قانون تصويب كنوانسيون ميناماتا در مورد جيوه مصوب 1394,05,18 با اصلاحات و الحاقات بعدي (اصلاحي 18ˏ05ˏ1394)
ماده واحده
كنوانسيون ميناماتا درمورد جيوه، مورخ ۱۰ /۱۰ /۲۰۱۳ ميلادي (۱۸ /۷ /۱۳۹۲ هجريشمسي) مشتمل بر سي و پنج ماده و پنج پيوست (به شرح پيوست) تصويب و به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده ميشود اسناد تصويب را نزد امين اسناد توديع نمايد.
تبصره ۱
سازمان حفاظت محيط زيست مسؤول اجراي كنوانسيون ميباشد و تغيير آن بر عهده دولت است.
تبصره 2
رعايت اصل يكصد و سي و نهم(139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران براي ارجاع هرگونه اختلاف به داوري در اجراي ماده (25) كنوانسيون و رعايت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون يادشده براي هرگونه اصلاح كنوانسيون يا پيوستهاي آن در اجراي مواد (26) و (27) كنوانسيون، الزامي است. كنوانسيون ميناماتا در مورد جيوه اعضاي اين كنوانسيون: با تصديق اين مطلب كه جيوه يك ماده شيميايي است كه نگراني جهاني را به خاطر دامنه وسيع انتقال، پايداري در محيط زيست در ارتباط با انسان، توان آن در انباشت زيستي در بوم سازگان و اثرات منفي مهم آن بر سلامت بشر و محيط زيست معطوف خود ساخته است. با يادآوري تصميم شماره 5 /25 مورخ 20 فوريه 2009 (2 /12 /1387) شوراي حكام برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد براي شروع اقدام بين المللي جهت مديريت جيوه به شيوه اي كارآمد، مؤثر و منسجم با يادآوري بند (221) سند برونده فرآهمايي (كنفرانس) توسعه پايدار سازمان ملل متحد با نام «آيندهاي كه ما ميخواهيم»، كه نتيجهاي موفق از مذاكرات درخصوص سند الزامآور جهاني در مورد جيوه است كه مربوط به خطرات آن براي سلامت انسان و محيط زيست است. با يادآوري تأييد مجدد اصول اعلاميه ريو در مورد محيط زيست و توسعه توسط فرآهمايي توسعه پايدار سازمان ملل متحد از جمله و بهويژه مسؤوليتهاي مشترك اما متمايز و تصديق شرايط و تواناييهاي مربوط به دولتها و نياز به اقدام جهاني؛ با آگاهي از نگرانيهاي بهداشتي به ويژه در كشورهاي در حال توسعه، ناشي از قرارگيري در معرض جيوه جمعيت آسيبپذير، بهويژه زنان، كودكان و از طريق آنها، نسلهاي آتي؛ با توجه به آسيبپذيريهاي خاص بومسازگانهاي قطب شمال و جوامع بومي به دليل بزرگنمايي زيستي جيوه و آلودگي غذاهاي سنتي و با نگراني در مورد جوامع بومي و به طور كليتر در ارتباط با اثرات جيوه؛ با تصديق درسهاي اساسي از بيماري ميناماتا، به ويژه اثرات جدي بهداشتي و زيستمحيطي ناشي از آلودگي جيوه، و نياز به حصول اطمينان از مديريت مناسب جيوه و جلوگيري از چنين رويدادهايي در آينده؛ با تأكيد بر اهميت حمايتهاي مالي، فني، فنآوري، و ظرفيتسازي، به ويژه براي كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذار به منظور تقويت تواناييهاي ملي مديريت جيوه و ارتقاي اجراي مؤثر كنوانسيون؛ همچنين با تصديق فعاليتهاي سازمان بهداشت جهاني در حفاظت از سلامت انسان در ارتباط با جيوه و نقش موافقتنامههاي زيستمحيطي چندجانبه مربوط به ويژه كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي مواد زايد زيانبخش و دفع آنها و كنوانسيون روتردام درمورد آيين اعلام رضايت قبلي براي برخي مواد شيميايي و سموم دفع آفات خطرناك در تجارت بينالمللي؛ با تصديق اينكه اين كنوانسيون و ديگر موافقتنامههاي بينالمللي در زمينه محيطزيست و تجارت مورد حمايت متقابل هستند. با تأكيد بر اينكه هيچ چيز در اين كنوانسيون براي تأثير بر حقوق و تعهدات برگرفته هر عضو از هر موافقتنامه بينالمللي موجود در نظر گرفته نشده است. با درك اينكه محتويات اسناد فوق براي ايجاد يك سلسله مراتب ميان اين كنوانسيون و ساير اسناد بينالمللي در نظر گرفته نشدهاند. با توجه به اينكه هيچ چيز در اين كنوانسيون مانع از اتخاذ اقدامات اضافي داخلي يك عضو طبق مفاد اين كنوانسيون در تلاش براي حفاظت از سلامت انسان و محيطزيست در قبال قرار گرفتن در معرض جيوه طبق ديگر تعهدات آن عضو به موجب حقوق بينالملل حاكم نميگردد. به شرح زير توافق نمودند:
ماده ۱
هدف هدف اين كنوانسيون حفاظت از سلامت انسان و محيط زيست از انتشار و رهاسازي جيوه و تركيبات جيوه از منابع انسانساز آن است.
ماده ۲
تعاريف از نظر اين كنوانسيون: الف ـ «معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال)» به معني معدنكاري طلا است كه توسط يك فرد يا مؤسسات كوچك با سرمايهگذاري و توليد محدود انجام ميشود. ب ـ «بهترين فنون در دسترس» به معني فنوني است كه بيشترين اثر را بر جلوگيري و در صورت عدم امكان، در كاهش انتشار و رهاسازي جيوه به هوا، آب و خاك و همچنين بر تأثيرات چنين انتشار و رهاسازي بر محيط زيست بهطور كلي، با توجه به ملاحظات اقتصادي و فني براي يك عضو مشخص يا تأسيسات مشخص در سرزمين آن عضو دارد. در اين زمينه:
۱
«بهترين» به معني مؤثرترين در دستيابي به سطح كلي بالايي از حفاظت از محيطزيست به طور كلي است.
۲
فنون «در دسترس» در مورد يك عضو مشخص يا تأسيسات مشخص در سرزمين آن عضو به معني فنوني هستند كه در سطحي توسعه يافتهاند كه به آن عضو اجازه اجراء در يك بخش صنعت مربوط به موجب شرايط فني و اقتصادي پايدار و مناسب با توجه به هزينهها و منافع را بدهد، خواه اين فنون در سرزمين آن عضو مورد استفاده قرار گيرند يا نگيرند، يا توسعه داده شوند يا نشوند، آن فنون طبق آنچه كه آن عضو تعيين نموده در دسترسكاربر تأسيسات قرارگيرد؛ و
۳
«فنون» به معني فنآوريهاي مورد استفاده، شيوههاي عملياتي و روشهاي طراحي، ساخت، نگهداري، بهرهبرداري و خارج سازي از خط تأسيسات است. پ ـ « بهترين شيوههاي زيست محيطي » به معني كاربرد تركيبي از مناسب ترين راهبردها و اقدامات كنترلي زيست محيطي است. ت ـ «جيوه » به معني عنصر جيوه (هاشجياُ با شماره ثبت شناسايي ۶ـ۹۷ـ۷۴۳۹) است. ث ـ «تركيب جيوه» به معني هر ماده شامل اتمهاي جيوه و يك يا چند اتم از عناصر شيميايي ديگر است كه تنها با واكنشهاي شيميايي ميتواند به تركيبات مختلف تفكيك گردد. ج ـ «محصولات حاوي جيوه» به معني يك محصول يا جزئي از محصول است كه حاوي جيوه يا تركيبات جيوه هستند كه عمداً به آن اضافه شدهاند. چ ـ «عضو» عبارت از يك دولت يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي است كه رضايت خود را براي التزام به اين كنوانسيون اعلام كردهاست وكنوانسيون در مورد آن لازمالاجراء است. ح ـ «اعضاي حاضر و رأي دهنده» به معني اعضاي حاضر و رأيدهنده مثبت يا منفي در نشست اعضاء است. خ ـ «معدنكاري مقدماتي جيوه» به معني معدنكاري است كه در آن ماده اصلي مورد كاوش، جيوه است. د ـ «سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي» به معني سازماني است كه توسط دولتهاي حاكم در يك منطقه مشخصي ايجاد شده است و كشورهاي عضو آن در رابطه با موضوعاتي كه اين كنوانسيون ناظر بر آنها است، به آن سازمان صلاحيت دادهاند و به آن اختيار داده شده است تا طبق مقررات داخلي خود براي امضا، تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق به كنوانسيون اقدام نمايد. ذ ـ «استفاده مجاز» به معني هرگونه استفاده عضو از جيوه يا تركيبات جيوه طبق اين كنوانسيون، شامل اما نه محدود به استفادههاي طبق مواد (۳)، (۴)، (۵)، (۶) و (۷) است.
ماده ۳
منابع تأمين جيوه و تجارت آن ۱ ـ از نظر اين ماده:
الف
اشاره به «جيوه» شامل تركيبات جيوه با ساير مواد از جمله آلياژهاي جيوه، با غلظت جيوه حداقل نود و پنج درصد (۹۵%) وزني است، و
ب
«تركيب جيوه» به معني كلريد جيوه (۱) (به عنوان جيوه سفيد نيز شناخته ميشود)، اكسيد جيوه (۲)، سولفات جيوه (۲)، نيترات جيوه (۲)، سيماب و سولفيد جيوه است. ۲ ـ مفاد اين ماده نبايد در موارد زير اعمال شود:
الف
مقادير جيوه يا تركيبات آن كه براي استفاده در تحقيقات در مقياس آزمايشگاهي يا به عنوان يك استاندارد مرجع هستند؛ يا
ب
مقادير بسيار ناچيز طبيعي جيوه يا تركيبات جيوه موجود در محصولاتي مانند فلزات غير جيوهاي، سنگ معدن، يا محصولات معدني از جمله ذغالسنگ، يا محصولات مشتق از اين مواد، و مقادير بسيار ناچيز ناخواسته در محصولات شيميايي؛ يا
پ
محصولات حاوي جيوه ۳ ـ هر عضو نبايد اجازه انجام معدنكاري مقدماتي جيوه را از تاريخ لازمالاجراء شدن كنوانسيون براي آن، در حال اجراء نميباشد، در سرزمين خود صادر كند. ۴ ـ هر عضو بايد اجازه انجام معدنكاري مقدماتي جيوه در سرزمين خود را كه در تاريخ لازمالاجراءشدن كنوانسيون براي آن، در حال اجراء بوده است، تنها براي يك دوره حداكثر پانزده ساله پس از آن تاريخ صادر كند. در طي اين مدت، جيوه حاصل از آن معدن كاري بايد تنها در توليد محصولات حاوي جيوه طبق ماده (۴)، در فرآيندهاي توليد طبق ماده (۵) استفاده شود، يا طبق ماده (۱۱) با استفاده از عملياتي كه به فرآوري، بازيافت، تعمير، استفاده مستقيم يا استفادههاي جايگزين منجر نميشود، امحاء شود. ۵ ـ هر عضو بايد:
الف
براي شناسايي انبارهاي فردي با بيش از پنجاه تن جيوه يا تركيبات جيوه، همچنين منابع توليد انبارهاي جيوه با توليد سالانه بيش از ده تن كه در داخل سرزمين آن عضو قرار دارد تلاش كند،
ب
چنانچه عضوي مشخص نمايد كه جيوه اضافي ناشي از انهدام تأسيسات كلر قليايي در دسترس است، اقدام لازم را اتخاذ نمايد تا اطمينان حاصل شود امحاي اين جيوه طبق دستورالعملهاي مديريت صحيح زيست محيطي موضوع جزء (الف) بند (۳) ماده (۱۱)، با استفاده از عملياتي كه بهفرآوري، بازيافت، تعمير، استفاده مستقيم يا استفادههاي جايگزين منجر نميشود. ۶ ـ هر عضو نبايد اجازه انجام صادرات جيوه را صادر كند به جز:
الف
به عضوي كه به يك عضو صادركننده اعلام رضايت كتبي نموده است و تنها براي اهداف زير:
۱
استفاده مجاز براي كشور واردكننده به موجب اين كنوانسيون؛ يا
۲
ذخيره نمودن موقت صحيح زيست محيطي طبق ماده (۱۰)؛ يا
ب
به يك كشور غيرعضوي كه به يك عضو صادركننده اعلام رضايت كتبي نموده است از جمله گواهينامهاي كه بيانگر آن است كه:
۱
كشور غيرعضو در حال انجام اقداماتي براي حصول اطمينان از حفاظت از سلامت انسان و محيط زيست و اطمينان از رعايت مفاد مواد (۱۰) و (۱۱) توسط آن عضو است؛ و
۲
اين جيوه تنها براي استفاده مجاز توسط يك عضو به موجب اين كنوانسيون يا براي ذخيره نمودن موقت صحيح زيست محيطي طبق ماده (۱۰) استفاده خواهد شد. ۷ ـ عضو صادركننده ميتواند بر يك اطلاعيه كلي به دبيرخانه توسط عضو يا كشور غيرعضو واردكننده به عنوان اعلام رضايت كتبي مقرر در بند (۶) تكيه كند. اين اطلاعيه كلي بايد هرگونه شرايطي را تنظيم كند كه به موجب آن، كشور عضو يا غيرعضو واردكننده اعلام رضايت ميكند. اطلاعيه ميتواند در هر زمان توسط آن عضو يا كشور غيرعضو ابطال شود. دبيرخانه بايد ثبت عمومي همه اين اظهارنامهها را نگهداري كند. ۸ ـ هرعضو نبايد واردات جيوه از يك كشور غيرعضو را كه به آن اعلام رضايت كتبي خواهدكرد، مجازكند، مگراينكه كشور غيرعضو گواهينامهاي را ارائه نموده باشد كه آن جيوه از منابعي نميباشد كه به موجب بند(۳) و جزء (ب) بند (۵) غيرمجاز شناخته شدهاند. ۹ ـ عضوي كه اطلاعيه كلي اعلام رضايت به موجب بند (۷) را ارائه ميدهد، ميتواند تصميم بگيرد كه بند (۸) را اعمال نكند، مگر اينكه محدوديتهاي جامعي را در مورد صادرات جيوه حفظ نمايد و اقدامات داخلي را براي حصول اطمينان از مديريت شدن جيوه وارداتي به روش صحيح زيستمحيطي اجراء كند. عضو بايد اطلاعيهاي را در مورد اين تصميم از جمله اطلاعات مشروح از محدوديتهاي صادراتي و اقدامات نظارتي داخلي خود و نيز اطلاعاتي در مورد مقادير و كشورهاي مبداء جيوه وارد شده از كشور غيرعضو به دبيرخانه ارائه كند. دبيرخانه بايد ثبت عمومي همه اين اطلاعيهها را نگهدارد. كارگروه اجراء و رعايت بايد هريك از اطلاعيههاي مزبور و اطلاعات پشتيبانيكننده را طبق ماده (۱۵) بررسي و ارزيابي كند و ميتواند در صورت اقتضاء به فرآهمايي اعضاء پيشنهاد بدهد. ۱۰ ـ رويه مندرج در بند (۹) بايد تا پايان اجلاس دوم فرآهمايي اعضاء قابل دسترس باشد. پس از آن زمان، رويه مزبور ديگر نبايد در دسترس باشد، به جز در رابطه با عضوي كه اطلاعيهاي را بهموجب بند(۹) پيش از پايان اجلاس دوم كنفرانس اعضاء ارائه كرده باشد، مگر اينكه فرآهمايي اعضاء بنا بر رأي اكثريت نسبي اعضاي حاضر و رأيدهنده تصميم ديگري بگيرد. ۱۱ ـ هر عضو بايد در گزارش ارائه شده خود به موجب ماده(۲۱)، اطلاعاتي را درج كند كه نشان ميدهد الزامات اين ماده رعايت شده است. ۱۲ ـ فرآهمايي اعضاء بايد در اولين اجلاس خود، راهنمايي بيشتري را در ارتباط با اين ماده به ويژه در رابطه با جزء(الف) بند(۵)، بندهاي(۶) و(۸) فراهم آورد و محتواي مقرر در گواهينامه موضوع جزء(ب) بند (۶) و بند(۸) را تدوين و تصويب كند. ۱۳ ـ فرآهمايي اعضاء بايد ارزيابي كند آيا تجارت تركيبات خاص جيوه، در راستاي هدف اين كنوانسيون است و بررسي نمايد آيا تركيبات خاص جيوه بايد با فهرست شدن در يك پيوست اضافي تصويب شده طبق ماده(۲۷) مشمول بندهاي(۶) و(۸) قرار گيرد يا نگيرد.
ماده ۴
محصولات حاوي جيوه ۱ ـ هر عضو با اتخاذ اقدامات مناسب نبايد اجازه ساخت، واردات يا صادرات محصولات حاوي جيوه مندرج در بخش اول پيوست (الف) را پس از تاريخ مشخص شده براي خروج آن محصولات بدهد، مگر چنانچه در پيوست (الف) براي آن استثناء درنظرگرفته شده باشد يا به موجب ماده (۶) مشمول معافيت شده باشد. ۲ ـ يك عضو ميتواند به عنوان جايگزيني براي بند(۱)، در زمان تصويب يا لازمالاجراء شدن اصلاحيه پيوست(الف) در مورد آن، مشخص نمايد كه راهبردها يا اقدامات مختلفي را در خصوص محصولات مندرج در بخش اول پيوست(الف) اجراء خواهد كرد. يك عضو تنها در صورتي ميتواند اين گزينه را انتخاب كند كه بتواند نشان دهد كه قبلاً توانسته است ميزان توليد، واردات و صادرات بخش زيادي از محصولات مندرج در بخش اول پيوست(الف) را تا حد زيادي كاهش داده است يا راهبردها و اقداماتي را جهت كاهش استفاده جيوه در ساير محصولاتي كه در بخش اول فهرست(الف) درج نشدهاند، در زمان اعلام تصميم خود به دبيرخانه براي استفاده از اين گزينه، انجام داده است. بهعلاوه عضوي كه اين گزينه را انتخاب ميكند:
الف
بايد شرحي از راهبردها يا اقدامات انجام شده از جمله ميزان جيوه كاهش داده شده را در اولين فرصت به فرآهمايي اعضاء گزارش نمايد.
ب
بايد راهبردها يا اقداماتي را براي كاهش مصرف جيوه در هر يك از محصولات مندرج در بخش اول پيوست(الف) كه در مورد آنها نتيجه قابل توجهي حاصل نشده است، اجراء كند.
پ
بايد اقدامات بيشتري را براي نيل به كاهش بيشتر بررسي نمايد.
ت
نبايد واجد شرايط براي ادعاي معافيت به موجب ماده(۶) براي آن گروه از محصولاتي باشد كه براي آنها اين گزينه انتخاب شده است. حداكثر پنج سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون، فرآهمايي اعضاء بايد به عنوان بخشي از فرآيند بازنگري به موجب بند(۸)، پيشرفت كار و اثربخشي اقدامات انجام شده به موجب اين بند را بازنگري نمايد. ۳ ـ هر عضو بايد درخصوص محصولات حاوي جيوه مندرج در بخش دوم پيوست (الف) طبق مفاد مندرج در آن اقداماتي را اتخاذ نمايد. ۴ ـ دبيرخانه بايد براساس اطلاعات ارائه شده توسط اعضاء، اطلاعاتي را در خصوص محصولات حاوي جيوه و گزينههاي جايگزين آن، جمعآوري و نگهداري نمايد و اطلاعات مزبور را براي همگان قابل دستيابي كند. دبيرخانه بايد ساير اطلاعات مربوط ارائه شده توسط اعضاء را نيز براي عموم قابلدسترس نمايد. ۵ ـ هر عضو بايد اقداماتي را اتخاذ كند تا از گنجاندن محصولات حاوي جيوهاي كه توليد، واردات و صادرات آنها براي آن عضو به موجب اين ماده ممنوع شده است، در محصولات مونتاژشده جلوگيري نمايد. ۶ ـ هر عضو بايد تا پيش از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن، از توليد و توزيع تجاري محصولات حاوي جيوه كه در زمره هيچ يك از مصارف شناخته شده محصولات حاوي جيوه نيستند، جلوگيري نمايد، مگر اينكه نتايج ارزيابي خطرات و منافع آن محصول بيانگر داشتن فوايد بهداشت انساني و زيست محيطي باشد. هر عضو بايد در صورت اقتضاء اطلاعات مربوط به اين قبيل محصولات، از جمله اطلاعات راجع به خطرات و منافع آن محصول براي بهداشت انساني و زيست محيطي را به دبيرخانه ارائه نمايد. دبيرخانه اين اطلاعات را در دسترس عموم قرار خواهد داد. ۷ ـ هر عضو ميتواند پيشنهاد اضافه شدن يك محصول حاوي جيوه به پيوست(الف) را كه بايد شامل اطلاعات راجع به امكان دسترسي، امكانسنجي فني و اقتصادي، خطرات و منافع بهداشتي و زيست محيطي جايگزينهاي بدون جيوه آن محصول با در نظر گرفتن اطلاعات مربوط به بند(۴) به دبيرخانه ارائه نمايد. ۸ ـ فرآهمايي اعضاء بايد حداكثر پنجسال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون، پيوست(الف) را بازنگري نمايد و ميتواند اصلاحات آن پيوست را طبق ماده(۲۷) بررسي كند. ۹ ـ فرآهمايي اعضاء در بازنگري پيوست(الف) به موجب بند(۸)، بايد حداقل موارد زير را در نظر بگيرد:
الف
هر پيشنهاد ارائه شده به موجب بند(۷)؛
ب
اطلاعات قابل دسترس به موجب بند(۴)؛و
پ
دسترسي اعضاء به گزينههاي جايگزين بدون جيوه كه با در نظر گرفتن خطرات و منافع بهداشت انساني و زيست محيطي از لحاظ فني و اقتصادي امكان پذير هستند.
ماده ۵
فرآيندهاي توليدي كه در آن جيوه يا تركيبات آن استفاده ميشوند. ۱ ـ از نظر اين ماده و پيوست(ب)، فرآيندهاي توليدي كه در آنها از جيوه يا تركيبات آن استفاده ميگردد نبايد شامل فرآيندهايي كه محصولات حاوي جيوه در آنها استفاده ميشود، فرآيندهاي ساخت محصولات حاوي جيوه يا فرآيندهاي پردازش پسماندهاي جيوه باشند. ۲ ـ هر عضو با انجام اقدامات مناسب نبايد اجازه استفاده از جيوه يا تركيبات آن را در فرآيندهاي توليدي مندرج در بخش اول پيوست(ب) براي فرآيندهاي منفرد، پس از تاريخ تعيينشده براي متوقف نمودن استفاده از آنها بدهد به جز در مواردي كه آن عضو معافيتي را به موجب ماده(۶) اين كنوانسيون به ثبت رسانده باشد. ۳ ـ هر عضو بايد اقداماتي را اتخاذ كند تا استفاده از جيوه يا تركيبات آن را در فرآيندهاي مندرج در بخش دوم پيوست(ب) طبق مفاد مندرج در آن محدود نمايد. ۴ ـ دبيرخـانه بايد براساس اطلاعـات ارائه شـده توسط اعضاء، اطلاعات مربوط به فرآيندهاي مصرفكننده جيوه يا تركيبات آن و جايگزينهاي آنها را گردآوري و نگهداري نمايد و اطلاعات مزبور را براي همگان قابل دسترس كند. ساير اطلاعات مربوط نيز ميتواند توسط اعضاء ارائه شود و توسط دبيرخانه براي همگان قابل دسترس گردد. ۵ ـ هر عضو دارنده يك يا چند تأسيسات كه از جيوه يا تركيبات آن در فرآيندهاي توليدي مندرج در پيوست(ب) استفاده ميكند بايد:
الف
در خصوص انتشار و رهاسازي جيوه يا تركيبات آن كه ناشي از تأسيسات مزبور ميباشند، اقداماتي را اتخاذ نمايد؛
ب
در گزارشهاي خود كه به موجب ماده(۲۱) ارائه شده است، اطلاعات راجع به اقدامات اتخاذشده به موجب اين بند را درج نمايد؛ و
پ
تلاش كند تا حداكثر سه سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن، تأسيسات موجود در سرزمين خود را كه از جيوه يا تركيبات آن در فرآيندهاي مندرج در پيوست(ب) استفاده ميكنند، شناسايي نمايد و اطلاعات مربوط به تعداد و نوع تأسيسات مزبور و مقدار حدودي جيوه يا تركيبات جيوه مصرفي سالانه در آن تأسيسات را به دبيرخانه ارائه كند. اين اطلاعات بايد توسط دبيرخانه براي همگان قابل دسترس گردد. ۶ ـ هر عضو نبايد اجازه استفاده از جيوه يا تركيبات آن را در تأسيسات استفادهكننده از فرآيندهاي توليدي مندرج در پيوست(ب) كه تا پيش از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن، وجود نداشته است، بدهد. هيچگونه معافيتي نبايد در مورد اين قبيل تأسيسات اعمال شود. ۷ ـ هر عضو بايد از توسعه هر تأسيسات استفادهكننده از فرآيندهاي توليدي كه در آنها از جيوه يا تركيبات آن به طور عمدي استفاده ميشود و تا پيش از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون وجود نداشتهاند جلوگيري كند، جز در مواردي كه آن عضو بتواند براي قانعكردن فرآهمايي اعضاء نشان دهد فرآيندهاي توليدي داراي منافع زيست محيطي و بهداشتي مشخص هستند و هيچ گزينه بدون جيوهاي كه از نظر اقتصادي و فني قابل دسترس باشد و چنين منافعي را با خود همراه داشته باشد وجود ندارد. ۸ ـ اعضاء تشويق ميشوند تا اطلاعات راجع به توسعه فنآوريهاي نوين مربوط، گزينههاي جايگزين بدون جيوه كه از نظر فني و اقتصادي قابل دسترسي هستند، اقدامات و فنون احتمالي براي كاهش و در صورت امكان حذف كاربرد جيوه و تركيبات آن و انتشار و رهاسازي جيوه و تركيبات آن ناشي از فرآيندهاي توليدي مندرج در پيوست(ب) را تبادل نمايند. ۹ ـ هر عضو ميتواند پيشنهاد اصلاح پيوست(ب) را به منظور درج يك فرآيند توليدي كه در آن جيوه يا تركيبات آن استفاده ميشود، ارائه دهد. پيشنهاد مزبور بايد شامل اطلاعات راجع به امكان دسترسي، امكانسنجي فني و اقتصادي، خطرات و منافع بهداشتي و زيست محيطي جايگزينهاي بدون جيوه آن محصول باشد. ۱۰ ـ فرآهمايي اعضاء بايد حداكثر پنج سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون، پيوست(ب) را بازنگري نمايد و ميتواند اصلاحات آن پيوست را طبق ماده(۲۷ ) بررسي كند. ۱۱ ـ فرآهمايي اعضاء بايد در هرگونه بازنگري پيوست(ب) به موجب بند (۱۰) بايد حداقل موارد زير را در نظر بگيرد:
الف
هر پيشنهاد ارائه شده به موجب بند (۹)؛
ب
اطلاعات قابل دسترس به موجب بند (۴)؛ و
پ
دسترسي اعضاء به گزينههاي جايگزين بدون جيوه كه با درنظرگرفتن خطرات و منافع بهداشت انساني و زيست محيطي از لحاظ فني و اقتصادي امكانپذير هستند.
ماده ۶
معافيتهاي قابل استفاده بنا به درخواست عضو ۱ ـ هر كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي ميتواند يك يا چند معافيت از تاريخهاي توقف مندرج در پيوستهاي (الف) و (ب)، كه از اين پس به عنوان «معافيت» ناميده ميشود را در موارد زير با ارسال اطلاعيه كتبي به دبيرخانه اعلام نمايد:
الف
در هنگام عضو شدن در اين كنوانسيون؛ يا
ب
در صورت اضافه شدن هر محصول حاوي جيوه به عنوان اصلاح پيوست(الف) يا اضافه شدن هر فرآيند توليدي كه در آن جيوه استفاده شده به عنوان اصلاح پيوست(ب) حداكثر تا تاريخي كه در آن اصلاحيه حاكم، براي آن عضو لازمالاجراء ميشود. هر يك از موارد ثبت، بايد به همراه بيانيه توضيحي در خصوص نياز آن عضو براي معافيت باشد. ۲ ـ يك معافيت ميتواند يا براي يك دستهبندي مندرج در فهرست پيوست (الف) يا (ب)، يا براي دستهبندي فرعي تعيينشده توسط هر كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي ثبت شود. ۳ ـ نام هر عضوي كه يك يا چند معافيت دارد، بايد در دفتر ثبت مشخص گردد. دبيرخانه بايد دفتر ثبت را ايجاد و نگهداري و براي همگان نيز قابل دسترس نمايد. ۴ ـ دفتر ثبت بايد شامل:
الف
فهرستي از اعضائي باشد كه داراي يك يا چند معافيت است.
ب
معافيت يا معافيتهاي ثبت شده براي هر عضو؛ و
پ
زمان پايان هر معافيت ۵ ـ همه معافيتها به موجب بند(۱)، پنج سال پس از تاريخ توقف مربوط به موارد مندرج در پيوست(الف) يا(ب) منقضي خواهند شد، مگر اينكه دوره كوتاهتري توسط عضو در دفتر ثبت مشخص شده باشد. ۶ ـ فرآهمايي اعضاء ميتواند بر اساس درخواست يك عضو براي تمديد زمان معافيت براي پنج سال، تصميمگيري كند، مگر اينكه آن عضو، زمان كوتاهتري را درخواست نمايد. فرآهمايي اعضاء براي تصميمگيري خود بايد موارد زير را در نظر بگيرد:
الف
گزارش توجيهي آن عضو در خصوص نياز به تمديد معافيت و رئوس اقدامات برعهده گرفتهشده و طراحيشده براي رفع نياز به معافيت به محض آن كه امكانپذير شود.
ب
اطلاعات قابل دسترس از جمله در خصوص دسترس بودن محصولات و فرآيندهاي جايگزين كه عاري از جيوه هستند يا متضمن مصرف جيوه كمتري نسبت به ميزان مورد نظر براي معافيت است؛ و
پ
اقدامات برنامهريزي شده يا در حال اجراء براي نگهداري جيوه به روشهاي صحيح زيست محيطي و دفع پسماندهاي جيوه. يك معافيت ميتواند تنها يك بار براي هر زمان توقف هر محصول تمديد گردد. ۷ ـ يك عضو ميتواند در هر زماني با اعلام كتبي به دبيرخانه از معافيت انصراف دهد. انصراف از معافيت درتاريخ مشخصشده دراطلاعيه نافذ خواهد شد. ۸ ـ عليرغم بند(۱)، هيچ كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي نميتواند معافيتي را پس از پنج سال از تاريخ توقف محصول يا فرآيند مربوط مندرج در پيوستهاي(الف) و(ب) ثبت نمايد، مگر اينكه يك يا چند عضو كه براي آن محصول يا فرآيند كماكان ثبت معافيت كردهاند، به موجب بند(۶) مجوز تمديد دريافت كرده باشند. در چنين مواردي يك كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي ميتواند در زمانهاي درنظر گرفتهشده در جزءهاي (الف) و (ب) بند (۱) براي آن محصول يا فرآيند معافيتي را ثبت كند كه بايد ده سال پس از تاريخ مربوط به توقف آن محصول يا فرآيند منقضي گردد. ۹ ـ هيچ عضوي نميتواند در هر زمان پس از ده سال پس از تاريخ توقف توليد محصول يا فرآيند مندرج در پيوستهاي (الف) و(ب) معافيت معتبري را داشته باشد.
ماده ۷
معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) ۱ ـ اقدامات مندرج در اين ماده و پيوست (پ) در مورد معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي(آرتيزانال) و فرآيند استحصال طلا از سنگ معدن با استفاده از مخلوط جيوه اعمال ميگردد. ۲ ـ هر عضوي كه داراي معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) و فرآيند مشمول اين ماده در سرزمين خود است بايد براي كاهش و اگر امكانپذير باشد حذف استفاده از جيوه و تركيبات آن و همچنين كاهش و حذف انتشار و رهاسازي جيوه ناشي از معدنكاري و فرآيند مزبور در محيط زيست اقدام نمايد. ۳ ـ هر عضو اگر در هر زماني تشخيص دهد كه معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) در سرزمين آن، بيشتر از مقدار ناچيز است بايد مراتب را به دبيرخانه اطلاع بدهد. در صورت تشخيص مزبور، آن عضو بايد:
الف
برنامه اقدام ملي را طبق پيوست (پ) تهيه و اجراء نمايد.
ب
برنامه اقدام ملي خود را حداكثر سه سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن، يا سه سال پس از اعلام به دبيرخانه ـ هر كدام مؤخرتر باشدـ به دبيرخانه؛ و
پ
پس از آن، هر سه سال، پيشرفت حاصل شده در ايفاي تعهدات خود به موجب اين ماده را بازنگري نمايد و در گزارش ارائه شده خود به موجب ماده (۲۱) بازنگريهاي مزبور را درج نمايد. ۴ ـ اعضاء ميتوانند براي نيل به اهداف اين ماده با يكديگر و در صورت اقتضاء با سازمانهاي بين دولتي و ساير نهادها همكاري نمايند. اين همكاريها ممكن است شامل موارد زير باشد:
الف
تدوين راهبردهايي براي جلوگيري از استفاده از جيوه يا تركيبات آن در معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال)
ب
آموزش، توسعه و ابتكارات ظرفيت سازي
پ
ترغيب تحقيق در روشهاي جايگزين پايدار بدون جيوه
ت
مهيا نمودن كمك فني و مالي
ث
مشاركت براي كمك به اجراي تعهدات خود به موجب اين ماده؛ و
ج
استفاده از سازوكارهاي موجود تبادل اطلاعات براي افزايش سطح دانش، بهترين شيوههاي زيست محيطي و فنآوريهاي جايگزين كه به لحاظ زيست محيطي، فني، اجتماعي و اقتصادي ماندگار هستند.
ماده ۸
انتشار ۱ ـ اين ماده در ارتباط با كنترل و چنانچه امكانپذير باشد، كاهش انتشار «جيوه و تركيبات آن » به اتمسفر كه به طور كلي «جيوه كل» ناميده ميشود، از طريق انجام اقداماتي براي كنترل انتشار از منابع نقطهاي مشمول دسته بنديهاي منبع مندرج در پيوست (ت) است. ۲ ـ از نظر اين ماده :
الف
«انتشار» به معني انتشار جيوه يا تركيبات آن در اتمسفر است.
ب
«منبع مربوط» به معني منبعي است كه نام آن مشمول يكي از دستهبنديهاي منبع مندرج در پيوست(ت) باشد. يك عضو ميتواند چنانچه بخواهد، معيارهايي را براي تعيين منابع مشمول دستهبنديهاي مندرج در فهرست(ت) تدوين نمايد به شرطي كه معيارهاي درنظرگرفتهشده براي هر دستهبندي بهگونهاي باشد كه شامل حداقل هفتاد و پنجدرصد (۷۵%) انتشار ناشي آن دستهبندي باشد.
پ
«منبع جديد» به معني هر منبع مربوط مندرج در يك دستهبندي مندرج در پيوست(ت) است كه ساخت يا تغيير اساسي آن حداقل يك سال پس از تاريخهاي زير شروع شده باشد:
۱
لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي عضو ذيربط؛ يا
۲
لازمالاجراء شدن اصلاحيه پيوست(ت) براي عضو ذيربط چنانچه منبع تنها به دليل آن اصلاحيه، مشمول مفاد اين كنوانسيون شود.
ت
«تغيير اساسي» به معني تغيير منبع مربوط است كه منجر به افزايش قابل توجهي در ميزان انتشار گردد، به استثناي هرتغيير در ميزان انتشار ناشي از بازيابي محصولات جانبي. تصميمگيري در مورد اساسي بودن يا نبودن تغيير، با عضو ذيربط است.
ث
«منبع موجود» به معني هر منبع مربوطي به غير از منبع جديد است.
ج
«حدمجازانتشار» به معني حداكثر غلظت، جرم يا انتشار جيوه يا تركيبات جيوه انتشاريافته از يك منبع نقطهاي است كه اغلب به آن «جيوه كل» گفته ميشود. ۳ ـ هر عضو داراي منابع مربوط، بايد براي كنترل انتشار اقدام نمايد و ميتواند برنامه ملي را تدوين كند كه در آن اقداماتي را كه قرار است براي كنترل انتشار اتخاذ شود، انتظارات خود، اهداف و نتايج، درج شده است. هر برنامه بايد ظرف مدت چهارسال پس از تاريخ لازمالاجراءشدن كنوانسيون براي آن عضو، به فرآهمايي اعضاء ارائه گردد. اگر يك عضو، برنامه اجرائي را طبق ماده(۲۰) تدوين نمايد، ميتواند برنامه تهيهشده به موجب اين بند را در آن درج كند. ۴ ـ هر عضو درخصوص منابع جديد خود، بايد استفاده از بهترين فنون در دسترس و بهترين شيوههاي زيست محيطي براي كنترل و چنانچه امكانپذير باشد كاهش انتشار را به محض آنكه قابل اقدام باشد اما حداكثر پنجسال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن عضو مقرر كند. يك عضو ميتواند حدود مجاز انتشار را كه سازگار با كاربرد بهترين روشهاي موجود هستند، استفاده كند. ۵ ـ هر عضو براي منابع موجود خود، بايد يك يا چند اقدام زير را در هر برنامه ملي با درنظرگرفتن وضعيت ملي، قابليت تخصيص و امكانسنجي فني و اقتصادي اقدامات درج نمايد و به محض اينكه امكانپذير باشد اما حداكثر ده سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن، آنها را اجراء نمايد:
الف
هدف كمّي براي كنترل و در صورت امكان كاهش انتشارمنابع مربوط
ب
حدمجاز انتشار براي كنترل و درصورت امكان كاهشانتشار از منابع مربوط
پ
استفاده از بهترين فنون در دسترس و بهترين شيوههاي زيست محيطي براي كنترل انتشار از منابع مربوط
ت
راهبرد كنترل همزمان چند آلودهكننده كه منافع مشتركي براي كنترل انتشار جيوه در بر دارد.
ث
اقدامات جايگزين براي كاهش انتشار از منابع مربوط ۶ ـ اعضاء ميتوانند براي همه منابع موجود اقدامات يكساني را اعمال كنند يا ميتوانند در خصوص دستهبنديهاي منابع مختلف، اقدامات متفاوتي را اتخاذ كنند. هدف، پيشرفت متعارف در كاهش انتشار در طول زمان براي آن دسته از اقداماتي است كه توسط عضو اتخاذ شده است. ۷ ـ هر عضوي بايد به محض اينكه امكانپذير باشد اما حداكثر پنج سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن كنوانسيون براي آن، فهرست انتشار از منابع مربوط را تهيه نمايد و پس از آن، فهرست مزبور را حفظ كند. ۸ ـ فرآهمايي اعضاء، در اولين اجلاسخود، بايد راهنماهاي زير را تصويب نمايد:
الف
بهترين فنون در دسترس و بهترين شيوههاي زيست محيطي با درنظرگرفتن هرگونه تفاوت بين منابع جديد و موجود و ضرورت كاهش اثرات متقابل آنها
ب
حمايت از اعضاء جهت اجراي اقدامات مندرج در بند(۵) بهويژه در تعيين اهداف و «حد مجاز انتشار» ۹ ـ فرآهمايي اعضاء بايد در اولين فرصت راهنماهاي زير را تصويب نمايد:
الف
معيارهايي كه اعضاء به موجب جزء (ب) بند (۲) ميتوانند تهيه كنند.
ب
روش شناسي تهيه فهرست انتشار ۱۰ ـ فرآهمايي اعضاء بايد راهنماي تهيه شده به موجب بندهاي(۸) و(۹) را به طور مستمر بازنگري و در صورت اقتضاء بهروزرساني نمايد. اعضاء بايد راهنما را در اجراي مفاد مربوط اين ماده مدنظر قرار دهند. ۱۱ ـ هر عضو بايد اطلاعات مربوط به اجراي اين ماده، به ويژه اطلاعات مربوط به اقداماتي را كه طبق بندهاي(۴) تا(۷) اتخاذ كرده است و اثربخشي اقدامات را در گزارشهاي ارائه شده خود به موجب ماده (۲۱) درج نمايد.
ماده ۹
رهاسازي ۱ ـ اين ماده در ارتباط با كنترل و در صورت امكان، كاهش رهاسازي جيوه و تركيبات آن كه اغلب به آن «جيوه كل» گفته ميشود، از منابع نقطهاي مربوط، در خاك و آب است كه در ساير مفاد اين كنوانسيون مورد حكم قرار نگرفتهاند. ۲ ـ از نظر اين ماده:
الف
«رها سازي» به معني رها سازي جيوه يا تركيبات آن در خاك يا آب است.
ب
«منابع مربوط» به معني هر منبع نقطهاي انسانساز مشخص رهاسازي است كه توسط يك عضو مشخصشده و در ساير مفاد اين كنوانسيون مورد حكم قرار نگرفته است.
پ
«منبع جديد» به معني هر منبع مربوطي است كه ساخت يا تغيير اساسي آن، حداقل يك سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي عضو ذيربط شروع شده باشد.
ت
«تغييراساسي» به معني تغييرات منبعمربوط است كه منجر به افزايش قابل توجهي در ميزان رهاسازي گردد، به استثناي هر تغيير در ميزان رهاسازي ناشي از بازيابي محصولات جانبي. تصميمگيري در مورد اساسي بودن يا نبودن تغيير، با عضو ذيربط است.
ث
«منبع موجود» به معني هر منبع مربوطي به غير از منبع جديد است.
ج
«حد مجاز رهاسازي» به معني حد غلظت يا جرم جيوه يا تركيب شده آن از يك منبع نقطهاي است كه به آن اغلب «جيوه كل»گفته ميشود. ۳ ـ هر عضو بايد حداكثر سه سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون براي آن و پس از آن به طور منظم دستهبنديهاي منبع نقطهاي مربوط را مشخص نمايد. ۴ ـ هر عضو داراي منابع مربوط، بايد براي كنترل رهاسازي اقدام نمايد و ميتواند برنامه ملي را تدوين كند كه در آن اقداماتي را كه قرار است براي كنترل رهاسازي اتخاذ شود، انتظارات خود، اهداف و نتايج، درج شده است. هر برنامه بايد ظرف مدت چهارسال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن كنوانسيون براي آن عضو، به فرآهمايي اعضاء ارائه گردد. اگر يك عضو، برنامه اجرائي را طبق ماده (۲۰) تدوين نمايد، ميتواند برنامه تهيهشده به موجب اين بند را در آن درج كند. ۵ ـ اقدامات بايد درصورت اقتضاء شامل يك يا چند مورد زير باشد:
الف
حد مجاز رهاسازي براي كنترل و در صورت امكان كاهش رهاسازي از منابع مربوط
ب
استفاده از بهترين فنون در دسترس و بهترين شيوههاي زيست محيطي براي كنترل رهاسازي از منابع مربوط
پ
راهبرد كنترل همزمان چند آلودهكننده كه منافع مشتركي براي كنترل رهاسازي جيوه در بر دارد.
ت
اقدامات جايگزين براي كاهش رهاسازي از منابع مربوط ۶ ـ هر عضوي بايد به محض اينكه امكانپذير باشد اما حداكثر پنجسال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن كنوانسيون براي آن، فهرست رهاسازي از منابع مربوط را تهيه نمايد و پس از آن فهرست مزبور را حفظ كند. ۷ ـ فرآهمايي اعضاء، بايد در اولين فرصت، راهنماهاي زير را تصويب نمايد:
الف
بهترين فنون در دسترس و بهترين شيوههاي زيست محيطي با در نظر گرفتن هرگونه تفاوت بين منابع جديد و موجود و ضرورت كاهش اثرات متقابل آنها
ب
روش شناسي تهيه فهرست رهاسازي ۸ ـ هر عضو بايد اطلاعات مربوط به اجراي اين ماده، به ويژه اطلاعات مربوط به اقداماتي را كه طبق بندهاي(۳) تا (۶) اتخاذ كرده است و اثربخشي اقدامات را در گزارشهاي ارائه شده خود به موجب ماده (۲۱) درج نمايد.
ماده ۱۰
ذخيـرهكردن موقت صحيح زيست محيطي جيوه به غير از پسماندهاي جيوه ۱ ـ اين ماده بايد در مورد ذخيرهكردن موقت جيوه و تركيبات جيوه بهگونه تعريف شده در ماده (۳) اعمال شود و در معني تعريف شده از پسماند جيوه مندرج در ماده (۱۱) قرار نميگيرد. ۲ ـ هر عضو بايد اقداماتي را اتخاذ كند تا از ذخيره شدن موقت و با روش صحيح زيست محيطي جيوه و تركيبات آن كه براي استفاده مجاز توسط يك عضو به موجب اين كنوانسيون درنظرگرفته شده است، با درنظرگرفتن هر دستورالعملي و طبق هر الزامات مصوب به موجب بند (۳) اطمينان حاصل كند. ۳ ـ فرآهمايي اعضاء بايد راهنماهاي ذخيره موقت صحيح زيست محيطي جيوه و تركيبات جيوه را با درنظرگرفتن هر راهنماي مربوط تهيهشده به موجب كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي مواد زائد زيانبخش و دفع آنها و ساير راهنماهاي مربوط تصويب نمايد. فرآهمايي اعضاء ميتواند الزامات ذخيره موقت را در يك پيوست اضافي اين كنوانسيون طبق ماده(۲۷) تصويب كند. ۴ ـ اعضاء بايد در صورت اقتضاء با يكديگر و سازمانهاي بيندولتي و ساير نهادهاي مربوط به منظور افزايش ظرفيت سازي براي ذخيره موقت صحيح زيست محيطي جيوه و تركيبات جيوه همكاري كنند.
ماده ۱۱
پسماندهاي جيوه ۱ ـ كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي مواد زائد زيانبخش و دفع آنها بايد در مورد پسماندهاي مشمول اين كنوانسيون براي اعضاي كنوانسيون بازل اعمال گردد. اعضاي اين كنوانسيون كه عضو كنوانسيون بازل نيستند بايد آن تعاريفي را كه در مورد پسماندهاي مشمول اين كنوانسيون اعمال ميشود، به عنوان راهنما استفاده كنند. ۲ ـ از نظر اين كنوانسيون، پسماند جيوه يعني مواد يا اشيائي كه:
الف
از جيوه يا تركيبات جيوه تشكيل ميشوند.
ب
حاوي جيوه يا تركيبات جيوه ميباشند؛ يا
پ
آلوده به جيوه يا تركيبات جيوه هستند. به مقداري بيش از آستانه مربوط كه توسط فرآهمايي اعضاء با همكاري نهادهاي مربوط كنوانسيون بازل به روش هماهنگ تعريف شده است و به موجب مفاد قانون ملي يا اين كنوانسيون دفع ميشوند يا قرار است دفع شوند يا لازم است دفع شوند. اين تعريف، شامل سرباره، سنگ ضايعاتي و باطله معدن، به جز ناشي از معدنكاري مقدماتي جيوه نميگردد، مگر اينكه حاوي جيوه يا تركيبات آن بالاتر از آستانه تعريف شده توسط فرآهمايي اعضاء باشد. ۳ ـ هرعضو بايد اقدامات مناسب را انجام دهد به گونهاي كه پسماند جيوه:
الف
به شيوه صحيـح زيست محيطي با در نـظرگرفتن راهنماهاي تدوينشده به موجب كنوانسيون بازل و طبق الزاماتي كه فرآهمايي اعضاء بايد در يك پيوست اضافي طبق ماده(۲۷) تصويب كند، مديريت شود. فرآهمايي اعضاء در تدوين الزامات بايد مقررات و برنامههاي مديريت پسماند را در نظر گيرد.
ب
براي استفاده مجاز يك عضو به موجب اين كنوانسيون يا دفع صحيح زيست محيطي به موجب جزء(الف) بند(۳) تنها، فرآوري، بازيافت، احياء يا استفاده مجدد مستقيم شود.
پ
براي اعضاي كنوانسيون بازل، از طريق مرزهاي بينالمللي، به جز به منظور دفع صحيح زيست محيطي طبق اين ماده و آن كنوانسيون حمل و نقل نشود. در شرايطي كه كنوانسيون بازل در مورد حمل و نقل از طريق مرزهاي بينالمللي اعمال نشود، يك عضو بايد تنها با در نظر گرفتن قواعد، استانداردها و راهنماهاي بينالمللي مربوط، حمل و نقل مزبور را تجويز نمايد. ۴ ـ فرآهمايي اعضاء بايد براي همكاري نزديك با اركان مربوط كنوانسيون بازل در بازنگري و در صورت اقتضاء بهروزرساني راهنماهاي موضوع جزء (الف) بند (۳) تلاش كند. ۵ ـ اعضاء به همكاري با يكديگر و با سازمانهاي بين دولتي مربوط و در صورت اقتضاء ساير نهادها، براي توسعه و حفظ ظرفيت جهاني، منطقهاي و ملي براي مديريت پسماندهاي جيوه به روش صحيح زيست محيطي تشويق ميشوند.
ماده ۱۲
مكانهاي آلوده ۱ ـ هر عضو بايد براي تدوين راهبردهاي مناسب براي شناسايي و ارزيابي مكانهاي آلوده به جيوه يا تركيبات آن تلاش كند. ۲ ـ هر اقدامي براي كاهش خطرات ناشي از چنين مكانهايي بايد به روش صحيح زيستمحيطي و در صورت اقتضاء همراه با ارزيابي خطرات جيوه يا تركيبات جيوه موجود در آن مكانها براي سلامت انسان و محيط زيست صورت پذيرد. ۳ ـ فرآهمايي اعضاء بايد راهنماي مديريت مكانهاي آلوده را تصويب كند كه ميتواند شامل روشها و رهيافتهايي براي موارد زير باشد:
الف
شناسايي و تعيين خصوصيات مكان
ب
تعامل با عموم مردم
پ
ارزيابي خطرات متوجه سلامت انسان و محيط زيست
ت
انتخابهايي براي مديريت خطرات ناشي از مكانهاي آلوده
ث
برآورد منافع و هزينه ها؛ و
ج
اعتبارسنجي نتايج ۴ ـ اعضاء به همكاري در تدوين راهبردها و اجراي فعاليتهاي شناسايي، ارزيابي، اولويت بندي، مديريت و در صورت اقتضاء، پاكسازي مكانهاي آلوده تشويق ميشوند.
ماده ۱۳
منابع مالي و سازوكار آن ۱ ـ هر عضو تعهد ميكند كه در حد تواناييهاي خود منابعي را در رابطه با آن دسته از فعاليتهاي ملي درنظرگرفتهشده براي اجراي اين كنوانسيون طبق سياستها، اولويتها، طرحها و برنامههاي ملي خود تأمين كند. اين منابع ميتوانند شامل كمكهاي مالي داخلي از طريق سياستها، راهبردهاي توسعه و بودجههاي ملي مربوط و كمكهاي مالي دو جانبه و چند جانبه و نيز درگيرنمودن بخش خصوصي باشند. ۲ ـ اثربخشي كلي اجراي اين كنوانسيون توسط كشورهاي عضو در حال توسعه به تأثير اجراي اين ماده مربوط ميشود. ۳ ـ منابع تأمينكننده كمكهاي مالي و فني چندجانبه، منطقهاي و دوجانبه، همچنين ظرفيت سازي و انتقال فنآوري، تشويق ميگردند تا به صورت فوري سطح فعاليتهاي مربوط به جيوه با حمايت از كشورهاي در حال توسعه عضو در اجراي اين كنوانسيون در رابطه با منابع مالي، كمك فني و انتقال فنآوري ارتقاء و افزايش يابد. ۴ ـ اعضاء در اقدامات خود در رابطه با تأمين مالي بايد نيازها و شرايط ويژه اعضائي را كه كشورهاي جزيرهاي كوچك در حال توسعه يا كشورهاي كمتر توسعه يافته هستند، به طور كامل در نظر بگيرند. ۵ ـ بدينوسيله سازوكاري براي تأمين منابع مالي كافي، قابل پيشبيني و به موقع تعيين ميشود. اين سازوكار به منظور حمايت از كشورهاي عضو در حال توسعه، و اعضاي با اقتصاد در حال گذار در اجراي الزامات آنها به موجب اين كنوانسيون است. ۶ ـ ساز وكار بايد شامل موارد زير باشد:
الف
صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني؛ و
ب
برنامه بينالمللي ويژه براي حمايت از ظرفيت سازي و كمك فني ۷ ـ صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني بايد منابع مالي جديد، قابل پيشبيني ، كافي و به موقع براي تأمين هزينههاي حمايت از اجراي اين كنوانسيون را به گونه توافقشده در فرآهمايي اعضاء فراهم آورد. از نظر اين كنوانسيون، صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني بايد به موجب راهنمايي فرآهمايي اعضاء عمل كند و به آن پاسخگو باشد. فرآهمايي اعضاء بايد در مورد راهبردها، سياستها، اولويتهاي برنامهاي كلي و واجد شرايط بودن براي دسترسي و استفاده از منابع مالي راهنماييهايي را تهيه كند. بهعلاوه، فرآهمايي اعضاء بايد در مورد فهرست شاخص دستهبندي فعاليتهايي كه ميتوانند حمايت صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني را جذب كنند، راهنماييهايي را تهيه كند. صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني بايد منابع تأمينكننده هزينههاي افزايشي مورد توافق منافع زيست محيطي جهاني و هزينههاي كامل مورد توافق بعضي از فعاليتهاي توانمندسازي را فراهم آورد. ۸ ـ صندوق اماني تسهيلات محيط زيست جهاني بايد در فراهم آوردن منابع يك فعاليت، توانايي بالقوه كاهش جيوه يك فعاليت پيشنهادي را نسبت به هزينههاي آن در نظر بگيرد. ۹ ـ از نظر اين كنوانسيون، برنامه موضوع جزء(ب) بند(۶) به موجب راهنمايي فرآهمايي اعضاء عمل خواهد كرد و در قبال آن پاسخگو خواهد بود. فرآهمايي اعضاء بايد در اولين اجلاس خود، در مورد مؤسسه ميزبان براي آن برنامه كه بايد يك نهاد موجود باشد، تصميمگيري كند و بايد براي آن، راهنمايي از جمله در مورد مدت زمان آن ارائه نمايد. تمام اعضاء و ساير ذينفعان مربوط به ارائه داوطلبانه منابع مالي براي برنامه دعوت ميشوند . ۱۰ ـ فرآهمايي اعضاء و نهادهاي دربرگيرنده سازوكار مربوط، در اولين اجلاس فرآهمايي اعضاء بايد در مورد ترتيباتي كه باعث نافذ شدن بندهاي فوق ميشود ، توافق كنند. ۱۱ ـ فرآهمايي اعضاء بايد حداكثر در سومين اجلاس خود و از آن پس بهطور منظم سطح تأمين مالي، راهنماي تهيه شده توسط فرآهمايي اعضاء براي نهادهايي كه عملياتيكردن سازوكار ايجاد شده به موجب اين ماده و اثر بخشي آن به آنها واگذار شده و توانايي آنها براي رسيدگي به نيازهاي در حال تغيير كشورهاي عضو در حال توسعه و كشورهاي عضو با اقتصاد در حال گذار را بازنگري نمايد. فرآهمايي اعضاء بايد بر اساس بازنگري مزبور اقدام مقتضي را براي بهبود اثربخشي سازوكار اتخاذ كند. ۱۲ ـ تمام اعضاء با توجه به تواناييهاي خود براي مشاركت در سازوكار دعوت ميشوند. سازوكار بايد تأمين منابع از ساير منابع از جمله بخش خصوصي را تشويق كند و بايد به دنبال اعمال نفوذ بر چنين منابعي براي فعاليتهايي باشد كه از آنها پشتيباني ميكند.
ماده ۱۴
ظرفيت سازي، كمك فني و انتقال فناوري ۱ ـ اعضاء بايد با توجه به تواناييهاي مربوط خود در فراهم آوري ظرفيتسازي و كمك فني به موقع و مناسب براي كشورهاي در حال توسعه، به ويژه كشورهاي عضو كمترتوسعهيافته يا كشورهاي جزيرهاي كوچك و اعضاي با اقتصاد در حال گذار براي كمك به آنها در اجراي تعهدات آنها به موجب اين كنوانسيون همكاري كنند. ۲ ـ ظرفيتسازي و كمك فني به موجب بند (۱) و ماده (۱۳) ميتواند از طريق موافقتنامههاي منطقهاي، زيرمنطقهاي و ملي، از جمله مراكز موجود منطقهاي و زيرمنطقهاي، از طريق ديگر روشهاي چند جانبه و دو جانبه و همچنين از طريق مشاركت، از جمله مشاركتهاي مربوط به بخش خصوصي انجام شود. همكاري و هماهنگي با ساير موافقتنامههاي زيست محيطي چندجانبه در زمينه مواد شيميايي و پسماندها بايد در پي افزايش اثربخشي كمكهاي فني و اجراي آن باشد. ۳ ـ كشورهاي توسعهيافته و ساير اعضاء با توجه به قابليتهاي خود بايد با حمايت بخش خصوصي و در صورت اقتضاء ساير ذينفعان مربوط، توسعه، انتقال، انتشار و دسترسي به فناوريهاي جايگزين صحيح زيست محيطي بهروز در كشورهاي در حال توسعه، به ويژه اعضاي كمتر توسعه يافته و ديگر كشورهاي جزيرهاي كوچك و اعضاي با اقتصاد در حال گذار را به منظور تقويت ظرفيت آنها براي اجراي مؤثر اين كنوانسيون ترغيب و تسهيل كنند. ۴ ـ فرآهمايي اعضاء بايد تا دومين اجلاس خود و از آن پس به طور منظم و با در نظرگرفتن مطالب ارائه شده و گزارشهاي از اعضاء از جمله موارد پيشبيني در ماده(۲۱) و اطلاعات تهيه شده توسط ساير ذينفعان با در نظر گرفتن موارد زير انجام دهد:
الف
بررسي اطلاعات در مورد ابتكارهاي موجود و پيشرفت صورتگرفته در رابطه با فناوريهاي جايگزين
ب
نيازهاي اعضاء به ويژه كشورهاي در حال توسعه به فناوريهاي جايگزين؛ و
پ
شناسايي چالشهاي تجربهشده توسط اعضاء به ويژه كشورهاي عضو در حال توسعه در انتقال فنآوريها ۵ ـ فرآهمايي اعضاء بايد پيشنهادهايي را در مورد چگونگي ارتقاي بيشتر ظرفيت سازي، كمك فني و انتقال فناوري به موجب اين ماده ارائه دهد.
ماده ۱۵
كارگروه اجراء و رعايت ۱ ـ بدينوسيله سازوكاري شامل كارگروهي به عنوان ركن فرعي فرآهمايي اعضاء براي ترغيب اجراي تمام مفاد اين كنوانسيون و بررسي رعايت آن تشكيل ميشود. اين سازوكار از جمله كارگروه بايد ماهيت تسهيلكننده داشته باشد و به تواناييهاي ملي مربوط و شرايط اعضاء توجه ويژه نمايد. ۲ ـ كارگروه بايد اجراي تمام مفاد اين كنوانسيون را ترغيب و رعايت آن را بررسي نمايد. كارگروه بايد موضوعات منفرد و نظاممند اجراء و رعايت را بسنجد و در صورت اقتضاء پيشنهادهايي را به فرآهمايي اعضاء ارائه دهد. ۳ ـ كارگروه بايد از پانزده عضو نامزد شده توسط اعضاء و منتخب توسط فرآهمايي اعضاء با توجه مقتضي به نمايندگي عادلانه جغرافيايي مبتني بر پنج منطقه سازمان ملل متحد تشكيل شود؛ اولين اعضاء بايد در اولين اجلاس فرآهمايي اعضاء و از آن پس طبق آيينكار مصوب فرآهمايي اعضاء به موجب بند (۵) انتخاب شوند؛ اعضاي كارگروه بايد در زمينه مربوط به اين كنوانسيون داراي صلاحيت باشند و تعادلي مناسب از تخصص را منعكس كنند. ۴ ـ اين كارگروه ميتواند موضوعات را براساس موارد زير بررسي نمايد:
الف
مطالب ارائه شده كتبي از سوي هر عضو در خصوص رعايت كنوانسيون از سوي خود آن عضو
ب
گزارشهاي ملي طبق ماده (۲۱)؛ و
پ
درخواستهاي فرآهمايي اعضاء ۵ ـ كارگروه بايد آيين كار خود را به دقت طراحي كند كه بايد توسط اجلاس دوم فرآهمايي اعضاء تصويب شود؛ فرآهمايي اعضاء ميتواند وظايف بيشتري را براي كارگروه تصويب نمايد. ۶ ـ كارگروه بايد تمام تلاش لازم را به عمل آورد تا توصيههاي آن براساس اجماع اتخاذ شود. چنانچه تمام تلاشها براي رسيدن به اجماع بينتيجه بماند و هيچ اجماعي حاصل نشود، توصيههاي مزبور بايد به عنوان آخرين راه حل با رأي سه چهارم اكثريت اعضاي حاضر و رأيدهنده براساس حدنصاب دو سوم اعضاء تصويب شود.
ماده ۱۶
جنبههاي سلامتي ۱ ـ اعضاء به انجام موارد زير تشويق ميشوند:
الف
ترغيب تدوين و اجراي راهبردها و برنامههاي شناسايي خطر و حفاظت جمعيت از آن، بهويژه جمعيت آسيبپذير كه ميتواند شامل تصويب دستورالعملهاي سلامتي دانش بنيان در ارتباط با قرارگيري در معرض جيوه و تركيبات آن، هدف گذاري براي كاهش قرارگيري در معرض جيوه و در صورت اقتضاء آموزش عمومي با مشاركت بخش بهداشت عمومي و ديگر بخشهاي دخيل باشد.
ب
ترغيب تدوين و اجراي برنامههاي آموزشي و پيشگيرانه دانشبنيان در خصوص قرارگيري شغلي در معرض جيوه و تركيبات جيوه
پ
ارتقاي خدمات بهداشتي مناسب براي پيشگيري، درمان و مراقبت از جمعيت متأثر از قرارگيري در معرض جيوه يا تركيبات جيوه
ت
پايهريزي و در صورت اقتضاء تقويت ظرفيتهاي تخصصي نهادي و بهداشتي براي پيشگيري، تشخيص، درمان و پايش خطرات سلامتي مربوط به قرارگيري در معرض جيوه و تركيبات جيوه ۲ ـ فرآهمايي اعضاء با توجه به مطالب يا فعاليتهاي مربوط به سلامت بايد:
الف
با سازمان بهداشت جهاني، سازمان بينالمللي كار و در صورت اقتضاء ديگر سازمانهاي بين دولتي مربوط مشورت و همكاري كند.
ب
همكاري و تبادل اطلاعات با سازمان بهداشت جهاني، سازمان بينالمللي كار و در صورت اقتضاء ديگر سازمانهاي بيندولتي مربوط را ترغيب كند.
ماده ۱۷
تبادل اطلاعات ۱ ـ هر عضو بايد تبادل موارد زير را تسهيل كند:
الف
اطلاعات علمي، فني، اقتصادي و حقوقي در مورد جيوه و تركيبات جيوه ازجمله سمشناسي، سمشناسي بومي و ايمني
ب
اطلاعات در مورد كاهش يا حذف توليد، استفاده، تجارت، انتشار و رهاسازي جيوه و تركيبات جيوه
پ
اطلاعات در مورد جايگزينهايمناسب فني و اقتصادي موارد زير:
۱
محصولات حاوي جيوه
۲
فرآيندهاي توليد كه در آنها جيوه يا تركيبات جيوه استفاده ميشوند ؛ و
۳
فعاليتها و فرآيندهايي كه جيوه يا تركيبات جيوه را منتشر يا رها ميكنند. از جمله اطلاعاتي در مورد خطرات سلامت و محيط زيست و هزينهها و منافع اقتصادي و اجتماعي چنين جايگزينهايي؛ و
ت
اطلاعات شناسايي امراض مسري در زمينه اثرات بهداشتي مربوط به قرارگيري در معرض جيوه و تركيبات جيوه، با همكاري نزديك با سازمان بهداشت جهاني و در صورت اقتضاء ديگر سازمانهاي مربوط ۲ ـ اعضاء ميتوانند بهطور مستقيم اطلاعات موضوع بند(۱) را از طريق دبيرخانه يا با همكاري ساير سازمانهاي مربوط از جمله و در صورت اقتضاء دبيرخانههاي كنوانسيونهاي مواد شيميايي و پسماندها تبادل كنند. ۳ ـ دبيرخانه بايد همكاري در تبادل اطلاعات موضوع اين ماده و نيز همكاري با سازمانهاي مربوط از جمله دبيرخانههاي موافقتنامههاي چندجانبه زيست محيطي و ساير ابتكارهاي بينالمللي را تسهيل كند. علاوه بر اطلاعاتي از اعضاء، اين اطلاعات بايد شامل اطلاعاتي از سازمانهاي بيندولتي و غيردولتي با تخصص در زمينه جيوه و از نهادهاي ملي و بينالمللي با اين تخصص باشد. ۴ ـ هر عضو بايد يك كانون ملي را براي تبادل اطلاعات به موجب اين كنوانسيون از جمله در خصوص رضايت اعضاي واردكننده به موجب ماده(۳) تعيين كند. 5 ـ از نظر اين كنوانسيون، اطلاعات در مورد سلامت و ايمني انسان و محيط زيست نبايد محرمانه تلقي شوند. اعضائي كه ساير اطلاعات را به موجب اين كنوانسيون تبادل ميكنند، بايد از هرگونه اطلاعات محرمانه با توافق متقابل حفاظت كنند.
ماده ۱۸
آموزش، آگاهيرساني و اطلاعات همگاني ۱ ـ هر عضو بايد در حد توان خود موارد زير را ترغيب و تسهيل نمايد:
الف
ارائه اطلاعات موجود در موارد زير به همگان:
۱
اثرات زيستمحيطي و بهداشتي جيوه و تركيبات جيوه
۲
جايگزينهاي جيوه و تركيبات جيوه
۳
موارد تعيين شده در بند(۱) ماده(۱۷)
۴
نتايج فعاليتهاي تحقيقاتي، توسعهاي و پايشي خود به موجب ماده (۱۹)؛ و
۵
فعاليتهايي به منظور ايفاي تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون؛
ب
آموزش، تعليم و آگاهيرساني عمومي مربوط به اثرات قرارگيري در معرض جيوه و تركيبات جيوه بر سلامت انسان و محيط زيست با همكاري سازمانهاي بين دولتي و غيردولتي مربوط و در صورت اقتضاء جمعيت آسيبپذير ۲ ـ هر عضو بايد در صورت امكان براي گردآوري و انتشار اطلاعات در مورد برآورد مقادير سالانه جيوه و تركيبات جيوه كه از طريق فعاليتهاي انساني منتشر، رها يا دفع ميشوند ، از سازوكارهاي موجود استفاده كند يا تدوين سازوكارهايي از قبيل دفاتر ثبت رهاسازي و انتقال آلودگي را در مد نظر داشته باشد.
ماده ۱۹
تحقيق، توسعه و پايش ۱ ـ اعضاء بايد با درنظرگرفتن شرايط و تواناييهاي مربوط خود براي توسعه و بهبود موارد زير تلاش كنند:
الف
فهرستهاي موارد استفاده، مصرف و انتشار انسانساز جيوه و تركيبات جيوه به هوا و رهاسازي جيوه و تركيبات جيوه به آب و خاك
ب
مدلسازي و پايش جغرافيايي ميزان جيوه و تركيبات جيوه در جمعيتهاي آسيبپذير و واسطههاي زيستي و واسطههاي زندهاي همچون ماهي، پستانداران دريايي، لاكپشت و پرندگان دريايي و نيز همكاري در گردآوري و تبادل نمونههاي مربوط و مناسب
پ
برآورد اثرات جيوه و تركيبات جيوه بر سلامت انسان و محيطزيست علاوه بر اثرات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي بهويژه از نظر جمعيتهاي آسيبپذير
ت
روششناسي هماهنگ براي فعاليتهاي برعهده گرفته شده به موجب جزءهاي (الف)، (ب) و (پ)
ث
اطلاعات در مورد چرخه زيستمحيطي، حمل و نقل (از جمله حمل و نقل و تهنشست درازمدت)، تغيير شكل و سرنوشت جيوه و تركيبات جيوه در دامنهاي از زيستبومها با در نظرگرفتن تمايز ميان انتشار و رهاسازي انساني و طبيعي جيوه و انتقال مجدد جيوه از محلي كه بهطور طولانيمدت در آنجا تهنشست كرده بود.
ج
اطلاعات در مورد تجارت و بازرگاني جيوه و تركيبات جيوه و محصولات حاوي جيوه؛ و
چ
اطلاعات و تحقيق بر روي قابليت دسترسي فني و اقتصادي به محصولات و فرآيندهاي فاقد جيوه و بهترين شيوههاي زيست محيطي به منظور كاهش و پايش انتشار و رهاسازي جيوه و تركيبات جيوه ۲ ـ اعضاء بايد در صورت اقتضاء شبكههاي پايش و برنامههاي تحقيقاتي موجود را براي انجام فعاليتهاي مشخصشده در بند (۱) ايجاد نمايند.
ماده ۲۰
برنامههاي اجرائي ۱ ـ هر عضو ميتواند در پي يك برآورد اوليه، يك برنامه اجرائي را با توجه به شرايط داخلي خود، براي ايفاي تعهدات به موجب اين كنوانسيون تهيه كند و انجام دهد. به محض اينكه طرح مذكور تهيه شود بايد به دبيرخانه ارائه گردد. ۲ ـ هر عضو بايد برنامه اجرائي را با توجه به شرايط داخلي خود و با مراجعه به راهنماي تهيه شده توسط فرآهمايي اعضاء و ساير راهنماهاي مربوط بازنگري و بهروز نمايد. ۳ ـ اعضاء بايد در به عهدهگرفتن كار موضوع بندهاي(۱) و(۲)، با ذينفعان ملي براي تسهيل تهيه، اجراء، مرور و بهروزرساني برنامههاي اجرائي خود مشورت كنند. ۴ ـ اعضاء ميتوانند براي تسهيل اجراي اين كنوانسيون بر اساس برنامههاي منطقهاي نيز همكاري و هماهنگي نمايند.
ماده ۲۱
گزارشدهي ۱ ـ هر عضو بايد گزارش خود را در خصوص اقدامات انجامگرفته براي اجراي مفاد اين كنوانسيون و ميزان اثربخشي اين اقدامات و چالشهاي احتمالي در دستيابي به اهداف اين كنوانسيون تهيه و از طريق دبيرخانه به فرآهمايي اعضاء ارائه نمايد. ۲ ـ هر عضو بايد در گزارش خود اطلاعات خواسته شده در مواد (۳)، (۵)، (۷)، (۸) و (۹) اين كنوانسيون را درج نمايد. ۳ ـ فرآهمايي اعضاء بايد در اولين اجلاس خود در خصوص زمان و چهارچوب گزارشدهي كه قرار است توسط اعضاء رعايت شود با توجه به مطلوبيت هماهنگ كردن گزارشدهي با ساير كنوانسيونهاي مواد شيميايي و پسماند مربوط، تصميمگيري نمايد.
ماده ۲۲
ارزيابي اثربخشي ۱ ـ فرآهمايي اعضاء بايد با شروع حداكثر شش سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون و پس از آن به صورت ادواري در فواصل زماني كه توسط فرآهمايي اعضاء تصميمگيري خواهد شد، اثربخشي اين كنوانسيون را ارزيابي نمايد. ۲ ـ فرآهمايي اعضاء بايد به منظور تسهيل ارزيابي در اولين اجلاس خود، ايجاد ترتيباتي را درنظر بگيرد تا دادههاي پايشي قابل مقايسه در مورد حضور و حركت جيوه و تركيبات جيوه در محيط زيست و همچنين ميزان جيوه و تركيبات جيوه مشاهده شده در بدن موجودات زنده و جمعيتهاي آسيب پذير را در اختيار فرآهمايي قرار گيرد. ۳ ـ ارزيابي بايد بر مبناي اطلاعات علمي، زيست محيطي، فني، اقتصادي و مالي موجود از جمله موارد زير انجام شود:
الف
گزارشها و ساير اطلاعات پايشي كه به موجب بند(۲) در اختيار فرآهمايي اعضاء قرار گرفته است.
ب
گزارش ارائهشده به موجب ماده (۲۱)
پ
اطلاعات و توصيههاي ارائه شده به موجب ماده (۱۵)؛ و
ت
گزارش و ساير اطلاعات مربوط به كاركرد كمكهاي مالي، انتقال فناوري و ترتيبات ظرفيتسازي صورت گرفته به موجب اين كنوانسيون
ماده ۲۳
فرآهمايي اعضاء ۱ ـ بدينوسيله فرآهمايي اعضاء ايجاد ميشود. ۲ ـ اولين اجلاس فرآهمايي اعضاء بايد حداكثر يك سال پس از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون توسط مدير اجرائي برنامه محيطزيست سازمان مللمتحد تشكيل شود. پس از آن، نشستهاي عادي فرآهمايي اعضاء بايد در فواصل منظم كه توسط فرآهمايي مشخص ميشود، برگزار گردد. ۳ ـ نشستهاي فوقالعاده فرآهمايي اعضاء در زمانهاي ديگري كه ممكن است فرآهمايي ضروري تشخيص دهد يا با درخواست كتبي هر عضو، مشروط بر اين كه ظرف مدت ششماه از تاريخ ارسال درخواست توسط دبيرخانه به اعضاء، مورد حمايت حداقل يكسوم اعضاء قرار گيرد، برگزار ميگردد. ۴ ـ فرآهمايي اعضاء بايد در اولين اجلاس خود به اتفاق آراء در مورد آيين كار و قواعد مالي خود و هر تشكيلات فرعي خود و همچنين مقررات مالي حاكم بر كاركرد دبيرخانه توافق و آنها را تصويب نمايد. ۵ ـ فرآهمايي اعضاء بايد اجراي اين كنوانسيون را بهطور مداوم بازنگري و ارزيابي نمايد. فرآهمايي بايد وظايف واگذارشده به آن از سوي اين كنوانسيون را انجام دهد و به اين منظور بايد:
الف
نهادهاي فرعي را كه براي اجراي اين كنوانسيون ضروري تشخيص ميدهد، تشكيل دهد.
ب
در صورت اقتضاء با سازمانهاي بينالمللي صلاحيتدار و نهادهاي بيندولتي و غيردولتي همكاري نمايد.
پ
بهصورت منظم همه اطلاعاتي را كه به موجب ماده(۲۱) در دسترس فرآهمايي و دبيرخانه قرار گرفته است، بررسي نمايد.
ت
هرتوصيه ارائهشده به آن بهوسيله كارگروه اجراء و رعايت را بررسينمايد.
ج
هر اقدام ديگري را كه ممكن است براي رسيدن به اهداف اين كنوانسيون مقرر شده باشد، بررسي نمايد و برعهده گيرد.
چ
پيوستها ي (الف) و (ب) را به موجب مواد (۴) و (۵) بازنگري نمايد. ۶ ـ سازمان ملل متحد و سازمانهاي تخصصي آن و آژانس بينالمللي انرژي اتمي و همچنين هر كشور غيرعضو اين كنوانسيون ميتوانند در اجلاس فرآهمايي اعضاء به عنوان ناظر شركت نمايند. هر نهاد يا آژانس، خواه ملي يا بينالمللي، دولتي يا غيردولتي كه واجد صلاحيت در امور مشمول اين كنوانسيون است و دبيرخانه را از تمايل خود براي شركت در يك اجلاس فرآهمايي اعضاء به عنوان ناظر آگاه نموده است، ميتواند پذيرفته شود، مگر اينكه حداقل يكسوم اعضاي حاضر ابراز مخالفت نمايند. پذيرش و شركت ناظران با رعايت آيين كار مصوب فرآهمايي اعضاء خواهد بود.
ماده ۲۴
دبيرخانه ۱ ـ بدينوسيله دبيرخانه تأسيس ميگردد. ۲ ـ وظايف دبيرخانه عبارتند از:
الف
تمهيد ترتيباتي براي اجلاس فرآهمايي اعضاء و نهادهاي فرعي آن و خدماترساني براي آنها در صورت لزوم
ب
تسهيل كمكرساني به اعضاء به ويژه كشورهاي در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال گذار بنا به درخواست آنها، براي اجراي اين كنوانسيون
پ
در صورت اقتضاء هماهنگي با دبيرخانه نهادهاي بينالمللي مربوط به ويژه ساير كنوانسيونهاي مواد شيميايي و پسماند
ت
كمك به اعضاء براي تبادل اطلاعات مربوط براي اجراي اين كنوانسيون
ث
تهيه گزارشهاي دورهاي براساس اطلاعات دريافتي به موجب مواد (۱۵) و (۲۱) و ساير اطلاعات موجود و در دسترس اعضاء قرار دادن آنها
ج
برقراري ترتيبات اداري و قراردادي به موجب رهنمود كلي فرآهمايي اعضاء، به گونهاي كه ممكن است براي انجام مؤثر وظايف آن ضروري باشد؛ و
چ
انجام ساير وظايف دبيرخانهاي تعيين شده در اين كنوانسيون و وظايف ديگري كه ممكن است بهوسيله فرآهمايي اعضاء تعيين شده باشد. ۳ ـ وظايف دبيرخانهاي براي اين كنوانسيون توسط مدير اجرائي برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد انجام خواهد شد، مگر اينكه فرآهمايي اعضاء با سهچهارم اكثريت اعضاء حاضر و رأيدهنده تصميم بگيرد كه وظايف دبيرخانهاي را به يك يا چند سازمان بينالمللي ديگر محول كند. ۴ ـ فرآهمايي اعضاء با مشورت نهادهاي بينالمللي مناسب ميتواند همكاري و هماهنگي پيشرفتهاي را بين دبيرخانه و دبيرخانههاي ساير كنوانسيونهاي مواد شيميايي و پسماند پيشبيني نمايد. فرآهمايي اعضاء با مشورت نهادهاي بينالمللي مناسب ميتواند راهنمايي بيشتري را در خصوص اين موضوع فراهم نمايد.
ماده ۲۵
حلوفصل اختلافها ۱ ـ اعضاء بايد تلاش نمايند هرگونه اختلاف بين خود در ارتباط با تفسير يا اجراي اين كنوانسيون را از طريق مذاكره يا ساير روشهاي مسالمتآميز به انتخاب خود، حل و فصل نمايند. ۲ ـ عضوي كه سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي نباشد، ميتواند به هنگام تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق به اين كنوانسيون يا در هر زمان پس از آن، در يك سند كتبي به امين اسناد اعلام نمايد كه در خصوص هر نوع اختلاف مربوط به تفسير يا اجراي اين كنوانسيون، يك يا هر دو شيوه حل اختلاف زير را در رابطه با هر عضوي كه همين تعهد را ميپذيرد، بهطور اجباري به رسميت ميشناسد:
الف
داوري طبق تشريفات مندرج در بخش اول پيوست (ث)؛
ب
ارجاع اختلاف به ديوان بينالمللي دادگستري 3 ـ عضوي كه سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي است، ميتواند اعلاميهاي را با اثر مشابه در ارتباط با داوري طبق بند(2) صادر نمايد. ۴ ـ اعلاميه ارائه شده طبق بند(۲) يا(۳) تا زمان انقضاي آن طبق شرايط مندرج در آن يا تا سه ماه پس از تاريخ سپردن يادداشت كتبي فسخ آن به امين اسناد، لازمالاجراء باقي خواهد ماند. ۵ ـ انقضاي اعلاميه، يادداشت فسخ يا اعلاميه جديد به هيچ نحو نبايد بر جريان دعوي مطروح نزد ديوان داوري يا ديوان بينالملليدادگستري تأثير گذارد مگر آنكه طرفهاي اختلاف به گونه ديگري توافق نمايند. ۶ ـ چنانچه طرفهاي اختلاف، روش يكساني را براي حل و فصل اختلاف به موجب بند(۲) يا(۳) نپذيرفته باشند، و چنانچه نتوانند اختلاف خود را طي دوازده ماه پس از صدور اطلاعيه يك عضو به ديگري مبني بر وجود اختلاف بين آنها بر اساس روش اشاره شده در بند(۱) حل و فصل نمايند، اختلاف بايد بنا به درخواست يكي از طرفهاي اختلاف به كميسيون مصالحه ارجاع شود. تشريفات مندرج در بخش دوم پيوست(ث) در مورد مصالحه به موجب اين ماده بايد اعمال شود.
ماده ۲۶
اصلاحات كنوانسيون ۱ ـ اصلاح اين كنوانسيون ممكن است از سوي هر عضو پيشنهاد گردد. ۲ ـ اصلاح اين كنوانسيون بايد در اجلاس فرآهمايي اعضاء به تصويب برسد. متن هر اصلاحيه پيشنهادي بايد حداقل شش ماه پيش از اجلاسي كه اصلاحيه جهت تصويب پيشنهاد ميشود، توسط دبيرخانه به اعضاء ارسال گردد. دبيرخانه بايد اصلاحيه پيشنهادي را به امضاءكنندگان اين كنوانسيون و جهت اطلاع به امين اسناد نيز ارسال نمايد. ۳ ـ اعضاء بايد هرگونه تلاشي را براي حصول به توافق از طريق اجماع در خصوص هر اصلاحيه پيشنهادي اين كنوانسيون به عمل آورند. چنانچه تمام تلاشها براي حصول به اجماع به نتيجه نرسد و هيچ گونه توافقي حاصل نشود، به عنوان آخرين راه حل، اصلاحيه بايد با رأي اكثريت سه چهارم اعضاي حاضر و رأيدهنده در جلسه تصويب گردد. ۴ ـ اصلاحيه مصوب بايد بهوسيله امين اسناد جهت تنفيذ، پذيرش يا تصويب به تمام اعضاء ارسال شود. ۵ ـ تنفيذ، پذيرش يا تصويب اصلاحيه بايد به طور كتبي به آگاهي امين اسناد برسد. اصلاحيه مصوب طبق بند(۳) در نودمين روز پس از تاريخ سپردن اسناد تنفيذ، پذيرش يا تصويب توسط حداقل سهچهارم اعضاء كه در زمان تصويب اصلاحيه عضو بودهاند، براي اعضائي كه به ملتزم شدن به آن رضايت دادهاند ، لازمالاجراء خواهد شد. پس از آن، اصلاحيه براي هر عضو ديگر در نودمين روز پس از تاريخي لازمالاجراء خواهد شد كه آن عضو سند خود مبني بر تصويب، پذيرش يا تأييد اصلاحيه را بسپارد.
ماده ۲۷
تصويب و اصلاح پيوستها ۱ ـ پيوستها ي اين كنوانسيون بخش جدا نشدني آن محسوب ميگردد مگر اينكه بهگونه ديگري صريحاً قيد شده باشد. هر ارجاعي به اين كنوانسيون همزمان ارجاع به هر يك از پيوستها ي آن تلقي ميشود. ۲ ـ هرگونه پيوستها ي اضافي مصوب پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون، بايد محدود به موضوعات علمي، فني يا اداري باشد. ۳ ـ تشريفات زير بايد در مورد پيشنهاد، تصويب و لازمالاجراء شدن پيوستهاي اضافي اين كنوانسيون اعمال گردد:
الف
پيوستها ي اضافي بايد طبق تشريفات مندرج در بندهاي(۱) تا(۳) ماده (۲۶) پيشنهاد شود.
ب
هر عضوي كه قادر به پذيرش پيوست اضافي نباشد بايد مراتب را بهطور كتبي ظرف مدت يك سال از تاريخ مكاتبه امين اسناد در مورد تصويب پيوست مزبور، به آگاهي امين اسناد برساند. امين اسناد بايد اطلاعيه دريافتي مزبور را بدون تأخير به آگاهي همه اعضاء برساند. يك عضو ميتواند در هر زمان به آگاهي امين اسناد برساند كه اطلاعيه پيشين خود مبني بر عدم پذيرش پيوست اضافي را پس ميگيرد و پيوست بر اين اساس براي آن عضو با رعايت جزء(پ) لازمالاجراء خواهد شد؛ و
پ
پس از انقضاي يك سال از تاريخ مكاتبه امين اسناد در مورد تصويب پيوست اضافي، پيوست مزبور براي تمام اعضائي كه اطلاعيه عدم پذيرش را طبق مفاد جزء(ب) ارائه نكرده باشند لازمالاجراء خواهد شد. ۴ ـ پيشنهاد، تصويب و لازمالاجراء شدن اصلاحيههاي پيوستهاي اين كنوانسيون بايد طبق همان تشريفاتي باشد كه براي پيشنهاد، تصويب و لازمالاجراء شدن پيوستهاي اضافي به اين كنوانسيون وجود دارد، مگر اينكه اصلاحيه پيوست در مورد هر عضوي كه اعلاميهاي را طبق بند(۵) ماده(۳۰) در خصوص اصلاح پيوستها لازمالاجراء نشود، در اين صورت، هرگونه اصلاحيه مزبور براي عضو مزبور در نودمين روز پس از تاريخ سپردن سند خود نزد امين اسناد در مورد تنفيذ، پذيرش، تصويب، يا الحاق به آن اصلاحيه لازمالاجراء خواهد شد. ۵ ـ چنانچه پيوستهاي اضافي يا اصلاحيه پيوست در رابطه با اصلاحيه اين كنوانسيون باشد، پيوست اضافي يا اصلاحيه تا زماني كه اصلاحيه كنوانسيون لازمالاجراء نشود، لازمالاجراء نخواهد شد.
ماده ۲۸
حق رأي ۱ ـ هر عضو اين كنوانسيون تنها يك رأي خواهد داشت مگر در مواردي كه در بند(۲) پيشبيني شده است. ۲ ـ سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي در مورد موضوعاتي كه در صلاحيت آن است بايد حق رأي خود را با تعداد آرائي اعمال كند كه معادل تعداد كشورهاي عضو آن كه عضو اين كنوانسيون هستند، ميباشد. سازمان مزبور نبايد حق رأي خود را چنانچه هر كشور عضو آن، حق رأي خود را اعمال نمايد، اعمال كند و برعكس
ماده ۲۹
امضاء اين كنوانسيون جهت امضاء براي تمام كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقهاي در تاريخ ۱۰ و ۱۱ اكتبر ۲۰۱۳ (۱۸ و ۱۹ /۷ /۱۳۹۲) در كوماموتو ژاپن و پس از آن در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك تا ۹ اكتبر سال ۲۰۱۴ (۱۷ /۷ /۱۳۹۳) مفتوح خواهد بود.
ماده ۳۰
تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق ۱ ـ اين كنوانسيون منوط به تنفيذ، پذيرش يا تصويب كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقهاي است. اين كنوانسيون براي الحاق كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقهاي از روز پس از تاريخي مفتوح خواهد بود كه در آن، اين كنوانسيون جهت امضاء بسته ميشود. اسناد بايد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق نزد امين اسناد سپرده شود. ۲ ـ هر سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي كه عضو اين كنوانسيون ميشود بدون اينكه هيچيك از كشورهاي عضو آن به عضويت كنوانسيون درآمده باشند، ملتزم به تمام تعهدات به موجب اين كنوانسيون خواهد بود. در مورد چنين سازماني كه يك يا چند كشور عضو آن، عضو اين كنوانسيون باشند، سازمان و كشورهاي عضو آن بايد در مورد مسؤوليتهاي مربوط خود براي اجراي تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون تصميم بگيرند. در چنين مواردي، سازمان و كشورهاي عضو آن محق نخواهند بود تا حقوق ناشي از اين كنوانسيون را بهطور همزمان اعمال نمايند. ۳ ـ سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي بايد در سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود، حدود صلاحيت خود را در خصوص موضوعات مورد حكم در اين كنوانسيون اعلام كند. هر سازمان مزبور بايد امين اسناد را از هرگونه تغيير در حدود صلاحيت خود نيز آگاه نمايد و امين اسناد به نوبه خود بايد اعضاء را آگاه كند. ۴ ـ هر كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي تشويق ميگردد تا در زمان تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود به كنوانسيون، اطلاعاتي را در مورد اقدامات خود براي اجراي كنوانسيون به دبيرخانه اعلام نمايد. ۵ ـ هر عضو ميتواند در سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق خود اعلام نمايد كه در مورد آن عضو، هرگونه اصلاحيه پيوست، تنها در صورت سپردن سند آن عضو در ارتباط با تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق، لازم الاجراء خواهد شد.
ماده ۳۱
لازمالاجراء شدن ۱ ـ اين كنوانسيون در نودمين روز پس از تاريخ سپردن پنجاهمين سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق لازمالاجراء خواهد شد. ۲ ـ براي هر كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي كه اين كنوانسيون را پس از سپردن پنجاهمين سند تصويب، پذيرش، تصويب يا الحاق، مورد تنفيذ، پذيرش يا تصويب قرار ميدهد يا به آن ملحق ميشود ، كنوانسيون در نودمين روز پس از تاريخ سپردن سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق توسط چنين كشور يا سازماني لازمالاجراء ميگردد. ۳ ـ از نظر بندهاي(۱) و(۲)، هر سند سپردهشده توسط سازمان همگرايي اقتصادي منطقهاي نبايد به عنوان سند اضافي علاوه بر اسناد سپردهشده بهوسيله كشورهاي عضو آن سازمان، محسوب گردد.
ماده ۳۲
قيود تحديد تعهد هيچ گونه قيد تحديد تعهدي را نميتوان در مورد اين كنوانسيون در نظر گرفت.
ماده ۳۳
انصراف از عضويت ۱ ـ در هر زمان پس از گذشت سه سال از تاريخي كه در آن اين كنوانسيون براي عضوي لازمالاجراء ميشود ، آن عضو ميتواند با تسليم اطلاعيه كتبي به امين اسناد از عضويت در اين كنوانسيون انصراف دهد. ۲ ـ انصراف از عضويت پس از پايان يك سال از تاريخ دريافت اطلاعيه انصراف از عضويت توسط امين اسناد يا در تاريخ ديرتري كه ممكن است در اطلاعيه مشخص شده باشد، نافذ خواهد شد.
ماده ۳۴
امين اسناد دبيركل سازمان ملل متحد، امين اسناد اين كنوانسيون خواهد بود.
ماده ۳۵
متون معتبر نسخه اصلي اين كنوانسيون كه متون عربي، چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي و اسپانيولي آن از اعتبار يكسان برخوردار است، نزد امين اسناد سپرده خواهد شد. براي گواهي مراتب بالا، امضاءكنندگان زير كه بهطور مقتضي براي اين منظور مجاز ميباشند، اين كنوانسيون را امضاء كردهاند. اين كنوانسيون در كوماموتو ژاپن در روز دهم اكتبر دوهزار و سيزده (۱۸ /۷ /۱۳۹۲) تنظيم گرديد. پيوست (الف) محصولات حاوي جيوه محصولات زير از اين پيوست مستثني هستند:
الف
محصولات اساسي براي حفاظت كشور و استفادههاي نظامي
ب
محصولات مورد استفاده براي تحقيقات، استانداردسازي (كاليبراسيون) دستگاهها و استانداردهاي مرجع
پ
سوئيچها و رلهها، لامپهاي فلورسنت كاتد سرد و لامپهاي فلورسنت الكترود خارجي(سيسيافال و ايايافال) براي صفحه نمايشهاي الكترونيكي و دستگاههاي اندازهگيري، چنانچه گزينه ممكن بدون جيوهاي براي جايگزيني وجود نداشته باشد؛
ت
محصولات مورد استفاده در آيينهاي سنتي يا مذهبي؛ و
ث
واكسنهاي حاوي تيومرسال به عنوان مواد نگهدارنده
بخش اول
محصولات مشمول بند (۱) ماده (۴)
| محصولات حاوي جيوه | تاريخي كه پس از آن، توليد، واردات يا صادرات محصولات مجاز نيست (تاريخ متوقف شدن) |
| باتريها به جزء باتريهاي گرد اكسيد نقره- روي محتوي مقدار كمتر از ۲% جيوه و باتريهاي گرد روي- هوا محتوي كمتر از ۲% جيوه | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| سوئيچها و رلهها، به جز خازنهاي با ظرفيت بسيار بالا و پلهاي اندازهگيري و سوئيچها و رلههاي با فركانس راديويي بالا در دستگاههاي كنترل و پايش با حداكثر مقدار ۲۰ ميلي گرم جيوه در هر پل، سوئيچ يا رله | ۲۰۲ (۱۳۹۹) |
| لامپهاي فلورسنت فشرده (سيافالها) براي مقاصد روشنايي عمومي كه كمتر يا مساوي ۳۰ وات و با محتواي جيوه بيش از ۵ ميلي گرم در هر لامپ هستند | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| لامپهاي فلورسنت خطي (الافالها) براي مقاصد روشنايي عمومي:(الف) فسفر سه باند كمتر از۶۰ وات محتوي بيش از ۵ ميلي گرم جيوه در هر لامپ؛(ب) فسفرهالوفسفات كمتر يا مساوي ۴۰ وات محتوي بيش از ۱۰ ميلي گرم جيوه در هر لامپ | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| لامپهاي بخار جيوه با فشار بالا (اچپياموي) براي مقاصد روشنايي عمومي | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| جيوه در لامپهاي فلورسنت كاتد سرد و لامپهاي فلورسنت الكترود خارجي (سيسيافال و ايايافال) براي صفحه نمايش الكترونيكي:(الف) طول كوتاه (كمتر يا مساوي ۵۰۰ ميليمتر) محتوي بيش از ۵ /۳ ميلي گرم جيوه در هر لامپ؛(ب) طول متوسط (بيشتر از ۵۰۰ ميليمتر و كمتر يا مساوي ۱۵۰۰ ميليمتر) محتواي بيش از ۵ ميلي گرم جيوه در هر لامپ؛(پ) طول بند (بزرگتر از ۱۵۰۰ ميليمتر) محتوي بيش از ۱۳ ميلي گرم جيوه در هر لامپ | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| محصولات آرايشي و بهداشتي (محتواي جيوه بالاتر ۱ پي.پي.ام) از جمله صابون و كرم روشنكننده پوست به غير از لوازم آرايشي و بهداشتي دورچشم چنانچه در آن جيوه به عنوان ماده نگهدارنده استفاده شده باشد و هيچ گونه نگهدارنده جايگزين موثر و بيخطر براي آن موجود نباشد. | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| آفت كشها و ضد عفوني كننده موضعي | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
| (الف) فشارسنجهاي هوا؛(ب) رطوبت سنجها؛(پ) فشار سنجهاي آبگونهها و گازها؛(ت) دماسنجها؛(ث) دستگاه سنجش فشار خون. | ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) |
۱
در نظر نيست كه لوازم آرايشي و بهداشتي، صابون ياكرم با مقدار ناچيز جيوه پوشش داده شود.
بخش دوم
محصولات مشمول بند (۳) ماده (۴) محصولات حاوي جيوه مقررات آميزه (آمالگام) دنداني اقداماتي كه قرار است يك عضو انجام بدهد تا باعث كاهش استفاده از آميزه (آمالگام) دنداني شود بايد با در نظر گرفتن شرايط داخلي عضو و راهنمايي بينالمللي مربوط باشد و بايد شامل دو يا چند اقدام از فهرست زير باشد:
۱
تعيين اهداف ملي با هدف انجام اقدامات جلوگيري كننده از پوسيدگي دندان و ارتقاء سلامت، درنتيجه به حداقل رساندن نياز براي ترميم دندان؛
۲
تعيين اهداف ملي با هدف به حداقل رساندن استفاده از آن؛
۳
ترويج استفاده از جايگزينهاي مقرون به صرفه و از نظر پزشكي مؤثر و عاري از جيوه براي ترميم دندان؛
۴
ترغيب پژوهش و تحقيقات مواد عاري از جيوه براي ترميم دندان؛
۵
تشويق نمايندگان سازمانهاي حرفهاي و دانشكدههاي دندانپزشكي براي آموزش و تربيت دانشجويان و متخصصان دندان براي استفاده از جايگزينهاي مواد ترميمي دندان عاري از جيوه و ترغيب بهترين رويههاي مديريتي
۶
عدم تشويق برنامهها و سياستهاي بيمهاي كه استفاده از آميزه (آمالگام) دنداني را به مواد ترميمي عاري از جيوه ترجيح ميدهند؛
۷
تشويق برنامهها و سياستهاي بيمهاي كه براي ترميم دندان استفاده از گزينههاي با كيفيت را به آميزه (آمالگام) دنداني ترجيح ميدهند؛
۸
محدوديت استفاده از آميزه (آمالگام) دنداني به شكل كپسولي آن؛
۹
ترغيب استفاده از بهترين شيوههاي زيستمحيطي در تجهيزات دندانپزشكي براي كاهي ميزان رهاسازي جيوه و تركيبات آن در آب و خاك پيوست (ب) فرآيندهاي توليدي كه در آنها جيوه يا تركيبات آن به كار ميرود
بخش اول
فرآيندهاي مشمول بند (۲) ماده (۵) فرآيندهاي توليدي كه در آنها جيوه يا تركيبات آن به كار ميرود تاريخ توقف توليد كلر آلكالي ۲۰۲۵ (۱۴۰۴) توليد استآلدئيد كه درآن جيوه يا تركيبات جيوه به عنوان كاتاليزور استفاده ميشود. ۲۰۱۸ (۱۳۹۷)
بخش دوم
فرآيندهاي مشمول بند (۳) ماده (۵) فرآيندهاي استفادهكننده از جيوه مقررات توليد مونومر وينيل كلرايد اقداماتي كه از قرار است توسط اعضاء بايد اتخاذ شود اما محدود به موارد زير نميشود.
۱
كاهش استفاده از جيوه در هر واحد توليدي تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) تا ۵۰ درصد نسبت به ميزان مصرف در ۲۰۱۰ (۱۳۸۹)؛
۲
ترغيب اقداماتي به منظور كاهش وابستگي به جيوه در معدنكاري مقدماتي؛
۳
اتخاذ اقداماتي براي كاهش رهاسازي و انتشار جيوه به محيط زيست؛
۴
حمايت از تحقيق و توسعه در ارتباط با كاتاليستها و فرآيندهاي بدون جيوه؛
۵
ممنوعيت استفاده از جيوه، پنج سال پس از آنكه فرآهمايي اعضاء تأييد كرده باشد كه دسترسي به كاتاليستهاي بدون جيوه، بر اساس فرآيندهاي مجود ازنظر فين و اقتصادي امكانپذير است؛
۶
ارائه گزارش به فرآهمايي اعضاء در خصوص تلاشهاي خود براي شناسائي و يا توسعه گزينهها و توقف استفاده از جيوه طبق ماده (۲۱) اتيلات يا متيلات سديم يا پتاسيم اقداماتي كه از قرار است توسط اعضاء بايد اتخاذ شود اما محدود به موارد زير نميشود.
۱
اقداماتي جهت كاهش استفاده از جيوه با هدف توقف اين نوع استفاده هر چه سريعتر و در ظرف مدت ده سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون؛
۲
كاهش رهاسازي و انتشار جيوه در هر واحد توليدي تا ۵۰ درصد تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) نسبت به سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹)؛
۳
ممنوعيت استفاده از جيوه خالص در معدنكاري مقدماتي؛
۴
حمايت از تحقيق و توسعه در ارتباط بافرآيندهاي بدون جيوه؛
۵
ممنوعيت استفاده از جيوه، پنج سال پس از آنكه فرآهمايي اعضاء تأييد كرده باشد كه فرآيندهاي بدون جيوه از نظر فني و اقتصادي امكانپذير است؛
۶
ارائه گزارش به فرآهمايي اعضاء در خصوص تلاشهاي خود براي شناسائي و يا توسعه گزينهها و توقف استفاده از جيوه طبق ماده (۲۱) توليد پلي اورتان با استفاده از كاتاليست جيوهاي اقداماتي كه از قرار است توسط اعضاء بايد اتخاذ شود اما محدود به موارد زير نميشود.
۱
اقداماتي جهت كاهش استفاده از جيوه با هدف توقف اين نوع استفاده هر چه سريعتر و در ظرف مدت ده سال پس از لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون؛
۲
اتخاذ اقداماتي به منظور كاهش وابستگي به جيوه در معدنكاري مقدماتي جيوه؛
۳
اتخاذ اقداماتي براي كاهش رهاسازي و انتشار جيوه به محيط زيست؛
۴
تشويق تحقيق و توسعه در ارتباط با كاتاليستها و فرآيندهاي بدون جيوه؛
۵
ارائه گزرش به فرآهمايي اعضاء در خصوص تلاشهاي خود براي شناسائي و يا توسعه گزينهها و توقف استفاده از جيوه طبق ماده (۲۱) بند (۶) ماده (۵) نبايد در مورد اين فرآيند توليدي اعمال شود. پيوست (پ) معدن كاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) برنامههاي اقدام ملي
۱
هر عضوي كه مشمول مفاد بند (۳) ماده (۷) است بايد موارد زير را در برنامه اقدام ملي خود درج نمايد: (الف) اهداف ملي و مقاصد كاهش (ب) اقداماتي براي ريشهكني (۱) ملقمه كاري كليه سنگ معدنها (۲) سوزاندن آميزه (آمالگام) يا آميزههاي (آمالگامهاي) پردازش شده در محيط باز (۳) سوزاندن آميزه (آمالگام) در مناطق مسكوني؛ و (۴) شستشوي سيانيد در رسوب، سنگ معدن يا باطله چيزي كه جيوه به آن اضافه شده است بدون پاكسازي اوليه جيوه (پ) اقداماتي براي تسهيل تنظيم و نظاممندكردن معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي(آرتيزانال) (ت) تخمين اوليه ميزان جيوه مصرفي و شيوههاي بهكار گرفته شده در معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي(آرتيزانال) و فرآوري در سرزمين آن (ث) راهبردهاي ترغيب كاهش انتشار و رهاسازي جيوه و همچنين در معرض آن بودن در معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) و فرآوري از جمله روشهاي بدون جيوه (ج) راهبردهاي مديريت تجارت و جلوگيري از منحرف شدن جيوه و تركيبات جيوه از منابع محلي و خارجي به سمت استفاده در معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي(آرتيزانال) و فرآوري (چ) راهبرهاي درگيركردن ذينفعان در اجراء و توسعه مستمر برنامه اقدام ملي (ح) راهبرد سلامت عمومي در خصوص معدنكاران و خانوادههاي آنها كه در معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) در معرض جيوه هستند. اين راهبردها بايد از جمله شامل گردآوري دادههاي بهداشتي، آموزش براي كاركنان مراقبتهاي بهداشتي و بالا بردن آگاهي از طريق تسهيلات بهداشت و سلامت باشد. (خ) راهبردهاي جلوگيري از اين كه جوامع آسيبپذير به ويژه كودكان و زنان در سن باروري، به خصوص زنان باردار در معرض جيوه مورد استفاده درمعدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) قرار گيرند. (د) راهبردهاي ارائه اطلاعات به معدنكاران طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) و جوامع تحت تأثير؛ و (ذ) جدول زماني براي اجراي برنامه اقدام ملي
۲
هر عضو ميتواند در برنامه اقدام ملي خود راهبردهاي اضافي براي رسيدن به اهداف خود از جمله استفاده يا معرفي استانداردهايي براي معدنكاري طلاي مقياس كوچك و استحصال مقدماتي (آرتيزانال) بدون جيوه و سازوكارهاي مبتني بر بازار يا ابزارهاي بازاريابي را درج نمايد. پيوست (ت) فهرست منابع نقطهاي انتشار جيوه و تركيبات جيوه در اتمسفر دسته منبع نقطهاي نيروگاههاي با سوخت ذغالسنگ ديگهاي بخار صنعتي با سوخت ذغالسنگ؛ فرآيندهاي ذوب و گداختن مورد استفاده در توليد فلزات غيرآهني؛ تجهيزات زباله سوز؛ تجهيزات توليد پوكه سيمان پيوست (ث) تشريفات داوري و مصالحه
بخش اول
تشريفات داوري تشريفات داوري از نظر جزء ( الف) بند (۲) ماده (۲۵) اين كنوانسيون به شرح زير است:
ماده ۱
۱ ـ يك عضو ميتواند طبق ماده (۲۵) اين كنوانسيون در ابتدا با ارسال اطلاعيه كتبي خطاب به طرف يا طرفهاي ديگر اختلاف، به داوري متوسل شود. اطلاعيه بايد منضم به بيانيهاي در مورد ادعا، به همراه اسناد مؤيد ادعا باشد. اطلاعيه مزبور بايد موضوع داوري را بيان كند و به ويژه بايد شامل موادي از اين كنوانسيون باشد كه تفسير يا اجراي آنها، مورد نظر است. ۲ ـ طرف مدعي بايد دبيرخانه را از ارجاع اختلاف به داوري به موجب ماده (۲۵) اين كنوانسيون آگاه نمايد. اطلاعيه بايد منضم به اطلاعيه كتبي طرف مدعي، بيانيهاي در مورد ادعا و اسناد مؤيد ادعاي موضوع بند (۱) بالا باشد. دبيرخانه بايد اطلاعات دريافتي را به تمام اعضاء ارسال نمايد.
ماده ۲
۱ ـ اگر اختلافي طبق ماده (۱) بالا به داوري ارجاع شود، ديوان داوري بايد ايجاد شود. ديوان داوري بايد شامل سه عضو باشد. ۲ ـ هر طرف اختلاف بايد يك داور تعيين نمايد و دو داور منتخب بايد با توافق، داور سومي را كه رئيس ديوان خواهد بود، تعيين نمايند. در اختلافهاي بين بيش از دو طرف، طرفهاي داراي منافع يكسان بايد يك داور را به طور مشترك با توافق انتخاب نمايند. رئيس ديوان نبايد تبعه هر يك از طرفهاي اختلاف باشد يا محل اقامت معمول او در سرزمين يكي از طرفهاي مزبور باشد يا در استخدام هر كدام از آنها باشد يا در هر سمت ديگري با موضوع سرو كار داشته باشد. ۳ ـ هر پست بلاتصدي بايد با روش توصيف شده براي انتصاب اوليه پُر شود.
ماده ۳
۱ ـ اگر يكي از طرفهاي اختلاف، داور خود را ظرف مدت دو ماه پس از تاريخ دريافت اطلاعيه داوري توسط عضو پاسخگو، تعيين نكند، عضو ديگر ميتواند دبيركل سازمان ملل متحد را آگاه نمايد و وي بايد ظرف دوره دو ماه بعدي انتصاب را انجام دهد. ۲ ـ اگر رئيس ديوان داوري ظرف مدت دو ماه پس از تاريخ انتصاب داور دوم تعيين نشود، دبير كل سازمان ملل متحد بايد بنا به درخواست يك طرف، رئيس را ظرف دوره دو ماه بعدي تعيين نمايد.
ماده ۴
ديوان داوري بايد تصميمهاي خود را طبق مفاد اين كنوانسيون و حقوق بينالملل اتخاذ نمايد.
ماده ۵
ديوان داوري جز در مواردي كه طرفهاي اختلاف بهگونه ديگري توافق كنند، بايد آيين كار خود را تعيين كند.
ماده ۶
ديوان داوري ميتواند بنا به درخواست يكي از طرفهاي اختلاف، توصيههايي را براي اقدامات موقت مهم حفاظتي نمايد.
ماده ۷
هر يك از طرفهاي اختلاف بايد كار ديوان داوري را تسهيل نمايد و به ويژه با استفاده از تمام ابزارهاي دراختيار خود بايد موارد زير را انجام دهد: (الف) در اختيار گذاشتن تمام اسناد، اطلاعات و تسهيلات؛ و (ب) در صورت لزوم، فراهم آوردن امكان احضار شهود يا كارشناسان و اخذ مدارك آنها
ماده ۸
طرفهاي اختلاف و داوران موظف به حفظ محرمانه بودن هرگونه اطلاعات يا اسنادي هستند كه طي جريان رسيدگي ديوان داوري به صورت محرمانه دريافت كردهاند.
ماده ۹
هزينههاي ديوان بهطور مساوي توسط طرفهاي اختلاف تقبل ميگردد، مگر در مواردي كه ديوان داوري به دليل شرايطي ويژه، به گونه ديگر تعيين نمايد. ديوان بايد تمام هزينههاي خود را ثبت و صورت حساب نهائي را به طرفها ارائه نمايد.
ماده ۱۰
هر عضوي كه از نظر حقوقي در خصوص موضوع مورد اختلاف ذينفع است و ممكن است تحت تأثير تصميم قرار گيرد، ميتواند با موافقت ديوان داوري در جريان رسيدگي مداخله نمايد.
ماده ۱۱
ديوان داوري ميتواند ادعاهاي متقابلي را كه بهطور مستقيم خارج از موضوع اختلاف است، استماع نمايد و در مورد آنها تصميمگيري كند.
ماده ۱۲
تصميمهاي ديوان داوري از نظر شكلي و ماهوي بايد با رأي اكثريت اعضاي آن گرفته شود.
ماده ۱۳
۱ ـ اگر يكي از طرفهاي اختلاف نزد ديوان داوري حاضر نشود يا از موضع خود دفاع نكند، طرف ديگر ميتواند از ديوان درخواست نمايد تا جريان رسيدگي را ادامه بدهد و تصميم خود را بگيرد. غيبت يك طرف يا قصور يك طرف در دفاع از موضع خود نبايد باعث ايجاد مانعي براي جريان رسيدگي شود. ۲ ـ ديوان داوري بايد پيش از اتخاذ تصميم نهائي، قانع شود كه ادعا از نظر واقعيت و قانون، مستند است.
ماده ۱۴
ديوان داوري بايد تصميم نهائي خود را ظرف مدت پنج ماه از تاريخي كه به طور كامل تشكيل شده است، بگيرد، مگر اينكه تمديد مهلت زماني را براي دورهاي كه نبايد بيشتر از پنج ماه باشد، ضروري تشخيص دهد.
ماده ۱۵
تصميم نهائي ديوان داوري بايد فقط درخصوص موضوع مورد اختلاف باشد و بايد دلايلي را كه بر آنها مبتني است، بيان كند. تصميم بايد شامل نام اعضائي كه مشاركت داشتهاند و تاريخ تصميم نهائي باشد. هر عضو ديوان ميتواند نظري جدا يا مخالف را در خصوص تصميم نهائي پيوست نمايد.
ماده ۱۶
تصميم نهائي براي طرفهاي اختلاف، لازمالاتباع خواهد بود. تفسير ارائه شده از اين كنوانسيون در تصميم نهائي براي عضو مداخلهكننده بهموجب ماده(۱۰) بالا نيز تا حدي كه مربوط به موضوعاتي ميشود كه در خصوص آنها، عضو مزبور مداخله كرده است، لازمالاتباع خواهد بود. تصميم نهائي بدون درخواست تجديدنظر خواهد بود، مگر اينكه طرفهاي اختلاف از پيش در مورد تشريفات تجديدنظر توافق كرده باشند.
ماده ۱۷
هرگونه عدم توافق در ارتباط با تفسير يا اجراي تصميم نهائي، بين طرفهايي كه ملتزم به تصميم نهايي طبق ماده (۱۶) بالا بودهاند، ممكن است توسط هر كدام از آنها براي تصميمگيري به ديوان داوري كه آن را اتخاذ كرده است، ارجاع گردد.
بخش دوم
تشريفات مصالحه تشريفات مصالحه از نظر بند (۶) ماده (۲۵) اين كنوانسيون به شرح زير است:
ماده ۱
درخواست يك طرف اختلاف مبني بر تشكيل كميسيون مصالحه به موجب بند (۶) ماده (۲۵) اين كنوانسيون بايد به صورت كتبي به دبيرخانه اعلام شود و تصويري از آن به طرف يا طرفهاي ديگر اختلاف ارسال گردد. دبيرخانه بايد بر اين اساس فوري تمام اعضاء را آگاه نمايد.
ماده ۲
۱ ـ جز در صورتي كه طرفهاي اختلاف به گونه ديگري توافق نمايند، كميسيون مصالحه بايد شامل سه عضو، يك نفر به انتخاب هر طرف مربوط و رئيس منتخب به صورت مشترك توسط اعضاي مزبور، باشد. ۲ ـ در اختلافهاي بين بيش از دو عضو، اعضاي داراي منافع يكسان بايد عضو خود در كميسيون را بهطور مشترك با توافق انتخاب نمايند.
ماده ۳
اگر هيچگونه انتصابي از سوي طرفهاي اختلاف ظرف مدت دوماه از تاريخ دريافت درخواست كتبي موضوع .ماده(۱) بالا بهوسيله دبيرخانه، انجام نشود، دبيركل سازمان ملل متحد بايد بنا به درخواست هر طرف، انتصاب مزبور را ظرف يك دوره دو ماهه بعدي انجام دهد.
ماده ۴
اگر رئيسكميسيون مصالحه ظرف مدت دوماه از تاريخ انتصاب دومين عضو كميسيون انتخاب نشده باشد، دبيركل سازمان ملل متحد بايد بنا به درخواست هر طرف اختلاف، رئيس را ظرف يك دوره دو ماهه بعدي مشخص نمايد.
ماده ۵
كميسيون مصالحه بايد به هر يك از طرفهاي اختلاف به شيوهاي مستقل و بيطرفانه در تلاش آنها براي نيل به حل و فصل دوستانه اختلاف كمك كند.
ماده ۶
۱ ـ كميسيون مصالحه ميتواند جريان رسيدگي مصالحه را به گونهاي كه مناسب تلقي ميكند، با درنظرگرفتن شرايط موضوع و نظرهايي كه طرفهاي اختلاف ممكن است بيان كنند، از جمله هرگونه درخواست براي حل و فصل سريع انجام دهد.كميسيون ميتواند در صورت لزوم آيين كار خود را تصويب كند، مگر اينكه طرفها به گونه ديگري توافق نمايند. ۲ ـ كميسيون مصالحه ميتواند در هر زمان در طول جريان رسيدگي، پيشنهادها يا توصيههايي را براي حل اختلاف ارائه نمايد.
ماده ۷
طرفهاي اختلاف بايد با كميسيون مصالحه همكاري نمايند. آنها به ويژه بايد تلاش كنند درخواستهاي كميسيون را براي ارائه اقلام مكتوب، تأمين ادله و شركت در جلسات برآورده نمايند. طرفها و اعضاي كميسيون مصالحه موظف هستند از محرمانه بودن هرگونه اطلاعات يا اسنادي كه در جريان رسيدگي كميسيون به صورت محرمانه دريافت ميكنند، حفاظت نمايند.
ماده ۸
كميسيون مصالحه بايد تصميمهاي خود را با اكثريت آراي اعضاي آن اتخاذ كند.
ماده ۹
كميسيون مصالحه بايد حداكثر دوازده ماه پس از اينكه بهطور كامل تشكيل شد، گزارشي را به همراه توصيههايي براي حل اختلاف كه طرفهاي اختلاف آن را با حسن نيت تلقي مينمايند، ارائه كند مگر اينكه اختلاف قبلاً حل شده باشد.
ماده ۱۰
هرگونه اختلافي در مورد اينكه كميسيون مصالحه براي رسيدگي به موضوع ارجاع شده به آن، صلاحيت دارد يا ندارد، بايد توسط كميسيون مورد تصميمگيري قرار گيرد.
ماده ۱۱
هزينههاي كميسيون مصالحه بايد توسط طرفهاي اختلاف بهطور مساوي تقبل شود، مگر اينكه آنها بهگونه ديگري توافق كنند. كميسيون مصالحه بايد تمام هزينههاي خود را ثبت و صورتحساب نهائي را به طرفها ارائه نمايد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره منضم به متن كنوانسيون شامل سي و پنج ماده و پنج پيوست در جلسه علني روز يكشنبه مورخ هجدهم مردادماه يكهزار و سيصد و نود و چهار مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ ۴ /۶ /۱۳۹۴ به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ علي لاريجاني