قانون موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و جمهوري فدرال آلمان راجع بسرويسهاي هوائي و بازرگاني مابين قلمرو دو دولت و ماوراء انها مصوب 1343,09,25 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و جمهوري فدرال آلمان راجع بسرويسهاي هوائي بازرگان مابين قلمرو دو دولت و ماوراء آنها كه مشتمل بر يك مقدمه و 19 ماده و يك برنامه خطوط پرواز مي باشد و در تاريخ دهم تير ماه 1340 در تهران بامضاء رسيده است تصويب و بدولتاجازه داده ميشود اسناد مصوبه آنرا مبادله نمايد قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضميمه مي باشد در جلسه روز پنجشنبه بيست و هشتم خرداد ماه يكهزار و سيصد و چهل و سه شمسي بتصويب مجلس شورايملي رسيده بود در جلسه روز چهارشنبه بيست و پنجم آذر ماه يكهزار و سيصد و چهل و سه بتصويب مجلس سنا رسيد رئيس مجلس سنا - مهندس شريف امامي _رئيس مجلس شوراي ملي - مهندس عبدالله رياضي موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري فدرال آلمان راجع بسرويسهاي هوائي بازرگاني مابين قلمرو دو دولت و ماوراء انها مقدمه دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري فدرال آلمان كه متعاهدين قرارداد بينالمللي هواپيمائي كشوري كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 در شيكاگوامضاء شده است ميباشند مابلند [مايلند] بمنظور استقرار سرويسهاي هواپيمائي بين قلمرو خود و ماوراء آن موافقت نامهاي علاوه بر قرارداد مذكور منعقدنمايند نمايندگان تامالاختيار خود را بدين منظور بشرح زير تعيين نمودند: دولت شاهنشاهي ايران _ جناب آقاي قدس نخعي وزير امورخارجه دولت جمهوري فدرال آلمان جناب آقاي دكتر ر. ف. فناونگرن اشتريراك سفير كبير جمهوري فدرال آلمان در ايران. نمايندگان مزبور پس از مبادله اختيارنامههاي خود كه در كمال صحت و اعتبار بود بترتيب ذيل موافقت حاصل نمودند
ماده 1
براي مقاصد اين موافقت نامه جز در مواردي كه مضمون عبارت مفهوم مخالف آنرا ايجاب كند الف – عبارت (قرارداد) مربوط بهواپيمائي كشوري بينالمللي است كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 براي امضاء در شيكاكو حاضر شده بود و نيز شاملهر ضميمه ايست كه تحت ماده 90 قرار داد مزبور مورد قبول واقع گرديده و هر اصلاحيهاي كه در ضمائم مذكور يا در اصل قرارداد بر طبق مواد 90 و94 قرارداد بعمل آمده است.
ب
عبارت مقامات هواپيمائي در مورد دولت شاهنشاهي ايران اداره كل هواپيمائي و هر شخص يا مقامي كه مجاز بانجام وظايف فعلي آن ادارهكل و يا وظايف مشابه آن باشد و در مورد دولت جمهوري فدرال آلمان وزير راه فدرال و هر شخص يا هيئتي كه مجاز بانجام وظايف فعلي وزير مزبوراست ميباشد.
ج
مقصود از عبارت مؤسسه هواپيمائي معينه يك مؤسسه هواپيمائي است كه يكي از طرفين متعاهدين طبق ماده 3 اين قرارداد بوسيله اعلاميه كتبي براي بكار انداختن سرويسهاي هوايي در خطوط مشخصه به طرف متعاهد ديگر معين نموده است. د - عبارت قلمرو سرويس هوائي سرويس هوائي بينالمللي مؤسسه هواپيمائي و توقف بمنظورهاي غير بازرگاني بترتيب همان معاني را خواهند داشت كه درمواد 2 و 96 قرارداد به آنها داده شده است.
ماده 2
هر يك از طرفين متعاهدين حقوق تصريح شده در اين موافقت نامه را بمنظور تأسيس سرويسهاي منظم هواپيمائي بينالمللي بطرف متعاهد ديگر اعطا مينمايد. خطوطي كه مؤسسات هواپيمائي معينه دو طرف متعاهد در آن مجاز به بكار انداختن سرويسهاي هوائي بينالمللي خواهند بود دربرنامه خطوطي كه با مبادله يادداشتهائي مورد موافقت قرار خواهد گرفت مشخص ميگردد. سرويسهاي و خطوط مزبور در اين موافقتنامه بترتيب سرويس هاي مورد موافقت و خطوط مشخصه ناميده ميشوند. مؤسسات هوائي معينه بوسيله هر يك از طرفين متعاهدين زمانيكه يك سرويس مورد موافقت را در خطوط مشخصه بكار مياندازند از حقوق زيربهرهمند ميگردند: الف - پرواز از فراز قلمرو كشور متعاهد ديگر بدون فرود آمدن.
ب
توقف در قلمرو كشور مذكور بمنظورهاي غير از حمل و نقل.
ج
توقف در قلمرو كشور مزبور در نقاطي كه براي آن خط مشخص گرديده بمنظور پياده و سوار كردن مسافر - باروپست در رفت و آمدهايبينالمللي.
2
و نيز مقرر است كه در مناطق جنگ يا مناطقي كه در اشغال نظامي است يا مناطقي كه جنگ و اشغال نظامي در آن تاثير داشته است با توجه بماده9 قرارداد بكار انداختن اينگونه سرويسها منوط باجازه و تصويب مقامات صلاحيتدار نظامي باشد.
ماده 3
1) هر يك از طرفين متعاهدين حق خواهند داشت يك يا چند مؤسسه هواپيمائي را براي بهرهبرداري در سرويسهاي مورد موافقت در خطوط مشخصه كتباً تعيين و بطرف متعاهد ديگر معرفي نمايد.
2
بمجرد رسيدن چنين معرفي نامه طرف متعاهد ديگر بشرط رعايت مقررات بندهاي 3 و 4 اين ماده بمؤسسه معينه مزبور بدون تأخير اجازهلازم براي بهرهبرداري را اعطاء مينمايد. 3)- مقامات هواپيمائي يكطرف متعاهد ممكن است از مؤسسهاي كه توسط طرف متعاهد ديگر معين گرديده بخواهد مقامات مزبور را قانع سازد كهقابليت انجام شرايطي كه طبق قوانين و مقرراتيكه معمولاً براي بكار انداختن سرويسهاي هوائي بينالمللي بوسيله مقامات مزبور در تأييد مقررات قرارداد وضع شده است دارا ميباشد. 4)- هر يك از طرفين متعاهدين در هر مورد كه قانع نشده باشد كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر بر آن مؤسسه هواپيمائي در دست طرف متعاهدي كه مؤسسه مزبور را تعيين نموده يا اتباع آن طرف ميباشد حق خواهد داشت از اعطاي اجازه بهرهبرداري مذكور در بند 2 اين ماده امتناع ورزد و يا شرايطي را كه براي اعمال حقوقي مشخصه در ماده 2 اين قرارداد توسط يك مؤسسه هواپيمائي معينه لازم بداند تحميل نمايد.
5
وقتيكه يك مؤسسه هواپيمائ بدين ترتيب معين و مجاز گرديد ميتواند هر وقت بخواهد بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت را شروع نمايد مشروط بر اينكه تعرفهاي كه طبق مقررات ماده 11 اين موافقت نامه وضع شده است در مورد سرويس مزبور مجري باشد.
ماده 4
1 - هر يك از طرفين متعاهدين حق خواهد داشت اجازه بهرهبرداري صادره را لغو نمايد يا استفاده از حقوق مشخصه در ماده 2 اين موافقت نامه را از مؤسسهاي كه توسط طرف متعاهد ديگر تعيين گرديده معلق نمايد يا شرايطي را كه ممكن است براي استفاده از اين حقوق لازم باشد تحميل نمايد: الف - در هر مورديكه قانع نشده باشد مالكيت عمده و كنترل مؤثر بر مؤسسه هواپيمائي مزبور در دست طرف متعاهدي كه آن مؤسسه هواپيمائي رامعين نموده يا اتباع آن طرف ميباشد يا.
ب
در مورديكه مؤسسه هواپيمائي مزبور از عهده انجام دادن قوانين و مقررات دولت متعاهدي كه اين حقوق را اعطاء كرده است بر نيايد.
ج
در مورديكه مؤسسه هواپيمائي مزبور از عهده بهره برداري طبق شرايط مندرج در اين موافقت نامه بر نيايد.
2
چنانچه لغو فوري - تعليق يا تحميل شرايط مذكور در بند يك اين ماده بمنظور جلوگيري از نقض بيشتر قوانين يا مقررات ضرورت اساسي نداشتهباشد چنين حقي پس از مشورت با طرف متعاهد ديگر اعمال خواهد شد.
3
هر يك از طرفين متعاهدين حق خواهد داشت كه بوسيله مكاتبه بطرف متعاهد ديگر مؤسسه هواپيمائي ديگري را بجاي مؤسسه هواپيمائي معينه تعيين نمايد مؤسسه هواپيمائي معينه جديد همان حقوق و تعهداتي كه مؤسسه هواپيمائي قبلي داشته است دارا خواهد بود.
ماده 5
هيچيك از مقررات ماده 2 اين موافقتنامه نبايد طوري تلقي شود كه بمؤسسات هواپيمائي معينه يكي از طرفين متعاهدين امتياز گرفتن مسافر بار يا پست در قلمرو طرف متعاهد ديگر در ازاء كرايه يا حقالزحمه بمقصد نقطه ديگري در همان قلمرو اعطاء شده است.
ماده 6
عوارضي كه در قلمرو يكي از طرفين متعاهدين براي استفاده هواپيماي مؤسسه معينه طرف متعاهد ديگر از فرودگاهها و ساير تسهيلاتهواپيمائي وضع ميگردد نبايد از آنچه كه بوسيله هواپيماي يك مؤسسه هواپيمائي ملي كه در سرويسهاي هوائي بينالمللي مشابه اشتغال دارندپرداخت ميگردد بيشتر باشد.
ماده 7
هواپيمائي كه در سرويسهاي بينالمللي بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينه هر يك از طرفين متعاهدين بكار ميرود و همچنين تجهيزات معمولي آنها - ذخائر سوخت و روغنهاي مخصوص چرب كردن موتور و ذخائر خواربار هواپيما (شامل غذا - آشاميدني و دخانيات) كه درداخل چنين هواپيمائي قرار دارد در موقع ورود بقلمرو طرف متعاهد ديگر از كليه حقوق گمركي - هزينههاي بازرسي و ساير عوارض يا مالياتهاي ديگر معاف خواهد بود. مشروط بر اينكه چنين لوازم و ذخاير تا زمانيكه مجدداً صادر شوند در داخل هواپيما باقي بمانند.
2
موارد زير باستثناي عوارض مربوط بخدمات انجام شده نيز از پرداخت عوارض و مالياتهاي مزبور معاف خواهند بود.
الف
ذخائر و خوارباريكه در قلمرو يكي از طرفين متعاهدين در حدوديكه بوسيله مقامات طرف متعاهد مزبور معين ميگردد براي مصرف ضمن پرواز بخارج از كشور بداخل هواپيماي سرويس بينالمللي كشور متعاهد ديگر حمل مي شود.
ب
وسايل يدكي و تجهيزات هواپيما كه براي نگهداري - تعمير يا تجهيزات هواپيمائي كه در سرويسهاي بينالمللي بوسيله مؤسسات معينه طرف متعاهد ديگر بكار ميروند بقلمرو هر يك از طرفين متعاهدين وارد ميشود.
ج
سوخت و روغنهاي مخصوص چرب كردن موتور هواپيما كه براي ذخيره در هواپيمائي كه بوسيله مؤسسات معينه طرف متعاهد ديگر درسرويسهاي بينالمللي پرواز ميكنند تهيه ميگردد ولو اينكه اين ذخائر در قسمتي از پرواز كه بر فراز قلمرو كشور متعاهديكه اين ذخائر در آن كشور بداخل هواپيما حمل شده باشد مصرف ميگردد اشيائي كه در بندهاي الف و ب و ج فوق بدانها اشاره شده است ممكن است خواسته شود كه تحتنظارت يا كنترل گمرك نگاهداري گردد.
ماده 8
تجهيزات معمولي مورد نياز هواپيما و همچنين مواد و ذخائريكه در داخل هواپيماهر يك از طرفين متعاهدين باقي ميماند ممكن است درقلمرو طرف متعاهد ديگر فقط پس از تصويب مقامات گمركي طرف متعاهد مزبور تخليه گردند. در چنين مواردي وسائل و ذخائر مزبور ممكن است تازماني كه مجددا صادر و يا بانحاء ديگر طبق مقررات گمركي مربوطه ترخيص گردند تحت نظارت مقامات مزبور قرار گيرند.
ماده 9
قوانين و مقررات يكطرف متعاهد مربوط بورود و خروج هواپيمائي كه در هوانوردي بينالمللي اشتغال دارد يا مربوط بعمليات وهوانوردي چنين هواپيمائي است هنگامي كه در قلمرو مزبور ميباشد درباره هواپيماي مؤسسه يا مؤسسات معينه طرف متعاهد ديگر بكار خواهد رفت و مقررات مزبور از طرف چنين هواپيمائي در موقع ورود و خروج و زماني كه در قلمرو طرف متعاهد اول است متابعت خواهد گرديد.
2
قوانين و مقررات يكطرف متعاهد مربوط بورود يا خروج مسافرين از قلمرو طرف مزبور كاركنان هواپيما يا بار هواپيما از قلمرو طرف مزبور مثلمقررات مربوط بورود - ترخيص - مهاجرت - گذرنامهها - گمرك و قرنطينه بوسيله يا از طرف چنين مسافرين - كاركنان يا بار بطرف متعاهد ديگر در موقع ورود يا خروج و در هنگامي كه در قلمرو طرف متعاهد اول هستند بايد متابعت گردد.
ماده 10
ماده 10)
1
مؤسسات هواپيمائي طرفين متعاهدين فرصت مناسب و متساوي خواهند داشت كه سرويسهاي مورد موافقت را در خطوط مشخصه دربين قلمروهاي خود بكار اندازند.
2
در بكار انداختن سرويسهاي مورد موافقت مؤسسات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين منافع مؤسسات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر راملحوظ خواهند داشت بنحويكه تأثير نامطلوبي در جريان امور سرويسهائيكه طرف اخيرالذكر در تمام يا قسمتي از همان خطوط داير نموده استحاصل نشود.
3
سرويسهاي مورد موافقت كه بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين برقرار ميگردد بايد كاملاً با احتياجات عمومي براي حمل ونقل در خطوط مشخصه منطبق باشد و هدف اصلي آنها فراهم نمودن ظرفيتي (با ضريب بارگيري معقولانه) كافي براي احتياجاتي باشد كه فعلاً و منطقا از لحاظ حمل و نقل مسافر - بار و محمولات پستي - بمقصد و يا از مبداء قلمرو طرف متعاهديكه مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي را تعيين نمودهاست فراهم نمودن وسائل حمل مسافر - بارو محمولات پستي از لحاظ پياده و سوار كردن آنها در نقاطي واقع در خطوط مشخصه در قلمرو دولتهائيغير از دولتي كه مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي را تعيين نموده است طبق مقررات كلي كه ظرفيت بايد متناسب با ترتيب زير باشد انجام گيرد: الف - احتياجات حمل و نقل هوائي از مبداء بمقصد قلمرو كشور متعاهديكه مؤسسه هواپيمائي را تعيين نموده است.
ب
احتياجات حمل و نقل نواحي كه مؤسسه هواپيمائي از آن عبور مينمايد پس از رعايت منافع سرويسهاي حمل و نقل هوائي ديگريكه بوسيلهمؤسسات هواپيمائي كشورهاي آن نواحي تأسيس شده است
ج
احتياجات خط هواپيمائي سرتاسري.
ماده 11
1 تعرفههائيكه بوسيله مؤسسات هواپيمائي يكي از طرفين متعاهدين براي حمل محمولات از مبداء يا بمقصد قلمرو طرف متعاهد ديگروضع ميگردد بايستي بميزان عادلانه و با توجه بكليه عوامل مربوطه از جمله هزينه بهرهبرداري - نفع عادلانه و تعرفههاي مؤسساتهواپيمائي ديگر برقرار گردد. 2 -تعرفههائيكه در بند يك اين ماده بدان اشاره شده است توأم با حق كميسيون نمايندگي مربوطه در صورت امكان بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينهمربوطه طرفين متعاهدين و با مشورت مؤسسات هواپيمائي ديگريكه در تمام يا قسمتي از خط مزبور بهرهبرداري مينمايند بايد مورد توافق قرار گيرد واين موافقت بايستي در جائيكه امكان دارد از طريق دستگاه تعيين نرخ مؤسسه بينالمللي حمل و نقل هوائي (ياتا) بعمل آيد.
3
تعرفههائيكه بنحو فوق مورد موافقت قرار گرفته بايد اقلاً يكماه (30 روز) قبل از تاريخ معينه براي اجراء جهت تصويب مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين تسليم گردد و در موارد مخصوص اينمدت معينه با موافقت مقامات مزبور ممكنست تقليل داده شود.
4
اگر مؤسسات معينه نتواند با هر يك از تعرفههاي مزبور موافقت نمايند يا چنانچه بدلايل ديگر يك تعرفه نتواند طبق مقررات قسمت 2 اين مادهتثبيت گردد يا در صورتيكه در ظرف مدت 15 روز از مدت يكماه (30 روز) مندرج در بند 3 اين ماده يك طرف متعاهد عدم موافقت خود را با هرتعرفهايكه طبق مقررات بند 2 بدان توافق شده است بوسيله يادداشتي بطرف متعاهد ديگر اعلام نمايد مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين سعيخواهند كرد نسبت به تعيين تعرفه بوسيله موافقتنامه اتخاذ تصميم نمايند.
5
در صورتيكه مقامات هواپيمائي نتوانند در مورد تعرفهاي كه طبق بند 3 اين ماده جهت تصويب به آنها تسليم شده است و يا در اتخاذ تصميم بهرتعرفهايكه طبق بند 4 اين ماده بايد تعيين گردد موافقت حاصل نمايند مورد اختلاف طبق ماده 15 اين قرارداد حل و فصل خواهد شد.
6
با رعايت مقررات بند 5 اين ماده هيچ تعرفهاي بموقع اجرا گذارده نخواهد شد مادام كه مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين آن راتصويب نكرده باشند.
7
تعرفههائيكه طبق مقررات اين ماده تعيين شده است بقوت خود باقي خواهند بود تا تعرفههاي جديديكه بر اساس مقررات اين ماده وضعميگردد تعيين شود.
ماده 12
ماده 12)
1
مؤسسات هواپيمائي معينه حداقل يكماه (30) روز قبل از تاريخ داير شدن سرويسها در خطوط مشخصه نوع سرويسها - انواعهواپيماهائي كه در برنامه پرواز بكار خواهند رفت و همچنين تغييراتيكه بعداً در آنها داده ميشود بمقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين اطلاع خواهند داد و همين ترتيب در مورد هر گونه تغييرات بعدي نيز معمول خواهد گرديد.
2
مقامات هواپيمائي يكطرف متعاهد در صورت تقاضاي اطلاعيههاي منظم يا ساير گزارشات مربوط به آمارهاي مؤسسات معينه را كه معقولا براي تجديد نظر كردن در ظرفيتي كه بوسيله هر يك از مؤسسات معينه طرف متعاهد اول در خطوط مشخصه مقرر گرديده جهت مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تهيه خواهد نمود. چنين اطلاعيههائي تمام اطلاعات لازم جهت تصميم درباره مقدار محمولات حمل شده و مبداء و مقصد چنينمحمولات را شامل خواهد بود.
ماده 13
ماده 13)
1
در صورت لزوم بين مقامات هواپيمائي دو طرف متعاهد بمنظور حصول همكاري نزديك و توافق در كليه موضوعات مربوط به بكاربردن و تفسير آن موافقتنامه تبادل نظر بعمل خواهد آمد.
ماده 14
ماده 14)
1
در هر موقع ممكن است بمنظور مذاكره درباره اصلاح موافقت نامه حاضر يا برنامه پرواز بوسيله يكي از طرفين متعاهدين تقاضاي مشاوره بعمل آيد. همين ترتيب نيز در صورتيكه يكي از طرفين متعاهدين ملاحظه نمايد كه تبادل نظر موضوع ماده 13 در مورد مذاكرات مربوط به تفسير و بكاربردنموافقتنامه حاضر پيشرفتي حاصل ننموده است جاري خواهد بود چنين مشورتي در ظرف مدت دو ماه (60 روز) از تاريخ وصول تقاضاي مشورت شروع خواهد شد.
2
هر تغييري در اين موافقتنامه كه بترتيب فوق مورد توافق قرار گيرد وقتي لازمالاجراء ميگردد كه پس از انجام شرايط قانون اساسي توسط هر يك از طرفين متعاهدين بوسيله مبادله يادداشتهاي سياسي مورد تأييد واقع شده باشد.
ماده 15
ماده 15)
1
در صورتيكه هر نوع اختلاف نظر ناشي از تفسير يا اجراي موافقتنامه فعلي طبق ماده 14 حل نشود بنا بتقاضاي هر يك از طرفين متعاهدين موضوع به هيئت داوري ارجاع ميگردد.
2
هيئت داوري مزبور براي هر مورد خاص تشكيل ميگردد از سه نفر عضو به اين ترتيب كه هر يك از طرفين متعاهدين يكنفر عضو تعيين ميينمايد و دو نفر عضو مزبور براي انتخاب يكنفر از اتباع كشور ثالث كه رياست هيئت را خواهد داشت و بوسيله دولتين متعاهدين تعيين مييگردد توافق خواهند كرد. اعضاء مزبور در ظرف دو ماه (60 روز) و رئيس هيئت در ظرف سه ماه (90 روز) بعد از تاريخي كه يكي از طرفين متعاهدين بطرف متعاهد ديگر قصد خود را مبني بر ارجاع اختلاف نظر به حكميت اطلاع ميدهد تعيين ميگردند.
3
چنانچه مهلتهاي مقرر در بند 2 ملحوظ نشده باشد هر يك از طرفين متعاهدين ميتواند در صورت عدم هر نوع سازش ديگري از رئيس شوراي سازمان بينالمللي هواپيمادي كشوري (ايكائو( دعوت نمايد كه انتصابات لازم را بنمايد، وقتيكه رئيس شورا تابعيت يكي از دو كشور متعاهد را دارااست يا بنحو ديگر از انجام اينكار منع شده باشد معاون او انتصابات لازم را انجام خواهد داد.
4
هيئت داوري با اكثريت آراء اخذ تصميم خواهد كرد. تصميمات مزبور براي طرفين متعاهدين لازمالاجراء خواهد بود. هر كدام از طرفين متعاهدينمخارج عضو منتسب خود و همچنين مخارج نمايندگي خود را در هيئت داوري بعهده خواهد داشت. مخارج رئيس هيئت و هر گونه مخارج ديگربالمناصفه بعهده طرفين متعاهدين خواهد بود. در تمام موارد ديگر هيئت داوري مقرراتي براي ترتيب داوري خود وضع خواهد نمود.
ماده 16
در صورتيكه قرارداد حمل و نقل هوائي چند جانبهاي بوسيله طرفين متعاهدين مورد قبول واقع گردد و بموقع اجراء درآيد مقررات قراردادچند جانبه مزبور نافذ خواهد بود. هر گونه مذاكراتي راجع به تعيين اينكه قرارداد چند جانبه مزبور تا چه حد اين موافقتنامه را خاتمه ميدهد يا تبديل يا اصلاً و يا تكميل مينمايد طبق ماده 14 اين موافقتنامه بعمل خواهد آمد.
ماده 17
هر يك از طرفين متعاهدين ممكنست در هر موقع اعلام كتبي مبني بر خاتمه موافقتنامه حاضر را بطرف متعاهد ديگر بدهد و موافقت نامه يك سال پس از وصول اطلاعيه مزبور بطرف متعاهد ديگر خاتمه ميپذيرد.
ماده 18
اين موافقتنامه و هر اصلاحيه آن و هر يادداشتي كه طبق بند 1 ماده 2 اين موافقتنامه مبادله شود جهت ثبت بسازمان بينالمللي هواپيمائي كشوري (ايكائو) اطلاع داده خواهد شد.
ماده 19
اين موافقتنامه طبق مقررات قانون اساسي طرفين متعاهدين بتصويب خواهد رسيد و از تاريخ مبادله اسناد مصوبه كه دربن صورت خواهد گرفت بموقع اجراء درميآيد. براي تأييد مراتب فوق امضاءكنندگان ذيل كه از طرف دولتهاي متبوع خود، داراي اختيار تام ميباشند اين موافقتنامه راامضاء و بمهر خود ممهور نمودند. در تاريخ دهم تير ماه 1340 مطابق با اول ژوئيه 1961 در تهران در 6 نسخه بزبان فارسي و آلماني و انگليسي هر كدام در دو نسخه بامضاء رسيد درصورت اختلاف در تفسير آن نسخه انگليسي معتبر خواهد بود. از طرف دولت شاهنشاهي ايران _ از طرف دولت جمهوري فدرال آلمان سفير كبير جمهوري فدرال آلمان _ تهران اول ژوئيه 1961 عاليجناب. مفتخراً عطف به بند(1) ماده 2 موافقتنامه حمل و نقل هوائي مابين دولت جمهوري فدرال آلمان و دولت شاهنشاهي ايران امضاء شده در تهران در اول ژوئيه 1961 در مذاكراتيكه راجع بموافقتنامه فوقالذكر بعمل آمد موافقت شد كه سرويسهاي هوائي ممكنست در خطوط مشخصه در برنامه خط زير انجام گيرد: برنامه خطوط پرواز
1
خطوطيكه توسط مؤسسات معينه بوسيله دولت جمهوري فدرال آلمان بكار ميرود: 1 2 3 4 نقاط مبدأ نقاط واسطه نقاط اقع در قلمرو ايران نقاط ماوراء جمهوري فدرال وين رم استامبل ويا آنكارا بيروت بغداد تهران كراچي يك نقطه در هندوستان** كلمبو رانگون بانكوك الف-هونگ كونگ مانيلا ب-سنگاپور جاكارتا سيدني بدون حقوق حمل و نقل بتهران و بالعكس . بعداً توافق خواهد شد.
2
خطوطي كه توسط مؤسسات معينه بوسيله دولت شاهنشاهي ايران بكار ميرود : 1 2 3 4 نقاط نقاط واسطه نقاط اقع در قلمرو جمهوري فدرال آلمان نقاط ماوراء ايران بيروت آنكارا يا استامبل آتن رم زوريخ ميلان ژنو مونيخ هامبورك يا فرانكفورت يا دوسلدرف پاريس بروگسل لندن يك نقطه در كشور متحده آمريكاي شمالي بعداً مورد موافقت قرار خواهد گرفت .
3
مؤسسه معينه ممكن است در صورت تمايل يك يا چند نقطه در خطوط مشخصه را حذف نمايد مشروط بر اينكه نقطه مبداء چنين خطي درقلمرو كشور متعاهدي كه مؤسسه را معين نموده واقع باشد. مفتخرم كه باطلاع برسانم كه دولت جمهوري فدرال آلمان با برنامه خط فوق موافقت دارد. خوشوقت خواهم شد چنانچه شما نيز اطلاع فرمائيد كه دولت ايران با اين برنامه خط فوق موافقت دارد در اينصورت يادداشت فعلي و يادداشت جوابيه شما بعنوان تحصيل توافق بين دولتين خود تلقي ميگردد با تقديم احترام جناب آقاي حسين قدس نخعي وزير امور خارجه شاهنشاهي ايران - تهران موافقتنامه فوق كه مشتمل بر يك مقدمه و نوزده ماده و يك جدول خطوط پرواز ميباشد ضميمه قانون موافقتنامه بين دولت ايران و جمهوري فدرال آلمان راجع به سرويسهاي هوائي بازرگاني مابين قلمرو دو دولت و ماوراء آنها مي باشد. رئيس مجلس سنا – مهندس شريف امامي رئيس مجلس شوراي ملي - مهندس عبدالله رياضي