قانون مربوط به موافقت نامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان مصوب 1344,10,20 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
بدولت اجازه داده ميشود موافقت نامه ضميمه راجع به ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان وپروتكلهاي مربوطه و نامههاي منضم به آنرا كه در تاريخ 12ر11ر1340 منعقد شده اجراء نمايند. قانون بالا مشتمل بر يك ماده و متن موافقتنامه و پروتكلها و نامههاي منضم بآن كه در جلسه روز پنجشنبه بيست و نهم مهرماه يكهزار و سيصد وچهل و چهار بتصويب مجلس شوراي ملي رسيده بود در جلسه روز دوشنبه بيستم ديماه يكهزار و سيصد و چهل و چهار شمسي بتصويب مجلس سنا رسيد. رئيس مجلس سنا- مهندس شريف امامي موافقت نامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران و اعليحضرت همايون پادشاه افغانستان بمنظور تحكيم و تشييد روابط اقتصادي بين دو كشور بر اساس منافع مشترك و براي فراهم آوردن تسهيلات ترانزيتي جهت عبور و مرور اجناس ومالالتجاره در خاك يكديگر با در نظر گرفتن حجم كنوني و توسعه آينده آن تصميم گرفتهاند موافقت نامهاي امضاء كنند و به اين منظور نمايندگانتامالاختيار خود را بشرح زير تعيين نمودند: اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران جناب آقاي دكتر حيدرعلي غفاري معاون وزارت بازرگاني ايران اعليحضرت همايون پادشاه افغانستان جناب آقاي محمد سرور عمر معاون وزارت تجارت افغانستان مشاراليهما پس از ارائه و مبادله اختيارنامههاي خود كه در كمال صحت و اعتبار بود نسبت بمواد آتي موافقت نمودند: ماده اول - طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه مطابق مواد اين موافقت نامه به يكديگر آزادي ترانزيت از خاك خود بخاك طرف ديگر اعطا و آن راتضمين كنند. هيچ تميز و تبعيضي بر اساس پرچم كشتي - كشور توليدكننده - محل مبدا- محل حركت - مرز ورودي و خروجي - مقصد كالا (منزل مقصود)مالكيت اجناس و مالالتجاره كشتيها يا ساير وسائل حمل و نقل بميان نخواهد آمد.
تبصره
حق مذكور در اين ماده شامل ترانزيت اسلحه و مهمات جنگي از كشور ثالث يا بكشور ثالث نخواهد بود و همچنين اموالي كه بعلل بهداشت انساني و حيواني و نباتي ورودشان بكشور پادشاهي افغانستان يا كشور شاهنشاهي ايران ممنوع است از حق مقرر در اين ماده مستثني ميباشد. ماده دوم - اجناس و مالالتجاره كه شامل اثاثيه مسافرين كشتيها و ساير وسايل حمل و نقل خواهد بود در صورتي در حال ترانزيت از خاك يك كشورمتعاهد شناخته ميشود كه عبور آن از خاك آن كشور قسمتي از يك مسافرت كامل باشد و محل آغاز و انجام آن مسافرت ماوراء سرحدات كشوري كهاين عبور و مرور در قلمرو آن صورت ميگيرد واقع باشد. طي اين عبور و مرور تبديل و يا عدم تبديل كشتي - نگاهداري در انبار- بستهبندي مجدد يا تبديل وسيله حمل و نقل امكان خواهد داشت. عبور و مروراجناس و مالالتجاره كه داراي اين خصوصيات باشد در اين موافقتنامه عبور و مرور ترانزيتي محسوب ميگردد. ماده سوم - راههاي ترانزيتي در ضميمه شماره- 1 - اين موافقتنامه تعيين و تصريح گرديده است و طرفين متعاهدين ميتوانند علاوه بر آن نسبت براههاي ديگر نيز موافقت نمايند. ماده چهارم - طرفين متعاهدين بمنظور حسن اجراي ترانزيت تعهد مينمايند كه در خاك خود راهآهن و جادههائي را كه ممكن است طبق ماده سوماين موافقت نامه در امر ترانزيت مورد استفاده قرار گيرد طوري نگاهداري نمايند كه استفاده ترانزيتي از آنها به آساني مقدور باشد. ماده پنجم - هر يك از طرفين متعاهدين در قلمرو خود در آن قسمت از مسير راههاي ترانزيتي كه بوسيله راهآهن با يكديگر متصل نيست تسهيلات ووسائل لازم را براي حمل و نقل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي فراهم خواهند آورد. ماده ششم - طرفين متعاهدين براي عبور و مرور اجناس و مالالتجاره ترانزيتي تسهيلات لازم را فراهم ميكنند بنحوي كه تشريفات گمركي اجناس ومالالتجاره ترانزيتي كه در ضميمه شماره 2 اين موافقتنامه توضيح گرديده است در كوتاهترين مدت انجام پذيرد. ماده هفتم - طرفين متعاهدين بشرط معامله متقابله به ادارات و شركتهاي حمل و نقلي كه بيكديگر معرفي خواهند كرد اجازه خواهند داد سرويسهاي حمل و نقل خود را در داخل خاك يكديگر در جادههاي معينه به ترتيبي كه در ضميمه شماره 3 اين موافقتنامه تصريح شده است بكاراندازند ادارات و شركتهاي مزبور از كليه تسهيلاتيكه مطابق با مقررات هر يك از دو كشور باشد بهرهمند خواهند شد. ماده هشتم - هيچگونه حقوق گمركي يا عوارض دولتي - ايالتي و شهرداري (بلدي) بهر عنوان و منظور كه باشد بر عبور و مرور اجناس و مالالتجارهترانزيتي تحميل نخواهد شد و صرفاً مخارج حمل و نقل و اداري و ساير خدمات انجام شده مربوط به عبور و مرور اجناس و مالالتجاره ترانزيتيپرداخته خواهد شد. ماده نهم - دولت شاهنشاهي ايران براي اجناس و مالالتجاره ترانزيتي افغانستان انبارها و محوطه لازم را در مشهد و بنادر شاهپور و خرمشهر تخصيصخواهند داد. براي انبار نمودن اجناس و مالالتجارههاي خطرناك و اموالي كه حمل و نقل آنها بصورت عادي مقدور نيست ترتيبات جداگانه داده خواهد شد كه درضميمه شماره(2) اين موافقتنامه توضيح گرديده است. ماده دهم - طرفين متعاهدين تعهد مينمايند كه واگنها و ساير وسائل باربري مورد لزوم حمل و نقل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي طرف ديگر را بنحوي كه در عبور و مرور آن معطلي رخ ندهد حتيالامكان تهيه نمايند. ماده يازدهم - طرفين متعاهدين موافقت مينمايند براي ترانزيت اجناس و مالالتجاره يكديگر در قسمت كرايه وسايل باربري خود نرخ مساعدي مقرردارند. ماده دوازدهم (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) - بمنظور تسهيل و انتظام امور ترانزيت طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه در نقاطي از قلمرو هر يك از دو كشور در مسير راه ترانزيت كه مورد توافق قرار گيرد اجازه دهند نمايندگيهاي وزارت صنعت، معـدن و تجارت (وكالتالتجاري) طرف ديگر تأسيس شود. ماده سيزدهم - طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه كميسيون مختلطي مركب از نمايندگان دو كشور بمنظور مراقبت در حسن اجراي اينموافقتنامه و رفع مشكلات احتمالي تعيين نمايند جلسات كميسيون مذكور بنا بر پيشنهاد يكي از طرفين بطور متناوب در كابل و تهران تشكيلخواهد گرديد. ماده چهاردهم - طرفين متعاهدين موافقت مينمايند در صورت بروز اختلاف در تفسير اين موافقت نامه از طريق مذاكره اقدام برفع آن نمايند و هر گاه بدين ترتيب اختلاف حاصله فيصله نيابد بترتيبي كه نسبت بآن موافقت خواهند نمود موضوع را بحكميت ارجاع نمايند. ماده پانزدهم - اين موافقتنامه از تاريخ امضاء موقتاً بموقع اجرا گذاشته خواهد شد و بعد از تصويب مراجع صلاحيت دار دو كشور و مبادله اسناد مصوبه كه در اسرع اوقات در كابل صورت خواهد گرفت قطعيت پيدا نموده مدت پنج سال معتبر ميباشد. اگر شش ماه قبل از انقضاي مدت پنج سال يادداشتي مبني بردرخواست اختتام اين موافقت نامه از طرف يكي از متعاهدين بطرف مقابل داده نشود اين موافقت نامه خود بخود تمديد ميگردد بعد از اين هر يك از طرفين متعاهدين ميتوانند هر وقت درخواست فسخ اين موافقت نامه را بنمايد مشروط بر اينكه قصد خود را دائر بر فسخ موافقت نامه شش ماه قبل ضمن يادداشت رسمي به طرف متعاهد ديگر اطلاع دهد. اين موافقت نامه در دو نسخه بفارسي و پشتو تنظيم و تحرير گرديد و هر دو متن متساوياً معتبر خواهد بود. ولي در صورت بروز اختلاف در تفسير مواد اين موافقت نامه متن فارسي معتبر شناخته خواهد شد. عليهذا اختيارداران نامبرده در فوق اين موافقت نامه را امضاء و به مهر خود ممهور نمودند. تهران بتاريخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال يكهزار و سيصد و چهل شمسي از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهي افغانستان پروتكل شماره (1) دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان بمنظور تسهيل در امر ترانزيت كه در موافقتنامه مورخه امروز پيشبيني شده است راههاي ترانزيتي را بشرح زير تعيين نمودند راههاي ديگري ممكن است بعداً مورد توافق طرفين متعاهدين قرار گيرد. اجناس و مالالتجارهاي كه از اين راهها حمل ميشوند از پستهاي گمركي كه بوسيله هر يك از طرفين معين ميشود عبور خواهند كرد.
1
خط ترانزيتي از افغانستان به بندر شاهپور (در خليج فارس) و يا بندر خرمشهر: كالكله (نقطه مرزي كشور افغانستان) طيبات - تربت جام - فريمان - مشهد و از آنجا به وسيله راهآهن ايران تا بندر شاهپور و يا خرمشهر.
2
خط ترانزيتي از افغانستان به بندر عباس. نقطه مرزي ايران و افغانستان - زابل - زاهدان - كرمان - بندر عباس.
3
خط ترانزيتي از افغانستان به بندر چاهبهار. نقطه مرزي ايران و افغانستان زابل - زاهدان - چاهبهار.
4
خط ترانزيتي از افغانستان به بازرگان (مرز تركيه). كالكله (نقطه مرزي افغانستان ) فريمان - تهران - تبريز - بازرگان (مرز تركيه) تهران در تاريخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال يكهزار و سيصد وچهل شمسي بدو زبان فارسي و پشتو تنظيم گرديد. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهي افغانستان پروتكل شماره (2) مربوط بمراسم گمركي عطف بموافقتنامه ترانزيت بين دولتين ايران و افغانستان كه بتاريخ امروز امضاء گرديد دولت شاهنشاهي ايران موافقت دارد كه نسبت باجناس ومالالتجاره كه در راههاي ترانزيتي معينه در ضميمه شماره (1 ) موافقتنامه ترانزيت حمل ميشود مراسم گمركي طبق مقررات ذيل بموقع اجرا گذارده شود:
قسمت اول
مراسم گمركي مربوط باجناس و مالالتجارهاي كه بمنظور عبور از طريق ايران بمقصد افغانستان حمل ميشود. 1 - اجناس و مالالتجاره ترانزيتي بر حسب مندرجات مانيفست در انبار ترانزيت اجناس افغاني كه براي اين كار تخصيص مييابد گذارده خواهد شد اجناس و مالالتجاره سنگين وزن و مواد منفجره و اجناس سريعالاشتعال و خطرناك در محوطههاي جداگانه نگاهداري و براي حفاظت آنها ترتيباتلازم اتخاذ خواهد شد. 2 - صاحب مالالتجاره يا نماينده وي براي حمل اجناس و مالالتجاره به افغانستان اظهارنامه ترانزيتي مقرر را بضميمه ورقه ترخيصيه كه نماينده مؤسسه كشتيراني صادر ميكند و يك نسخه بارنامه كشتي و دو نسخه سياهه خريد (بيجك) و يك نسخه صورت عدلبندي (در صورت لزوم) بگمرك تسليم مينمايد. 3 - تشريفات بازرسي طبق آئيننامه و مقررات گمركي ايران به ترتيبي كه براي اموال ترانزيتي تعيين گرديده بحداقل و بار رعايت تسهيلات لازم صورت خواهد گرفت. 4 - براي اجناس و مالالتجاره بعد از انجام تشريفات گمركي و دريافت مخارج - خدمات محلي جواز ترانزيت صادر و تحت مراقبت گمرك تمام بستهها سيم و سرب شده بواگن بارگيري و در واگن توسط گمرك قفل و سيم و سرب ميشود و شماره واگن در ظهر اظهارنامه و جواز ترانزيت قيد ميگردد. 5 - علاوه بر ترتيبات خاصي كه براي توزيع نسخ اظهارنامه و جواز ترانزيت طبق آئيننامه گمركي مقرر است يك نسخه از اظهارنامه بضميمه يكنسخه از سياهه خريد (بيجك) كه بآن لاك و مهر ميشود بنماينده وزارت بازرگاني دولت افغانستان (وكالتالتجاري) در بندر ورود تسليم خواهد شد. 6 - اجناس و مالالتجاره ترانزيتي از بندر ورودي تا مشهد مطلقاً با راهآهن حمل خواهد شد و از مشهد بوسيله مؤسسات و شركتهائيكه طرفين رسماً بهمديگر معرفي مينمايند با اخذ تضمين حمل ميگردد و اگر صاحب اجناس و مالالتجاره بخواهد آنرا با وسائل آزاد تا خاك افغانستان حمل نمايد در آن صورت مالالتجاره و اجناس بايد تحت مراقبت مأمورين بدرقه گمرك تا مرز حمل و يا وثيقه قانوني را طبق مقررات گمركي ايران بپردازد. 7 - تعهد يا تضمين يا سپرده نقدي در مقابل ارائه گواهي خروج اجناس و مالالتجاره از مرز و گواهي گمرك هرات مبني بر وصول جنس بكشورافغانستان ابطال يا مسترد خواهد شد. 8 - نسبت به عدلها و صندوقها و بستهها كه احياناً سيم و سرب آنها در طول راه از بين رفته باشد گمرك مشهد بعد از رسيدگي و تطبيق با اظهارنامه وجواز ترانزيت اجازه سيم و سرب مجدد خواهد داد نسبت به بستهها و صندوقها و عدلهايي كه تجديد بستهبندي يا تبديل آنها به بستههاي ديگرضرورت پيدا كند طبق تقاضاي صاحب اجناس و مالالتجاره يا نماينده او اين عمل تحت نظارت مأمورين گمرك و نماينده وزارت بازرگاني افغانستان( وكالتالتجاري) در مشهد انجام و تغييرات بستهبندي از طرف گمرك در ظهر جواز و اظهارنامه ترانزيتي با توضيح كافي قيد ميگردد. 9 - در گمرك مشهد صاحب مال يا نماينده او بايد اظهارنامه براي اجازه خروج اجناس و مالالتجاره از خاك ايران تنظيم و تسليم نمايد اداره گمركمشهد پس از تطبيق مشخصات مالالتجاره با مندرجات جواز ترانزيت اجازه بارگيري و حمل آن را بوسيله كاميون صادر نموده شماره كاميونها را درظهر اظهارنامه و جواز ترانزيت قيد خواهد نمود.
قسمت دوم . اجناس و مالالتجارهايكه از افغانستان بمقصد كشورهاي خارج از طريق ايران حمل ميشود
1 -براي اجناس و مالالتجاره بمحض ورود به گمرك مرز ايران(يوسفآباد) بايستي از طرف نماينده صاحب مال يا نماينده مؤسسه حمل و نقل اظهارنامه پاساوان تسليم و گمرك يوسفآباد با تطبيقمشخصات اجناس و مالالتجاره با جواز گمركي صادره از گمرك هرات كه يك نسخه از سياهه كالا (ليست اموال) ضميمه آن است جواز پاساوان صادرو كاميون را بنحوي كه دخل و تصرف در محمولات آن ممكن نباشد سيم و سرب مينمايد و باتكاي تضمين مؤسسه حمل و نقل معرفي شده طرفينبه مشهد حمل ميشود. 2 - اداره گمرك مشهد پس از وصول اجناس و مالالتجاره در مقابل درخواست صاحب مال يا نماينده او جواز ترانزيت با رعايت مقررات و منظورداشتن تسهيلات لازم صادر و مالالتجاره را به واگن بارگيري، در واگنها را سيم و سرب و قفل نموده بمقصد بندر خروجي حمل و شماره واگن وبارنامه را در ظهر اظهارنامه و جواز ترانزيت قيد و گواهي وصول اجناس و مالالتجاره را در دو نسخه صادر يك نسخه از آن را بگمرك هرات ارسال ونسخه ديگر را بنماينده وزارت بازرگاني افغانستان (وكالتالتجاري) در مشهد تسليم مينمايد. 3 - اجناس و مالالتجاره ترانزيتي تا بندر خروج مطلقاً با راهآهن حمل خواهد شد. 4 - چنانچه صاحب مالالتجاره يا نماينده او بخواهد بستهبندي اجناس را تغيير بدهد و يا عمليات تكميلي از قبيل شستن و دباغي و استاندارد وسرب كردن اجناس و مالالتجاره ضرورت پيدا كند طبق مقررات مربوطه و بهمان ترتيبي كه در بند 8 قسمت اول ذكر شده اقدام خواهد شد. 5 - در گمرك بندر خروجي اظهارنامه خروج اجناس ترانزيتي تسليم و با تطبيق مشخصات جواز ترانزيتي كه در گمرك مشهد صادر شده است اجازهبارگيري و خروج اجناس و مالالتجاره داده شده و گواهي خروج را در دو نسخه صادر و يك نسخه بگمرك مشهد ارسال و نسخه ديگر بنماينده وزارت بازرگاني افغانستان ( وكالتالتجاري) در بندر خروج تسليم خواهد شد.
ماده 6
اجناس و مالالتجارهاي كه از طريق كشور ايران بطور ترانزيت به افغانستان حمل ميشود همچنين اجناس و مالالتجاره افغاني كه از طريقكشور ايران بطور ترانزيت بكشورهاي خارج صادر ميگردد مجاز بفروش در داخله ايران نخواهد بود و اگر بر خلاف آن عمل شود طبق مقرراتمربوطه به اجناس غير مجاز با مرتكب رفتار خواهد شد و موضوع به اطلاع نماينده وزارت بازرگاني دولت افغانستان (وكالتالتجاري) خواهد رسيد درمورد اجناس و مالالتجاره ترانزيتي ايران در قلمرو افغانستان نيز بنحو فوق عمل خواهد شد.
ماده 7
اجناس و مالالتجاره ترانزيتي كه بمقصد افغانستان ميباشد و يا از افغانستان بخارج صادر ميشود پس از وصول بيكي از نقاطي كه درضميمه موافقت نامه ترانزيت بين دولتين ايران و افغانستان تعيين گرديده در صورتي كه بخواهد توسط هواپيما به افغانستان و يا از افغانستان بخارج نقلداده شود از طرف گمرك مربوطه سيم و سرب شده به فرودگاه حمل و تحت نظارت گمرك در هواپيماي حامل گذاشته خواهد شد تشريفات گمركي ايننوع اجناس طبق مقررات آئيننامه گمركي دولت شاهنشاهي ايران صورت خواهد گرفت.
ماده 8
دولت پادشاهي افغانستان تعهد مينمايد كه در مورد اجناس و مالالتجاره ترانزيتي ايران كه از قلمرو افغانستان عبور مينمايند متقابلا تسهيلات گمركي مندرج در اين پروتكل را منظور و مجري دارند. تهران بتاريخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال يك هزار و سيصد و چهل شمسي. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهي افغانستان جناب آقاي رئيس عطف به ماده 4 قسمت اول پروتكل شماره 2 ضميمه موافقتنامه ترانزيت كه بتاريخ امروز به امضاء رسيده فهرست مخارج خدمات گمركي اجناس ومالالتجاره ترانزيتي كه از كشور افغانستان از طريق مشهد بوسيله راهآهن بگمرك بندر خروجي حمل ميگردد و همچنين اجناس و مالالتجاره كه ازبنادر شاهپور يا خرمشهر وارد و از طريق مشهد بوسيله راهآهن بمرز كشور افغانستان فرستاده ميشود مطابق قوانين و مقررات موجود به شرح زيراست: مصارف خدمات گمركي اجناس ترانزيتي بين ايران و افغانستان
1
باجناس ترانزيتي كه از طريق بنادر شاهپور يا خرمشهر بايران وارد و از مشهد بمقصد افغانستان خارج خواهد شد مخارج خدمات گمركي زيرتعلق ميگيرد: الف - در هنگام ورود اجناس به بندر. حق تخليه به قرار هر تن چهل ريال عوارض بندري به قرار هر تن سي ريال بهداشت بندري به قرار هر تن پنج ريال حق بيمه براي ماه اول توقف اجناس در انبار گمرك بقرار 2/1-1. در هزار ارزش و براي توقف بيش از يكماه بمأخذ 4/1 حق بيمه ماه اول در هر ماه اضافه دريافت ميشود. حق بيمه در صورتي دريافت ميگردد كه اجناس و مالالتجاره براي مدت توقف در گمرك در مقابل حريق بيمه نشده باشد. باربري براي بستههاي تا 100 كيلو هر تن 160 ريال و بستههاي از 100 كيلو به بالا تني 320 ريال وصول ميشود. تمبر اظهارنامه هر اظهارنامه بيست ريال. تمبر ورقه ترخيصيه - بيست ريال. سرب هر عدد يك ريال.
ب
در هنگام خروج اجناس ترانزيتي از مشهد. باربري بمأخذ 4/1 حق باربري اجناس ورودي تمبر اظهارنامه طبق نرخ مقرر براي واردات. سرب در صورت مصرف طبق نرخ مقرر در واردات.
2
باجناس ترانزيتي كه از طريق مشهد بايران وارد و از يكي از بنادر شاهپور يا خرمشهر خارج خواهد شد مخارج خدمات گمركي بشرح زيروصول ميشود: الف - در موقع ورود اجناس ترانزيتي از افغانستان به مشهد. باربري مطابق نرخ مذكور در بند الف ماده 1 تمبر اظهارنامه مطابق نرخ مذكور در بند الف ماده 1 تمبر ورقه ترخيصيه مطابق نرخ مذكور در بند الف ماده 1 حق بيمه مطابق نرخ مذكور در بند الف ماده 1 سرب مطابق نرخ مذكور در بند الف ماده 1
ب
در موقع خروج اجناس ترانزيتي از يكي از بنادر شاهپور يا خرمشهر حق بارگيري تني بيست ريال عوارض بندري تني ده ريال عوارض بهداشت تني پنج ريال تمبراظهارنامه تني بيست ريال سرب طبق نرخ مذكور در فوق حق انبارداري براي مدت توقف اجناس ترانزيتي در انبارها و محوطههاي گمرك حق انبارداري دريافت ميشود اجناس وارده از تاريخ تسليم مانيفست يا بارنامه حمل بگمرك تا سي روز از پرداخت حق انبارداري معاف است و از روز سي و يكم حق انبار داري بشرح زير دريافت ميشود ولي در هر حال قبل از روز دهم تخليه اجناس حق انبارداري دريافت نميشود. اجناس و مالالتجارهاي كه در عرض 30 روز از تاريخ تعلق حق انبارداري ترخيص و از گمرك خارج ميشود از قرار روزي 5 دينار براي هر ده كيلو حقانبارداري ميپردازد. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 30 روز ولي كمتر از 61 روز در گمرك مانده باشد حق انبارداري از تاريخ تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 25ر6 دينار براي هر ده كيلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 60 روز ولي كمتر از 91 روز در گمرك مانده باشد حق انبارداري را از روز تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 50ر7دينار براي هر ده كيلو خواهد پرداخت. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 90 روز ولي كمتر از 120 روز در گمرك بماند حق انبارداري آن از تاريخ تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 10 ديناربراي هر ده كيلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 120 روز ولي كمتر از 151 روز در گمرك مانده باشد حق انبارداري از تاريخ تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 5ر12 دينار براي هر ده كيلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 150 روز ولي كمتر از 181 روز در گمرك مانده- باشد حق انبارداري آن از قرار روزي 15 دينار براي هر ده كيلو از تاريختعلق تا تاريخ روز ترخيص خواهد بود. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 180 روز ولي كمتر از 211 روز در گمرك مانده باشد حق انبارداري را از تاريخ تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 5ر17 دينار براي هر ده كيلو خواهد پرداخت. اجناس و مالالتجارهاي كه توقف آن در گمرك بيش از 210 روز ولي كمتر از 241 روز بوده باشد حق انبارداري آن از روز تعلق تا روز ترخيص از قرارروزي 20 دينار براي هر ده كيلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهاي كه بيش از 240 روز در گمرك مانده باشد حق انبارداري را از تاريخ تعلق تا روز ترخيص از قرار روزي 25 دينار براي هر ده كيلوخواهد پرداخت. در مورد اجناس و مالالتجارهاي كه در محوطههاي پوشيده (هانگار) گذارده ميشود 75 درصد. در مورد اجناس و مالالتجارهاي كه در محوطههاي باز گذارده ميشود مأخذ 60 درصد نرخهاي مذكور در جدول بالا احتساب و دريافت ميگردد. از اجناس ترانزيتي در موقع خروج از كشور در صورت توقف در انبارها و محوطههاي گمركي حق انبارداري بمأخذ (4/1) حق انبارداري اجناس دريافت ميشود. پس از صدور جواز ترانزيت چنانچه اجناس در انبارها و محوطههاي گمركي متوقف باشد تا مدت 15 روز از حق انبارداري معاف و براي مدت توقف بيشتر از 15 روز حق انبارداري بمأخذ نرخهاي فوق دريافت خواهد شد. اداره كل گمرك هر موقعي كه لازم تشخيص بدهد ميتواند حق انبارداري مذكور در جدول بالا را در گمرك خانه كه مقتضي بداند با نشر آگهي تا ميزان 25درصد تقليل يا افزايش دهد ترتيب وصول اين افزايش و همچنين ترتيب و شرايط استفاده از تقليل را اداره كل گمرك ضمن آگهي تعيين خواهد نمود. در اين مورد براي اينكه نسبت به اجناس و مالالتجارههاي ترانزيتي افغاني تسهيلاتي فراهم شود وزارت بازرگاني دولت شاهنشاهي ايران موافقت نموده است كه حق انبارداري در گمرك مشهد و بندر شاهپور 25 درصد كمتر از ميزان مندرج در جدول بالا دريافت گردد. مشروط بر اينكه توقف كالا در انبارهاي گمرك از سه ماه تجاوز نكند و الا انبارداري مقرر در جدول دريافت خواهد شد. اجناس و مالالتجاره موجود در گمرك مدتي را كه مقررات و دستورات دولتي من غير حق مانع از ترخيص آن شده يا ميشود با تصويب اداره كل گمرك در هر مورد از انبارداري معاف خواهد بود. خواهشمند است وصول اين نامه را اعلام فرمايند. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تقديم ميدارد. رييس هيأت نمايندگي دولت شاهنشاهي ايران جناب آقاي محمد سرور عمر رييس هيأت نمايندگي اقتصادي دولت پادشاهي افغانستان مپروتكل شماره 3 مربوط به وسائل ارتباط و حمل و نقل عطف بموافقت نامه ترانزيت كه در تاريخ امروز به امضاء رسيده است دولتين ايران و افغانستان نسبت بموارد زير توافق نمودند:
1
ادارات رسمي و شركتهاي خصوصي حمل و نقل كه مركز آنها در افغانستان است از طرف دولت شاهنشاهي ايران اجازه دارند كه سرويس حمل ونقل موتوري خود را تا مشهد بسط دهند. ادارات رسمي و شركتهاي خصوصي حمل و نقل كه مركز آنها در ايران است از طرف دولت پادشاهي افغانستان اجازه دارند سرويس حمل و نقل موتوري خود را تا هرات بسط دهند بسط و توسعه فوق منحصر به حمل و نقل مالالتجاره ترانزيتي يا اجناس و مالالتجارهاي كه مبدا و يا مقصد آن يكي از دو كشور باشد خواهد بود.
2
هر يك از طرفين متعاهدين به ادارات و شركتهاي حمل و نقل طرف ديگر (مذكور در بند يك بالا) اجازه خواهند داد كه نمايندگي خود را در خاك آندولت بر طبق قوانين جاريه كشور تعيين و تأسيس نمايند.
3
راه آهن دولتي ايران كرايه حمل و نقل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي افغانستان را طبق تعرفهاي كه ضميمه اين پروتكل ميباشد دريافت خواهدنمود. اين تعرفه هر سال يك مرتبه قابل تجديد نظر بوده و چنانچه اجناس و مالالتجارهاي بطور ترانزيت با راه آهن حمل شود كه در تعرفه مزبور پيشبينينشده باشد بر اساس تعرفه معمولي راه آهن دولتي ايران و تخفيف 20 درصد حمل خواهد شد. ساير مقررات و آئيننامههاي راهآهن دولتي ايران در مورد حمل كليه اجناس و مالالتجاره ترانزيتي اجراء خواهد گرديد.
4
ورود موقت و ميزان بارگيري وسائط نقليه متعلق بيكي از طرفين متعاهدين كه حامل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي ميباشد بقلمرو طرف ديگرقرارداد تابع قوانين و مقررات عمومي كشور ورود خواهد بود. در اين موارد به جاي وثيقه نقدي يا تضمين بانكي تعهد كتبي مؤسسات حمل و نقل كه بوسيله دولتهاي طرفين رسماً بيكديگر معرفي و تضمين ميشوند پذيرفته خواهد شد. اين قبيل وسايط نقليه منحصراً براي حمل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي يا اجناس و مالالتجارهاي كه مبداء و يا مقصد آن يكي از دو كشور باشد مورداستفاده بوده و حق باركشي و حمل مسافر در خاك طرف ديگر را مطلقاً نخواهند داشت.
5
طرفين متعاهدين تدابير لازم را اتخاذ خواهند نمود كه نرخ حمل و نقل اجناس و مالالتجاره در راههائي كه اجناس ترانزيت از آن حمل ميشود حتيالامكان تقليل داده شود بطوري كه در هر حال ميزان اين نرخ از نرخهائي كه در ساير خطوط نسبت بهمان طبقه اجناس و مالالتجاره اعمالميشود تجاوز ننمايد.
6
طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه براي رانندگان و كمك رانندگان وسائط نقليه كه بر طبق موافقت نامه ترانزيت و پروتكلهاي ضميمه آن بكارحمل و نقل اجناس و مالالتجاره ترانزيتي بين ايران و افغانستان اشتغال دارند رواديد (ويزا) ورود كثيرالمسافره شش ماهه صادر گردد.
7
هر يك از طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه جواز رانندگي صادره از مقامات صالحه طرف ديگر را در خطوط ترانزيت مذكور در بند - 1- اينپروتكل معتبر بشناسند. تهران بتاريخ پنج شنبه دوازدهم بهمن ماه سال يكهزار و سيصد و چهل شمسي از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهي افغانستان موافقتنامه پرداخت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان بمنظور تسهيل و تنظيم روابط ترانزيتي و همچنين تصفيه پرداختهاي مربوط به مخارج ترانزيتي دو كشور نسبت بمراتب زير توافق نمودند:
ماده 1
- بانك مركزي ايران در دفاتر خود حسابهائي به نام د افغانستان بانك و يك يا دو بانك ديگر كه ممكن است دولت پادشاهي افغانستان معرفيكند بنام (حساب ترانزيت) به دلار آمريكا يا ليره استرلينگ باز خواهد كرد. همچنين د افغانستان بانك و يك يا دو بانك ديگر كه دولت پادشاهيافغانستان ممكن است معرفي نمايد حسابهائي بنام بانك مركزي ايران (حساب ترانزيت) به دلار آمريكا يا ليره استرلينگ باز خواهند نمود.
ماده 2
- هر يك از طرفين متعاهدين در مقابل خدماتيكه براي طرف ديگر در كشور خود انجام ميدهد حساب طرف مزبور را بطريقي كه در مواد زيرپيشبيني شده بدهكار (دبيت) خواهند نمود.
ماده 3
- پرداختهائيكه در ايران بايد بعمل آيد مربوط به كرايه حمل و نقل- انبارداري - باربري و ساير مخارجي كه در نامه ضميمه شماره دو (2)مربوط به تشريفات گمركي ذكر گرديده است خواهد بود كه به اجناس و مالالتجاره ترانزيتي افغانستان از طريق ايران تعلق ميگيرد.
ماده 4
- اجناس و مالالتجارهاي كه از افغانستان بمقصد خارجه به ايران وارد ميشود در نقطهاي كه در پروتكل شماره دو (2) تصريح شده تحويل يكي از ادارات يا مؤسسات حقالعملكاري كه حمل و نقل اجناس و مالالتجاره را بعهده خواهد داشت (بار چالان) داده خواهد شد و اداره مؤسسهمزبور مسئول انجام كليه خدمات ترانزيتي اعم از حمل و نقل و پرداخت كليه مخارجي كه در ماده 3 اين موافقت نامه ذكر شده است بوده و نيز مسئولتحويل اجناس و مالالتجاره در خرمشهر يا بندر ديگر ايران ميباشد. اداره يا مؤسسه حقالعملكاري عمليات مربوط به ترانزيت را بعهده گرفته و اسناد حمل را كه داير بر مشخصات كامل اجناس و مالالتجاره مورد بحث و كرايه و ساير مخارج مربوط به ترانزيت باشد در هشت نسخه از ادارات و مؤسسات مربوطه اخذ و بگواهي نماينده وزارت بازرگاني دولت پادشاهيافغانستان (وكالتالتجاري) در مشهد ميرساند و براي اخذ وجه به شعبه مشهد بانك ملي ايران يا نزديكترين شعبه بانك مزبور ارائه ميدهد.
ماده 5
- پس از رسيدن اجناس و مالالتجاره به گمرك بندر خروجي اداره يا مؤسسه حقالعملكاري كه حمل و نقل اجناس و مالالتجاره را بعهده دارد اجناس و مالالتجاره را از راه آهن تحت نظر گمرك تحويل گرفته و اسناد مربوط به كليه مخارج انتقال را از راه آهن تا روي كشتي در هشت نسخه تنظيم و بگواهي نماينده وزارت بازرگاني دولت پادشاهي افغانستان (وكالتالتجاري) در بندر ميرساند و براي اخذ وجه به شعبه بانك ملي در بندر يا نزديكترين شعبه بانك ملي ايران ارائه ميدهد. از 8 نسخه اسناد بالا چهار نسخه تسليم شعبه بانك ملي ايران و سه نسخه تحويل نماينده وزارت بازرگاني دولت پادشاهي افغانستان (وكالتالتجاري) شده و يك نسخه نزد حقالعملكار (بارچالان) باقي ميماند.
ماده 6
- در مورد اجناس و مالالتجارهاي كه از خارج از طريق ترانزيت ايران بمقصد افغانستان وارد ميشود طرز عمل مانند ترتيباتي خواهد بود كه درفوق در مورد صادرات ترانزيتي افغانستان شرح داده شد.
ماده 7
شعب بانك ملي ايران پس از پرداخت وجوه مذكور در فوق اسناد مربوطه را ببانك مركزي ايران ارسال خواهند داشت و بانك مركزي ايرانحساب د افغانستان بانك و يك يا دو بانك ديگر را كه ممكن است از طرف دولت پادشاهي افغانستان معرفي شده باشند معادل مبالغ مذكور بدهكار(دبيت) خواهد نمود.
ماده 8
بانك مركزي ايران در پايان هر ماه شمسي صورت حساب كاملي كه حاوي مبالغ پرداخت شده از طرف بانك مركزي ايران بحساب عمليات ترانزيت باشد ببانكهاي افغاني مذكور در بالا ارسال خواهد داشت و همچنين د افغانستان بانك و يا يك يا دو بانك افغاني ديگري كه رسماً معرفي شده باشند در پايان هر ماه شمسي صورت حساب كاملي كه حاوي مبالغ پرداخت شده توسط بانكهاي افغاني بحساب عمليات ترانزيت باشد به بانك مركزي ايران ارسال خواهند نمود.
ماده 9
مخارج مربوط به ترانزيت اجناس و مالالتجاره افغاني بحساب د افغانستان بانك و يا يك يا دو بانك ديگر افغاني كه رسماً معرفي شده باشند بر اساس نرخ رسمي خريد دلار آمريكائي يا ليره استرلينگ معينه بانك مركزي ايران به ريال ايراني محاسبه خواهد شد و تصفيه حسابها به ليره و دلار بشرح [ به نرخ ] رسمي خريد بانك مركزي ايران در تاريخ پرداخت خواهد بود.
ماده 10
- مانده حسابهاي حاصله از عمليات موضوع اين موافقت نامه در دفاتر بانك هاي طرفين پس از مدت يكسال بوسيله پرداخت دلار آمريكا يا ليره استرلينك [استرلينگ] تصفيه خواهند شد چنانچه در پايان هر ماه شمسي ماندههاي بدهكار (مديون) يا بستانكار (دائن) حسابهاي مذكور در بالا از مبلغ دويستهزار (دو صد هزار) دلار تجاوز كرده باشد مبلغ تجاوز شده در آخر هر ماه پس از اعلام طرف بستانكار (دائن) به دلار آمريكا يا ليره استرلينك[استرلينگ] واريز( تصفيه) خواهد شد. بعد از انقضاي سه ماه بمبلغ متجاوز از دويست هزار (دو صد هزار) دلار بهره از قرار 4 درصد در سال تعلق خواهد گرفت.
ماده 11
چنانچه در انقضاي اين موافقت نامه در حسابهاي و مذكر [مذكور] ماندههائي به نفع يكي از طرفين متعاهدين باقي باشد بطرف بدهكار شش ماه مهلتداده ميشود تا بدهي خود را بوسيله مطالباتي كه در نتيجه اين موافقت نامه به وجود آمده با پرداخت دلار آمريكا يا ليره استرلينك [استرلينگ] تصفيه نمايد.
ماده 12
نظر باينكه ممكن است پرداخت هائي به پول رايج ايران در مرز ايران و افغانستان براي مسافرت مربوط به ترانزيت ضرورت پيدا كند به ادارههاي گمرك مرزي ايران در مقصد و مبدأ اجازه داده خواهد شد كه مبالغ ارز (دلار آمريكا يا ليره استرلينگ) مورد ضرورت مسافرين ترانزيت را ازفروشندگان افغاني بحساب نزديكترين شعبه بانك ملي ايران خريداري و ريال حاصله را در اختيار فروشنده افغاني بگذارند. و همچنين در موردمسافرين ايراني كه به افغانستان بمنظور ترانزيت مسافرت مينمايند عيناً همين رويه عملي خواهد شد.
ماده 13
بانك مركزي ايران و د افغانستان بانك ترتيبات فني ديگري را كه احياناً در موافقت نامه حاضر پيشبيني نشده و در عمل ضرورت پيدا كند طبق ماده 13 موافقت نامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان انجام خواهند داد و كليه اقدامات و ترتيبات مزبور بر طبق قوانين ومقررات موضوعه در هر يك از دو كشور خواهد بود.
ماده 14
اين موافقت نامه از همان تاريخي قابل اجرا خواهد بود كه موافقت نامه ترانزيت امضاء شود.
ماده 15
مدت اعتبار اين موافقت نامه پرداخت يكسال خواهد بود و اگر يكي از طرفين با دو ماه پيش آگهي قبل از انقضاي مدت اعتبار آنرا فسخ ننمايد موافقت نامه حاضر بخودي خود براي مدت يكسال ديگر تمديد خواهد شد. تهران بتاريخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال يكهزار و سيصد و چهل شمسي از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهيافغانستان جناب آقاي رييس افتخار دارد وصول نامه مورخ امروز آنجناب را كه بشرح زير است: عطف بماده 12 موافقتنامه ترانزيت كه امروز بين دو هيأت بامضاء رسيد افتخار دارد به اطلاع برساند كه دولت پادشاهي افغانستان بمنظور تسهيلعبور و مرور اموال ترانزيتي افغاني در نظر دارد با استفاده از راههاي ترانزيتي ايران بنمايندگيهاي [ نمايندگي هاي] وزارت صنعت، معـدن و تجارت (وكالتالتجاري) خود را در مشهد - بندر شاهپور و خرمشهر تأسيس نمايد. خواهشمند است موافقت دولت شاهنشاهي ايران را با اين پيشنهاد دولت پادشاهي افغانستان اعلام فرمائيد. تأييد و موافقت دولت شاهنشاهي ايران را با پيشنهاد دولت پادشاهي افغانستان اعلام دارد. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجديد مينمايد. رييس هيأت نمايندگي ايران جناب آقاي محمد سرور عمر رئيس هيأت نمايندگي اقتصادي دولت پادشاهي افغانستان جناب آقاي رييس عطف بماده 12 موافقت نامه ترانزيت كه امروز بين دو هيئت به امضاء رسيد افتخار دارد به اطلاع برساند كه دولت شاهنشاهي ايران بمنظور تسهيلعبور و مرور اموال ترانزيتي ايراني در نظر دارد با استفاده از راههاي ترانزيتي افغانستان نمايندگيهاي وزارت صنعت، معـدن و تجارت (وكالتالتجاري) خود را در هرات و قندهار تأسيس نمايد خواهشمند است موافقت دولت پادشاهي افغانستان را با اين پيشنهاد دولت شاهنشاهي ايران اعلام فرمائيد. موقع را مغتنم شمرده به تجديد احترامات فائقه ميپردازد رييس هيأت نمايندگي ايران جناب آقاي محمد سرور عمر رييس هيأت نمايندگي اقتصادي دولت پادشاهي افغانستان جناب آقاي رييس افتخار دارد وصول نامه مورخ امروز آنجناب را كه حاوي فهرست مخارج گمركي اجناس و مالالتجاره ترانزيتي افغانستان است اعلام دارد. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تقديم ميدارد. جناب آقاي دكتر حيدرعلي غفاري رييس هيأت نمايندگي اقتصادي دولت شاهنشاهي ايران. موافقتنامه مربوط به ترانزيت مشتمل بر پانزده ماده و سه پروتكل و موافقتنامه پرداخت مشتمل بر پانزده ماده و چهار نامه منضم بآن ضميمه لايحه قانوني موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان ميباشد. رئيس مجلس سنا – مهندس شريف امامي