قانون موافقتنامه بين دولتي راجع به كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب مصوب 1380,07,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه بين دولتي راجع به كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب مشتمل بر يك مقدمه و سيزده ماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده ميشود. بسمالـله الرحمن الرحيم موافقتنامه بين دولتي راجع به كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب دولت جمهوري هند دولت جمهوري اسلامي ايران دولت سلطان نشين عمان دولت روسيه فدراتيو كه از اين پس «طرفهاي متعاهد» ناميده ميشوند، با تصميم راسخ بر ايجاد، حمايت و تحكيم روابط دوستانه و همكاريهاي فيمابين، و با درك روند توسعه روابط بين ملتها در سطوح منطقهاي وجهاني، و با بذل توجه خاص به گسترش پيوندهاي اقتصادي خارجي و افزايش ميزان كارائي آن، و با درنظر گرفتن اهميت موافقتنامههاي موجود در خصوص حمل و نقل و عبور بينالمللي كالاهاي تجاري و تسريع فرآيند توسعه اقتصادي ملتها، و با تأكيد بر تعهداتشان نسبت به تأمين تسهيلات لازم براي حمل و نقل روان، سريع و كارآمد كالا از/ به ساير كشورها، و با آرزوي توسعه هر چه بيشتر امكانات خود براي جابجائي كالا و مسافر براساس روندهاي غالب و طبق كنوانسيونها و استانداردهاي بينالمللي حملو نقل، و با صرف حداكثر تلاش ممكن براي بهرهبرداري از زيرساختهاي حمل و نقلي موجود به منظور جابجائي كالا و مسافر در كريدور حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب، به شرح زير توافق نمودند:
ماده 1
تعاريف از نظر اين موافقتنامه معاني اصطلاحات به كار رفته به شرح زير خواهد بود: 1-1 - «كليه امكانات حمل و نقل» منظور زير ساختها و شقوق حمل و نقل ميباشد كه براي جابجائي كالا و مسافر از طريق ريل، دريا، جاده، رودخانه و هوا مورد استفاده قرار ميگيرد، وليكن در مورد كشور هند منظور از زيرساختها و شقوق حمل و نقل در حال حاضر فقط محدود به حمل و نقل دريائي كالا ميباشد. 2-1 - «حمل و نقل كالا» منظور جابجائي كالا به نحوي است كه خصوصيات فيزيكي/ شيميائي و وزن محموله درحدود معين باقي بماند. 3-1 - «كانتينر» به وسيله حمل با مشخصات زير اطلاق ميگردد: - ظرفي كه براي نگهداري كالا طراحي شده و تماماً يا قسمتي از آن محصور باشد. - ماهيت دائمي داشته و در نتيجه به اندازه كافي محكم باشد تا بتواند به طور مكرر مورد استفاده قرار گيرد. - به نحوي طراحي شده كه جابجائي كالا توسط وسائل نقليه مختلف را بدون تخليه و بارگيري مجدد در بين راه ميسر ميسازد. - وسيلهاي كه جهت سهولت در تخليه و بارگيري كالا و جابجائي سريع در شقوق مختلف حمل طراحي شده است. - به نحوي طراحي شده كه پر و خالي كردن آن و نيز جابجائي آن از يك وسيله حمل به وسيله حمل ديگر به سادگي صورت پذيرد. - حجم داخلي آن يك متر مكعب يا بيشتر باشد. 4-1 - «فورواردر» عبارت است از يك شخص حقوقي يا حقيقي كه در واقع مسؤوليت جابجائي كالا و نيز بهرهبرداري از تسهيلات حمل و نقل رابرعهده دارد و كالا و مسافر و بار همراه آنها را طبق قوانين ملي طرفهاي متعاهد در مسير كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب جابجا مينمايد. 5-1 - «كالا» به تمامي محمولاتي اطلاق ميشود كه توسط واگن، كانتينر يا ساير وسائل حمل و نقل مجاز برطبق قوانين ملي طرفهاي متعاهد جابجا ميشوند. 6-1 - «عبور بينالمللي كالا» عبارت است از عبور كالا تحت نظارت گمركي از قلمرو يك طرف متعاهد به طوري كه نقاط مبدأ/ مقصد آن در خارج ازقلمرو كشور ياد شده واقع باشد. 7-1 - «حمل و نقل بينالمللي» منظور جابجائي كالا و مسافر از قلمرو ملي حداقل دو طرف اين موافقتنامه توسط شقوق مختلف حمل و نقلميباشد. 8-1 - «كريدور حمل و نقل بينالمللي» منظور مجموعهاي از سيستمهاي اصلي حمل و نقل (اعم از موجود و آتي) است كه طرفهاي متعاهد را بايكديگر مرتبط ساخته و عليالقاعده داراي تجهيزات كافي به منظور بهرهبرداري از انواع وسائل نقليه ميباشد بهگونهاي كه امكان حمل و نقل بينالملليكالا و مسافر را به ويژه در مراكز عمده تجمع آنها فراهم مينمايد. 9-1 - «كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب» كريدوري است از هند، عمان (از طريق دريا) به ايران، و با عبور از خاك ايران،درياي خزر، روسيه فدراتيو و ماوراء آن و بالعكس. 10-1 - «مسافر» منظور استفاده كننده از خدمات حمل و نقل مسافر با هر نوع وسيله نقليهاي است كه براي اين امر قراردادي منعقد شده باشد. 11-1 - «حمل و نقل مسافر» نوعي خدمت حمل و نقل براي جابجائي مسافر با هر نوع وسيله نقليه ميباشد. 12-1 - منظور از «تأسيسات مربوط» در چهارچوب كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي عبارت از نقاط عبور مرزي، پايانههاي گمركي، ايستگاههاي تحويل و تحول واگنها، ايستگاههاي تغيير بوژي و همچنين خطوط آهن و بنادر حمل تركيبي و كشتيهاي رو - رو اعم از موجود يا آتي است كه در امرحمل و نقل بينالمللي در كريدور شمال - جنوب حائز اهميت فراوان ميباشد.
ماده 2
اهداف موافقتنامه 1-2 - اهداف اين موافقتنامه به شرح زير ميباشد: الف - توسعه مناسبات حمل و نقلي به منظور ساماندهي حمل و نقل كالا و مسافر در كريدور (دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب.
ب
افزايش دسترسي طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه به بازارهاي جهاني از طريق تسهيلات حمل و نقل ريلي، جادهاي، دريائي رودخانهاي و هوائي.
ج
مساعدت در جهت افزايش حجم حمل و نقل بينالمللي كالا و مسافر. د - تأمين امنيت سفر، ايمني محمولات و همچنين حفظ محيط زيست براساس استانداردهاي بينالمللي. هـ - هماهنگ سازي سياستهاي حمل و نقل و همچنين پيريزي قوانين و مقررات در زمينه حمل و نقل مورد نياز براي اجراي اين موافقتنامه. و - تأمين شرايط غيرتبعيضآميز و برابر جهت عرضهكنندگان انواع خدمات حمل و نقل كالا و مسافر در كشورهاي متعاهد در چهارچوب كريدور(دالان) حمل و نقل بينالمللي شمال - جنوب. 2-2 - مطابق موضوعات مندرج در بند (1-2) بالا، طرفهاي متعاهد حداكثر تلاش خود را در جهات زير مبذول خواهند داشت: الف - كاهش مدت زمان ترانزيت (عبور) براي حمل و نقل كالا و مسافر از قلمرو كشورهاي خود.
ب
به حداقل رساندن هزينههاي ترانزيت (عبور).
ج
سادهسازي و يكسان نمودن كليه اسناد و تشريفات اداري (شامل امور گمركي) ناظر بر حمل و نقل بينالمللي كالا و مسافر در قلمرو خود براساس استانداردها و موافقتنامههاي بينالمللي جاري.
ماده 3 (اصلاحي 31ˏ03ˏ1390) اصلاحی ۱۳۹۰/۰۳/۳۱
شرايط عمومي 1-3 - مقررات اين موافقتنامه ناظر بر تنظيم امور حمل و نقل و ترانزيت (عبور) بينالمللي كالا و مسافر توسط هر يك از شقوق حمل يا تركيبي از آنها در قلمرو كشورهاي متعاهد و در مسيرهاي تعيين شده از سوي مقامات صلاحيتدار طرفهاي متعاهد ميباشد. 2-3 - مقامات صلاحيتدار طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه به شرح زير خواهند بود: - در جمهوري هند: وزارت حمل و نقل سطحي (بخش كشتيراني) و وزارت بازرگاني و صنايع (بخش بازرگاني). - در جمهوري اسلامي ايران : وزارت راه و شهرسازي - در سلطان نشين عمان : وزارت حمل و نقل و مسكن - در روسيه فدراتيو : وزارت حمل و نقل و وزارت راهآهن. 3-3 - اين موافقتنامه ناقض قوانين ملي طرفهاي متعاهد نبوده و موجب محدوديت حقوق و تعهدات آنها در قبال موافقتنامههاي بينالمللي مورد قبولهر يك از طرفهاي متعاهد نخواهد شد.
ماده 4
مساعدت در خصوص حمل و نقل بينالمللي كالا و مسافر 1-4- هر يك از طرفهاي متعاهد به ساير طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه اجازه عبور بينالمللي كالا و مسافر و وسايل نقليه را از طريق قلمرو كشور خودبراساس مواد و شرايط مندرج در اين موافقتنامه اعطاء خواهد نمود. 2-4 - طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه مساعدتهاي لازم را در زمينه ترانزيت بينالمللي كالا در قلمرو كشور خود فراهم خواهند نمود. 3-4 - طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه نسبت به برقراري رژيم رواديد كثيرالمسافره براي شاغلان در امور عبور بينالمللي كالا و مسافر براساس روشهاي مورد عمل در كشور خود اقدام خواهند نمود.
ماده 5
مالياتها و عوارض 1-5 - هيچ گونه ماليات و عوارضي به هر عنوان و منظور كه باشد بر عبور بينالمللي كالا وضع نخواهد شد، مگر هزينههاي حمل و عوارض استفاده ازتأسيسات زيربنائي حمل و نقل. وصول هزينههاي حمل و عوارض استفاده از تأسيسات زيربنائي و غيره توسط هر يك از طرفهاي متعاهد نبايد بيش از ميزان وضع شده بر عبورمحمولات ساير كشورها باشد. 2-5 - طرفهاي متعاهد به جز هزينههاي تشريفات گمركي، انبارداري و هزينههاي ساير خدمات مشابه، هيچ گونه حقوق و عوارض گمركي از كالاهايعبوري از خاك خود دريافت نخواهند نمود.
ماده 6
شوراي هماهنگي 1-6- مقامات صلاحيتدار طرفهاي متعاهد اقدام به تشكيل يك «شوراي هماهنگي» به منظور تعيين نحوه اجراء و اعمال مقررات موافقتنامه حاضرخواهند نمود. 2-6 - شوراي هماهنگي متشكل از مقامات صلاحيتدار طرفهاي متعاهد اين موافقتنامه در اولين نشست خود كه ظرف شش ماه از تاريخ لازمالاجراء شدن آن برگزار ميگردد اساسنامه خود را كه نحوه فعاليت شورا را مشخص مينمايد، تصويب خواهد نمود. 3-6 - شوراي هماهنگي حداقل سالي يك بار يا بنا به درخواست هر يك از طرفهاي اين موافقتنامه، تشكيل جلسه ميدهد.
ماده 7
حل و فصل اختلافات 1-7 - هرگونه اختلاف يا دعوي بين طرفهاي متعاهد ناشي از اجراء، تفسير يا نقض اين موافقتنامه كه از طريق مذاكره قابل حل و فصل نباشد جهترسيدگي و حل و فصل به شوراي هماهنگي ارجاع خواهد گرديد. 2-7 - هرگونه اختلاف يا دعوي كه شوراي هماهنگي قادر به حل و فصل آن نباشد ازطرق ديگر مورد قبول كليه طرفهاي دعوي، حل و فصل خواهدشد.
ماده 8
تعيين امين 1-8 - «كشور جمهوري اسلامي ايران» به عنوان امين موافقتنامه حاضر تعيين ميگردد. كشور امين نسبت به توزيع نسخههاي گواهي شده اينموافقتنامه بين طرفهائي كه آن را امضاء نمودهاند اقدام خواهد نمود. 2-8 - كشور امين طرفهاي متعاهد را در خصوص پيوستن ساير كشورها به اين موافقتنامه و يا كنارهگيري هر يك از طرفهاي متعاهد از آن، مطلع خواهدنمود.
ماده 9
تصويب اين موافقتنامه بايد برطبق قوانين ملي طرفهاي متعاهد به تصويب برسد، سند تصويب نزد كشور امين نگهداري خواهد شد.
ماده 10
الحاق 1-10 - الحاق ساير كشورها به اين موافقتنامه تنها با توافق كليه طرفهاي متعاهد صورت خواهد گرفت. 2-10 - اين موافقتنامه براي كشوري كه به آن ملحق ميشود، سي روز پس از تاريخ تسليم سند الحاق به كشور امين لازمالاجراء خواهد گرديد. كشوري كه به اين موافقتنامه ملحق ميشود موظف است مقام / مقامات صلاحيتدار خود را كتباً به كشور امين معرفي نمايد و پس از آن كشور امين مراتب را به اطلاع مقامات صلاحتيدار ساير طرفهاي متعاهد خواهد رساند.
ماده 11
اضافات و اصلاحات اضافات و اصلاحات در اين موافقتنامه منوط به توافق مقامات صلاحيتدار كليه طرفهاي متعاهد و براساس دستورالعمل صادر شده از سوي شوراي هماهنگي خواهد بود.
ماده 12
اعتبار 1-12 - اين موافقتنامه به مدت ده سال از تاريخ لازمالاجراء شدن آن اعتبار خواهد داشت. 2-12 - اين موافقتنامه براي دورههاي زماني مشابه تمديد خواهد گرديد مگر آنكه هر يك از طرفهاي مؤسس اين موافقتنامه، حداقل شش ماه قبل ازتاريخ انقضاي اعتبار موافقتنامه، عدم تمايل خود را در اين خصوص تسليم كشور امين نمايد. 3-12 - اين موافقتنامه در قلمرو هر يك از طرفهاي متعاهد قابل فسخ ميباشد مشروط به اين كه طرف متعاهد ذيربط، قصد خود مبني بر كنارهگيري ازاين موافقتنامه را حداقل شش ماه قبل از تاريخ فسخ كتباً به اطلاع كشور امين برساند. 4-12 - تعهدات ناشي از توافقات و ساير قراردادهاي منعقد شده براساس مقررات اين موافقتنامه تا زمان اجراي كامل آنها ولو پس از توقف اجراي اينموافقتنامه به قوت خود باقي خواهد بود.
ماده 13
لازمالاجراء شدن 1-13 - اين موافقتنامه سي روز پس از آن كه سه كشور از طرفهاي متعاهد سند تصويب آن براساس تشريفات قوانين ملي خود را، تسليم كشور اميننمودند لازمالاجراء خواهد گرديد. 2-13 - اين موافقتنامه براي طرف متعاهد باقيمانده كه متعاقباً تشريفات تصويب آن را بر طبق تشريفات قوانين ملي كشور خود به انجام ميرساند، سيروز پس از آنكه طرف ياد شده سند تصويب را تسليم كشور امين نمود، لازمالاجراء خواهد شد. به تاريخ 22/6/1379 هجري شمسي برابر با 12/9/2000 ميلادي در شهر سنپترزبورگ به امضاء رسيد. متن اصلي موافقتنامه به زبان انگليسي و زبانهاي ملي طرفهاي متعاهد مؤسس تنظيم شده كه كليه آنها داراي اعتبار يكسان است. در صورت اختلاف در تفسير اين موافقتنامه متن انگليسي معتبر خواهد بود. موافقتنامه حاضر از سوي نمايندگان تامالاختيار طرفهاي متعاهد زير به امضاء رسيد: از طرف دولت جمهوري هند از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران از طرف دولت سلطان نشين عمان از طرف دولت روسيه فدراتيو قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و سيزده ماده در جلسه علني روز يكشنبه مورخ هشتم مهر ماه يكهزار و سيصد و هشتاد مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 19/7/1380 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي - مهدي كروبي