قانون موافقتنامه خدمات هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري صربستان مصوب 1401,06,30 با اصلاحات و الحاقات بعدي ماده واحده موافقتنامه خدمات هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري صربستان مشتمل بر يك مقدمه، بيست ماده و يك ضميمه به شرح پيوست، تصويب و به دولت اجازه مبادله اسناد آن داده مي شود.
تبصره
در اجراي اين موافقتنامه و اصلاحات بعدي آن رعايت اصول هفتاد و هفتم (۷۷)، يكصد و بيست و پنجم (۱۲۵) و يكصد و سي و نهم (۱۳۹) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران الزامي است . متن موافقتنامه خدمات هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري صربستان مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري صربستان؛ كه عضو موافقتنامه (كنوانسيون) هواپيمايي كشوري بين المللي مورخ ۱۶ آذر ماه ۱۳۲۳ هجري شمسي برابر با ۷ دسامبر ۱۹۴۴ ميلادي مي باشند، كه در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد و از اين پس طرف هاي متعاهد ناميده مي شوند، به منظور تأسيس و بهره برداري از خدمات هوايي منظم بين و ماوراي سرزمين هاي خود به شرح زير موافقت كردند:
ماده ۱
تعاريف از نظر اين موافقتنامه: الف ) اصطلاح «موافقتنامه (كنوانسيون)» به موافقتنامه (كنوانسيون) هواپيمايي كشوري بين المللي كه در تاريخ ۱۶ آذر ماه ۱۳۲۳ هجري شمسي برابر با ۷ دسامبر ۱۹۴۴ ميلادي در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق مي شود و شامل اصلاحات موافقتنامه (كنوانسيون) كه به موجب ماده (۹۴) آن تصويب شده و براي طرف هاي متعاهد لازم الاجراء گرديده و نيز ضمايم موافقتنامه (كنوانسيون) و اصلاحات آنها كه به موجب ماده (۹۰) آن به تصويب رسيده و براي طرف هاي متعاهد لازم الاجراء شده است، خواهد بود. ب ) اصطلاح «مقامهاي هواپيمايي» در مورد جمهوري اسلامي ايران به «سازمان هواپيمايي كشوري» و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن سازمان باشد اطلاق مي گردد و در مورد جمهوري صربستان به وزارت حمل و نقل و مديريت هواپيمايي كشوري جمهوري صربستان و يا هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن مقامها باشد، اطلاق مي شود. پ ) اصطلاح «شركت هواپيمايي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمايي اطلاق مي شود كه به موجب مفاد ماده (۳) اين موافقتنامه تعيين شوند و اجازه فعاليت بيابند. ت ) اصطلاح «مسيرهاي مشخص شده» به مسيرهاي تعيين شده در پيوست اين موافقتنامه اطلاق مي گردد. ث ) اصطلاح «خدمات مورد توافق» به خدمات هوايي بين المللي منظم مسيرهاي مشخص شده براي حمل مسافران، بار همراه، بار غيرهمراه، پست، به صورت مجزا يا تركيبي، اطلاق مي شود. ج ) اصطلاح «ظرفيت» در مورد هواپيما، به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك مسير يا قسمتي از مسير و در مورد «خدمات مورد توافق» به حاصل ضرب ظرفيت هواپيماي مورد استفاده در چنين خدماتي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق مي شود. چ ) اصطلاح «سرزمين» در مورد يك كشور، داراي همان معنايي است كه در ماده (۲) موافقتنامه (كنوانسيون) براي آنها ذكر شده است. ح ) اصطلاحات «خدمات هوايي»، «خدمات هوايي بين المللي»، «شركت هواپيمايي» و «توقف به منظورهاي غيرحمل و نقل» داراي همان معاني است كه در ماده (۹۶) موافقتنامه (كنوانسيون) براي آنها ذكر شده است. خ ) اصطلاح «نرخ» به قيمتي اطلاق مي شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و غيرهمراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمتهاي مزبور اعمال مي شود از جمله قيمتها و شرايط مقرر براي نمايندگي ها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها و شرايط حمل پست، مي باشد. د ) اصطلاح «اشتراك گذاري شناسه (كد)» به استفاده از شناسه (كد) شناسايي پرواز يك شركت هواپيمايي در خدمات انجام شده توسط يك شركت هواپيمايي دوم اطلاق مي شود كه خدمات آن نيز به طورمعمول به عنوان خدمات «شركت هواپيمايي دوم» شناسايي و توسط آن شركت انجام مي شود.
ماده ۲
اعطاي حقوق ۱ ـ هر طرف متعاهد جهت انجام خدمات هوايي بين المللي منظم به وسيله شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف متعاهد ديگر اعطاء مي نمايد: الف ) پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر؛ ب ) توقف در سرزمين مذكور به منظورهاي غيرحمل و نقل؛ پ ) توقف در سرزمين مذكور به منظور سوار و پياده كردن مسافر، بارگيري و تخليه بار و پست در حمل و نقل بين المللي در نقاط مشخص شده در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه. ۲ ـ استفاده از حقوق حمل و نقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه مشروط به توافق ميان مقامهاي هواپيمايي طرف هاي متعاهد خواهد بود. ۳ ـ هيچ يك از مفاد اين موافقتنامه نبايد به نحوي تفسير شود كه به شركت هواپيمايي يك طرف متعاهد اين حق را اعطاء كند كه در داخل سرزمين طرف متعاهد ديگر از نقطه اي به نقطه ديگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد يا كرايه نمايد. ۴ ـ چنانچه شركتهاي هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد به دليل درگيري هاي مسلحانه، تعرضات سياسي يا شرايط غيرمعمول ديگري قادر به انجام خدمات مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده نباشند، طرف متعاهد ديگر نهايت تلاش خود را جهت تسهيل انجام خدمات مزبور در مسيرهاي مناسبِ موقت به عمل خواهد آورد. ۵ ـ شركتهاي هواپيمايي هر طرف متعاهد كه بر اساس ماده (۳) اين موافقتنامه تعيين نشده اند نيز از حقوق تعيين شده در جزء هاي «الف» و «ب» اين ماده برخوردار خواهند بود.
ماده ۳
تعيين و اجازه ۱ ـ هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه كتبي به طرف متعاهد ديگر يك يا چند شركت هواپيمايي را براي انجام خدمات مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده تعيين، يا با اعلاميه مذكور شركت هواپيمايي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد. ۲ ـ پس از دريافت اعلاميه موضوع بند (۱) مقامهاي صلاحيت دار طرف متعاهد ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (۳) و (۴) اين ماده اجازه مقتضي را بدون تأخير به شركت هواپيمايي تعيين شده مزبور اعطاء كنند. ۳ ـ مقامهاي هواپيمايي يك طرف متعاهد مي توانند از شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر در قوانين و مقرراتي را كه معمولاً به موجب مفاد موافقتنامه (كنوانسيون) توسط آن مقامها در مورد خدمات هوايي بين المللي اعمال مي گردد، دارا مي باشد. ۴ ـ هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد كه مجاب نشده باشد مالكيت عمده و پايش (كنترل) مؤثر شركت هواپيمايي تعيين شده متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع آن است از اعطاي اجازه بهره برداري موضوع بند (۲) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه براي اعمال حقوق مذكور در ماده (۲) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمايي تعيين شده لازم بداند، وضع نمايد. ۵ ـ شركت هواپيمايي تعيين شده مي تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج در بند (۲) اين ماده بهره برداري از خدمات مورد توافق را آغاز كند مشروط بر آنكه نرخي مطابق ضوابط ماده (۱۱) اين موافقتنامه در مورد خدمات مزبور وضع شده و مجري باشد.
ماده ۴
تعليق و لغو ۱ ـ هر طرف متعاهد مي تواند در موارد مشروح زير مجوز بهره برداري را لغو يا استفاده از حقوق مندرج در ماده (۲) اين موافقتنامه را در مورد شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر معلق، يا هر شرطي را كه براي استفاده از اين حقوق لازم مي داند وضع كند: الف ) چنانچه قانع نشود كه مالكيت عمده و پايش (كنترل) مؤثر شركت هواپيمايي مذكور متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع وي مي باشد؛ يا ب ) چنانچه شركت هواپيمايي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي كه اين حقوق را اعطاء نموده است رعايت نكند؛ يا پ ) چنانچه شركت هواپيمايي مذكور در انجام عمليات بهره برداري از خدمات مورد توافق طبق مفاد اين موافقتنامه تخطّي كند. ۲ ـ لغو يا تعليق يا وضع شرايط مذكور در بند (۱) اين ماده جز در مواردي كه براي جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات و يا مفاد اين موافقتنامه فوريت داشته باشد، فقط پس از مشورت با طرف متعاهد ديگر صورت خواهد گرفت. اين مشورت بين مقامهاي هواپيمايي پس از دريافت درخواست در اسرع وقت شروع خواهد شد.
ماده ۵
شمول قوانين و مقررات ۱ ـ قوانين و مقررات هر طرف متعاهد در مورد ورود يا خروج هواپيماهايي كه به امر هوانوردي بينالمللي اشتغال دارند و نيز قوانين و مقررات مربوط به بهرهبرداري و هوانوردي اين قبيل هواپيماها مادام كه برفراز يا داخل سرزمين آن طرف متعاهد ميباشند، در مورد هواپيماهاي شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اعمال خواهد شد. ۲ ـ قوانين و مقررات هر طرف متعاهد كه ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج مسافرين، خدمه، بار يا پست از سرزمين آن مي باشد از قبيل تشريفات ورود و خروج، مهاجرت و همچنين مقررات گمركي و بهداشتي در مورد مسافرين، خدمه، بار يا محمولات پستي هواپيماي شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مادام كه در سرزمين مذكور باشند اعمال خواهد شد. ۳ ـ هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه اي از قوانين و مقررات مذكور در اين ماده را در اختيار آن قرار خواهد داد. ۴ ـ شركت هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد حق دارد براي تبليغ حمل و نقل هوايي و فروش خدمات حمل و نقل و ساير محصولات جانبي و ارائه خدمات لازم براي بهره برداري از خدمات هوايي، طبق قوانين و مقررات طرف متعاهد ديگر، در سرزمين آن طرف متعاهد، دفتر نمايندگي تأسيس نمايد. ۵ ـ شركت هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد حق دارد طبق قوانين و مقررات مربوط به ورود، اقامت و اشتغال طرف متعاهد ديگر، نسبت به وارد كردن كاركنان مديريتي، فني، عملياتي و ساير كاركنان متخصص مورد نياز براي بهره برداري از خدمات توافق شده و تسهيل آن اقدام نمايد. 6 ـ شركت هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد حق دارد خدمات حمل و نقل را با استفاده از مدارك حمل و نقلي خود در سرزمين طرف متعاهد ديگر، طبق قوانين و مقررات طرف متعاهد ديگر به فروش برساند. فروش مي تواند به طور مستقيم توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده، يا از طريق عوامل فروش آنها انجام شود. ۷ ـ هر طرف متعاهد، بنا به درخواست و پس از تسويه تعهدات مالياتي طبق قوانين و مقررات طرف متعاهد ديگر، حق انتقال درآمدهاي مازاد بر مخارج حاصل از بهره برداري از خدمات هوايي بين المللي در سرزمين خود را به شركت هواپيمايي تعيين شده آن طرف متعاهد اعطاء خواهد كرد. ۸ ـ اين انتقال بر اساس قوانين و مقررات سرزمين طرف متعاهدي انجام خواهد شد كه معامله در آن صورت گرفته است و غير از هزينه هاي رايج دريافتي توسط بانك ها جهت انجام چنين معاملاتي، مشمول هيچ هزينه اي نخواهد بود.
ماده ۶
معافيت از حقوق گمركي، سود بازرگاني و ساير عوارض 1 - هواپيماهايي كه توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد در خدمات مورد توافق مورد بهره برداري قرار مي گيرند و نيز لوازم مورد نياز جاري آنها، مواد سوختي و روغن موتور و مواد مصرفي هواپيما كه در داخل هواپيما قرار داده شده است، هنگام ورود به سرزمين طرف متعاهد ديگر، بر اساس عمل متقابل، از پرداخت كليه حقوق گمركي و ساير عوارض واردات، دستمزدهاي بازرسي و ساير ماليات ها و هزينه هاي مشابه معاف خواهند بود، مشروط بر اين كه اين لوازم، قطعات يدكي و مواد مصرفي تا زمان ترك سرزمين آن طرف متعاهد در داخل هواپيما باقي بماند. 2 ـ به غير از هزينه هاي مربوط به خدمات انجام شده، موارد زير نيز بر اساس عمل متقابل از عوارض، دستمزدها و هزينه هاي مشابه معاف خواهند بود: الف ) سوخت و روغن موتور مصرفي هواپيماهاي شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در انجام خدمات توافق شده، حتي در زماني كه قرار باشد مواد مصرفي مزبور در بخشي از پرواز بر فراز سرزمين طرف متعاهدي كه در آنجا مواد مزبور در داخل هواپيما قرار گرفته است، استفاده شوند؛ ب ) قطعات يدكي از جمله موتور و لوازم مورد نياز جاري، وارد شده به سرزمين يك طرف متعاهد به منظور تعمير و نگهداري هواپيماهاي مورد استفاده توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در خدمات مورد توافق؛ پ ) خوارباري كه در سرزمين يك طرف متعاهد، بارِ هواپيماهاي شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مي شود تا هنگام انجام خدمات توافق شده در داخل آن هواپيماها استفاده شود؛ ت ) كالاهاي تبليغاتي و اقلام متحد الشكل و مدارك فاقد ارزش بازرگاني شركت هاي هواپيمايي، مورد استفاده توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد در سرزمين طرف متعاهد ديگر؛ ممكن است مقرر گردد اقلام موضوع اين بند تحت نظارت يا پايش (كنترل) گمركي قرار گيرند. ۳ - لوازم مورد نياز جاري هواپيما و نيز كالاها، مواد مصرفي و قطعات يدكي نگهداري شده در هواپيماي شركت هواپيمايي تعيين شده هر يك از طرفهاي متعاهد، فقط با موافقت مقامهاي گمركي طرف متعاهد ديگر در سرزمين آن طرف قابل تخليه است. در اين صورت مي توان آنها را تا زماني كه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر مي شوند يا مشمول يكي از رويه هاي مصوب گمرك قرار مي گيرند تحت نظارت مقامهاي گمركي نامبرده قرار داد.
ماده ۷
گذر (ترانزيت) مستقيم مسافران، اثاثيه مسافران و باري كه از سرزمين يك طرف متعاهد در گذر (ترانزيت) مستقيم قرار دارند و از حريمي كه در فرودگاه بدين منظور اختصاص يافته خارج نمي شوند، فقط مشمول پايش (كنترل) ساده اي خواهند بود. اثاثيه مسافر و بار تا زماني كه در گذر (ترانزيت) مستقيم است از حقوق گمركي و سود بازرگاني و هرگونه ماليات معاف خواهد بود.
ماده ۸
تسهيلات و هزينه هاي فرودگاهي ۱ ـ هر يك از طرفهاي متعاهد در سرزمين خود فرودگاه يا فرودگاههايي را جهت استفاده شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در مسيرهاي مشخص شده تعيين خواهد كرد و تسهيلات ارتباطي، هوانوردي، هواشناسي و ساير خدماتي را كه براي بهره برداري خدمات مورد توافق لازم است در اختيار شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد. 2 ـ هر يك از طرفهاي متعاهد مي تواند در قبال استفاده هواپيماهاي شركت هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر از فرودگاهها و ساير تأسيسات آن هزينه هاي عادلانه و معقولي دريافت دارد، مشروط بر آنكه ميزان اين هزينه ها از آنچه شركت هاي هواپيمايي آن كه در خدمات هوايي مشابه بين المللي تردد مي كنند، براي استفاده از چنين فرودگاه و تأسيساتي مي پردازند، تجاوز نكند.
ماده ۹
مقررات ظرفيت و تصويب برنامه هاي پرواز ۱ ـ شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد از رفتار عادلانه و برابر برخوردار خواهند بود تا بتوانند براي انجام خدمات مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده از فرصت هاي متساوي بهره مند باشند. ۲ ـ در انجام خدمات مورد توافق، شركت هواپيمايي تعيين شده هر طرف متعاهد، منافع شركت هواپيمايي طرف ديگر را مورد نظر قرار خواهد داد تا من غيرحق در خدمات طرف ديگر در تمام يا قسمتي از همان مسيرها اثر نامطلوب ايجاد نشود. ۳ ـ هدف اصلي از برقراري خدمات مورد توافق توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد، تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار مناسب جهت رفع نيازمندي هاي جاري و پيش بيني شده معقول براي حمل مسافر و بار و پست بين سرزمين طرف متعاهد تعيين كننده شركت هواپيمايي و سرزمين طرف متعاهد ديگر مي باشد. ۴ ـ شركت هواپيمايي تعيين شده هر طرف متعاهد همچنين مي تواند با رعايت اصول مندرج در بندهاي (۱)، (۲) و (۳) اين ماده، ظرفيتي را براي رفع نيازمندي هاي حمل و نقل بين سرزمين هاي كشورهاي ثالث مندرج در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه و سرزمين طرف متعاهد ديگر تأمين نمايد. ۵ ـ ظرفيتي كه عرضه مي شود شامل تعداد خدمات و نوع هواپيماي مورد استفاده شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد در خدمات مورد توافق مي تواند از سوي شركت هاي هواپيمايي تعيين شده پيشنهاد شود. پيشنهاد مزبور پس از مذاكره و تبادل نظر بين شركت هاي هواپيمايي تعيين شده با رعايت اصول مندرج در بندهاي (۱)، (۲) و (۳) اين ماده ارائه خواهد شد. ظرفيت مذكور با تصويب مقامهاي هواپيمايي طرف هاي متعاهد تعيين و اجراء خواهد شد. ۶ ـ در صورت عدم توافق بين شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد، مسائل مندرج در بند (۵) اين ماده از طريق توافق بين مقامهاي هواپيمايي طرف هاي متعاهد حل و فصل خواهد گرديد. تا زماني كه اين توافق حاصل نگرديده، ظرفيت عرضه شده توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده بدون تغيير باقي خواهد ماند. ۷ ـ شركت هواپيمايي تعيين شده هر طرف متعاهد، حداكثر سي (۳۰) روز قبل از شروع خدمات در مسيرهاي مشخص شده، برنامه هاي پرواز را براي تصويب به مقامهاي هواپيمايي طرف متعاهد ديگر تسليم خواهد نمود. در مورد تغييرات بعدي نيز به همين ترتيب عمل خواهد شد. در موارد خاص مي توان اين محدوده زماني را با تصويب مقامهاي نامبرده تغيير داد.
ماده ۱۰
شناسايي گواهينامه ها و پروانه ها گواهينامه هاي قابليت پرواز و گواهينامه هاي صلاحيت و پروانه هايي كه توسط يك طرف متعاهد صادر شده يا اعتبار يافته و هنوز به قوت خود باقي باشد، براي بهره برداري از خدمات مورد توافق در مسيرهاي تعيين شده، توسط طرف متعاهد ديگر معتبر شناخته خواهد شد، مشروط بر اين كه شرايط صدور يا اعتبار گواهينامه ها و پروانه هاي مزبور مساوي يا بيش از حداقل استانداردهايي باشد كه به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) وضع شده يا خواهد شد. در هر حال هر طرف متعاهد اين حق را براي خود محفوظ مي دارد كه در مورد پرواز از فراز سرزمين خود از شناسايي گواهينامه هاي صلاحيت و پروانه هايي كه براي اتباع آن توسط طرف متعاهد ديگر يا هر دولت ديگري صادر شده يا معتبر شناخته شده خودداري نمايد.
ماده ۱۱
نرخهاي حمل و نقل هوايي ۱ ـ نرخهاي مورد اجراء توسط شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد در بهره برداري از خدمات مورد توافق در سطح معقولي خواهد بود كه با توجه به كليه عوامل مربوط از جمله هزينه بهره برداري و سود معقول و خصوصيات خدمات و نرخهاي شركت هاي هواپيمايي ديگر كه در تمام يا قسمتي از همان مسيرها خدمات هوايي منظم انجام مي دهند، وضع مي گردد. ۲ ـ هر طرف متعاهد مي تواند اطلاعيه قبلي در خصوص نرخها به مقامها هواپيمايي بدهد يا نرخهاي مورد اجراء براي انجام خدمات مورد توافق را نزد آن مقامها ثبت نمايد. ۳ ـ نرخهاي موضوع بند (۱) اين ماده بر اساس قواعد زير تعيين مي گردد: الف ) در صورتي كه شركت هاي هواپيمايي تعيين شده دو طرف متعاهد عضو يك اتحاديه بين المللي شركت هاي هواپيمايي با ساز و كار تعيين نرخ باشند و يك قطعنامه نرخ، راجع به خدمات مورد توافق از قبل وجود داشته باشد، نرخها بر اساس اين قطعنامه بين شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد توافق خواهد شد. ب ) چنانچه هيچكدام از شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد عضو اتحاديه شركت هاي هواپيمايي نباشند و يا قطعنامه نرخ مندرج در جزء «الف» فوق وجود نداشته باشد شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف هاي متعاهد در مورد نرخهايي كه براي خدمات مورد توافق اعمال مي گردد بين خود توافق خواهند كرد. پ ) نرخهايي كه به ترتيب مندرج در جزء هاي «الف» و «ب» فوق مورد توافق قرار مي گيرد لااقل سي (۳۰) روز قبل از تاريخ پيشنهادي اجراء براي تصويب به مقامهاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد تسليم خواهد گرديد. اين محدوده زماني با موافقت مقامهاي مذكور قابل تغيير است. ت ) چنانچه شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرفهاي متعاهد نتوانند درباره نرخهاي قابل اجراء به توافق برسند يا چنانچه يك طرف متعاهد شركت هواپيمايي خود را به منظور انجام خدمات مورد توافق تعيين ننموده باشد و يا چنانچه در فاصله پانزده (۱۵) روز اول از دوره سي (۳۰) روزه موضوع جزء «پ» فوق، مقامهاي هواپيمايي يك طرف متعاهد عدم رضايت خود را از هر يك از نرخهاي توافق شده بين شركت هاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد طبق جزء هاي «الف» و «ب» فوق به مقامهاي هواپيمايي طرف متعاهد ديگر اعلام دارند، مقامهاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد اهتمام خواهند نمود در مورد نرخهاي مناسب جهت اجراء به توافق برسند. به طور كلي هيچ نرخي قبل از تصويب مقامهاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد به مورد اجراء گذارده نخواهد شد. با وجود اين چنانچه ظرف پانزده (۱۵) روز ياد شده، هيچ كدام از مقامهاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد عدم رضايت خود را نسبت به نرخهاي توافق شده بين شركت هاي هواپيمايي تعيين شده اعلام ندارند، نرخهاي مزبور تصويب شده تلقي خواهد شد. 4 ـ هيچ يك از طرفهاي متعاهد اقدامي يك جانبه براي جلوگيري از داير كردن يا تداوم يك نرخ پيشنهادي جهت اجراء يا به اجراء در آمده توسط شركت هواپيمايي تعيين شده هر يك از طرفهاي متعاهد در بهره برداري از خدمات مورد توافق، انجام نخواهد داد. چنانچه هر يك از طرفهاي متعاهد باور داشته باشد كه هرگونه نرخ مزبور در تناقض با مفاد مندرج در اين ماده است، مي تواند درخواست مشاوره نمايد و ظرف چهارده (۱۴) روز پس از دريافت مراتب ثبت، دلايل نارضايتي خود را به طرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. اين مشاوره ها حداكثر سي (۳۰) روز پس از دريافت درخواست انجام خواهد شد. ۵ ـ نرخهاي تعيين شده به موجب اين ماده تا زماني كه نرخهاي جديد تعيين نشده باشد، به قوت خود باقي خواهد ماند.
ماده ۱۲
امنيت هوانوردي ۱ ـ طرفهاي متعاهد حقوق و تعهداتي را كه به موجب حقوق بين الملل در قبال يكديگر در خصوص حفظ امنيت هواپيمايي كشوري در برابر اعمال مداخله گرايانه غيرقانوني دارند، مورد تأكيد قرار مي دهند. طرفهاي متعاهد بدون تحديد كليت حقوق و تعهداتي كه به موجب حقوق بين الملل به عهده دارند، به ويژه طبق مفاد موافقتنامه (كنوانسيون) راجع به جرايم و برخي اعمال ارتكابي ديگر در هواپيما امضاء شده در توكيو به تاريخ 23 /6 /1342 هجري شمسي مطابق با ۱۴ سپتامبر ۱۹۶۳ ميلادي، موافقتنامه (كنوانسيون) راجع به جلوگيري از تصرف غيرقانوني هواپيما امضاء شده در لاهه به تاريخ 25 /9 /1349 هجري شمسي مطابق با ۱۶ دسامبر ۱۹۷۰ ميلادي و موافقتنامه (كنوانسيون) راجع به جلوگيري از اعمال غيرقانوني عليه امنيت هواپيمايي كشوري امضاء شده در مونترال به تاريخ 1 /7 /1350 هجري شمسي مطابق با ۲۳ سپتامبر ۱۹۷۱ ميلادي، سند الحاقي (پروتكل) راجع به جلوگيري از اعمال غيرقانوني خشونت آميز در فرودگاههاي خدمات دهنده به هواپيماهاي كشوري بين المللي مكمل موافقتنامه (كنوانسيون) جلوگيري از اعمال غيرقانوني عليه ايمني هواپيمايي كشوري امضاء شده در مونترال به تاريخ 5 /12 /1366 هجري شمسي مطابق با ۲۴ فوريه ۱۹۸۸ ميلادي و موافقتنامه (كنوانسيون) علامتگذاري مواد منفجره پلاستيكي به منظور شناسايي، امضاء شده در مونترال به تاريخ 10 /12 /1369 هجري شمسي مطابق با ۱ مارس ۱۹۹۱ عمل خواهند كرد. ۲ ـ طرفهاي متعاهد حسب تقاضا، كليه مساعدتهاي لازم را به يكديگر جهت جلوگيري از تصرف غيرقانوني هواپيماهاي كشوري و ساير اعمال غيرقانوني عليه امنيت اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها و تأسيسات هوانوردي و هر نوع تهديد ديگر عليه امنيت هواپيمايي كشوري ارائه خواهند كرد. ۳ ـ طرفهاي متعاهد بايد در روابط دوجانبه خود طبق مقررات امنيت هوانوردي مصوب سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري كه به عنوان ضمايم موافقتنامه (كنوانسيون) هواپيمايي كشوري بين المللي شناخته شده اند تا حدودي كه مقررات امنيتي مزبور در مورد طرفهاي متعاهد قابل اجراء است عمل نمايند. هر يك از طرفهاي متعاهد بايد از متصديان هواپيماهايي كه محل ثبت آن هواپيماها يا محل اصلي كار و يا اقامت دائمي متصديان آنها در سرزمين وي واقع شده و نيز از متصديان فرودگاههاي واقع در سرزمين خود بخواهد كه مطابق مقررات هوانوردي مزبور عمل كنند. 4 ـ هر طرف متعاهد مي تواند از متصديان هواپيماها بخواهد كه مقررات امنيت هوانوردي مورد اشاره در بند (۳) اين ماده را كه طرف متعاهد ديگر براي ورود به سرزمين خود، خروج از آن يا در مدت توقف در آنجا مقرر كرده است، رعايت كنند. هر طرف متعاهد بايد اطمينان حاصل كند كه در سرزمين آن اقدامات كافي براي حفاظت از هواپيماها و بازرسي مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثيه مسافر، بار و خوار و بار هواپيما پيش از سوار شدن مسافران يا بارگيري و به هنگام آن به نحو مؤثر انجام مي شود. همچنين هر طرف متعاهد بايد هر درخواستي را كه طرف متعاهد ديگر براي انجام اقدامات امنيتي ويژه معقول جهت مقابله با تهديدي خاص به عمل آورد، با نظر مساعد مورد توجه قرار دهد. ۵ ـ هرگاه هواپيماهاي كشوري به طور غيرقانوني تصرف شود و يا اعمال غيرقانوني ديگري عليه امنيت اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها يا تأسيسات هوانوردي صورت پذيرد، و يا تهديدي در اين مورد انجام گيرد، طرفهاي متعاهد بايد از طريق تسهيل ارتباطات و اتخاذ تدابير مناسب ديگر به منظور ختم سريع و بي خطر حادثه و يا خنثي كردن تهديد مزبور به يكديگر ياري رسانند .
ماده ۱۳
ايمني هوانوردي ۱ ـ هرطرف متعاهد مي تواند در هر زمان در رابطه با استانداردهاي ايمني در زمينه هاي مربوط به تأسيسات هوانوردي، خدمه پرواز، هواپيما و بهره برداري از هواپيما كه طرف متعاهد ديگر به كار گرفته است، درخواست مشاوره نمايد. چنين مشاوره اي ظرف مدت سي روز از تاريخ درخواست مزبور انجام خواهد شد. ۲ ـ چنانچه پس از مشاوره مزبور يك طرف متعاهد ملاحظه كند استانداردهاي ايمني در زمينه هاي موضوع بند (۱) كه در آن زمان به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) وضع شده به طور مؤثر توسط طرف متعاهد ديگر به كار گرفته يا اجراء نمي شود، طرف متعاهد ديگر را از يافته هاي مزبور و اقداماتي كه براي تطبيق با استانداردهاي ايكائو ضروري به نظر مي رسد آگاه خواهد كرد. طرف متعاهد ديگر اقدام اصلاحي مناسب را در فرصت زماني توافق شده اتخاذ خواهد نمود. ۳ ـ همچنين به موجب ماده (۱۶) موافقتنامه (كنوانسيون) توافق مي شود هر نوع هواپيمايي كه توسط شركت هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد يا از طرف آن در خدماتي از مبداء سرزمين طرف متعاهد ديگر يا بالعكس مورد بهره برداري قرار گيرد، مي تواند مادامي كه در سرزمين طرف متعاهد ديگر است، مشمول بازرسي نمايندگان مجاز طرف متعاهد ديگر قرار گيرد، مشروط بر اينكه اين امر منجر به تأخير بدون دليل در بهره برداري از هواپيما نگردد. علي رغم تعهدات مندرج در ماده (۳۳) موافقتنامه (كنوانسيون) هدف اين بازرسي، تأييد اعتبار اسناد هواپيماي مربوط، گواهينامه خدمه و تطبيق تجهيزات و وضعيت هواپيما با استانداردهاي وضع شده در آن زمان به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) مي باشد (در اين ماده، بازرسي بارگيري وسيله نقليه (رمپ) ناميده مي شود). ۴ ـ در صورتي كه هر يك از اين بازرسي هاي بارگيري وسيله نقليه (رمپ) يا مجموعه اي از بازرسي هاي بارگيري وسيله نقليه (رمپ) موجب شود: الف ) نگراني جدي در مورد عدم مطابقت هواپيما يا بهره برداري از آن با حداقل استانداردهايي كه در آن زمان به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) وضع شده، يا ب ) نگراني جدي در مورد فقدان رعايت و اجراي استانداردهاي ايمني كه در آن زمان به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) وضع شده، ايجاد شود. طرف متعاهدي كه نمايندگان مجاز آن، بازرسي بارگيري وسيله نقليه (رمپ) را انجام مي دهند، با توجه به ماده (۳۳) موافقتنامه (كنوانسيون)، مي تواند نتيجه بگيرد الزاماتي كه به موجب آن گواهينامه يا پروانه هايي در خصوص آن هواپيما يا خدمه هواپيما صادر شده يا اعتبار يافته، يا الزاماتي كه به موجب آن هواپيما مورد بهره برداري قرار مي گيرد، برابر يا بالاتر از حداقل استانداردهايي نيست كه به موجب موافقتنامه (كنوانسيون) وضع شده است. ۵ ـ چنانچه از دسترسي براي انجام بازرسي بارگيري وسيله نقليه (رمپ) در مورد هواپيماي مورد استفاده شركت هاي هواپيمايي تعيين شده يك طرف متعاهد طبق بند (۳) اين ماده توسط نماينده شركت هواپيمايي مزبور ممانعت به عمل آيد، طرف متعاهد ديگر مي تواند چنين استنباط كند كه نگراني هاي جدي از نوع مذكور در بند (۴) اين ماده وجود دارد و به نتايج موضوع آن بند برسد. ۶ ـ هر طرف متعاهد حق تعليق يا تغيير فوري مجوز بهره برداري شركت يا شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرف متعاهد ديگر را چنانچه اقدام فوري براي حصول اطمينان از ايمني بهره برداري شركت هواپيمايي تعيين شده ضروري باشد براي خود محفوظ مي دارد. ۷ ـ هر اقدامي از سوي يك طرف متعاهد طبق بند (۶) اين ماده با از بين رفتن زمينه اتخاذ آن اقدام متوقف خواهد شد. ۸ ـ با توجه به بند (۲) اين ماده اگر مشخص شود كه با پايان يافتن فرصت زماني توافق شده، يك طرف متعاهد در حالت عدم مطابقت با استانداردهاي ايكائو باقي مانده است، دبير كل ايكائو بايد از اين موضوع و نيز تصميم رضايت بخش بعدي نسبت به موقعيت مطلع گردد.
ماده ۱۴
تسليم آمار مقامهاي هواپيمايي هر طرف متعاهد اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام شده در خدمات مورد توافق توسط شركت هواپيمايي تعيين شده خود به سرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين را كه معمولاً توسط شركت هواپيمايي تعيين شده براي مقامهاي هواپيمايي ملي خود تهيه و به آنها ارائه مي گردد، بنابر تقاضا در اختيار مقامهاي هواپيمايي طرف متعاهد ديگر قرار خواهند داد. ارائه هرگونه اطلاعات اضافي آماري حمل و نقل مورد درخواست مقامهاي هواپيمايي يك طرف متعاهد از مقامهاي هواپيمايي طرف متعاهد ديگر منوط به مذاكره و توافق طرفهاي متعاهد خواهد بود.
ماده ۱۵
مشاوره، تغيير و اصلاح ۱ ـ طرفهاي متعاهد جهت حسن اجراي اين موافقتنامه از طريق مقامهاي هواپيمايي خود با يكديگر همكاري خواهند كرد و به اين منظور مقامهاي هواپيمايي يك طرف متعاهد مي توانند در هر زمان از مقامهاي هواپيمايي طرف متعاهد ديگر درخواست مشاوره كنند. ۲ ـ مشاوره درخواستي مقامهاي هواپيمايي هر طرف متعاهد ظرف شصت (۶۰) روز از تاريخ دريافت تقاضا آغاز خواهد شد. ۳ ـ هر يك از طرفهاي متعاهد مي تواند در هر زمان كه لازم بداند خواستار تغيير يا اصلاح مفاد اين موافقتنامه شود و در اين صورت طرفهاي متعاهد بايد ظرف شصت (۶۰) روز از تاريخ دريافت درخواست مذاكره توسط طرف متعاهد ديگر در اين خصوص به مذاكره بپردازند. ۴ ـ هرگونه تغيير يا اصلاح اين موافقتنامه با رعايت مفاد ماده (۲۰) اين موافقتنامه، به مورد اجراء نهاده خواهد شد. ۵ ـ علي رغم مفاد بند (۴) اصلاحات جدول مسير پيوست اين موافقتنامه مي تواند، به طور مستقيم بين مقامهاي هواپيمايي طرفهاي متعاهد مورد توافق قرار گيرد. اصلاحات با مبادله يادداشت هاي مقام هاي سياسي دو طرف (ديپلماتيك) لازم الاجراء خواهد گرديد.
ماده ۱۶
حل اختلافات ۱ ـ هرگاه در مورد تفسير يا اجراي اين موافقتنامه و پيوست (پيوست هاي) آن بين طرفهاي متعاهد اختلافي بروز نمايد، طرفهاي متعاهد در مرحله نخست اهتمام خواهند كرد كه اختلاف را از طريق مذاكره حل و فصل نمايند. ۲ ـ هر گاه طرفهاي متعاهد نتوانند اختلاف را از طريق مذاكره حل و فصل كنند، مي توانند با توافق موضوع را جهت كسب نظر مشورتي به هر شخص يا هيأتي ارجاع كنند. ۳ ـ چنانچه طرفهاي متعاهد به موجب بندهاي (۱) و (۲) اين ماده در مورد حل اختلاف به نتيجه نرسند هر يك از طرفهاي متعاهد مي تواند با رعايت قوانين و مقررات مربوط خود، ضمن ارسال اطلاعيه اي براي طرف متعاهد ديگر موضوع را به هيأت داوري سه نفره مركب از دو داور منتخب طرفهاي متعاهد و يك سرداور ارجاع نمايد. در صورت ارجاع امر به داوري، هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت شصت (۶۰) روز از تاريخ دريافت اطلاعيه ارجاع اختلاف به داوري، نسبت به معرفي يك داور اقدام مي كند و داوران منتخب طرفهاي متعاهد ظرف شصت (۶۰) روز از تاريخ آخرين انتخاب، سرداور را تعيين خواهند كرد. چنانچه هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت مقرر داور خود را تعيين نكند و يا داوران منتخب ظرف مدت مذكور، در مورد انتخاب سرداور به توافق نرسند، هر يك از طرفهاي متعاهد مي تواند از رئيس شوراي سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري بخواهد كه حسب مورد داور طرف ممتنع يا سرداور را تعيين نمايد. سرداور بايد در هر صورت تابعيت كشوري را دارا باشد كه در زمان انتخاب با طرفهاي متعاهد روابط سياسي دارد. 4 ـ در مواردي كه سرداور بايد توسط رئيس شوراي سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري تعيين شود چنانچه رئيس شوراي سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري از انجام وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از طرفهاي متعاهد باشد، انتصاب توسط معاون رئيس انجام خواهد شد و چنانچه معاون رئيس نيز از انجام وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از طرفهاي متعاهد باشد، اين انتصاب توسط عضو ارشد شورا كه تابعيت هيچيك از طرفهاي متعاهد را نداشته باشد، انجام خواهد شد. ۵ ـ هيأت داوري با توجه به ساير مواردي كه طرفهاي متعاهد توافق نموده اند آئين و محل داوري را تعيين خواهد نمود. ۶ ـ تصميمات هيأت داوري براي طرفهاي متعاهد لازم الاتباع است. ۷ ـ مخارج داوري، شامل هزينه ها و دستمزدهاي داوران به نسبت مساوي توسط طرفهاي متعاهد پرداخت خواهد گرديد. هرگونه مخارجي كه توسط شورا در رابطه با نصب سرداور و يا داور طرف ممتنع به شرح مندرج در بند (۳) اين ماده بوجود آيد به عنوان بخشي از هزينه هاي داوري محسوب خواهد گرديد.
ماده ۱۷
فسخ هر طرف متعاهد مي تواند در هر زمان قصد خود را مبني بر فسخ اين موافقتنامه طي اطلاعيه كتبي به طرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. اين اطلاعيه همزمان به آگاهي سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري نيز خواهد رسيد و در اين صورت موافقتنامه دوازده (۱۲) ماه پس از اعلام دريافت اطلاعيه فسخ توسط طرف متعاهد ديگر فسخ شده تلقي خواهد شد، مگر آن كه اطلاعيه فسخ قبل از انقضاي اين مدت با تراضي طرفهاي متعاهد مسترد شود. هرگاه طرف متعاهد ديگر دريافت اطلاعيه فسخ را اعلام نكند، اطلاعيه مزبور چهارده (۱۴) روز پس از وصول آن به سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري دريافت شده تلقي خواهد شد.
ماده ۱۸
مطابقت با موافقتنامه (كنوانسيون) ها يا موافقتنامه هاي چندجانبه چنانچه موافقتنامه (كنوانسيون) يا موافقتنامه چندجانبه حمل و نقل هوايي در مورد هر دو طرف متعاهد لازم الاجراء گردد، اين موافقتنامه و پيوست (پيوست هاي) آن بايد از طريق مذاكره به شرح مندرج در ماده (۱۵) به نحوي اصلاح شود كه با مقررات موافقتنامه (كنوانسيون) يا موافقتنامه مزبور انطباق يابد.
ماده ۱۹
ثبت اين موافقتنامه و پيوست (پيوست هاي) آن و هرگونه اصلاحيه آن نزد سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري به ثبت خواهد رسيد.
ماده ۲۰
لازم الاجراء شدن اين موافقتنامه از تاريخ آخرين اطلاعيه هر طرف متعاهد از طريق مجاري سياسي به طرف متعاهد ديگر مبني بر اينكه اقدامات لازم را طبق قوانين و مقررات خود براي لازم الاجراء شدن اين موافقتنامه به عمل آورده، به مورد اجراء گذارده خواهد شد. براي گواهي مراتب بالا، نمايندگان تام الاختيار امضا كننده زير كه از طرف دولت هاي متبوع خود به طور مقتضي مجاز مي باشند اين موافقتنامه را امضاء نمودند. اين موافقتنامه در يك مقدمه و (۲۰) ماده و يك پيوست در بلگراد در تاريخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ هجري شمسي برابر با ۲۱ ژوئن ۲۰۱۸ ميلادي در دو نسخه اصلي به زبان هاي فارسي، صربستاني و انگليسي تنظيم گرديد كه همه متون داراي اعتبار يكسان مي باشند. در صورت اختلاف در تفسير متون، متن انگليسي ملاك خواهد بود. از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران از طرف دولت جمهوري صربستان پيوست -جدول مسير ۱ ـ مسيرهايي كه شركت (هاي) هواپيمايي تعيين شده جمهوري اسلامي ايران مي تواند خدمات هوايي را مورد بهره برداري قرار دهد . نقاط مبدا نقاط واسط نقاط مقصد نقاط ماوراء هرنقطه در جمهوري اسلامي ايران هرنقطه هر نقطه در جمهوري صربستان هرنقطه ۲ ـ مسيرهايي كه شركت (هاي) هواپيمايي تعيين شده جمهوري صربستان مي تواند خدمات هوايي را مورد بهره برداري قرار دهد. نقاط مبدا نقاط واسط نقاط مقصد نقاط ماوراء هر نقطه در جمهوري صربستان هرنقطه هرنقطه در جمهوري اسلامي ايران هرنقطه تذكر ۱ ـ هر شركت هواپيمايي تعيين شده مي تواند نقاط واسط و نقاط ماوراء مشخص شده در پيوست اين موافقتنامه را در شرايطي مورد بهره برداري قرار دهد كه حق بهره برداري از آزادي پنجم حمل و نقل بين اين گونه نقاط و سرزمين طرف متعاهد ديگر اعمال نگردد مگر اينكه در اين مورد بين دو طرف متعاهد توافقي به عمل آمده باشد. تذكر ۲ ـ از نقاط واسط و نقاط ماوراء در هر يك از مسيرهاي مشخصه مي توان به اختيار شركت هاي هواپيمايي تعيين شده در هر پرواز يا كليه پروازها صرفنظر نمود. تذكر ۳ ـ تعداد پروازها و انواع هواپيماهاي شركت هاي هواپيمايي تعيين شده به شرط تأييد مقامهاي هواپيمايي دو طرف متعاهد بين شركت هاي هواپيمايي تعيين شده مورد توافق قرار خواهد گرفت. تذكر ۴ ـ شركت هاي هواپيمايي تعيين شده طرفهاي متعاهد در بهره برداري يا تداوم خدمات مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده، مي توانند با تأييد مقام هاي هواپيمايي طرف هاي متعاهد ترتيبات بازاريابي مشاركتي همچون ترتيبات اشتراك گذاري شناسه (كد) را برقراركنند. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و بيست ماده و يك پيوست در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ سي ام شهريور ماه يكهزار و چهارصد و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 6 /7 /1401 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ محمد باقر قاليباف