قانون موافقتنامه حمل ونقل هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران ودولت پادشاهي عمان

قانون موافقتنامه حمل و نقل هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت پادشاهي عمان مصوب 1372,02,26 با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده واحده

موافقتنامه حمل و نقل هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت پادشاهي عمان مشتمل بر يك مقدمه و 23 ماده تصويب و‌اجازه مبادله اسناد آن داده مي‌شود. ‌توافقنامه خدمات هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت پادشاهي عمان در داخل و فراي مرزهاي دو كشور مقدمه ‌با توجه به اين كه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت پادشاهي عمان از امضاء ‌كنندگان كنوانسيون بين‌المللي هواپيمايي غير نظامي كه در تاريخ 7‌دسامبر 1944 (16 آذر ماه 1323) جهت امضاء در شيكاگو گشايش يافته بود مي‌باشند، علاقه‌مند هستند كه تواقفنامه‌اي مضاف بر كنوانسيون مذكور به‌ منظور تأسيس خدمات هوايي در حد فاصل و فراي مرزهاي دو كشور بعمل آورند، كه مفاد مورد توافق به شرح ذيل است:

ماده 1(اصلاحي 31ˏ03ˏ1390) اصلاحی ۱۳۹۰/۰۳/۳۱

تعاريف تعاريف قيد شده در ذيل جهت اين توافقنامه منظور گرديده است ، مگر اينكه مفاهيم آن به غير از آنچه تعريف شده تغييرپذيرد كه عنوان مي گردد: ‌الف - واژه «‌كنوانسيون» به معناي كنوانسيون بين‌المللي هواپيماي غير نظامي است كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 (16 آذر ماه 1323) جهت امضاء در‌شيكاگو گشايش يافته بود، و شامل كليه ضمائم كه در ماده 90 آن كنوانسيون قيد شده بود و كليه ضمائم اصلاحي مربوطه به آن كه در ماده 90 و 94 قيد ‌گرديده و تاكنون كاربرد داشته و يا مورد تأييد طرفين قرارداد مي‌باشد.

ماده 2

اعطاي حقوق 1 - هر يك از طرفين قرارداد، به منظور تأسيس و راه‌اندازي برنامه خدمات بين‌المللي هوايي در مسير تعيين شده در برنامه پروازي ضميمه در اين‌ توافقنامه، طرف ديگر قرارداد را محق استفاده از كليه حقوق مشخص شده در اين قرارداد مي‌داند. ‌چنين خدمات و چنين مسيرهايي از اين پس تحت عنوان «‌خدمات به توافق‌رسيده» و «‌مسيرهاي پروازي مشخص شده» ناميده مي‌شود. ‌خطوط هوايي معرفي شده از جانب هر يك از طرفين قرارداد در طول انجام وظيفه طبق خدمات به توافق رسيده در مسير پروازي تعيين شده از مزاياي قيد ‌شده در ذيل بهره‌مند خواهند بود: ‌الف - پرواز بر فراز كشور طرف مقابل قرارداد بدون فرود در آن كشور.

ماده 3

معرفي خطوط هوايي و اختيارات محوله. 1 - هر يك از طرفين قرارداد مي‌توانند بطور كتبي يك خط هوايي را جهت انجام خدمات به توافق ‌رسيده به طرف مقابل قرارداد معرفي نمايند. 2 - به محض دريافت چنين معرفي‌ نامه‌اي، طرف مقابل قرارداد موظف است طبق مفاد پاراگراف 2 و 4 اين ماده اقدام نموده و بدون هيچگونه تأخيري‌اختيارات مناسب جهت انجام امور پروازي را به خط هوايي معرفي شده اعطا نمايد. 3 - مقامات امور هواپيمايي هر يك از طرفين قرارداد ممكن است از خط هوايي طرف مقابل قرارداد تقاضا نمايد تا بمنظور جلب رضايت آنها اين خط‌ هوايي بايد واجد شرايط و رضايتمندي در اجراي قوانين و مقررات عمومي عمليات خدمات هواپيمايي بين‌المللي بوده و مورد تأييد مقامات هواپيمايي‌ باشد. و در راستاي مفاد كنوانسيون عمل مي‌نمايند. 4 - در هر صورت چنانچه هر يك از طرفين قرارداد ملاحظه نمايند كه مالكيت خط هوايي و يا كنترل هواپيمايي در اختيار طرف مقابل قرار ندارد و يا به ‌نحوي در اختيار ملت كشور مقابل نمي‌باشد از اعطاي اختيارات امور پروازي به خط هوايي معرفي شده كه در پاراگراف 2 از اين ماده قيد گرديده است‌ خودداري به عمل مي‌آورند و يا شرايطي را تحميل مي‌كنند تا توسط خط هوايي لازم‌الاجرا بوده و از مفادي محسوب شود كه در ماده 2 اين توافقنامه‌ عنوان گرديده است. 5 - زماني كه خط هوايي معرفي شده و اختيارات به وي اعطاء گرديد از آن پس خط هوايي مي‌تواند خدمات به توافق ‌رسيده را به اجرا درآورد مشروط‌ بر آن كه به تعرفه‌هاي گمركي عنوان شده در مفاد 1 اين توافقنامه عمل نمايد.

ماده 4

لغو يا توقف موقت اجازه عمليات پروازي 1 - هر يك از طرفين قرارداد اختيار دارد كه عمليات پروازي اجازه داده شده را لغو نمايد و يا اختيارات داده شده به خط هوايي طرف مقابل طبق ماده 2‌اين توافقنامه را بطور موقت متوقف سازد و يا شرايطي را تحميل نمايد تا از اين طريق اختيارات داده شده به مرحله اجرا درآيد. ‌الف - در هر شرايطي كه ملاحظه شود مالكيت اصلي و يا كنترل خط هوايي مذكور به عهده طرف قرارداد و يا مردم كشور طرف قرارداد نباشد، يا

ماده 5

قابليت اجراي قوانين و مقررات 1 - قوانين و مقررات هر يك از طرفين قرارداد شامل، هواپيمايي و عمليات پروازي هواپيماي خط هوايي معرفي شده در هنگام ورود، اقامت و ترك‌كشور و پرواز بر فراز كشور طرف قرارداد مي‌باشد. 2 - قوانين و مقررات هر يك از طرفين قرارداد در خصوص ورود مسافر به كشور يا ترك مسافر از كشور، خدمه هواپيما، و امور حمل بار و منجلمه امور‌مربوط به گذرنامه، گمركات، وجه نقد و دارو و تشريفات قرنطينه نيز شامل حال مسافرين، خدمه هواپيما و محموله وارداتي به كشور مقابل و يا خروج‌از كشور مقابل مي‌باشد. 3 - بر اساس تقاضاي هر يك از طرفين قرارداد، نسخه‌اي از قوانين و مقررات مربوط به اين ماده در اختيار طرف ديگر قرارداد واقع مي‌شود. 4 - خط هواپيمائي معرفي شده از جانب هر يك از طرفين قرارداد مي‌توانند دفتر نمايندگي خود را در كشور مقابل با توجه به مقررات كشور متوقف‌ فيه ‌دائر نمايند. ‌در صورت واگذار نمودن به دفتر عمومي يا عامل فروش كلي، چنين عاملي بايد در چهارچوب قوانين و مقررات جاري هر يك از كشورهاي طرف‌ قرارداد منصوب گردد.

ماده 6

معافيت از گمركات و ساير عوارض 1 - هواپيماهايي كه از جانب خط هوايي در سرويس هوايي بين‌المللي در حال عمليات مي‌باشند و همچنين در مورد عرضه سوخت، روغن‌كاري،‌قطعات يدكي، تجهيزات دائمي در هواپيما، انبار هواپيما (‌شامل مواد غذايي، نوشابه غير الكلي و توتون) كه به كشور طرف مقابل برده و از كشور مقابل‌ تأمين گردد و يا بمنظور استفاده به داخل هواپيما برده شود از پرداخت تعرفه گمركي، هزينه بازرسي يا هزينه خدمات مشابه معاف خواهد بود، حتي اگر‌چنين مواد عرضه شده در پرواز در داخل آن كشور مصرف گردد از پرداخت تعرفه و ساير هزينه‌ها معاف خواهد بود. 2 - عرضه سوخت، روغنكاري، قطعات يدكي تجهيزات دائمي هواپيما و انبار هواپيما (‌شامل مواد غذايي، نوشابه‌هاي غير الكلي و توتون و سيگار) كه ‌در داخل هواپيما باقي بماند، از پرداخت تعرفه گمركي، هزينه‌هاي بازرسي هواپيما و يا عوارض و هزينه‌هاي مشابه در داخل كشور طرف قرارداد معاف‌ مي‌باشد، حتي اگر چنين موادي در پروازهاي داخل آن كشور مصرف شود و كالاهايي كه از پرداخت چنين مالياتهايي معاف هستند در صورت تأييد ‌مقامات گمركي آن كشور اجازه تخليه دارند، و آن دسته از كالاهايي كه بايد مجدداً صادر گردد يا از كشور خارج شود در محوطه باند فرودگاه نگهداري‌ خواهند شد تا خروج مجدد آنها تحت نظر مقامات گمركي صورت پذيرد. 3 - كليه مسافرين با چمدانها و بارهايي كه بصورت ترانزيت مستقيماً از هر يك از كشورها تردد نمايند، از محوطه فرودگاه خارج نمي‌شوند و نسبت به‌آنها كنترل ساده‌اي صورت مي‌گيرد و اينگونه چمدان و بار از پرداخت عوارض گمركي و ساير مالياتهاي مشابه معاف هستند. 4 - همچنين كليه اسناد كاغذي كه داراي آرم خط هوايي باشند از قبيل برچسبهاي چمدانها، بليط هواپيمايي، صورت حسابهاي هواپيمايي، كارت سوار‌شدن به هواپيما و برنامه‌هاي پروازي كه به كشور هر يك از طرفين قرارداد وارد شود و مورد بهره‌برداري خط هوايي واقع گردد، بر اساس عمل متقابل از‌پرداخت عوارض گمركي و ماليات معاف خواهند بود.

ماده 7

هزينه‌هاي فرودگاهي ‌هزينه‌هايي كه هر يك از طرفين قرارداد به منظور استفاده از فرودگاه و ساير تسهيلات تحت كنترل خود كه در اختيار خط هوايي طرف مقابل قرار داد‌است تعلق بگيرد و يا تحميل نمايد بيشتر از آنچه كه خط هوايي خودي در خدمات بين‌المللي مشابه مي‌پردازد نخواهد بود.

ماده 8

اصول مقرر شده در اجراي خدمات به توافق ‌رسيده 1 - به منظور اجراي خدمات به توافق‌رسيده در مسير مشخص بين دو كشور موقعيت مساوي و مناسب براي هر يك از طرفين خطوط هوايي وجود‌ خواهد داشت. 2 - در اجراي خدمات به توافق‌ رسيده، هر يك از خطوط هوايي بايد رعايت منافع خط هواپيمايي طرف مقابل را بنمايد بطوري كه در خدماتي كه خط‌هوايي مقابل در كل يا در بخشي از مسير ارائه مي‌دهد تأثير ناروا نگذارد. 3 - خدماتي كه توسط خطوط هوايي طرفين قرارداد به توافق رسيده است موجب برآورده كردن هر چه بيشتر روابط در جهت رفع نيازمنديهاي حمل و‌نقل عمومي در مسير مشخص شده خواهد بود، و اين خطوط با توجه به ميزان حمل بار و ظرفيت موجود جهت حمل مسافر و بار مسافرين و بارهاي‌اضافي منجمله پست از مبداء به مقصد و بالعكس را از اهداف اوليه طرف قرارداد كه خط هوايي را معرفي كرده است مي‌داند. تأمين حمل مسافر و بار‌منجمله پست هم در زمان حمل به داخل هواپيما و هم در تخليه در نقاط مسيرهاي مشخص شده در خاك كشورهايي كه به جز مسير خط هوايي معرفي‌شده مي‌باشد بايد طبق اصول كلي كه صلاحيت انجام چنين كاري به مفاد قيد شده در ذيل ربط پيدا كند انجام گيرد. ‌الف - نيازهاي ارتباطي (‌مجوز عبور) از نقطه ورود و خروج به كشور طرف قرارداد كه خط هوايي را معرفي كرده است.

ماده 9

تأييد برنامه زماني پروازها ‌خطوط هواپيمايي معرفي شده موظفند حداقل 3 روز قبل از آغاز پروازها برنامه زماني پروازها را به مقامات هواپيمايي كشور مقابل ارائه دهند. اين برنامه ‌شامل برنامه پروازي و نوع هواپيما كه در مسير عمليات پروازي انجام مي‌دهد مي‌باشد، چنين شرايطي براي تغييرات بعدي كه رخ مي‌دهد لازم‌الاجراء ‌مي‌باشد. در شرايط استثنائي اين محدوديت زماني ممكن است با تأييد مقامات مذكور كاهش يابد.

ماده 10

تعرفه‌ها 1 - واژه تعرفه جهت كاربرد در پاراگرافهاي ذيل به معناي بهايي است كه براي هزينه حمل مسافر و بار مي‌باشد، كه شامل هزينه آژانس و هزينه ساير‌خدمات اضافي مي‌باشد، اما هزينه حمل پست را در بر نمي‌گيرد. 2 - تعرفه‌اي كه بايد توسط يكي از خطوط هواپيمايي طرفين قرارداد اخذ شود بابت حمل به كشور مقابل يا از كشور مقابل است كه بايد در حد متعادل يا‌ قانع ‌كننده تعيين گردد، كه اين هزينه با توجه به كليه عوامل مربوطه از قبيل هزينه انجام كار، سود متعادل و تعرفه‌هاي ساير خطوط هواپيمايي تعيين‌ مي‌گردد. 3 - در خصوص تعرفه اشاره شده در پاراگراف 2 از اين ماده، در صورت توافق دو خط هوايي معرفي شده از جانب طرفين قرارداد پس از مشاوره با ديگر‌خطوط هوايي كه در تمام مسير مشخص شده يا بخشي از مسير تردد مي‌نمايند مي‌توانند امور مربوط به تعرفه پاراگراف 2 را به ساير خطوط هوايي ‌واگذار نمايند. و در صورت رسيدن به چنين توافقي بايد طبق شرايط و مراحل انجام بين‌المللي حمل و نقل هوايي و يا سازمان مشابه بين‌المللي ديگري‌انجام پذيرد. 4 - تعرفه‌هاي به توافق‌رسيده حداقل 45 روز قبل از اعلان آن بايد به تأييد مقامات هواپيمايي طرفين قرارداد برسد. در موارد استثنايي با توافق مقامات‌ مذكور اين مدت زمان مي‌تواند كاهش يابد. 5 - چنين تأييديه‌اي ممكن است بطور سريع انجام گيرد. چنانچه هيچ يك از طرفين مقامات هواپيمايي ظرف 30 روز پس از دريافت تعرفه‌هاي‌ قيد شده در پاراگراف 4 هيچ نوع مخالفتي اعلام ننمايند به منزله تأييد تعرفه‌ها تلقي خواهد شد. ‌در صورتي كه طرفين به توافق رسيده باشند كه تعرفه‌ها در مدت كمتر از موعد مقرر 45 روز به مقامات هواپيمايي دو كشور تسليم شود (‌بر خلاف‌ پاراگراف 4 اين ماده) لذا مقامات هواپيمايي مي‌توانند چنين توافقي داشته باشند كه در صورتي كه با تعرفه‌ها مخالفت دارند در مدت كمتر از 30 روز‌اعلام نمايند. 6 - اگر تعرفه‌اي در رابطه با مفاد پاراگراف 3 از اين ماده و يا در مدت زمان مشخص شده در پاراگراف 5 به توافق نرسد، هر يك از مقامات هواپيمايي كه‌با مفاد به توافق‌رسيده بين خطوط هواپيمايي در رابطه با پاراگراف 3 مخالفت دارد موظف است مخالفت خود را به اطلاع طرف ديگر مقامات هواپيمايي ‌برساند و سپس مقامات هواپيمايي طرفين قرارداد تلاش خواهند نمود تا تعرفه را كه مورد توافق دوجانبه است تنظيم نمايند. 7 - چنانچه مقامات هواپيمايي دو كشور نتوانند نسبت به تعرفه‌هاي دريافتي كه در پاراگراف 4 قيد شده به توافق برسند و يا طبق پاراگراف 6 نتوانند به‌ توافق دست يابند ، اين اختلافات بايد بر اساس ماده 16 اين توافقنامه فيصله يابد. 8 - تا زمان مشخص شدن تعرفه‌هاي جديد، تعرفه‌هاي اين ماده به قوت خود باقي است و قابل اجرا مي‌باشد هر چند به استناد اين پاراگراف تعرفه‌ها‌ بيش از مدت 12 ماه پس از خاتمه اعتبار نمي‌توانند تمديد گردند مگر اين كه ترتيبات ديگر اتخاذ گردد.

ماده 11

تبادل اطلاعات 1 - مقامات هواپيمايي دو كشور ، اختياراتي را كه به خطوط هواپيمايي خود اعطاء نموده‌اند تا خدماتي را در ارتباط با دو كشور انجام دهند در اسرع‌وقت به اطلاع يكديگر خواهند رساند. اين اطلاعات شامل نسخه‌اي از مدارك دال بر اختيارات و امتيازات اعطاء شده براي پرواز در مسير مشخص با‌كليه اصلاحيه‌ها، معافيتها و الگوهاي خدماتي مجاز خواهد بود. 2 - هر يك از طرفين قرارداد، خط هوايي خود را توجيه خواهد كرد تا با در نظر گرفتن زمان كافي جهت انجام امور، نسخه‌هايي از تعرفه‌ها، برنامه‌هاي‌پروازي شامل تغييرات و كليه اصطلاحات و اطلاعات مربوط به پرواز و خدمات توافق شده و ظرفيت حمل مسافر در هر مسير و هر گونه اطلاعات در‌اين رابطه را در اختيار مقامات هوايي كشور مقابل قرار دهند تا ضمن رعايت مفاد اين توافقنامه جلب رضايت مقامات هواپيمايي كشور مقابل را بنمايند. 3 - هر يك از طرفين قرارداد، خط هوايي خود را توجيه خواهد كرد تا طبق خدمات توافق شده آمار و ارقام مربوط به حمل و نقل و تردد هوايي نقطه ‌ورود و خروج خود را در اختيار مقامات هواپيمايي كشور مقابل قرار دهد.

ماده 12

انتقال درآمد 1 - هر يك از طرفين قرارداد اين امتياز را به خط هوايي طرف مقابل قرارداد اعطاء مي‌كند تا مازاد درآمد خود علاوه بر رسيد هزينه‌ها در كشور كه از‌طريق حمل مسافر، پست و حمل بار درآمد داشته است با توجه به قوانين و مقررات مورد اجرا در مملكت بر اساس پرداختهاي رايج نرخ ارز در بازار اين ‌مازاد را انتقال دهد. 2 - چنانچه هر يك از طرفين قرارداد محدوديتهائي در خصوص انتقال ارز مازاد بر رسيد هزينه‌ها براي خط هوايي طرف مقابل قرارداد به وجود آورد،‌طرف دوم قرارداد مجاز است تا محدوديتهاي متقابل را براي خط هوايي طرف اول قرارداد به وجود آورد.

ماده 13

به رسميت شناختن مدارك و گواهينامه‌ها ‌اگر مدارك داراي اعتبار و مدارك صلاحيت دار و گواهينامه‌هاي صادر شده از جانب يكي از طرفين قرارداد معتبر تلقي شود و هنوز در حال استفاده باشد ‌براي انجام امور خدماتي به توافق رسيده نيز از جانب طرف ديگر قرارداد معتبر تلقي گردد. چنين گواهينامه يا مداركي كه مورد اعتبار شناخته مي‌شوند ‌بايد با مدارك و گواهينامه‌هاي كنوانسيون برابري و يا از حداقل استانداردهاي قيد شده در كنوانسيون بالاتر باشند. به هر حال هر يك از طرفين قرارداد ‌حق دارد مدارك و گواهينامه‌هايي كه از جانب ساير كشورها و يا طرف دوم قرارداد به افراد ملت طرف اول قرارداد اعطاء شده و معتبر شناخته شده‌است، اين قبيل گواهينامه‌هاي افراد را جهت پرواز بر فراز خاك خود به رسميت نشناسد.

ماده 14

1 - با توجه به روحيه همكاري نزديك و به منظور حاصل نمودن اطمينان جهت اجراي توافقنامه و حصول رضايت از اجراي مفاد آن و برنامه‌هاي ‌ضميمه مقامات هواپيمايي طرفين قرارداد هر چند وقت با يكديگر مشورت خواهند نمود و همچنين در شرايطي كه لازم باشد تغييراتي در توافقنامه داده‌شود در آن مورد خاص مشورت خواهند نمود. 2 - هر يك از طرفين قرارداد ممكن است به صورت كتبي از طرف مقابل قرارداد تقاضاي مشورت بنمايد كه مهلت جهت انجام چنين مشورتي به مدت60 روز پس از دريافت تقاضا مي‌باشد، مگر اين كه طرفين توافق نمايند كه موعد ملاقات در فاصله بيش از 60 روز انجام گيرد.

ماده 15

امنيت هوايي 1 - در راستاي حقوق و تعهد طرفين قرارداد نسبت به قانون بين‌المللي طرفين تأكيد مي‌نمايند كه نسبت به يكديگر تعهد دارند تا هواپيماي غير نظامي را‌از هر نوع عمل غير قانوني به هر شكلي كه باشد حفاظت نمايند و اين بخشي از اين توافقنامه است، بدون هيچ گونه محدوديت در كليت حقوق و‌وظايف تحت قانون بين‌المللي خصوصاً، طرفين قرارداد موظفند در راستاي مفاد كنوانسيون درباره تخلفات و ساير اعمال كه در داخل هواپيما رخ‌ مي‌دهد عمل نمايند، اين كنوانسيون در 14 سپتامبر 1963 (23 شهريور ماه 1342) در توكيو به امضاء رسيده است در خصوص سركوب محاصره‌هواپيما بطور غير قانوني كنوانسيون 16 دسامبر 1970 (25 آذر ماه 1349) در هگ و در خصوص سركوب اعمال غير قانوني كه بر عليه سلامت‌هواپيماي غير نظامي انجام مي‌گيرد به كنوانسيون 23 سپتامبر 1971 (‌اول مهر ماه 1350) كه در مونترال به امضاء رسيده بايد رجوع شود. 2 - طرفين قرارداد موظفند بر اساس تقاضا كليه تسهيلات لازم را براي يكديگر فراهم آورند تا از اعمال غير قانوني محاصره هواپيماي غير نظامي و يا‌ساير اعمال خلاف كه بر عليه سلامت هواپيما، مسافرين، خدمه فرودگاه و تسهيلات هوانوردي است جلوگيري بعمل آورند و يا از هر گونه عملي كه‌امنيت هواپيما غير نظامي را تهديد مي‌كند جلوگيري بعمل آورند. 3 - طرفين قرارداد بر اساس روابط دوجانبه خود در راستاي مفاد ضميمه و مشخص شده كنوانسيون بين‌المللي هواپيمايي غير نظامي كه اين كنوانسيون‌در خصوص امنيت هوايي از جانب سازمان بين‌المللي هوانوردي غير نظامي ترتيب يافته است عمل خواهند كرد. گستردگي مفاد اين كنوانسيون در زمينه‌ تأمين امنيت شامل طرفين قرارداد مي‌شود، اين كنوانسيون اعلام مي‌دارد كه طرفين قرارداد بايد از گردانندگان هواپيما با شماره ثبت كشور خودشان يا‌ گردانندگان هواپيماهايي كه پايگاه اصلي يا تجاري و يا دائمي آنها در آن كشور مي‌باشد و يا اداره‌ كنندگان فرودگاه‌ها در كشور خودشان در راستاي چنين‌ تأمين امنيت هوايي عمل نمايند. 4 - طرفين قرارداد اتفاق نظر دارند كه اداره‌ كنندگان خطوط هوايي بايستي مفاد امنيت هوانوردي را طبق آن چه كه در پاراگراف 3 از اين ماده عنوان‌گرديده است رعايت نمايند اين تقاضا از جانب هر يك از طرفين قرارداد در خصوص ورود، ترك و اقامت هواپيماي طرف مقابل در كشور مي‌باشد. هر‌يك از طرفين قرارداد اطمينان خاطر مي‌دهند كه اقدامات لازم و مؤثر در كشورشان صورت خواهد گرفت تا از هواپيما مسافرين، ‌خدمه، حمل بار بسته و‌انبار هواپيما قبل و در حين سوار شدن و بارگيري حفاظت كامل به عمل آيد. هر يك از طرفين قرارداد در مقابل تقاضاي طرف مقابل در صورت مواجه‌ شدن با تهديد با در نظر گرفتن ملاحظات مساعد در جهت انجام اقدامات امنيتي ويژه اقدام خواهد نمود. 5 - در صورت وقوع حادثه و يا تهديد به وقوع حادثه غير قانوني مانند محاصره هواپيماي غير نظامي و يا ساير اعمال غير قانوني كه بر عليه سلامت‌هواپيما، مسافرين و خدمه، فرودگاه و يا تسهيلات هوانوردي رخ مي‌دهد طرفين از طريق در اختيار قرار دادن تسهيلات ارتباطي و ساير اقدامات مقتضي‌كه بتوانند سريعاً به چنين حادثه‌اي خاتمه دهند كمك خواهند نمود.

ماده 16

حل و فصل اختلافات 1 - در صورت بروز اخلاف بين طرفين قرارداد در مورد تفسير و يا اجراي مفاد اين توافقنامه طرفين بايستي در وهله اول تلاش نمايند تا اين اختلاف را‌از طريق مذاكره حل و فصل نمايند. 2 - چنانچه طرفين موفق نشوند از طريق مذاكره اين اختلاف را رفع نمايند، مي‌توانند توافق نمايند كه اختلاف از طريق تصميماتي كه شخص و يا هيئت‌ ديگري مي‌گيرد حل گردد و چنانچه به چنين توافقي هم نرسند، اين اختلاف بايد به تقاضاي يكي از طرفين قرارداد و با رعايت قوانين جهت تصميم‌ گيري ‌به محكمه داوري سه نفره واگذار شود كه در اين محكمه هر يك از طرفين قرارداد يك نفر را معرفي مي‌كند و نفر سوم مورد تأييد و يا معرفي هر دو‌طرف مي‌باشد. هر يك از طرفين قرارداد شخص مورد نظر خود را بايد ظرف 60 روز پس از تاريخ دريافت اطلاعيه كتبي كه از طريق كانال ديپلماتيك‌ انجام مي‌شود به هيأت داوري معرفي نمايد و نفر سوم هيأت داوري بايد ظرف شصت روز پس از تعيين اين دو نفر مشخص گردد، چنانچه در مدت زمان ‌مشخص شده طرفين نتوانند افراد خود را تعيين نمايند و يا نتوانند نفر سوم را مشخص كنند، لذا بر اساس تقاضاي هر يك از طرفين قرارداد رئيس ‌شوراي هواپيمايي بين‌المللي غير نظامي مي‌تواند يك داور و يا داوراني را جهت حل و فصل اين مشكل تعيين نمايد. در چنين شرايطي داور نفر سوم از‌كشور ثالث خواهد بود و به عنوان رئيس هيأت داوران مي‌باشد. 3 - طرفين قرارداد طبق تصميماتي كه در پاراگراف 2 از اين ماده اتخاذ شده است عمل خواهند نمود.

ماده 17

انطباق كنوانسيونهاي چند جانبه ‌در صورت نهايي شدن و توافق يك كنوانسيون چندجانبه در خصوص حمل و نقل هوايي، چنانچه طرفين اين توافقنامه آن پيمان چندجانبه را مورد تأييد‌قرار دهند و به آن تعلق داشته باشند، لذا اين توافقنامه بايد تغيير داده شود تا با مفاد چنين توافقنامه و يا كنوانسيوني در يك راستا قرار گيرد.

ماده 18

اصلاحات 1 - چنانچه هر يك از طرفين قرارداد تشخيص دهد كه تغيير بعضي از مفاد اين توافقنامه مفيد خواهد بود، منجمله مسير پرواز، كه بخشي از اين‌ توافقنامه است، لذا بايستي با توجه به مفاد ماده 14 از طرف مقابل تقاضاي مشورت در اين خصوص بنمايد، چنين مشورتي ممكن است از طريق تبادل ‌ارتباطات صورت پذيرد. 2 - چنانچه اصلاحات توافقنامه در ارتباط با مفادي بجز ماده مسير پرواز باشد چنين اصلاحيه‌اي بايد مورد تأييد هر يك از طرفين با توجه به طي ‌مراحل قانوني قرار گيرد و اين اصلاحيه از زماني مورد اجرا واقع مي‌شود كه از طريق كانال ديپلماتيك و تبادل يادداشت بطور رسمي مورد تأييد طرفين‌ واقع گردد. 3 - چنانچه اصلاحيه در خصوص مسير پرواز باشد توافق بين دو مأخذ مقامات هوانوردي طرفين قرارداد اكتفا خواهد نمود.

ماده 19

ثبت نام در سازمان بين‌المللي هواپيمايي غير نظامي ‌توافقنامه فعلي و هر اصلاحيه در اين ارتباط بايد به ثبت سازمان بين‌المللي هواپيمايي غير نظامي برسد.

ماده 20

فسخ توافقنامه ‌هر يك از طرفين قرارداد ممكن است در هر لحظه از زمان بخواهد نسبت به تصميم خود در خصوص فسخ قرارداد به طرف مقابل اطلاع دهد، چنين‌اطلاعيه‌اي بايد بطور همزمان به سازمان بين‌المللي هواپيمايي غير نظامي اطلاع داده شود، و در چنين حالتي توافقنامه 12 ماه پس از تاريخ وصول‌چنين اطلاعيه از طرف مقابل فسخ مي‌شود، مگر اين كه اين اطلاعيه قبل از سررسيد 12 ماه مهلت با توافق طرفين پس گرفته شود. ‌در صورت عدم اعلام وصول از طرف مقابل، اعتقاد بر اين است كه اين اطلاعيه 14 روز پس از دريافت اطلاعيه توسط سازمان بين‌المللي هواپيمايي غير‌نظامي توسط طرف مقابل دريافت شده باشد.

ماده 21

ضمائم ‌ضمائم اين توافقنامه بخشي از اين توافقنامه مي‌باشد و كليه نكات اشاره شده در توافقنامه شامل ضمائم نيز مي‌شود، جز در مواردي كه توضيحات داده ‌مي‌شود.

ماده 22

قرنطينه حيوانات و گياهان ‌خطوط هوايي هر يك از طرفين قرارداد در تمام مدتي كه هواپيماهاي آن‌ها در خاك كشور مقابل اقامت دارند بايد در خصوص ورود يا خروج حيوانات و‌گياهان، تابع قوانين و مقررات آن كشور باشند.

ماده 23

قابليت اجراي توافقنامه ‌توافقنامه در چهارچوب مقررات قانوني هر يك از كشورهاي طرف قرارداد تصويب و تأييد مي‌شود و مقدمتاً از تاريخ امضاء مورد اعتبار و اجرا مي‌باشد‌ اما اجراي دائمي آن از تاريخ تبادل يادداشت ديپلماتيك كه تأييد كننده برآورده شدن اهداف اين توافقنامه است مي‌باشد. ‌در تأييد مطالب فوق‌الذكر اشخاص تام‌الاختيار در ذيل از جانب دولت محترم خود اجازه دارند كه اين توافقنامه را امضاء نمايند. ‌به تاريخ ...... در ....... ‌اين توافقنامه به زبانهاي فارسي، عربي و انگليسي تهيه شده است و همه داراي اعتبار يكسان مي‌باشند. ‌در صورت بروز اختلاف در تفسير و يا در اجراي اين توافقنامه متن زبان انگليسي ارجح خواهد بود. ‌از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران از طرف دولت پادشاهي عمان ضميمه 1 جدول 1