قانون موافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ممالك متحده آمريكا مصوب 1352,08,14 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ممالك متحده آمريكا مشتمل بر يك مقدمه و هفده ماده و يك جدول مسير كه در تاريخ دوازده بهمن 1351 برابر با اول فوريه 1973 در تهران بامضاء رسيده تصويب و اجازه مبادله اسناد تصويب آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن موافقتنامه ضميمه پس از تصويب مجلس شوراي ملي در جلسه روز پنجشنبه 20 ارديبهشت ماه 1352 درجلسه روز دوشنبه چهاردهم آبان ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و دو شمسي بتصويب مجلس سنا رسيده است. رئيس مجلس سنا - جعفر شريف امامي موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت ايران و دولت ممالك متحدة آمريكا دولت ايران و دولت ممالك متحده آمريكا نظر به تمايل متقابل بانعقاد موافقتنامهاي بمنظور تأسيس و بكار انداختن سرويسهاي هواپيمائي بين سرزمينهاي مربوطه خود بشرح زير موافقت نمودند:
ماده 1
تعاريف . بجز در موارديكه فحواي عبارت معني ديگري را ايجاب نمايد از لحاظ اين موافقتنامه: الف - عبارت «مقامات هواپيمائي» در مورد ايران اطلاق ميشود به «سازمان هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا مقامي كه مجاز بانجام وظايف فعلي آن سازمان و يا وظايف مشابه آن باشد و در مورد ممالك متحده آمريكا به «هيئت هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا مقامي كه مجاز بانجام وظايف فعلي هيئت هواپيمائي كشوري يا وظايف مشابه آن باشد. ب - اصطلاح «شركت هواپيمائي تعيين شده» اطلاق ميشود بيك شركت هواپيمائي كه بموجب ماده 3 موافقتنامه حاضر تعيين شده و اجازه فعاليت يافته باشد. ج - اصطلاح «سرويس هوائي» اطلاق ميگردد بهر سرويس هوائي برنامهاي كه بوسيله هواپيما - براي حمل و نقل عمومي مسافر و پست يا بارمجتمعاً يا بطور جداگانه انجام گيرد. د - اصطلاح «سرويس هوائي بينالمللي» اطلاق ميشود بهر سرويس هوائي كه از فضاي هوائي بيش از يك دولت عبور نمايد. ه ـ - اصطلاح «توقف بمنظورهاي غير ترافيكي» اطلاق ميشود بفرود آمدن هواپيما براي هر منظوري جز پياده و سوار كردن مسافر و بار و يا پست. و - اصطلاح «موافقت نامه» اطلاق ميشود بموافقتنامه حاضر و جدول مسير ضميمه و كليه اصلاحات وارده بر آن.
ماده 2
حقوق ترانزيت و ترافيك الف - هر يك از طرفين متعاهد - حقوق تصريح شده در موافقتنامه حاضر را بمنظور انجام سرويسهاي هواپيمائي بينالمللي منظم بوسيله شركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر- بشرح ذيل بطرف متعاهد ديگر اعطاء مينمايد:
1
پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر.
2
توقف در سرزمين مذكور بمنظورهاي غير ترافيك - و
3
توقف در سرزمين مذكور در نقاطي كه براي آن مسير در جدول مسير (پيوست به موافقتنامه حاضر) بمنظور پياده و سوار كردن مسافر و بار و پست در ترافيك بينالمللي خواه مجتماً يا بطور جداگانه مشخص گرديده است. ب - هيچيك از مفاد موافقتنامه حاضر بنحوي تلقي نخواهد شد كه در نتيجه شركت هواپيمائي تعيين شده يكي از طرفين متعاهد محق باشد در سرزمين طرف متعاهد ديگر در قبال مزد يا كرايه مسافر و بار و پست بمقصد نقطه ديگري در سرزمين آن طرف متعاهد ديگر حمل كند. ج - در مناطق جنگي يا تحت اشغال نظامي يا در مناطقي كه اين عمليات در جريان است انجام اين قبيل سرويسها مشمول مقررات مادة 9 كنوانسيون بينالمللي هواپيمائي كشوري منعقده در شيكاگو در 7 دسامبر 1944 و ماده يك موافقتنامه حاضر ترانزيت سرويسهاي هوائي بينالمللي مورخ 7 دسامبر 1944 خواهد بود.
ماده 3
تعيين و اجازههاي لازم. الف - هر يك از طرفين متعاهد حق دارد يك يا چند شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخصه تعيين و مراتب را كتباً از مجراي ديپلماتيك بطرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. ب - پس از دريافت اعلاميه تعيين - طرف متعاهد ديگر با رعايت مفاد بندهاي (ج) و (د) مادة حاضر - بشركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده بدون تأخير غير موجه اجازه مربوطه را اعطاء خواهد نمود. ج - مقامات هواپيمائي يكطرف متعاهد ميتواند از شركت يا شركتهائي كه توسط طرف متعاهد ديگر تعيين شده بخواهد كه مقامات مزبور را قانعسازد كه شرايط مقرر در قوانين و مقرراتيكه معمولا براي انجام سرويسهاي هواپيمائي بينالمللي - توسط مقامات مزبور بر اساس مقررات كنوانسيون بينالمللي هواپيمائي كشوري شيكاگو مورخ هفتم دسامبر 1944 اعمال ميگردد حائز ميباشد. د - هر يك از طرفين متعاهد در هر مورد كه قانع نشده باشد كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مربوطه در دست طرف متعاهد يا اتباع طرف متعاهدي است كه شركت يا شركتهاي مذكور را تعيين نموده يا در صورتيكه شركت هواپيمائي مزبور بموجب قوانين و مقررات معموله توسط مقامات طرف متعاهد مذكور واجد شرايط لازم نباشد – حق دارد از اعطاي اجازه بهرهبرداري موضوع بند (ب) مادة حاضر امتناع ورزد و يا هر شرطيكه براي اعمال حقوق مشخصه در مادة 2موافقتنامه حاضر توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده لازم بداند تحميل نمايد.
ماده 4
تعليق و لغو الف - هر يك از طرفين متعاهد حق دارد در موارد مشروحه ذيل - اجازه بهرهبرداري صادره را لغو يا استفاده از حقوق مشخصه در ماده 2 موافقتنامهحاضر را - در مورد شركتي كه توسط طرف متعاهد ديگر تعيين گرديده - معلق كند يا هر شرطي را كه ممكن است براي استفاده از اين حقوق لازم باشد تحميل نمايد:
1
در هر مورديكه قانع نشده باشد مالكيت عمده و كنترل مؤثر آن شركت هواپيمائي در دست طرف متعاهد يا اتباع طرف متعاهدي است كه شركت مذكور را تعيين نموده - يا
2
در مورديكه شركت هواپيمائي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي را كه اين حقوق را بشرح مندرج در مادة 5 اعطاء نموده است – رعايت نكند.
ب
جز در موارديكه لغو - تعليق يا تحميل شرايط مذكور در بند (الف) مادة حاضر بصورت فوري براي جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات لازم باشد - اعمال اين حق فقط پس از مشاوره با طرف متعاهد ديگر انجام خواهد گرفت.
ماده 5
شمول قوانين و مقررات الف - قوانين و مقررات يكطرف متعاهد ناظر بورود و خروج هواپيماهائيكه بامر هوانوردي بينالمللي اشتغال دارند يا ناظر بعمليات و هوانوردي چنين هواپيماهائيكه حين پرواز بر فراز يا در داخل سرزمين طرف متعاهد مذكور ميباشند - نسبت بهواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مجري خواهد بود. برنامههاي پرواز كه طبق قوانين و مقررات مذكور مورد نياز خواهد بود حداقل سي روز قبل از شروع سرويسها در مسيرهاي مشخصه توسط شركتهواپيمائي يكطرف متعاهد بمقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تسليم خواهد گرديد - مگر آنكه بين طرفين بنحو ديگر موافقت شود. ب - قوانين و مقررات يكطرف متعاهد ناظر بورود يا خروج مسافران و كاركنان و محمولات هواپيما از سرزمين طرف متعاهد مذكور از قبيل مقررات مربوط بورود و ترخيص و مهاجرت و گذرنامه و گمرك و قرنطينه توسط يا بنمايندگي از طرف مسافرين و كاركنان و بار هواپيما هنگام ورود يا خروج يا توقف در سرزمين آنطرف متعاهد مورد رعايت قرار خواهد گرفت. ج - شركت هواپيمائي تعيين شده يكطرف متعاهد حق دارد نمايندگي خود را جهت امور فروش مربوط بحمل و نقل هوائي در سرزمين متعاهد ديگر دائر نمايد. د - انتقال وجوه دريافتي توسط شركت هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهد بموجب مقررات ارزي مورد عمل در سرزمين طرف متعاهد مربوطه انجام خواهد شد.طرفين كليه مساعي خود را جهت تسهيل انتقال اين قبيل وجوه مبذول خواهند داشت. ه ـ - هر يك از طرفين متعاهد نسخههائي از قوانين و مقررات مربوطه در اين ماده را بنا بر تقاضا - در اختيار طرف متعاهد ديگر خواهد گذاشت.
ماده 6
معافيت از حقوق گمركي و ساير عوارض الف - هواپيماهاي شركت يا شركتهاي تعيين شده يكطرف متعاهد كه در سرويسهاي بينالمللي پرواز مينمايند و همچنين مواد سوخت و روغنهاي مخصوص روغنكاري و ساير مواد مصرفي فني و وسايل يدكي منجمله موتور هواپيما و لوازم مورد نياز جاري و خواربار كه در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يكطرف متعاهد مجاز باستفاده از مسيرها و سرويسهاي موضوع موافقتنامه حاضر بهنگام ورود و خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر- بر اساس عمل متقابل و تا ميزان حداكثر ممكنه طبق قوانين داخلي آن طرف متعاهد از محدوديتهاي كمي و پرداخت حقوق گمركي و هزينههاي بازرسي و ساير حقوق و مالياتهاي ملي معاف خواهد بود. حتي اگر مواد مذكور زماني بمصرف برسد كه اين هواپيماها در آن سرزمين در پرواز باشند. ب - سوخت و روغنهاي مخصوص روغنكاري و مواد مصرفي فني و وسايل يدكي منجمله موتورهاي هواپيما - و لوازم مورد نياز جاري از جمله وسايل زميني كه انحصاراً در محدوده يك فرودگاه بينالمللي مورد استفاده قرار ميگيرد و خواربار وارد شده بسرزمين يكطرف متعاهد توسط طرف متعاهد ديگر يا اتباع او كه صرفاً بمنظور استفاده در هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد اخيرالذكر ميباشد بر اساس عمل متقابل و تا حداكثر ممكنه طبق قوانين داخلي طرف متعاهد اول - از محدويتهاي كمي و پرداخت حقوق گمركي و هزينههاي بازرسي و ساير حقوق و مالياتهاي ملي معاف خواهد بود. ج - سوخت و روغن مخصوص روغنكاري و مواد مصرفي فني و وسايل يدكي منجمله موتورهاي هواپيما و لوازم مورد نياز جاري و خواربار كه در سرزمين يكطرف متعاهد بار هواپيماي شركت هواپيمائي طرف متعاهد ديگر ميشود و در سرويسهاي بينالمللي مورد استفاده قرار ميگيرد بر اساس عمل متقابل و تا حداكثر ممكنه طبق قوانين داخلي طرف متعاهد اول - از پرداخت حقوق گمركي و عوارض و ماليات و هزينههاي بازرسي و ساير حقوق و مالياتهاي ملي معاف خواهند بود. د - لوازم جاري هوانوردي و همچنين مواد و لوازم نگاهداري شده در هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده هر يك از طرفين متعاهد - تنها با موافقت مقامات گمركي طرف متعاهد ديگر در قلمرو آن طرف متعاهد قابل تخليه است - در اينصورت ميتوان اين مواد را تا زمانيكه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر و يا ترتيب ديگري در مورد آن داده شود - تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد. ه ـ - معافيتهاي مقرر در اين ماده همچنين شامل مواردي است كه شركت هواپيمائي يكطرف متعاهد با شركت يا شركتهاي هواپيمائي ديگري براي وام يا انتقال اقلام مشخصه در بند (ب) در سرزمين طرف متعاهد ديگر توافق كرده باشد. مشروط بر آنكه شركت يا شركتهاي اخيرالذكر نيز از معافيتهاي مشابهي در سرزمين طرف متعاهد ديگر برخوردار باشند.
ماده 7
تسهيلات و عوارض فرودگاه. هر يك از طرفين متعاهدين ميتواند براي استفاده از فرودگاهها و ساير تسهيلات تحت كنترل خود عوارض عادلانه و مناسبي را وضع نموده يا اجازه وضع آنرا بدهد معهذا هر يك از طرفين متعاهد موافقت دارد كه اين عوارض از آنچه هواپيماهاي ملي آن طرف متعاهد كه در سرويسهاي مشابه بينالمللي اشتغال دارند براي استفاده از اين فرودگاهها و تسهيلات ميپردازند تجاوز نكند.
ماده 8
مقررات طرفيت. الف - شركتهاي هواپيمائي تعيين شده بوسيله طرفين متعاهد از رفتار عادلانه و متساوي برخوردار خواهند شد تا بتوانند براي انجام سرويسها درمسيرهاي مشخص از فرصتهاي متساوي بهرهمند باشند. ب - شركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده هر يك از طرفين متعاهد در انجام سرويسها - منافع شركت هواپيمائي طرف متعاهد ديگر را منظور نظرخواهند داشت تا من غير حق در سرويسهاي طرف ديگر در تمامي يا قسمتي از همان مسيرها - اثر نامطلوب ايجاد نشود. ج - هدف اصلي سرويسهاي شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهد - تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار مناسب براي حمل ترافيك بين سرزمين طرف متعاهد تعيينكننده شركت هواپيمائي و كشورهاي مقصد نهائي ترافيك خواهد بود. علاوه بر اين شركتهاي هواپيمائي طرفين متعاهد ميتوانند براي موارد زير نيز تأمين ظرفيت نمايند.
1
ضروريات ترافيك بين نقاطي در سرزمين طرف متعاهد ديگر و نقاطي در سرزمين كشورهاي ئالث [ثالث] – و
2
ضروريات ترافيك بين نقاطي واقع در مسير در سرزمين كشورهاي ثالث كه در جدول مسير موافقتنامه حاضر مشخص گرديده است با در نظر گرفتن سرويسهاي هوائي محلي و منطقهاي. د - چنانچه بنظر يكي از طرفين متعاهد عمليات يك شركت هواپيمائي طرف متعاهد ديگر با استاندارها [استانداردها] و اصول مذكور در فوق مغاير باشد - ميتواند طبق مقررات مورد توافق بمنظور بررسي عمليات مورد بحث و تشخيص مطابقت يا عدم مطابقت آن با اصول و استانداردهاي مذكور - از طرف متعاهد ديگر تقاضاي مشاوره نمايد.
ماده 9
شناسايي گواهينامهها و پروانهها. گواهينامههاي قابليت پرواز و گواهينامههاي صلاحيت و پروانههائي كه توسط يك طرف متعاهد صادر يا تسجيل شده و هنوز بقوت خود باقي باشد براي بهرهبرداري مسيرها و سرويسهاي موضوع موافقتنامه حاضر توسط طرف متعاهد ديگر معتبر شناخته خواهد شد - مشروط بر آنكه شرايط صدور يا تسجيل اين گواهينامههاو پروانهها - مساوي يا بيش از حداقل استانداردهاي فعلي يا آتي باشد كه بموجب كنوانسيون بينالمللي هواپيمائي كشوري منعقده در شيكاگو درهفتم دسامبر 1944 وضع شده يا خواهد شد. در هر حال هر يك از طرفين متعاهد اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه در مورد پرواز از فراز سرزمين خود از شناسائي گواهينامه صلاحيت و پروانههائي كه بنام اتباع او توسط طرف متعاهد ديگر يا هر دولت ديگري صادر يا تسجيل شده باشد - خودداري نمايد.
ماده 10
تعرفههاي حمل و نقل هوائي. الف - نرخهاي مورد اجراء توسط شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد براي حمل ترافيك به سرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين در سطح معقول با توجه بكليه عوامل مربوط از قبيل هزينه عمليات و سود معقول و نرخهاي مورد عمل شركتهاي هواپيمائي ديگر و همچنين خصوصيات هر سرويس برقرار خواهد گرديد. اجراي اين نرخها مشروط بتصويب مقامات هواپيمائي طرفين متعاهد ميباشد كه بموجب تعهدات ناشي از موافقتنامه حاضر - و در حدود صلاحيت قانوني خود اقدام خواهند كرد. ب - نرخهاي پيشنهادي شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد براي حمل ترافيك بسرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين - در صورت تقاضا حداقل سي روز قبل از تاريخ اجراي نرخ توسط شركت هواپيمائي مذكور براي تصويب بمقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تسليم خواهد گرديد مگر آنكه طرف متعاهدي كه نرخها باو تسليم ميشود مدت كوتاهتري را براي تسليم اجازه دهد. مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهد اهتمام كامل خواهند نمود تا نرخهائيكه اعمال و وصول ميگردد با نرخهاي تعيين شده توسط هر يك از طرفين متعاهد هماهنگ باشد و هيچ شركت هواپيمائي بطور مستقيم يا غير مستقيم بهيچوجه تخفيفي در نرخهاي مذكور قائل نشده و بنمايندگيها، كميسيون فروش بيش از حد مقرر پرداخت ننمايند. ج - طرفين متعاهد قبول دارند طي هر دورهاي كه هر يك از طرفين متعاهد مقررات مربوط بكنفرانس ترافيك «اتحاديه حمل و نقل هوائي بينالمللي(ياتا)» يا اتحاديههاي حمل و نقل هوائي ديگري را تصويب نموده باشد - توافقهائي كه طبق اين مقررات درباره نرخ بعمل ميآيد و شركت يا شركتهاي هواپيمائي يك طرف متعاهد را شامل شود - منوط بتصويب مقامات هواپيمائي همان طرف متعاهد خواهد بود. د - چنانچه يكي از طرفهاي متعاهد هنگام دريافت اطلاعيه مذكور در بند (ب) فوق از نرخهاي پيشنهادي راضي نباشد - مراتب را حداقل پانزده روز قبلاز تاريخ اجراي نرخهاي مذكور باطلاع طرف متعاهد ديگر خواهد رسانيد و طرفين متعاهد اهتمام خواهند نمود نسبت بنرخ مناسب توافق حاصل نمايند. ه ـ - چنانچه يكي از طرفهاي متعاهد در نتيجه بررسي يكي از نرخهاي موجود براي حمل ترافيك بسرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين - ازنرخ مزبور ناراضي باشد - مراتب را بطرف متعاهد ديگر اطلاع خواهد داد و طرفين متعاهد اهتمام خواهند نمود تا نسبت بنرخ مناسب توافق حاصل نمايند. و - چنانچه طبق مقررات بند (د) و (هـ) توافق حاصل شود هر يك از طرفين متعاهد سعي و اهتمام كامل خواهد نمود كه اين نرخها را بمورد اجرابگذارد. ز - چنانچه:
1
تحت شرايط مذكور در بند (د) تا قبل از تاريخي كه قرار است نرخ مذكور بمرحله اجرا درآيد توافقي حاصل نگردد - يا
2
تحت شرايط مذكور در بند (هـ) تا قبل از انقضاي 60 روز از تاريخ اعلام نرخ - توافقي حاصل نگردد. در اينصورت طرف متعاهد معترض بنرخ پيشنهادي ميتواند اقداماتي را كه لازم بداند براي جلوگيري از افتتاح يا ادامه سرويس مورد بحث با نرخ مورد اعتراض بعمل آورد - مشروط بر آنكه طرف متعاهد معترض تقاضاي اعمال نرخي را نكند كه از كمترين نرخ معمول شركت يا شركتهاي هواپيمائي آن طرف متعاهد در سرويسهاي مشابه بين همان نقطه پرواز بالاتر باشد. ح - چنانچه در موارد مشمول بندهاي (د) و (هـ) اين ماده طرفين متعاهد نتوانند ظرف مدت معقولي پس از مشاورهايكه در اثر اعتراض يكطرف متعاهد درباره نرخ پيشنهادي يا نرخ موجود شركت يا شركتهاي هواپيمائي طرف متعاهد ديگر بعمل آمده نسبت بنرخ مناسب توافق كنند طبق تقاضاي هر يك از طرفين مقررات مادة 13 اين موافقتنامه بمورد اجراء گذارده خواهد شد.
ماده 11
تسليم آمار. مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهد - گاه بگاه و طبق تقاضا اطلاعات و آمار مربوط بترافيك حمل شده - توسط شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد اول را بسوي سرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين در اختيار مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد. جزئيات مربوط به اطلاعات آماري ترافيك مزبور كه مقامات هواپيمائي يكطرف متعاهد از مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر درخواست مينمايد – بين مقامات هواپيمائي طرفين متعاهد مورد مذاكره و توافق قرار خواهد گرفت.
ماده 12
مشاوره و اصلاحات . الف - هر يك از طرفين متعاهد ميتواند در هر زمان - در مورد تفسير و اجرا يا اصلاح اين موافقتنامه از طرف متعاهد ديگر تقاضاي مشاوره نمايد. اين مشاورات ظرف شصت روز از تاريخ تقاضا انجام خواهد شد.
ب
تغيير در جدول مسير - بين مقامات مربوطه طرفين متعاهد توافق خواهد شد و پس از مبادله يادداشتهاي ديپلماتيك بين طرفين لازمالاجراء خواهد گرديد.
ماده 13
حل اختلافات. الف - هر گاه در مورد تفسير يا اجراي موافقتنامه بين طرفين متعاهد اختلافي بروز نمايد طرفين اهتمام خواهند نمود تا اختلاف را از طريق مذاكرات حل و فصل نمايند.
ب
هر گاه طرفين متعاهد نتوانند اختلاف را طبق بند (الف) فوقالذكر حل و فصل نمايند - در مورد انتخاب راه حل مناسب ديگر مشاوره خواهند نمود.
ماده 14
فسخ. هر يك از طرفين متعاهد ميتواند در هر موقع - قصد خود را مبني بر فسخ موافقتنامه حاضر بطرف ديگر اعلام كند. اين اعلام همزمان باطلاع سازمان بينالمللي هواپيمائي كشوري خواهد رسيد. در اينصورت موافقتنامه دوازده ماه پس از دريافت اعلام فسخ توسط طرف متعاهد ديگر فسخ خواهد شد مگر آنكه اعلام فسخ قبل از انقضاي اين مدت با تراضي طرفين پس گرفته شود. در صورت عدم اعلام وصول از طرف متعاهد ديگر - اعلام فسخ چهارده روز پس از وصول آن بسازمان بينالمللي هواپيمائي كشوري - دريافت شده تلقي خواهد شد.
ماده 15
مطابقت با كنوانسيونهاي چند جانبه. چنانچه كنوانسيون يا موافقتنامه چند جانبهاي درباره حمل و نقل هواپيمائي در مورد هر دو طرف متعاهد لازمالاجراء گردد موافقتنامه حاضر بمنظور تطابق با مفاد كنوانسيون يا موافقتنامه مزبور اصلاح شده تلقي خواهد گرديد.
ماده 16
ثبت. اين موافقتنامه و كليه اصلاحات وارده بر آن در سازمان بينالمللي هواپيمائي كشوري بثبت خواهد رسيد.
ماده 17
لازمالاجرا شدن. اين موافقتنامه - از تاريخ مبادله يادداشتهاي ديپلماتيك مبني بر تصويب آن طبق مقررات قوانين اساسي هر يك از طرفين متعاهد - لازمالاجرا خواهد گرديد. بنا بمراتب نمايندگان امضاءكننده زير كه از طرف حكومت متبوعه خود مجاز ميباشند موافقتنامه حاضر را امضاء نمودند. اين موافقتنامه در دو نسخه در تاريخ 12 بهمن ماه 1351 در تهران بزبانهاي فارسي و انگليسي كه هر دو متن متساوياً معتبر ميباشند تنظيم گرديد. از طرف دولت ايران از طرف دولت ممالك متحده آمريكا موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و هفده ماده و يك جدول مسير منضم بقانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ممالك متحده آمريكا ميباشد. رئيس مجلس سنا - جعفر شريف امامي جدول مسير 1 - شركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده توسط دولت ممالك متحده آمريكا حق خواهند داشت در مسيرهاي مشخصه در هر دو جهت سرويسهاي هواپيمائي دائر نموده و طبق برنامه در نقاط مشخصه در اين بند - در ايران فرود آيند: الف - از ممالك متحده از طريق نقاطي (1) در: پرتغال - اسپانيا - ايرلند - انگلستان - فرانسه - بلژيك - هلند - دانمارك - نروژ - سوئد - فنلاند -جمهوري فدرال آلمان - لهستان - اتحاد جماهير شوروي - چكسلواكي - اطريش - سوئيس - مجارستان - ايتاليا - يوگسلاوي - روماني - يونان -بلغارستان - تركيه - لبنان - سوريه و عراق بتهران و بنقاط ماوراء در (1) افغانستان - پاكستان - هند - سيلان - بنگلادش - برمه - تايلند - لائوس- كامبوج - ويتنام - هنككنگ - سرزمين اصلي چين - مالزي - سنگاپور - فيليپين - اندونزي - ژاپن - استراليا - زلاند جديد - گوام - جزايراقيانوس آرام جنوبي (منجمله سامواي آمريكا - كالدونيايجديد - تاهيتي و فيجي) و ممالك متحده (بدون حق حمل ترافيك بين ايران از يك طرف ولهستان - روسيه شوروي - چكسلواكي - مجارستان - روماني - بلغارستان و سرزمين اصلي چين از طرف ديگر). 2 - شركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده توسط دولت ايران حق خواهند داشت در مسيرهاي مشخصه در هر دو جهت سرويس هوائي دائر نموده و طبق برنامه در نقاط مشخصه در اين بند در ممالك متحده فرود آيند: الف - از ايران از طريق نقاطي در (1) لبنان، تركيه، اسرائيل، مصر، ايتاليا، سوئيس، اتريش، جمهوري فدرال آلمان، فرانسه، مراكش، پرتغال و انگلستان بنيويورك يا ديترويت (2). 3 - نقاط واقع در هر يك از مسيرهاي مشخصه ممكن است باختيار شركت هواپيمائي تعيين شده در يك يا كليه پروازها حذف گردد - باستثناي اينكه مبداء يا مقصد هر پرواز بايد در موطن شركت باشد. 1 - در هر كشور فقط يك نقطه مورد استفاده خواهد بود - باستثناي جمهوري فدرال آلمان - سوئيس - تركيه - هند (فقط كلكته و دهلي نو ممكن است مورد استفاده قرار گيرد) سرزمين اصلي چين، استراليا، ژاپن (حق ترافيك بين ايران و ژاپن تا قبل از اول مارس 1975 فقط در يك نقطه از ژاپن مورد استفاده قرار خواهد گرفت). 2 - در سرويسهائي كه از نيويورك استفاده ميشود ديترويت مورد استفاده قرار نخواهد گرفت. -جدول مسير فوق منضم بقانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ممالك متحده امريكا ميباشد. رئيس مجلس سنا - جعفر شريف امامي