قانون موافقتنامه همكارﻯ براﻯ استفاده صلحجويانه از انرژﻯ اتمي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت كانادا مصوب 1351,10,26 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه همكارﻯ براﻯ استفاده صلحجويانه از انرژﻯ اتمي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت كانادا مشتمل بر يك مقدمه و هفتماده كه در تاريخ 17 ديماه 50 برابر با 7 ژانويه 1972 بين نمايندگان مختار دو دولت در اتاوا به امضاء رسيده است تصويب و اجازه مبادله اسنادتصويب آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و موافقتنامه ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 1351.9.13 در جلسه روز سهشنبه بيست وششم دﻯ ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و يك شمسي بتصويب مجلس شورايملي رسيد. نايب رئيس مجلس شوراﻯ ملي - دكترحسين خطيبي موافقتنامه همكارﻯ براﻯ استفاده صلحجويانه از نيروﻯ اتمي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت كانادا دولت شاهنشاهي ايران و دولت كانادا با وقوف به منافع عديدهاﻯ كه بر استفاده از انرژﻯ اتمي در موارد صلحجويانه منجمله افزايش منابع انرژﻯ و بالا بردن ميزان توليدات كشاورزﻯ وصنعتي و توسعه اطلاعات و امكانات مبارزه با امراض مترتب ميباشد. با علاقه به تسريع و گسترش كمكي كه نيروﻯ هستهاﻯ در تأمين رفاه و بهبود وضع مردم ميتواند داشته باشد. با شناسائي مزاياﻯ همكارﻯ مثبت در جهت اجرا و گسترش استفاده صلحجويانه از انرژﻯ اتمي. با تصميم به همكارﻯ براﻯ نيل به مقاصد فوق بشرح زير موافقت نمودند:
ماده 1
1 - همكارﻯ مورد نظر در اين موافقتنامه منحصراً مربوط باستفاده صلحجويانه از نيروﻯ اتمي بوده و شامل مواد زير است: الف - در اختيار گذاردن اطلاعات و بخصوص آنچه كه مربوط به موارد ذيل باشد: يك - پژوهش و توسعه. دو - بهداشت و ايمني. سه - تجهيزات و تأسيسات (شامل در اختيار گذاردن طرحها ، نقشجات و مشخصات). چهار - بكار بردن تجهيزات - تأسيسات - مواد و مواد هستهاﻯ. ب - در اختيار گذاردن مواد - مواد هستهاﻯ - تجهيزات و تأسيسات. ج - انتقال حقوق مربوط باختراعات و اكتشافات ثبت شده. د - دسترسي آزاد به تجهيزات و تأسيسات و استفاده از آنها كه هر چند يكبار ممكن است ترتيب داده شود. ه - تأمين كمك فني و خدمات. و - بازديد دانشمندان يك كشور از كشور ديگر كه ممكن است هر چند وقت يكبار ترتيب داده شود. 2 - طبق عهدنامه منع گسترش سلاحهاﻯ هستهاﻯ از لحاظ همكارﻯ پيشبيني شده در موافقتنامه حاضر تهيه و ساختن يك دستگاه هستهاﻯ منفجره بمنزله استفاده صلحجويانه تلقي نخواهد شد. 3 - همكارﻯ موضوع اين ماده در شرايط مورد موافقت مشترك طرفين و طبق قوانين - مقررات و شرايط اخذ اجازه و سياست صادراتي مجرﻯ دركانادا و ايران معمول خواهد شد. 4 - هر يك از طرفين متعاهدين در قبال طرف ديگر مكلف بقبول و مراعات مفاد اين موافقتنامه توسط كليه دستگاههاﻯ دولتي خود و افراد وابسته بهآن كه بموجب اين موافقتنامه صلاحيت لازم به آنها تفويض شده است خواهد بود.
ماده 2
1 - طرفين متعاهدين حتيالمقدور در زمينههائي كه اين موافقتنامه بر آنها ناظر است با يكديگر اشتراك مساعي خواهند نمود و همكارﻯ بينمؤسسات دولتي خود و اشخاص وابسته به آنرا در زمينههاﻯ مزبور تشويق و تسهيل خواهند نمود.
2
مؤسسات دولتي و اشخاص وابسته بهر يك از طرفين متعاهدين ميتوانند در صورت لزوم با اجازه كلي يا اختصاصي دولت خود - در زمينههائيكه اين موافقتنامه ناظر بر آن است مستقيماً معاملاتي انجام دهند - مؤسسات و اشخاص فوق نيز ميتوانند رأساً يا وكالتاً بجاﻯ طرف ديگر و يا ازطرف مؤسسات دولتي يا اشخاص مجاز وابسته به آن در زمينههائيكه اين موافقتنامه ناظر بر آنست امورﻯ انجام دهند و يا از خدماتي استفاده كنند.
ماده 3
1 - هر يك از طرفين متعاهدين - مؤسسات دولتي يا اشخاص وابسته به آنها ميتوانند بطرف متعاهد ديگر يا مؤسسات دولتي يا اشخاصوابسته به آن در زمينههائيكه اين موافقتنامه بر آن ناظر است با مراعات مقررات اين موافقتنامه و شرايط مشروحه ذيل اطلاعاتي تسليم نمايد و يا ازطرف مزبور اطلاعاتي دريافت دارد: الف - بموجب بندهاﻯ ب و ح ماده حاضر اطلاعات مكتسبه طبق اين موافقتنامه را ميتوان بشخص ثالثي منتقل نمود مگر آنكه در زمان يا قبل ازتسليم اطلاعات مزبور ترتيب ديگري مقرر شده باشد.
ب
چنانچه اطلاعات تسليم شده از نظر دارنده آن داراﻯ ارزش تجارﻯ باشد انتقال مالكيت يا حقوق مربوط به ثبت اختراع و اكتشاف صنعتي فقط تحت شرايط و مقرراتي كه از طرف دارنده آن تعيين ميشود مجاز خواهد بود.
ج
تسليم اطلاعات و انتقال حقوق مالكيت يا حقوق مربوط به ثبت اختراع و اكتشاف باشخاص ثالث كه در شرايط ممنوعيت تسليم يا انتقال انجام شده باشد مشمول اين موافقتنامه نخواهد بود. 2 - هيچيك از مفاد اين موافقتنامه بنحوﻯ تفسير نخواهد شد كه از نظر صحت اطلاعاتيكه بموجب اين موافقتنامه و يا از نظر تسرﻯ آن به مواردﻯ مخصوص و يا صحت مشخصات مربوط بمواد هستهاﻯ و تجهيزات و تأسيساتيكه طبق اين موافقتنامه تحويل شده است مسئوليتي ايجاد نمايد.مگر حين تسليم اطلاعات ترتيب ديگري مقرر شده باشد.
ماده 4
1 - مؤسسات دولتي و افراد وابسته بهر يك از طرفين متعاهدين ميتوانند در صورت لزوم با داشتن اجازه كلي با خاص دولت متبوعه خودمواد و مواد هستهاﻯ و تجهيزات و تأسيسات را طبق شرايط تجارتي يا شرايط ديگرﻯ كه مورد توافق طرفين قرار گيرد صرفاً براﻯ مقاصد صلحجويانه بطرف متعاهد ديگر و مؤسسات دولتي و اشخاص وابسته به آن تحويل داده يا دريافت نمايند. 2 - ملزوماتيكه بموجب اين موافقتنامه تحويل ميشود ميبايد با مقررات موافقتنامه حاضر و بخصوص با مفاد ذيل منطبق باشد: الف – يك - تجهيزات و ملزوماتي را كه طبق اين كنوانسيون دريافت شده است ميتوان باشخاص ثالثي كه از حيطه حاكميت طرف متعاهد تحويلگيرنده خارج ميباشند انتقال داد بجز در مواردﻯ كه طرف متعاهد تحويل دهنده حين تحويل يا قبل از آن ترتيب ديگرﻯ مقرر داشته باشد. دو - مواد هستهاﻯ و تأسيسات و مواد هستهاﻯ خاصي كه طبق اين موافقتنامه از مواد اوليه و يا در نتيجه بهرهگيرﻯ از آنها بدست آمده است همچنينمواد هستهاﻯ و لوازم و تأسيسات را ميتوان بدون اجازه طرف تحويل دهنده بخارج از حدود حاكميت طرف دريافتكننده انتقال داد. ب - بدون اجازه كتبي طرف متعاهد تحويل دهنده نميتوان مواد هستهاﻯ بدست آمده بموجب اين موافقتنامه يا مواد هستهاﻯ خاص ساخته شده ياتوليد شده از مواد اوليه - مواد هستهاﻯ - لوازم و تأسيسات را پس از پرتوگيري در تأسيسات شيميائي مواد هستهاﻯ براﻯ توليد فرآوردههاﻯ ثانوﻯ مورد استفاده قرار داد. ج - نمايندگان طرفين متعاهدين با مشورت با يكديگر احتياط لازم براﻯ مواد هستهاﻯ بدست آمده بموجب اين موافقتنامه و عمليات استحفاظي براﻯمواد هستهاﻯ ساخته شده يا توليد شده از مواد اوليه را مرعي خواهند داشت. د - با رعايت كليه تضمين هائيكه كه بر اساس قرارداد منعقده در چهارچوب اين موافقتنامه تعهد شده است طرف متعاهد دريافتكننده طرف متعاهد تحويلدهنده مؤسسات دولتي و اشخاص وابسته بآن را در مقابل هر نوع مسئوليت (شامل مسئوليت شخص ثالث) ناشي از علل توليد و ساخت و تحويل واجازه و تملك و استفاده از مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تأسيسات كه بموجب اين موافقتنامه تحويل شده بعد از دريافت مواد مزبور توسط طرفمتعاهد دريافتكننده مؤسسات دولتي و يا اشخاص وابسته بآن تضمين نموده و خسارات وارده را جبران مينمايد.
ماده 5
1 - همكارﻯ بين طرفين متعاهدين شامل در اختيار گذاردن اطلاعات و مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تأسيساتي كه از نظر يك طرف متعاهدداراﻯ اهميت نظامي است نخواهد بود. 2 - طرفين متعاهدين اعلام و تأييد مينمايند كه مواد و مواد هستهاﻯ و لوازم و تأسيساتي كه بموجب اين موافقتنامه تحويل شده و هر مواد هستهاﻯخاص ساخته شده از آن يا بوسيله آن تنها براﻯ مقاصد صلحجويانه بكار خواهد رفت و تابع اساسنامه و مقررات استحفاظي آژانس بينالمللي نيروﻯهستهاﻯ و همچنين اسناد و مداركي كه هر چند وقت يكبار توسط آژانس مزبور در تعيين روشهاﻯ لازم و مجاز شناخته شده توسط اين آژانس منتشرميشود ميباشد و يا تابع معاهده منع گسترش سلاحهاﻯ هستهاﻯ خواهد بود. 3 - طرفين متعاهدين بدينوسيله توافق مينمايند كه با آژانس موافقتنامهاﻯ بمنظور تأمين تدابير استحفاظي مورد نياز موضوع اين موافقتنامه منعقدنموده و با آژانس و همچنين با يكديگر كمال همكارﻯ را در اجراي تدابير استحفاظي مزبور معمول دارند. 4 - چنانچه آژانس بينالمللي نيروهاﻯ هستهاﻯ بهر علت نتواند اقدامات استحفاظي خود را نسبت بمواد هستهاﻯ و مواد ديگر و لوازم و تأسيساتيكه بموجب اين موافقتنامه تحويل گرديده همچنين نسبت بمواد ويژه هستهاﻯ كه از مواد مذكور يا در نتيجه بهرهگيرﻯ از آن توليد شده است معمولدارد. طرفين متعاهدين موافقت مينمايند كه يك سيستم استحفاظي دو جانبه كه بجامعيت سيستم استحفاظي آژانس بوده و براﻯ طرف متعاهدتحويل دهنده همان حقوق مقرر در سيستم استحفاظي آژانس را قائل شود، بمورد اجرا گذارند. 5 - چنانچه معلوم گردد كه از مواد هستهاﻯ تحويل شده بموجب اين موافقتنامه يا مواد خاص هستهاﻯ ساخته شده و يا از مواد - مواد هستهاﻯ لوازمو تأسيساتي كه بموجب اين موافقتنامه تحويل شده است براﻯ مقاصد نظامي و توسعه و توليد مواد منفجره هستهاﻯ استفاده ميشود طرف متعاهدتحويل دهنده مجاز خواهد بود از طرف متعاهد ديگر درخواست نمايد اقدامات اصلاحي بعمل آورد و در صورتيكه اين اقدامات در مهلت مناسبمعمول نشد مجاز خواهد بود: الف - تحويل مواد - مواد هستهاﻯ - لوازم و تأسيسات را معلق نموده يا حذف نمايد.
ب
عودت دادن مواد - مواد هستهاﻯ - لوازم و تأسيساتي را بموجب اين موافقتنامه تحويل شده است و همچنين مواد هستهاﻯ خاص توليد شده ازآن يا بوسيله آنرا كه تحت كنترل يا نظارت طرف متعاهد ديگر است خواستار گردد.
ج
مراتب را باطلاع آژانس بينالمللي نيروﻯ هستهاﻯ برساند.
ماده 6
اصطلاحات بكار برده شده در اين موافقتنامه جز در موارديكه بنحو ديگري تصريح شده باشد بشرح زير است: الف - منظور از لوازم هر نوع دستگاه - وسايل و ماشين آلات مورد استفاده خاص در پژوهش و توسعه و استفاده و تبديل يا ذخيره مواد مربوط بفعاليتهاﻯ نيروﻯ اتمي منجمله لوازم متشكله راكتورهاﻯ هستهاﻯ ميباشد. ب - منظور از تأسيسات كليه كارخانجات و بناها يا ساختمانهائي است كه لوازم موضوع بند الف اين ماده در آنها قرار گرفته يا جزئي از آنها را تشكيلميدهد. و يا بنحو ديگرﻯ بخصوص براﻯ فعاليتهاﻯ آتي منجمله راكتورهاﻯ هستهاﻯ مورد استفاده قرار گرفته است. ج - منظور از مواد هر گونه ماده غير از مواد هستهاﻯ است كه در فعاليتهاﻯ مربوط به نيروﻯ اتمي مورد استفاده خاص قرار گرفته يا داراي اهميت ويژهميباشد. د - منظور از مواد هستهاﻯ هر گونه مواد اوليه هستهاﻯ يا مواد ويژه هستهاﻯ بشرح ذيل ميباشد: يك - مواد اوليه باورانيومي كه داراﻯ مخلوطي از ايزوتوپهاﻯ موجود در طبيعت ميباشد و اورانيومي كه بايزوتوپ 235 تبديل شده و توريوم وهر يك از مواد مذكور بصورت فلز و آلياژ و تركيبات شيميائي و بصورت تصفيه شده و هر ماده ديگرﻯ كه مشتمل بر يكي از مواد فوقالذكر بوده و درمورد درجه خلوص آن بين طرفين متعاهدين توافق شده باشد اطلاق ميگردد. دو - مواد ويژه هسته به پلوتونيوم و اورانيوم 223 و اورانيوم غني شده يا ايزوتوپهاﻯ 235 و 233 و هر ماده ديگرﻯ كه شامل يك يا چند از موادمزبور باشد اطلاق ميگردد ولي عبارت مواد ويژه هستهاﻯ شامل مواد اوليه نخواهد بود. ه - منظور از دستگاههاﻯ دولتي در مورد دولت كانادا مؤسسه نيروﻯ هستهاﻯ كانادا با مسئوليت محدود و مؤسسه هستهاﻯ الدورادو با مسئوليتمحدود ميباشد. در مورد دولت ايران وزارت علوم و آموزش عالي و هر مؤسسه ديگرﻯ كه مورد موافقت طرفين متعاهدين قرار گيرد خواهد بود. و - منظور از اشخاص افراد و تجارتخانهها - بنگاهها – شركت ها -مشاركتها - انجمنها و ديگر واحدهاﻯ خصوصي يا دولتي و كارگزاران ونمايندگيهاﻯ محلي هر يك از آنان ميباشد. ولي اصطلاح اشخاص شامل مؤسسات دولتي موضوع بند (ه) اين ماده نخواهد بود. ز - منظور از اطلاعات هر نوع اطلاعاتي است كه افشاﻯ آن براﻯ امنيت دولت كانادا يا دولت شاهنشاهي ايران زيان آور نباشد.
ماده 7
1 - موافقتنامه حاضر توسط طرفين متعاهدين امضاء و بتصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب در اسرع وقت در تهران مبادله خواهد شد. 2 - موافقتنامه حاضر از تاريخ مبادله اسناد تصويب لازمالاجرا خواهد شد. 3 - موافقتنامه حاضر حداقل مدت 5 سال معتبر خواهد بود چنانچه بفاصله ششماه قبل از انقضاﻯ مدت 5 سال مزبور هيچيك از طرفين متعاهدينقصد خود را مبني بر فسخ موافقتنامه حاضر اعلام ننمايد اين موافقتنامه كماكان لازمالاجرا باقي خواهد ماند. تا زمانيكه بعد از ششماه از تاريخ اعلامتوسط يكي از طرفين متعاهدين بطرف ديگر فسخ گردد. مشروط بر آنكه عليرغم مفاد مربوط بفسخ موافقتنامه حاضر ماده 5 آن تا زمانيكه مواد ومواد هستهاﻯ و لوازم و تأسيسات تحويل شده بموجب اين موافقتنامه و مواد هستهاﻯ خاص ساخته شده از آن يا بوسيله آن باقي بوده و توسط طرف دريافتكننده يا توليدكننده بطرف تحويل دهنده عودت داده نشده باشد مجري خواهد بود. بنا بمراتب امضا كنندگان زير كه بدين منظور از طرف دولتهاﻯ متبوع خود اختيار يافتهاند اين موافقتنامه را امضاء و ممهور نمودند. اين موافقتنامه در تاريخ هفتم ژانويه 1972 در اتاوا در دو نسخه بزبانهاﻯ انگليسي و فرانسه كه هر دو متساوياً معتبر ميباشند تنظيم گرديد. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت كانادا موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و هفت ماده منضم بقانون موافقتنامه همكارﻯ براﻯ استفاده صلحجويانه از انرژﻯ اتمي بين دولت شاهنشاهيايران و دولت كانادا ميباشد. نايب رئيس مجلس شوراﻯ ملي - حسين خطيبي