان رسيده است.
4
قرارداد مورخ 13 مه 1905 كه در تهران بين مشيرالدوله وزير امور خارجه ايران و سرآرتور هاردينك وزير مختار انگليس مورد موافقت قرار گرفتهاست.
ماده 2
خط مرزي مورد توافق مذكور در ماده يك مطابق مسير خطي است كه در روي نقشهها ترسيم گشته و در شرح ضميمه آن توصيف و تعريف شدهو بشرح زير ميباشد: الف - از خليج گواتر تا نشانه شماره يك فعلي (جنوب كوهك) نقشه يك اينچ بچهار ميل (253440).(1) مركب از قطعات 31- ( ) كه مسير خط مرزي مورد توافق در روي يك نسخه آن ترسيم و شرح نقاط و مختصات قائمالزاويه (گريد) و تعريف و توصيفمسير خط مرزي نيز در برگ جداگانه تعيين شده و نقشه و شرح مزبور به امضاء رؤساي دو هيئت رسيده و ضميمه يك اين قرارداد را تشكيل ميدهند.
ب
خط مرزي از محل نشانه شماره يك فعلي (جنوب كوهك) تا محل نشانه شماره 11 فعلي طبق خطي است كه در سال 1896 نشانهگذاري شدهاست.
ث
از نشانه شماره 11 فعلي تا كوه ملكسياه خط مرزي مورد توافق مسير خطي است كه بر روي نقشه يك اينچ بچهار ميل (253440).(1) كه درسنه 1932 بچاپ رسيده است ترسيم گشته و شرح مختصات تقريبي جغرافيايي نقاط و تعريف و توصيف خط مرز در برگ جداگانه تعيين و اين نقشهو شرح مزبور به امضاء رؤساء دو هيئت رسيده و ضميمه (2) اين قرارداد ميباشد.
ماده 3
طرفين موافقت دارند همينكه اين قرارداد طبق ماده 12 اعتبار قانوني يافت هيئتهاي خود را براي پياده كردن خط مذكور در ماده 2 بر روي زمينو نشانهگذاري بمحل اعزام دارند.
ماده 4
هيأئهاي طرفين مسير خط مرزي مورد توافق مذكور در ماده 2 را بر روي زمين پياده كرده در تمام طول مرز بترتيب زير اقدام بنصب نشانههامينمايند: الف - در قسمت جنوب از خليج گواتر تا نشانه شماره 1 فعلي خط مرزي معين در روي نقشه يك اينچ بچهار ميل مذكور در ماده 2 و 1را با رعايت تعريف وتوصيف شرح ضميمه آن بر بروي زمين پياده نموده و بر طبق آن نشانهگذاري مينمايند. در قسمتهائي كه خط مرز طبق نقشه امضاء شده و شرح ضميمه آن بايد از آبريزها و درهها و رودخانهها و معابر طبيعي كوهستاني و بطور كلي ازعوارض طبيعي زمين عبور كند هر گاه خط مرزي معين در روي نقشه با عوارض طبيعي مزبور تطبيق ننمايد امتداد طبيعي عوارض زمين طبق شرحضميمه نقشه ملاك عمل خواهد بود. چون دولت جمهوري اسلامي پاكستان در خلال مذاكرات دو هيئت در سال 1956 نقشه بزرگتر و مفصلتري بمقياس 1 اينچ به يك ميل (63360).(1) تهيه كروهاند [كرده اند] طرفين موافقت دارند كه هيئت ايراني ضمن عمل نشانهگذاري نقشه مزبور را بررسي و با زمين تطبيق نموده در صورتمشاهده اختلاف آنرا با مشاركت يكديگر اصلاح و پس از انجام اين امر طرفين اين نقشه را صحيح ميشناسند. هنگام عمل پياده كردن خط مرزي مورد توافق ترسيمي بر روي نقشه 1 اينچ بچهار ميل توصيف شده در شرح ضميمه آن بر روي زمين از نقشه 1 اينچبيك مير مذكور در بالا براي تشخيص تمام عوارض زمين و نقاط واقع در طول خط مرز استفاده خواهد شد و خط مرزي پياده شده و محل نشانههايمنصوب بر روي اين نقشه نقل و ترسيم ميگردد و اين نقشه ضميمه پروتكل نهائي خواهد شد. ب - از محل فعلي نشانه شماره 1 تا نشانه شماره 11 فعلي خط مرزي همان خطي است كه بوسيله كميسيون تحديد حدود 1896 بر روي نقشهمربوطه ترسيم شده است و هيئتهاي مشترك بايد نشانههاي نصب شده سابق را تجديد نموده و در صورت لزوم بين نشانههاي يازدهگانه مزبور نشانههايفرعي نصب نمايند و براي رعايت ترتيب و تسلسل شماره نشانههاي مرزي، نشانههاي مرزي فعلي مجدداً در رديف شمارههاي عمومي شمارهگذاريخواهد شد. ضمائم پيوست صورت مجلس تحديد حدود 1896 در اين قسمت جزء پروتكل نهائي منظور ميگردد. طرفين موافقت دارند كه از منطقه واقع در ميان نشانههاي مرزي شماره 1 تا 11 فعلي مشتركاً نقشه جديدي بمقياس بزرگ تهيه نمايند و پس از حاضرشدن نقشه جديد خط مرزي نشانهگذاري شده عيناً از روي نقشه منضم بصورت مجلس تحديد حدود كميسيون 1896 در روي اين نقشه نقل و ترسيمگردد و اين نقشه ضمن تنظيم صورتمجلس جايگزين نقشه سابق خواهد شد. ث - در قسمت شمال از نشانه شماره 11 فعلي تا كوه ملكسياه مسير خط مرزي معين روي نقشه امضاء شده يك اينچ بچهار ميل (1932) با رعايتشرح ضميمه آن بر روي زمين پياده و نشانههاي مرزي نصب ميگردد و چون دولت شاهنشاهي ايران مصمم است در اين قسمت نقشه بزرگتري بهمقياس (50000).(1) و بعمق دو كيلومتر و نيم از هر طرف خط مرزي و در صورت لزوم حداكثر پنج كيلومتر از هر طرف خط مرز تهيه كند هيأتپاكستان اين نقشه را با زمين تطبيق و در صورت مشاهده اختلاف آنرا با مشاركت هيئت ايراني اصلاح مينمايند و سپس خط مرزي پياده شده ونشانههاي منصوب بر روي زمين روي اين نقشه نقل و ترسيم ميگردد. اگر در موقع نشانهگذاري نقشه (50000).(1) آماده نباشد براي نشان دادن محل نشانهاي مرزي از همان نقشه يك اينچ بچهار ميل 1932 استفادهميگردد بدين ترتيب كه حين عمل نشانهگذاري نقشه مزبور را هيئت ايران با زمين تطبيق و در صورت مشاهده اختلاف با مشاركت هيئت پاكستان آن رااصلاح مينمايند و پس از انجام اين امر طرفين آنرا صحيح ميشناسند و چون مقياس اين نقشه كوچك است و در نقاط حساس زمين نميتوان محلنشانههاي مرزي را روي آن نشان داد از نقاط مزبور ضمن عمل نشانهگذاري نقشههاي تكميلي محلي بمقياس بزرگتري برداشته و محل نشانهها درروي اين نقشهها نشان داده ميشود و اين نقشه و نقشههاي تكميلي محلي ضميمه ساير ضمائم پروتكل نهايي ميگردد پس از مهيا شدن نقشه (50000).(1) مسير خط مرز و محل كليه نشانهها بر روي اين نقشه نقل و ترسيم ميگردد و اين نقشه جايگزين نقشه 1 اينچ بچهار ميل 1932 ونقشههاي تكميلي محلي گشته و منضم بپروتكل نهايي ميشود و در هر حال مهيا نبودن نقشه (50000).(1) مانع از ادامه عمل نشانهگذاري نخواهدبود. د »هيئتهاي دولتين در حين نشانهگذاري مختصات جغرافيائي توپوگرافي و قائمالزاويه (گريد) و همچنين فواصل و ساير مشخصات فني هر يك ازنشانههاي مزبور را در سراسر طول خط مرز از خليج گواتر تا كوه ملكسياه بدقت محاسبه و تعيين و هر يك را ضمن پروتكل تدوين و امضاء خواهندنمود. ع ) ) پس از خاتمه عمل نشانهگذاري يك پروتكل كلي و نهايي شامل نقشههاي سه گانه مذكور در بند (الف - ب و ث) اين ماده و پروتكلهايمربوطه به مشخصات فني و مختصات جغرافيائي (توپوگرافي) و قائمالزاويه (گريد) و فواصل نشانههاي سراسر طول خط مرز امضاء شده مزبور تنظيمو بامضاء رؤساي هيئتهاي دو طرف خواهد رسيد.. اين پروتكل و منضمات آن پس از تصويب دولتين سند استواري مرز بين دو كشور خواهد بود. مادامكه نشانهگذاري در سراسر مرز انجام نگرديده و پروتكل نهائي به امضاء رؤساي هيئت هاي طرفين و تصويب دولتين نرسيده است اعمل نشانهگذاري جزءو كلاً خاتمه يافته تلقي نميگردد.
ماده 5
هر گاه هيئتهاي طرفين در ضمن عمل متفقاً تشخيص دهنده در امور جزئي متفرقه انحراف از خطي كه طبق نقشه و شرح ضميمه قرارداد بر رويزمين پياده شده ضرورت دارد با رعايت اصل معاوضه مجاز خواهند بود مشروط بر اين كه اين تعريض طوري صورت گيرد كه نه بايران و نه بپاكستانضرري وارد نسازد و در صورتي كه بين هيئتهاي طرفين توافقي در اين خصوص حاصل نشود نشانهگذاري روي خطي كه از روي نقشه امضاء شده وشرح ضميمه آن بر روي زمين پياده شده است بعمل خواهد آمد و اين خط قطعي مرز خواهد بود.
ماده 6
نشانههاي مرزي به شكل ستوانهائي [ستونهائي] بابعاد مناسب و در فواصل لازم با موافقت هيئتهاي مشترك نصب ميگردد و هيئتهاي طرفين ميتوانندعنداللزوم بعضي از عوارض طبيعي ثابت زمين را بمنزله نشانه مرزي انتخاب نمايند. هزينه ساختمان نشانههاي مرزي كليه بالمناصفه بعهده دولتينخواهد بود
ماده 7
انتقال اراضي كه در نتيجه نشانهگذاري بايد بعمل آيد بوسيله كميسيونهاي طرفين انجام ميگردد و پس از آنكه پروتكل نهايي بتصويبدولتين رسيد كميسيونهاي مذكور در ظرف پانزده روز تاريخي را كه بايد هر چه زودتر انتقال مزبور صورت گيرد معين خواهند نمود.
ماده 8
هر يك از افراد ساكنين ناحيه كه از يك كشور بكشور ديگر انتقال مييابد و قبل از انتقال تابعيت كشوري را داشته است كه ناحيه مزبور جزءخاك آن كشور بوده حق دارد بتابعيت دولت سابق خود باقيمانده و بطور قطع به خاك آن كشور منتقل شود مشروط بر اينكه در ظرف يكسال ازتاريخ انتقال خاك مزبور قصد خود را دائر بر استفاده از اين حق بمقامات مربوطه اعلام كند.
ماده 9
الف براي مصرف پاسگاه مرزي پاكستان در مجاورت ناحيه مرزي ميرجاوه دولت شاهنشاهي ايران موافقت مينمايد كه دولت جمهورياسلامي پاكستان در هر 24 ساعتي سه متر مكعب (معادل 666 كالون امپريال) از آب ميرجاوه به شرح و ترتيب زير استفاده نمايد.
1
لولهكشي و تعميرات آن از استخر ميرجاوه تا نقطه مناسب و ثابتي در مرز دو كشور را دولت شاهنشاهي ايران نظر بروابط دوستانه موجود فيمابينخود انجام ميدهد و نقطه مرزي مزبور را دولت جمهوري اسلامي پاكستان معين خواهد نمود پس از اعتبار يافتن اين قرارداد و تعيين نقطه مرزي از طرف دولت جمهوري پاكستان در ظرف يكسال لولهكشي نامبرده از طرف دولت شاهنشاهيايران انجام خواهد يافت و اگر دولت ايران مايل باشد و از دولت جمهوري اسلامي پاكستان تقاضا نمايد دولت نامبرده بهزينه خود اقدام بلولهكشيخواهد كرد
2
طول لوله از محل استخر ميرجاوه كه تقريباً در5/4 كيلومتري جنوب غربي ميرجاوه واقع است تا محل پاسگاه مرزي پاكستان از حدود شعاع 12كيلومتر تجاوز نخواهد نمود و استخر مزبور مبدء محاسبه طول شعاع مذكور ميباشد.
3
در مواقعي كه بعلت لايروبي و حوادث طبيعي و كمآبي جريان آب استخر ميرجاوه قطع و يا نقصان يابد بالطبع مقدار آب مقرر مذككو [مذكور] در بند الفاين ماده نيز بتناسب قطع و يا نقصان خواهد يافت ب - براي مصرف پاسگاه مرزي ايران در مجاورت ناحيه مرزي كه چه دولت جمهوري اسلامي پاكستان موافقت مينمايد كه دولت شاهنشاهي ايران درهر 24 ساعتي دويست گالون امپريال از آب كچه بشرح و ترتيب زير استفاده نمايد
1
لولهكشي و تعميرات آن از آب قابل شرب كچه تا نقطه مناسب و ثابتي در مرز دوكشور را نيز دولت شاهنشاهي ايران خود انجام ميدهد و نقطه مذكورمرزي را دولت ايران معين خواهد نمود
2
در مواقعي كه بعلت لاي روبي و حوادث طبيعي و كمآبي آب كچه قطع و يا نقصان يابد بالطبع از ميزان آب مقرر مذكور در بند (ب) اين ماده بتناسب قطع و يا نقصان خواهد يافت ث - نصب لوله بمنظور استفاده از آبهاي طرفين جهت مصرف پاسگاه هيچگونه حق ارتفاقي يا حق ديگري نسبت بطرف ديگر ايجاد نخواهد نمود ماده 10» طرفين موافقت دارند كه نشانههاي منصوب در مرز را مشتركاً حفظ و حراست كنند و در صورت از بين رفتن و يا خراب شدن نشانهها آنرامشتركا و با حضور مأمورين طرفين هر چه زودتر تجديد و يا تعمير نمايند ماده 11» اين قرارداد بدو زبان فارسي و انگليسي تنظيم گرديده متن هر دو زبان متساوياً سنديت و اعتبار خواهد داشت
ماده 12
اين قرارداد بهتصويب خواهد رسيد و از تاريخ مبادله اسناد تصويب كه در كراچي بعمل ميآيد بموقع اجرا گذارده ميشود. تهران 17 بهمن ماه 1336. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت جمهوري اسلامي پاكستان جناب آقاي وزير امور خارجه. با اشاره بماده 2 بند (الف) قرارداد مرزي ميان ايران و پاكستان احتراماًباستحضار ميرساند كه هيئت مرزي شاهنشاهي ايران و هيئت مرزي جمهورياسلامي پاكستان موافقت نمودند كه مختصات قائمالزاويه (گريد) مذكور در ستون دوم شرح مربوط بخط مرزي مورد توافق از خليج گواتر تا نشانهفعلي شماره 1 منضم بنقشه بمقياس يك اينچ بچهار ميل امضاء شده تقريبي هستند خواهشمند است مراتب نامبرده را تأييد فرماييد.موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. جناب آقاي سفير كبير. نامه مورخ 17 بهمن 1336 آنجناب. متضمن مراتب زير: با اشاره بماده 2 بند (الف) قرارداد مرزي ميان ايران و پاكستان احتراماً باستحضار ميرساند كه هيئت مرزي شاهنشاهي ايران و هيئت مرزي جمهورياسلامي پاكستان موافقت نمودند كه مختصات قائمالزاويه (گريد) مذكور در ستون دوم شرح مربوط بخط مورد توافق از خليج گواتر تا نشانه فعليشماره 1 منضم بنقشه بمقياس يك اينچ بچهار ميل امضاء شده تقريبي هستند. زيب وصول بخشيد. با كمال احترام باستحضار ميرساند مراتب نامبرده مزبور مورد تأييد دولت شاهنشاهي ايران ميباشد. فرصت را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد جناب آقاي وزير امور خارجه. بمنظور احتراز از مشكلاتيكه ممكن است در موقع عمل نشانهگذاري بين هيئتهاي فني طرفين پيش آيد و تسهيل عمليات مذكور و روشن ساختن كارآنان مراتب زير را جهت موافقت آن مقام محترم پيشنهاد مينمايد: چنانچه هنگام پياده كردن خط مرزي مورد توافق ترسيمي در روي نقشه يك اينچ بچهار ميل بر روي زمين معلوم شود در نقاطي كه خط مرز بايد از عوارضطبيعي زمين عبور كند با زمين تطبيق نمينمايد براي تشخيص تمام عوارض و نقاط واقع در طول خط از نقشه يك اينچ بيك ميل ترسيمي در سنه 1956پس از تصحيح در صورت لزوم طبق قسمت اخير بند الف ماده 4 استفاده خواهد شد و در نقاطي كه خط مرز بايد طبق شرح ضميمه نقشه مورد توافق ازآبريزها و درهها و رودخانهها و معابر طبيعي كوهستاني و بطور كلي از عوارض طبيعي بگذرد خط ترسيمي در روي نقشه مزبور با زمين تطبيق نكندامتداد طبيعي عوارض زمين كه طبق شرح ضميمه نقشه نامبرده بطور صحيح تشخيص خواهد شد ملاك عمل قرار ميگيرد و چنانچه بين خطترسيمي در روي نقشه يك اينچ بچهار ميل با خط پياده شده بر روي زمين ظاهرا اختلافي مشاهده گردد اين اختلاف انحراف تلقي نميگردد و مشمولمقررات تعويض مذكور در ماده 5 نخواهد بود. در قسمتهائي كه خط مرزي بايد از عوارض طبيعي بگذرد و اين عارضه رودخانه و يا مسيل كه در نقشه بعنوان كور ( ) نوشته شده است و طبقشرح ضميمه نقشه يك اينچ به چهار ميل كه با رعايت مختصات نقاط بر روي مسير رودخانه يا كور پياده شده است با آن تطبيق ننمايد بديهي استوسط المياه رودخانه يا كور خط مرزي خواهد بود. چنانچه محل نقطه كه بوسيله مختصات جغرافيايي (توپوگرافي) يا قائمالزاويه (گريد) طبق مندرجات شرح پيوست نقشه يك اينچ بچهار ميل موردتوافق تعيين گرديده با تعريف و توصيف جغرافيائي (توپوگرافي) همان نقطه مندرجه در شرح ضميمه نقشه مذكور در روي زمين تطبيق ننمايد نقطهنزديكترين مجاور آن نقطه كه با تعريف و توصيف جغرافيائي (توپوگرافي) نقطه مذكور مطابقه كند نقطه مرزي شناخته خواهد شد. هر گاه خط مرزي مورد توافق ترسيمي روي نقشه يك اينچ بچهار ميل كه بايد در قسمتهائي از آبريز عبور نمايد هنگام پياده نمودن خط بر روي زمين برروي آبريز قرار نگيرد با استفاده از نقشه يك اينچ بيك ميل (پس از تصحيح آن در صورت لزوم بنحوي كه در بند الف ماده 4 ذكر گرديده) آبريز اصليتشخيص و امتداد طبيعي آن بر روي زمين خط مرز خواهد بود. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. جناب آقاي سفير كبير نامه شماره مورخ 17 بهمن 1336 آنجناب متضمن مراتب زير: چنانچه هنگام پياده كردن خط مرزي مورد توافق ترسيمي در روي نقشه يك اينچ بچهار ميل بر روي زمين معلوم شود در نقاطي كه خط مرز بايد ازعوارض طبيعي زمين عبور كند با زمين تطبيق نمينمايد براي تشخيص تمام عوارض و نقاط واقع در طول خط مرزي از نقشه يك اينچ به يك ميلترسيمي در سنه 1956 پس از تصحيح در صورت لزوم طبق قسمت اخير بند الف ماده 4 استفاده خواهد شد و در نقاطي كه خط مرز بايد طبق شرحضميمه نقشه مورد توافق از آبريزها و رودخانهها و معابر طبيعي كوهستاني بطور كلي از عوارض طبيعي بگذرد خط ترسيمي در روي نقشه مزبور بازمين تطبيق نكند امتداد طبيعي عوارض زمين كه طبق شرح ضميمه نقشه نامبرده بطور صحيح تشخيص خواهد شد ملاك عمل قرار ميگيرد وچنانچه بين خط ترسيمي در روي نقشه يك اينچ بچهار ميل با خط پياده شده بر روي زمين ظاهر اختلافي مشاهده گردد اين اختلاف انحراف تلقينميگردد و مشمول مقررات تعويض مذكور در ماده 5 نخواهد بود. در قسمتهائي كه خط مرزي بايد از عوارض طبيعي بگذرد و اين عارضه رودخانه و يا مسيل كه در نقشه بعنوان كور ( )نوشته شده است و طبقشرح ضميمه نقشه مورد توافق خط مرز بايد از وسط آن عبور نمايد هر گاه خط مورد توافق روي نقشه يك اينچ بچهار ميل كه با رعايت مختصات نقاطمسير رودخانه يا كور پياده شده است با آن تطبيق ننمايد بديهي است وسط المياه رودخانه يا كور خط مرزي خواهد بود. چنانچه محل نقطه كه بوسيله مختصات جغرافيائي (توپوگرافي) يا قائمالزاويه (گريد) (طبق مندرجات شرح پيوست نقشه يك اينچ بچهار ميل موردتوافق) تعيين گرديده با تعريف و توصيف جغرافيائي (توپوگرافي) همان نقطه مندرجه در شرح ضميمه نقشه مذكور در روي زمين تطبيق ننمايد نقطه نزديكترين مجاور آن نقطه كه با تعريف و توصيف جغرافيائي (توپوگرافي)نقطه مذكور مطابقه كند نقطه مرزي شناخته خواهد شد. هر گاه خط مرزي مورد توافق ترسيم روي نقشه يك اينچ بچهار ميل كه بايد در قسمتهائي از آبريز عبور نمايد هنگام پياده نمودن خط بر روي زمين برروي آبريز نميگيرد با استفاده از نقشه يك اينچ بيك ميل (پس از تصحيح آن در صورت لزوم بنحوي كه در بند الف ماده 4 ذكر گرديده) آبريز اصليتشخيص و امتداد طبيعي آن بر روي زمين خط مرزي خواهد بود. كه بمنظور احتراز مشكلات متصوره در موقع عمل نشانهگذاري و تسهيل كار هيئتهاي فني و روشن ساختن ترتيب عمل آنان پيشنهاد فرموده بودند واصل و با كمال احترام موافقت دولت شاهنشاهي ايران را با مندرجات آن باستحضار ميرساند. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. جناب آقاي وزير امور خارجه بمنظور تصريح و روشن ساختن قسمت آخر بند (ب) از ماده 4 قرارداد مرزي ايران و پاكستان راجع به نقشهبرداري و تهيه نقشه مشترك دولتين ازمنطقه واقع در ميان نشانههاي مرزي شماره 1 فعلي تا شماره 11 فعلي مراتب زير را جهت موافقت و تأييد آن مقام محترم پيشنهاد مينمايد:
1
نقشهبرداري و تهيه نقشه از قسمت نشانه علامت شماره يك فعلي الي نشانه شماره 11 فعلي بمقياس (50000).(1) يك پنجاه هزارم و بعمق دو كيلومتر و نيم ازهر طرف خط مرز و در صورت لزوم حداكثر پنج كيلومتر از هر طرف خط مرز بعمل ميآيد.
2
حقوق و مزاياي كارمندان هر طرف بعهده خود آنطرف است.
3
مقامات فني و نقشهبرداري طرفين كارمندان و وسائل فني ضروري را حتيالمقدور بر پايه و اساس تساوي با موافقت يكديگر تعيين و تهيه خواهندنمود.
4
ساير هزينههاي ديگر بالمناصفه بعهده طرفين خواهد بود.
5
تنظيم و ترسيم نقشهها مشتركا در تهران و شهر مري در صورت لزوم بر مبنا و اساس تساوي و ميزان كار انجام خواهد شد. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. جناب آقاي سفير كبير نامه مورخ 17 بهمن 1336 آنجناب متضمن مراتب زير:
1
نقشهبرداري و تهيه نقشه از قسمت نشانه شماره يك فعلي الي نشانه شماره 11 فعلي بمقياس (50000).(1) يك پنجاه هزارم و بعمق دو كيلومتر و نيم از هرطرف خط مرز و در صورت لزوم حداكثر5 كيلومتر از هر طرف خط مرز بعمل ميآيد.
2
حقوق و مزاياي كارمندان هر طرف بعهده خود آن طرف است.
3
مقامات فني و نقشهبرداري طرفين كارمندان و وسائل فني ضروري را حتيالمقدور بر پايه و اساس تساوي با موافقت يكديگر تعيين و تهيه خواهدنمود
4
ساير هزينههاي ديگر بالمناصفه بعهده طرفين خواهد بود.
5
تنظيم و ترسيم نقشهها مشتركا در تهران و در شهر مري در صورت لزوم بر مبنا و اساس تساوي ميزان كار انجام خواهد شد. كه بمنظور تصريح و روشن ساختن قسمت آخر بند ب از ماده 4 قرارداد مرزي ايران و پاكستان راجع به نقشهبرداري و تهيه نقشههاي مشترك پيشنهادفرموده بودند زيب وصول بخشيد و با كمال احترام موافقت دولت شاهنشاهي ايران را با مندرجات آن باستحضار ميرساند. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. قرارداد فوق مشتمل بر يك مقدمه و دوازده ماده و سه نامه متبادله ضميمه قانون مربوط به قرارداد مرزي ايران و پاكستان بوده و صحيح است. رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت قانون بالا در جلسه 1337.2.31 به تصويب مجلس سنا رسيده است.