قانون اجازه عضويت جمهوري اسلامي ايران در كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي مواد زايد زيانبخش و دفع آنها مصوب 1371,06,31 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
به دولت اجازه داده ميشود به عضويت كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي مواد زايد زيانبخش و دفع آنها مصوب 22مارس 1989 سوئيس درآيد و اسناد آن را تسليم نمايد. سازمان ملل - 22 مارس 1989 ENEP/IG.83/3 برنامه محيط زيست - متن اصلي. انگليسي كنفرانس نمايندگان تامالاختيار درباره كنوانسيون جهاني مربوط به كنترل انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر بال، 20 - 22 مارس 1989 فقره 3 از دستور كار كنوانسيون بازل درباره كنترل انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و دفع آنها مقدمه اعضاء اين كنوانسيون. با علم به زيان احتمالي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله و انتقال برونمرزي آنها براي سلامت انسان، با توجه به تهديد روزافزون سلامت انسان و محيط زيست از ايجاد و پيچيدگي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله و انتقال برونمرزي آنها، و نيز با توجه به اين نكته كه مؤثرترين طريق حفظ سلامت انسان و محيط زيست در خطرات عارض از اينگونه زبالهها، تقليل ايجاد آنها به حداقل ازلحاظ كمي و كيفي و نتيجتاً كاهش خطر بالقوه آنها ميباشد، با اعتقاد به اينكه دولت ها بايد تدابير لازم را اتخاذ نمايند تا در اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، از جمله انتقال و دفع برونمرزي آنها حفظ سلامتانسان و محيط زيست، در هر جا كه دفع شود مد نظر باشد، با در نظر گرفتن اين نكته كه دولت ها بايد اطمينان حاصل كنند كه عوامل ايجاد زبالههاي مضر و ساير انواع زباله وظايف خود را به نحوي انجام دهند كهحفظ محيط زيست، در هر جا كه زبالهها دفع ميشود، مورد توجه باشد، با علم كامل به اينكه هر دولتي اين حق مطلق را دارد كه از ورود و دفع زبالههاي مضر و ساير انواع زباله در سرزمين خود جلوگيري نمايد، و نيز با توجه به تمايل روزافزون دولت ها، به ويژه كشورهاي در حال رشد، به جلوگيري از انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله بر سرزمينخود، با اعتقاد به اينكه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله بايد تا جائيكه حفظ محيط زيست ايجاب ميكند، در همان كشوري دفع شود كه زبالهها در آن جاايجاد شده است، با اطلاع از اينكه انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، از كشور محل ايجاد آنها به كشوري ديگر بايد فقط تحت شرايطي مجاز دانستهشود كه سلامت انسان و محيط زيست آن جا را به خطر نيندازد و نيز اين انتقالات با مفاد اين كنوانسيون مطابقت داشته باشد، با توجه به اينكه تشديد نظارت در انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله موجب اداره صحيح آنها از لحاظ زيست محيطي و نيز تقليلحجم اين گونه انتقالات برونمرزي خواهد گرديد، با اعتقاد به اينكه دولت ها براي مبادله صحيح اطلاعات درباره كنترل انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به سرزمين هاي ديگر تدابيرياتخاذ نمايند، با در نظر گرفتن اين كه برخي از موافقت نامههاي منطقهاي و نيز بينالمللي، متعرض مسأله حفظ و حمايت محيط زيست در رابطه با انتقال كالاهاي خطرناك شدهاند، با توجه با اعلاميه كنفرانس سازمان درباره محيط زيست انسان (استكهلم 1972) رهنمودها و اصول براي اداره صحيح زبالههاي مضر جهت حفظ محيط زيست، (قاهره) مصوب شوراي سرپرستي برنامه محيط زيست سازمان ملل (UNEP) طي قطعنامه شماره 30/14مورخ 17 ژوئن 1987،توصيه كميته كارشناسان سازمان ملل درباره انتقال كالاهاي مضر (كه در سال 1957 تدوين شده و هر دو سال يكبار آن را به روز درميآورند)، توصيهها، اعلاميهها، مدارك و مقررات مربوط كه در سيستم سازمان ملل تنظيم و تصويب گرديده و كارها و مطالعات انجام شده در سازمانهاي منطقهايو بينالمللي، نظر به روح، اصول، اهداف و وظايف منشور جهاني براي طبيعت، مصوب مجمع عمومي سازمان ملل در سي و هفتمين اجلاس خود (1982) بعنوان نظام اخلاقي مربوط به حفظ محيط زيست انسان و حفاظت از منابع طبيعي. با تأييد اينكه دولت ها مسئول ايفاي تعهدات بينالمللي خود در رابطه با حمايت از سلامت انسان و حفظ و حمايت محيط زيست هستند و به موجبحقوق بينالملل مسئوليت دارند، با علم اينكه در صورت نقض عملي مفاد اين كنوانسيون يا هر پروتكل مربوط به آن حقوق بينالملل مربوط به معاهدات قابل اجراء خواهد بود، با آگاهي از نياز به ادامه توسعه و استفاده از تكنولوژيهائي كه از لحاظ سلامت محيط زيست زباله كمتري توليد ميكنند و اتخاذ شيوههاي صحيح بازپروري، خانهداري مناسب و سيستمهاي مطلوب اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به منظور كاهش ايجاد آنها به حداقل. و نيز با علم به توجه فزاينده جهاني به لزوم كنترل شديد انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله و نياز به كاهش اينگونه انتقالات، در حدامكان، به حداقل، با نگراني از مسأله انتقالات غير قانوني برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، و نيز با در نظر گرفتن امكانات محدود كشورهاي در حال رشد براياداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، با آگاهي از لزوم ترغيب انتقال تكنولوژي براي اداره صحيح زبالههاي مضر و ساير انواع زبالهاي كه در محل ايجاد ميشود، خاصه به كشورهاي در حالرشد طبق روح رهنمودهاي قاهره و قطعنامه شماره 16/14 شوراي سرپرستي UNEP درباره ترغيب انتقال تكنولوژي مربوط به حمايت از محيطزيست. و نيز با علم به اينكه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله بايد طبق كنوانسيون هاي بينالمللي و توصيههاي مربوط انتقال يابد، و نيز با اعتقاد به اينكه انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله بايد فقط هنگامي مجاز دانسته شود كه انتقال و نهايتاً دفع اينگونه زبالهها ازلحاظ زيست محيطي بيضرر است، و با تصميم به محافظت از سلامت انسان و محيط زيست از طريق كنترل شديد در مقابل اثرات زيانباري كه ممكناست از ايجاد و اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله حادث شود، به نحو ذيل توافق نمودند،
ماده 1
حدود كنوانسيون. 1 - زبالههاي ذيل كه مورد انتقال برونمرزي قرار ميگيرند براي منظورهاي اين كنوانسيون «زبالههاي مضر» محسوب ميشوند: الف - زبالههائي كه جزء گروه مندرج در ضميمه 1 ميباشند، مگر آنكه داراي خصوصيات مذكور در ضميمه 3 نباشند، و
ب
زبالههائي كه مشمول بند (الف) نيستند، ولي طبق مقررات محلي كشورهاي عضو صادركننده و واردكننده يا عبور زبالههاي مضر محسوب ميشوند. 2 - زبالههائي كه از گروه مندرج در ضميمه 2 هستند و مورد انتقال برونمرزي قرار ميگيرند، براي منظورهاي اين كنوانسيون «ساير انواع زباله» به شمارميآيند. 3 - زبالههائي كه بعلت راديو اكتيو بودن مشمول سيستمهاي ديگر بينالمللي كنترل، از جمله اسناد بينالمللي مشخصاً قابل اجراء در مورد مواد راديواكتيو ميباشند، در چهارچوب اين كنوانسيون قرار نميگيرند. 4 - زبالههاي ناشي از عمليات عادي كشتيها، كه دفع آنها مشمول سند بينالمللي ديگري ميباشد، در چهارچوب اين كنوانسيون قرار نميگيرند.
ماده 2
تعريفها براي منظورهاي اين كنوانسيون. 1 - «زبالهها» اجسام يا اشيائي است كه طبق مقررات قانون ملي دفع ميشوند يا بايد دفع شوند. 2 - « اداره» به معني جمعآوري، انتقال و دفع زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله، از جمله مراقبت بعدي از محلهاي دفع ميباشد. 3 - «انتقال برونمرزي» به معني انتقال زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله است از ناحيهاي تحت حاكميت ملي يك دولت به ناحيهاي تحت حاكميتملي يك دولت ديگر يا از طريق آن، يا به ناحيهاي يا از طريق ناحيهاي كه تحت حاكميت ملي دولت ديگري نباشد، مشروط بر آنكه لااقل دو دولت دراين انتقال ذيمدخل باشند، 4 - «دفع» به معني هر عملي است كه در ضميمه 4 اين كنوانسيون مشخص شده است، 5 - «محل يا وسايل مجاز» به معني محل يا وسايل دفع زبالههاي مضر و ساير انواع زباله است كه مرجع مربوط كشوري كه محل يا وسايل در آن قراردارد، آن را مجاز دانسته است، 6 - «مرجع ذيصلاح» به معني يك مرجع دولتي است كه يك كشور عضو در نواحي كه خود صلاح ميداند، تعيين مينمايد تا مسئول دريافت اطلاعيه مربوط به انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله اطلاعات مربوط به آن، و جوابگوئي به آن اطلاعيه طبق ماده 6 باشد، 7 - «مركز» به معني واحد كشور عضوي است كه در ماده 5 بدان اشاره شده و مسئول دريافت يا ارائه اطلاعات پيشبيني شده در مواد 13 و 15ميباشد. 8 - «اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به نحو صحيح از لحاظ « زيستمحيطي» به معني انجام اقدامات عملي است به منظور اداره زبالههاي مضر وساير انواع زباله بنحوي كه سلامت انسان و محيط زيست در برابر اثرات زيانبار احتمالي اين گونه زبالهها حفظ گردند، 9 - « ناحيه تحت حاكميت ملي يك دولت» به معني هر گونه اراضي، ناحيه دريايي يا هوائي است كه در داخل آن، يك دولت طبق حقوق بينالمللي دررابطه با سلامت انسان و محيط زيست مسئوليت اداري و انضباطي اعمال مينمايد، 10 - «كشور صدور» به معني كشور عضوي است كه قرار است انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله از آن جا آغاز شود، 11 - «كشور ورود» به معني كشور عضوي است كه انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و يا ساير انواع زباله به منظور دفع آنها در آنجا يا به منظور بارگيريآن قبل از دفع در ناحيهاي كه تحت حاكميت ملي هيچ دولتي نيست انجام ميگيرد، 12 - «كشور عبور» به معني كشوري جز كشور صدور و يا كشور ورود است كه انتقال زبالههاي مضر و ساير انواع زباله از طريق آن انجام ميشود يا قراراست انجام شود. 13 - «كشورهاي ذيربط» به معني كشورهاي صدور، ورود يا عبور ميباشند، خواه عضو كنوانسيون باشند و خواه نباشند، 14 - «شخص» به معني شخص حقيقي يا حقوقي است. 15 - «صادركننده» به معني شخصي است كه تحت حاكميت دولت كشور صدوري ميباشد كه ترتيب صدور زبالههاي مضر و ساير انواع زباله راميدهد. 16 - «واردكننده» به معني شخصي است كه تحت حاكميت دولت كشور ورودي ميباشد كه ترتيب ورود زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را ميدهد. 17 - «انتقالدهنده» به معني شخصي است كه انتقال زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله را انجام ميدهد. 18 - «ايجادكننده» به معني شخصي است كه فعاليتش زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله ايجاد ميكند، يا هر گاه شخص ايجادكننده معلوم نباشد،شخصي است كه آن زبالهها را در اختيار دارد يا آن را كنترل ميكند، 19 - «دفعكننده» به معني شخصي است كه زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله براي او حمل ميشود تا آنها را دفع نمايد، 20 - «سازمان يك پارچهسازي سياسي و يا اقتصادي» به معني سازماني است كه توسط دولتهاي داراي حاكميت ملي تشكيل شده است و دولت هايعضو آن سازمان صلاحيت مربوط به امور تحت اين كنوانسيون را به آن سازمان واگذار نمودهاند و داراي اختيارات تام طبق مقررات داخلي خودميباشند تا كنوانسيون را امضاء كند، تصويب نمايد، بپذيرد، با آن موافقت نمايد و رسماً آن را تأييد كند يا بدان ملحق گردد. 21 - «انتقال غير قانوني» به معني هر گونه انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله ميباشد كه در ماده 9 مشخص گرديده است.
ماده 3
تعريفهاي ملي از زبالههاي مضر 1 - هر عضو كنوانسيون بايد ظرف مدت شش ماه از تاريخ امضاء اين كنوانسيون دبيرخانه كنوانسيون را از موضوع زبالههائي (غير از زبالههائي كه درضميمههاي 1 و 2 ذكر شده است) كه طبق قوانين ملي خود بعنوان زبالههاي مضر در نظر گرفته يا تعريف كرده است، آگاه سازد و نيز شرايط مربوط بهشيوههاي انتقال برونمرزي قابل اجراء در مورد اينگونه زبالهها را به اطلاع دبيرخانه برساند. 2 - هر عضو كنوانسيون بايد دبيرخانه را متعاقباً از تغييرات عمده در اطلاعاتي كه طبق بند 1 ارائه داده است مطلع سازد. 3 - دبيرخانه بايد فوراً اطلاعاتي را كه به موجب بندهاي 1 و 2 دريافت داشته است به آگاهي همه اعضاء كنوانسيون برساند. 4 - اعضاء كنوانسيون بايد اطلاعاتي را كه دبيرخانه به آنها داده است در اختيار صادركنندگان خود بگذارند.
ماده 4
تعهدات عمومي 1 - الف - اعضائي كه از حق خود در منع ورود زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله براي دفع استفاده ميكنند بايد اعضاي ديگر را از تصميم خود طبق ماده 13آگاه سازند.
ب
اعضاء كنوانسيون ميتوانند صدور زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را به كشور اعضائي كه ورود اينگونه زبالهها را منع كردهاند، هنگامي كه بهموجب بند فرعي (الف) فوق مطلع شدهاند منع نمايند يا، صدور آن را اجازه ندهند.
پ
اعضاء كنوانسيون ميتوانند صدور زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را، هر گاه كشور واردكننده كتباً در مورد خاصي از ورود زباله موافقت نكرده باشد، و در صورتي كه كشور واردكننده ورود اينگونه زباله را منع ننموده باشد، منع كنند، يا اجازه ندهند. 2 - هر عضو كنوانسيون بايد تدابير مناسب را جهت موارد ذيل اتخاذ نمايد: الف - حصول اطمينان از اينكه ايجاد زبالههاي مضر و ساير انواع زباله در كشور خود به حداقل كاهش يابد، در اين مورد بايد جنبههاي اجتماعي،تكنولوژيكي و اقتصادي مد نظر باشد، ب - حصول اطمينان از داشتن امكانات كافي دفع زباله، براي اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به نحو صحيح از لحاظ زيستمحيطي، به منظوراينكه در حد امكان اين زبالهها در همان سرزمين دفع شوند، پ - حصول اطمينان از اينكه اشخاص دست اندركار اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله در داخل آن سرزمين اقدامات لازم را جهت پيشگيري ازآلودگي ناشي از اداره اينگونه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به عمل آورند و هر گاه آلودگي پيش آمد عواقب آن را براي سلامت انسان و محيط زيست به حداقل برسانند. ت - حصول اطمينان از اينكه انتقال برون مرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به حداقل تقليل يابد و با اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به نحوصحيح از لحاظ زيست محيطي مطابقت داشته باشد و اين عمل به طرزي انجام شود كه سلامت انسان و محيط زيست در برابر اثرات سوء ناشي از اينگونه انتقالات حفظ شود. ث - جلوگيري از صدور زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله به كشور يا گروه كشورهاي عضو اين كنوانسيون، كه به يك سازمان يكپارچهسازي اقتصادي ويا سياسي تعلق دارند. خاصه كشورهاي در حال رشد، كه طبق قوانين خود هر گونه ورود زباله را ممنوع كردهاند، و نيز هر گاه اين كشورها تشخيص دهند كه زبالههاي مورد بحث طبق ضوابطي كه اعضاء كنوانسيون در اولين نشست خود درباره آنها تصميم ميگيرند، به نحو صحيحي از لحاظ زيست محيطياداره نخواهد شد. ج - درخواست ارائه اطلاعات مربوط به انتقال برون مرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله طبق مفاد الحاقيه شماره 5 - الف - به كشورهاي ذيربط، باتبيين اثرات انتقال مورد نظر بر سلامت انسان و محيط زيست. ج - جلوگيري از ورود زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، در صورتيكه تشخيص دهند كه زبالههاي مورد بحث به نحو صحيح از لحاظ زيست محيطياداره نخواهند شد. ح - همكاري در فعاليتهاي اعضاي ديگر كنوانسيون و سازمانهاي ذينفع به طور مستقيم و از طريق دبيرخانه، از جمله توزيع اطلاعات درباره انتقالبرونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله ، به منظور بهبود اداره صحيح اينگونه زبالهها از لحاظ زيست محيطي و نيز جلوگيري از انتقالات غيرقانوني آن. 3 - اعضاي كنوانسيون اعلام ميدارند كه انتقال غير قانوني زبالههاي مضر و ساير انواع زباله عملي جنايتكارانه است. 4 - هر عضو كنوانسيون بايد تدابير مناسب اداري يا قانوني و غيره را جهت اجراي مفاد اين كنوانسيون، از جمله تدابيري به منظور جلوگيري و تنبيهاعمال مغاير اين كنوانسيون، اتخاذ نمايد. 5 - هيچيك از اعضاي كنوانسيون نبايد اجازه دهد كه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله به كشوري كه عضو كنوانسيون نيست صادر شود يا از كشوري كهعضو كنوانسيون نيست وارد گردد. 6 - اعضاي كنوانسيون موافقت مينمايند كه اجازه ندهند كه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله براي دفع در داخل ناحيهاي در جنوب 60 درجه عرضجنوبي صادر گردد. خواه اينگونه زبالهها مورد انتقالات برون مرزي قرار گيرند و خواه نگيرند. 7 - علاوه بر اين، هر عضو كنوانسيون بايد.
الف
اجازه ندهد كه اشخاص تحت حاكميت ملي خود زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را منتقل يا دفع كنند، مگر آنكه اين اشخاص مختار يا مجازباشند كه اينگونه عمليات را انجام دهند.
ب
مقرر دارد كه زبالههاي مضر و ساير انواع زبالهاي كه مورد انتقالات برونمرزي قرار ميگيرند، و طبق مقررات و ضوابطي كه از لحاظ بينالمللي درزمينه بستهبندي و برچسب زني و حمل و نقل مورد قبول همگان است، بستهبندي، برچسب زني و حمل و نقل گردد و اينكه به ساير شيوههاي مربوطهشناخته شده بينالمللي توجه لازم مبذول گردد.
پ
مقرر دارد كه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، داراي سند انتقال از نقطه آغاز تا نقطه دفع آن باشد. 8 - هر عضو كنوانسيون بايد بخواهد كه زبالههاي مضر يا ساير انواع زبالهاي كه قرار است صادر گردد به نحوي كه در كشور صدور يا هر جاي ديگر اداره شود كه از لحاظ زيست محيطي سالم باشد، رهنمودهاي فني براي اداره زبالههاي مشمول اين كنوانسيون طبق ضوابط زيست محيطي توسط اعضاءكنوانسيون در نخستين اجلاسشان تعيين خواهد گرديد. 9 - اعضاي كنوانسيون بايد تدابير مناسب اتخاذ نمايند تا انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله فقط در موارد مجاز دانسته شود كه: الف - كشور صدور - توانائي فني وسايل لازم، محلهاي دفع مناسب و ظرفيت كافي براي دفع زبالههاي مورد بحث به نحو مؤثر و از لحاظزيستمحيطي صحيح نداشته باشد، يا
ب
زبالههاي مورد بحث به عنوان مواد اوليه براي (Recycling) بازپروري يا صنايع بازسازي در كشور ورود لازم باشد، يا
پ
انتقال برونمرزي مورد بحث مطابق ضوابط ديگري باشد كه اعضاي كنوانسيون تعيين خواهند كرد، مشروط به اينكه آن ضوابط مغاير با اهداف اين كنوانسيون نباشد. 10 - تعهد كشورهائي كه زبالههاي مضر و ساير انواع زباله در آنجا ايجاد ميشود مبني بر اينكه اين زبالهها بايد به نحو سالم از لحاظ زيست محيطياداره شود، نبايد تحت هيچ شرايطي به كشورهاي ورود يا عبور منتقل گردد. 11 - هيچ چيز در اين كنوانسيون نبايد مانع شود كه يك كشور عضو كنوانسيون مقررات اضافي، كه با مفاد اين كنوانسيون و مقررات حقوق بينالمللمطابقت داشته باشد، به منظور حفظ بهتر سلامت انسان و محيط زيست وضع كند. 12 - هيچ چيز در اين كنوانسيون نبايد به هيچ وجه حاكميت ملي دولت ها بر درياي ساحلي آنها طبق قوانين بينالملل و حقوق حاكمه و حاكميتي كهدولتها در مناطق اقتصادي انحصاري و فلات قاره خود طبق قوانين بينالملل و نيز به اعمال حقوق و آزاديهاي دريانوردي يا هوانوردي كشتيها وهواپيماها، كه به موجب حقوق بينالملل پيشبيني شده در اسناد مربوطه منعكس است، لطمه وارد آورد. 13 - اعضاي كنوانسيون بايد تعهد كنند كه در فواصل معين امكانات تقليل مقدار آلودگي احتمالي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را كه به كشورهاي ديگر، به ويژه كشورهاي در حال رشد، صادر ميشود، مورد تجديد نظر قرار دهند.
ماده 5
تعيين مراجع و مراكز صالح بمنظور اجراي اين كنوانسيون اعضاي كنوانسيون بايد:
1
يك يا چند مرجع صالح و مركز تعيين يا تأسيس نمايند. در مورد كشور عبور يك مرجع صالح بايد جهت دريافت اطلاعيه تعيين شود.
2
ظرف سه ماه از تاريخ به اجراء درآمدن اين كنوانسيون براي آنها، به دبيرخانه اطلاع دهند كه چه سازمانهائي را به عنوان مراجع صالح و مركز خودتعيين كرده اند.
3
ظرف يك ماه از تاريخ تصميم خود، دبيرخانه را از تغييرات مربوط به تعيين مراجع صالح و مركز خود، طبق بند فوق، آگاه سازند.
ماده 6
انتقال برونمرزي بين اعضاي كنوانسيون. 1 - كشور صدور بايد كتباً و از طريق مرجع صالح كشور صدور، مرجع صالح كشورهاي ذينفع را از هر گونه انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا سايرانواع زباله كه در نظر دارد انجام دهد مطلع سازد، يا از ايجادكننده يا صادركننده زبالهها بخواهد كه چنين اقدامي را بعمل آورد. اينگونه اطلاعيه بايدمحتوي مطالب و اطلاعات مذكور در الحاقيه 5 الف و به زبان قابل قبول كشور ورود باشد. فقط يك اطلاعيه بايد به هر كشور ذينفع ارسال گردد. 2 - كشور ورود بايد كتباً به كشور اطلاعدهنده پاسخ دهد و موافقت خود را تحت شرايطي يا بدون قيد و شرط اعلام دارد، از اجازه انتقال امتناع ورزد يااطلاعات بيشتري درخواست نمايد. يك نسخه از پاسخ نهائي كشور ورود بايد بجاي مراجع صالح كشورهاي ذينفع كه اعضاي كنوانسيون هستند ارسال گردد. 3 - تا زماني كه كشور صدور تأييد كتبي مبني بر موارد ذيل را دريافت نكرده است نبايد به ايجادكننده يا صادركننده زباله اجازه شروع انتقال برونمرزي رابدهد. الف – اطلاع دهنده موافقت كتبي كشور ورود را دريافت كرده است. و
ب
اطلاع دهنده تأييديه وجود قرارداد بين صادركننده و دفعكننده را، كه طي آن اداره صحيح زيست محيطي زبالههاي مورد نظر تصريح گرديده است،دريافت نموده است. 4 - هر كشور عبور عضو كنوانسيون بايد فوراً وصول اطلاعيه را به طرف اطلاعدهنده اعلام دارد. اين كشور ميتواند متعاقباً ظرف شصت روز موافقتخود را با انتقال زباله تحت شرايطي يا بدون قيد و شرط كتباً به آگاهي طرف اطلاع دهنده برساند يا از دادن اجازه امتناع ورزد و يا درخواست اطلاعاتاضافي بنمايد. كشور صدور نبايد تا موافقت كتبي كشور عبور را دريافت نكرده است اجازه انتقال برونمرزي را بدهد، ولي هر گاه در هر زمان يك عضوكنوانسيون تشخيص دهد كه موافقت كتبي قبلي - يا بطور كلي و يا در موارد خاص - براي عبور زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله ضرورت ندارد، ياهر گاه شرايط را تغيير دهد، بايد طبق ماده 13 فوراً اعضاي ديگر كنوانسيون را از تصميم خود مطلع سازد. در اين صورت اگر ظرف مدت شصت روز ازتاريخ وصول اطلاعيهاي كه توسط كشور عبور داده شده است، كشور صدور پاسخي دريافت نكند، كشور صدور ميتواند اجازه شروع صدور زباله را ازطريق كشور عبور صادر نمايد. 5 - در موردي كه انتقال برونمرزي زباله فقط طبق قوانين كشور صدور مضر شناخته شده باشد، الف - الزامات بند 9 اين ماده كه شامل حال واردكننده يا دفعكننده و كشور واردكننده ميشود، و با اعمال تغييرات لازم در مورد صادركننده و كشورصدور نيز قابل اجراء ميباشد.
ب
در صورتي كه كشور ورود يا كشورهاي ورود و عبور كه اعضاء كنوانسيون هستند، زباله را مضر تشخيص داده باشند، الزامات بندهاي 1 و 3 و 4 و6 اين ماده كه شامل حال صادركننده و كشور صدور ميباشد، با اعمال تغييرات لازم در مورد واردكننده يا دفعكننده و كشور ورود نيز قابل اجراء خواهدبود، يا
پ
هر گاه فقط كشور عبور اين زبالهها را مضر تشخيص داده باشد، مفاد بند 4 شامل حال آن كشور خواهد بود. 6 - كشور صدور ميتواند ، در صورت موافقت كتبي كشورهاي ذيربط، در موارد زير به ايجادكننده يا صادركننده اجازه دهد كه از يك اطلاعيه كلياستفاده كند. در موردي كه زبالههاي مضر يا ساير انواع زبالهاي كه خصوصيات فيزيكي و شيميائي آنها تغيير نميكند، زبالهها بطور مرتب از طريقگمرك خروج معين و واحد كشور صدور، از طريق گمرك ورود معين و واحد كشور ورود و در مورد عبور از طريق گمرك ورود و خروج معين و واحدكشور يا كشورهاي عبور براي دفعكننده معين و واحد ارسال ميگردد. 7 - كشورهاي ذيربط ميتوانند موافقت كتبي خود را مبني بر استفاده از يك اطلاعيه كلي مذكور در بند 6 در صورت ارائه برخي اطلاعات مانند مقاديردقيق يا ليست ادواري زبالههاي مضر و ساير انواع زبالهاي كه ارسال خواهد شد اعلام دارند. 8 - ممكن است اطلاعيه كلي و موافقت كتبي مورد اشاره در بندهاي 6 و 7 شامل محمولههاي متعدد زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله طي يك دوره حداكثر 12 ماه باشد. 9 - اعضاي كنوانسيون بايد بخواهند كه هر شخصي كه مسئول انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله است مدرك انتقال را به محض تحويليا دريافت زبالههاي مورد نظر امضاء نمايد. آنها همچنين بايد بخواهند كه دفعكننده دريافت زبالهها را توسط دفعكننده و در زمان مناسب و تاريخ خاتمهدفع را، همانگونه كه در اطلاعيه مشخص شده است، به اطلاع صادركننده و مرجع صالح كشور صدور برسانند. هر گاه اين امر به اطلاع كشور صدورنرسيده باشد مرجع صالح كشور صدور يا صادركننده بايد كشور ورود را مطلع سازد. 10 - اطلاعيه و پاسخ مندرج در اين ماده بايد به مرجع صالح اعضاي ذيربط، يا در مورد كشورهاي غير عضو به هر مرجع دولتي مناسب، تسليم شود. 11 - هر انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله بايد تحت پوشش بيمه، يا هر گونه ضمانتنامهاي قرار گيرد كه كشور ورود يا كشور عبور كهعضو كنوانسيون هستند مناسب تشخيص دهند.
ماده 7
انتقال برونمرزي از يك كشور عضو كنوانسيون از طريق كشورهائي كه عضو كنوانسيون نيستند. بند 2 ماده 6 كنوانسيون با تغييرات لازم حسب مورد، شامل انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله از يك كشور عضو كنوانسيون از طريقيك كشور يا كشورهائي كه عضو كنوانسيون نيستند، خواهد بود.
ماده 8
وظيفه ورود مجدد - در صورتي كه انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله، كه كشورهاي ذيربط در مورد آن موافقت نمودهاند ،نتواند با توجه به مفاد اين كنوانسيون، طبق شرايط قرارداد بطور كامل انجام گيرد، كشور صدور بايد زبالههاي مورد نظر را توسط صادركننده ظرف نودروز از تاريخي كه كشور واردكننده كشور صدور و دبيرخانه را مطلع ساخته است يا طي مدت زمان ديگري كه كشورهاي ذيربط توافق نمايند به كشورصدور باز گرداند. بدين منظور، كشور صدور و هر كشور طرف عبور زباله نبايد از اعاده آن زبالهها به كشور صدور مخالفت نمايد.
ماده 9
انتقال غير قانوني. 1 - براي منظور اين كنوانسيون، در موارد ذيل انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله غير قانوني محسوب ميشود. الف - انتقال بدون اطلاع به كشورهاي ذيربط طبق مقررات اين كنوانسيون، يا
ب
انتقال بدون موافقت كشور ذيربط طبق مقررات اين كنوانسيون، يا
پ
انتقال با موافقت كشورهاي ذيربط از طريق جعل، قلب واقعيت يا تقلب، يا
ت
در صورتي كه نحوه انتقال عملاً با مدارك مربوط مغاير باشد، يا
ث
در صورتي كه انتقال منجر به دفع عمدي (مانند دامپينگ) زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله بر خلاف مقررات اين كنوانسيون و اصول كلي قوانينبينالمللي گردد. 2 - در مورد انتقال برونمرزي غير قانوني زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله در نتيجه رفتار صادركننده يا ايجادكننده، كشور صدور بايد اقداماتي انجامدهند تا زبالههاي مورد نظر. الف - توسط صادركننده يا ايجادكننده، يا در صورت لزوم توسط خود او به كشور صدور بازگردانده شود، يا هر گاه اين كار عملي نباشد،
ب
به نحو ديگري كه با مقررات اين كنوانسيون مطابقت داشته باشد، ظرف مدت 30 روز از تاريخي كه مورد انتقال غير قانوني به كشور صدور اطلاع داده شده است، يا طي مدت زماني كه طرفهاي ذيربط توافق كنند، خود آنها را دفع نمايد. بدين منظور طرف هاي ذيربط نبايد با اعاده زبالهها به كشور صدور مخالفت نمايند يا موانعي در راه آن ايجاد كنند. 3 - در مورد انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زبالهاي كه در اثر عمل واردكننده يا دفعكننده، غير قانوني شناخته شده است، كشور ورود بايدمطمئن گردد كه زبالههاي مورد بحث توسط واردكننده يا دفعكننده به نحوي دفع ميشود كه از لحاظ زيست محيطي سالم است، يا در صورت لزومظرف 30 روز در تاريخي كه كشور ورود از انتقال غير قانوني مطلع شده است يا طي مدت زمان ديگري كه مورد توافق كشورهاي ذيربط قرار گيرد، توسط خود كشور واردكننده دفع گردد. بدين منظور طرفهاي ذيربط بايد حسب ضرورت در مورد دفع زبالهها به نحو صحيح و سالم از لحاظ زيستمحيطي با يكديگر همكاري نمايند. 4 - در مواردي كه مسئوليت انتقال غير قانوني را نتوان به صادركننده يا ايجادكننده يا واردكننده يا دفعكننده منتسب دانست، طرف هاي ذيربط يا سايراعضاي كنوانسيون حسب ضرورت بايد از طريق همكاري اقداماتي نمايند تا زبالههاي مورد نظر در اسرع وقت به نحوي سالم از لحاظ زيست محيطي يادر كشور صدور يا در كشور ورود يا به مناسبت در هر جاي ديگر دفع گردد. 5 - هر عضو كنوانسيون بايد مقررات ملي مناسبي به منظور جلوگيري از انتقال غير قانوني زباله يا مجازات اين عمل وضع نمايد، اعضاي كنوانسيونبايد جهت تحقق اهداف اين ماده يا يكديگر همكاري نمايند.
ماده 10
همكاري بينالمللي 1 - اعضاي اين كنوانسيون بايد به منظور بهبود و اداره صحيح وسايل زبالههاي مضر و ساير انواع زباله از لحاظ زيست محيطي با يكديگر همكارينمايند. 2 - بدين منظور اعضاي كنوانسيون بايد: الف - در صورت تقاضا، اطلاعاتي، خواه بطور دوجانبه و خواه چندجانبه، با توجه به ترغيب اداره صحيح و سالم زبالههاي مضر و ساير انواع زباله ازلحاظ زيست محيطي از جمله با در نظر گرفتن هماهنگي در ضوابط و رويههاي فني بر اين اداره مناسب زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، در اختياربگذارند. ب - در نظارت بر اثرات اداره زبالههاي مضر بر سلامت انسان و محيط زيست با يكديگر همكاري كنند. پ - با توجه به قوانين، مقررات و سياست هاي داخلي خود در زمينه توسعه و استفاده از تكنولوژيهاي جديد و سالم از لحاظ زيست محيطي و مولدحداقل زباله و بهبود تكنولوژيهاي موجود به منظور در حد امكان حذف توليد زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله و دستيابي به روش هاي مؤثر اداره صحيحآنها به طريقي سالم از نظر زيست محيطي، از جمله بررسي اثرات اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي استفاده از اين تكنولوژيهاي جديد ياتكامليافته، همكاري نمايند. ت - با توجه به قوانين، مقررات و سياستهاي داخلي خود در زمينه انتقال تكنولوژي و سيستمهاي اداره مربوط به اداره صحيح زبالههاي مضر و سايرانواع زباله از لحاظ زيست محيطي، فعالانه همكاري كنند. آنها بايد همچنين در مورد توسعه ظرفيت فني بين اعضاي كنوانسيون، به ويژه اعضائي كهممكن است كه مساعدت فني در اين زمينه نياز داشته باشد يا درخواست مساعدت فني نمايند همكاري كنند. ث - در زمينه تهيه رهنمودها و يا شيوههاي عمل مناسب فني همكاري نمايند. 3 - اعضاي كنوانسيون بايد طرق و وسايل مناسب را به منظور مساعدت به كشورهاي در حال رشد در اجراي بندهاي فرعي (الف)، (ب) و (پ)، بند 2ماده 4 به كار گيرند. 4 - با در نظر گرفتن نيازهاي كشورهاي در حال رشد، همكاري بين اعضاي كنوانسيون و سازمانهاي ذيصلاح بينالمللي به منظور آگاهي عمومي، توسعهتكنولوژيهاي مناسب اداره صحيح زبالههاي مضر و ساير انواع زباله از لحاظ زيست محيطي و استفاده از تكنولوژيهائي كه حداقل زباله را توليد مينمايد،ترغيب ميگردد.
ماده 11
موافقت نامههاي دو جانبه، چندجانبه و منطقهاي 1 - با وجود مقررات ماده 4، بند 5 اعضاء كنوانسيون ميتوانند به انعقاد موافقت نامههاي دو جانبه ، چندجانبه و منطقهاي يا اتخاذ ترتيباتي مربوط بهانتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، با اعضاي كنوانسيون يا كشورهاي غير عضو كنوانسيون مبادرت نمايند. مشروط به اينكه اينموافقت نامهها يا ترتيبات از اداره صحيح زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله، طبق شرايط اين كنوانسيون، عدول ننمايد. اين موافقت نامهها يا ترتيبات بايدحاوي مقرراتي باشد كه در مقايسه با مقررات اين كنوانسيون در ارتباط با اداره سالم زبالهها از لحاظ زيست محيطي كاستي نداشته باشد، به ويژه بايدمصالح و منافع كشورهاي در حال رشد در آنها ملحوظ گردد. 2 - اعضاي كنوانسيون بايد دبيرخانه را از موافقت نامهها يا ترتيبات دوجانبه، چندجانبه يا منطقهاي مذكور در بند 1 يا آنهائي كه قبل از به اجراء درآمدن اينكنوانسيون براي آنها، به منظور كنترل انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله بين طرف هاي آن موافقتنامه، منعقد نمودهاند آگاه سازند.مقررات اين كنوانسيون نبايد بر انتقالات برونمرزي كه طبق اينگونه موافقت نامهها انجام ميگيرد، اثر بگذارد مشروط به آن كه آن موافقت نامهها به ادارهصحيح زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله طبق مقررات اين كنوانسيون خللي وارد ننمايد.
ماده 12
مشاوره در مورد مسئوليت ها اعضاي كنوانسيون بايد جهت تهيه يك پروتكل، در اسرع وقت، بمنظور وضع مقررات و اتخاذ شيوههاي مربوط به مسئوليت و جبران زائد خساراتناشي از انتقال و دفع برون مرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، با يكديگر همكاري نمايند.
ماده 13
انتقال اطلاعات 1 - اعضاء كنوانسيون بايد در صورت اطلاع از بروز حادثهاي در جريان انتقال برون مرزي يا دفع زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله، كه احتمالاً ممكناست موجب خطراتي براي سلامت انسان يا محيط زيست در كشورهاي ديگر باشد ، آن كشورها را فوراً مطلع سازند. 2 - اعضاي كنوانسيون بايد يكديگر را از طريق دبيرخانه در موارد ذيل آگاه سازند.
الف
تغييرات مربوط به تعيين مراجع ذيصلاح يا مراكز، طبق ماده 5،
ب
تغييرات مربوط به تعريف مقامات كشور خود از زبالههاي مضر، طبق ماده 3، و در اسرع وقت. پ -تصميمات اتخاذ شده توسط آنها مربوط به عدم موافقت كلي يا جزئي يا ورود زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله جهت دفع در داخل منطقه تحتحاكميت ملي خود.
ت
تصميمات اتخاذ شده توسط آنها به منظور محدود يا منع كردن حدود زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله، ث - هر گونه اطلاعات ديگري كه طبق بند 4 اين ماده لازم باشد. 3 - اعضاي كنوانسيون بايد با درنظر گرفتن قوانين و مقررات ملي خود گزارش درباره سال قبل حاوي اطلاعات ذيل، از طريق دبيرخانه، قبل از پايان يافتنهر سال به كنفرانس اعضاء كنوانسيون كه به موجب ماده 15 تشكيل ميگردد، تسليم نمايند. الف - مراجع ذيصلاح و مراكز كه توسط آنها طبق ماده 5 تعيين گرديدهاند. ب - اطلاعات مربوط به انتقال برونمرزي زبالههاي مضر يا ساير انواع زبالهاي كه در آنها دخالت داشتهاند، شامل:
1
مقدار زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله صادر شده، نوع، خصوصيات، مقصد، هر كشور محل عبور و شيوه دفع آنها همانگونه كه در پاسخ اطلاعيههااعلام گرديده است،
2
مقدار زبالههاي مضر و ساير انواع زباله وارد شده، نوع، خصوصيات، مبداء و شيوههاي دفع آنها.
3
موارد دفع كه طبق شيوههاي مورد نظر انجام نگرديده است.
4
اقدامات لازم جهت كاهش مقدار زبالههاي مضر يا ساير انواع زباله مورد انتقال برونمرزي. پ - اطلاعات مربوط به تدابير اتخاذ شده توسط آنها در اجراي اين كنوانسيون. ت - اطلاعات درباره آمار رسمي گردآوري شده درباره اثرات ايجاد نقل مكان و دفع زبالههاي مضر، ساير انواع زباله بر سلامت انسان و محيط زيست. ث - اطلاعات درباره موافقت نامهها و ترتيبات دوجانبه، چند جانبه و منطقهاي منعقد و اتخاذ شده، طبق ماده 11 اين كنوانسيون. ج - اطلاعات درباره حوادث پيشآمده طي انتقال و دفع برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله و مربوط به تدابير اتخاذ شده جهت جبران آن. چ - اطلاعات مربوط به طرق دفع در محدوده حاكميت ملي آنها. ح - اطلاعات درباره تدابير انجام شده براي اتخاذ تكنولوژيهائي جهت كاهش و يا پيشگيري از ايجاد زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، و خ - امور ديگري كه كنفرانس كنوانسيون اعضاء مناسب تشخيص دهند. 4 - اعضاي كنوانسيون بايد، با توجه به قوانين و مقررات ملي خود، اطمينان حاصل كنند كه نسخههائي از اطلاعيه مربوط به هر انتقال برونمرزيزبالههاي مضر يا ساير انواع زباله و پاسخ آن - هنگامي كه يك عضو كنوانسيون كه تشخيص داده است كه آن انتقال برونمرزي براي محيط زيستشزيانآور بوده است، چنين درخواستي كرده باشد - به دبيرخانه ارسال گردد.
ماده 14
جنبههاي مالي
1
اعضاء كنوانسيون موافقت مينمايند كه حسب نيازهاي خاص مناطق و مناطق فرعي مختلف، مراكز منطقهاي و زير منطقهاي براي آموزش و انتقالتكنولوژي مربوط به اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله و به حداقل رساندن ايجاد آنها تأسيس گردد. اعضاء كنوانسيون بايد در مورد برقراريمكانيسمهاي مناسب و داوطلبانه تأمين مالي تصميم بگيرند.
2
اعضاي كنوانسيون بايد برقراري يك تنخواه گردان را به منظور مساعدت موقت در موارد اضطراري جهت به حداقل رساندن خسارات مربوط بهحوادث ناشي از انتقال برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله يا هنگام دفع آن زبالهها، مد نظر قرار دهند.
ماده 15
كنفرانس اعضاء. 1 - يك كنفرانس اعضاء كنوانسيون بدين وسيله تشكيل ميگردد، نخستين جلسه كنفرانس اعضاء بايد توسط مدير اجرائي UNEP قبل از پايان يكسال از تاريخ لازمالاجراء شدن اين كنوانسيون تشكيل شود. پس از آن جلسات عادي كنفرانس اعضاء بايد در فواصل زماني كه كنفرانس در نخستيننشست خود تعيين مينمايد، برگزار گردد. 2 - جلسات فوقالعاده كنفرانس اعضاء بايد در هر زماني كه كنفرانس لازم بداند يا به درخواست هر يك از اعضاي كنوانسيون تشكيل شود، مشروط به آنكه ظرف شش ماه از تاريخي كه چنين درخواستي از طرف دبيرخانه به آنها ابلاغ ميشود، مورد تأييد لااقل يكسوم اعضاء كنوانسيون قرار گرفتهباشد. 3 - كنفرانس اعضاء بايد به اتفاق آراء آئيننامه خود يا آئيننامه هر ارگان فرعي را كه ممكن است تأمين نمايد، و نيز مقررات مالي براي بالاخص تعيينمشاركت مالي اعضاي اين كنوانسيون را تصويب كند. 4 - اعضاي كنوانسيون بايد در نخستين جلسه خود هر گونه تدابير ديگري را كه براي مساعدت در ايفاي مسئوليت هاي خود در ارتباط با حفظ و حمايتمحيط زيست دريائي در چهارچوب اين كنوانسيون ضروري تشخيص داده شود، اتخاذ نمايد. 5 - كنفرانس اعضاء بايد اجراي مؤثر اين كنوانسيون را بطور مستمر مورد بررسي و ارزيابي قرار دهند، علاوه بر اين بايد: الف - هماهنگسازي سياست ها، خط مشيها و تدابير مناسب جهت به حداقل رساندن زيان زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را براي سلامت انسانترغيب نمايند.
ب
در صورت لزوم اصلاحيهها و ضمائمي براي اين كنوانسيون، با توجه به - از جمله - اطلاعات علمي، فني، اقتصادي و زيست محيطي تهيه وتصويب كنند،
پ
هر گونه اقدام ديگري را كه بر اساس تجربههاي حاصل از عملكرد كنوانسيون و عملكرد موافقت نامهها و ترتيبات پيشبيني شده در ماده 11، براينيل به اهداف اين كنوانسيون لازم بدانند، مورد توجه و عمل قرار دهند.
ت
حسب ضرورت پروتكلهائي را مورد توجه و تصويب قرار دهند، و
ث
حسب نياز ارگان هاي فرعي به منظور اجراي اين كنوانسيون تأسيس كنند. 6 - سازمان ملل، ارگانهاي تخصصي آن، و همچنين هر كشوري كه عضو اين كنوانسيون نيست، ميتوانند بعنوان ناظر در جلسات كنفرانس اعضاءكنوانسيون نماينده اعزام دارند. هر ارگان يا سازمان ديگري، خواه ملي، خواه بينالمللي، دولتي يا غير دولتي، كه در زمينههاي مربوط به زبالههاي مضر ياساير انواع زباله واجد شرايط باشد و تمايل خود را به اعزام نماينده بعنوان ناظر به جلسات كنفرانس اعضاء كنوانسيون به اطلاع دبيرخانه رسانده باشد،ميتواند در جلسات شركت كند، مگر آنكه لااقل يكسوم اعضاء حاضر با اين امر مخالفت نمايند. پذيرش و شركت ناظران مشمول آئيننامهاي خواهدبود كه كنفرانس اعضاء تصويب مينمايد. 7 - كنفرانس اعضاء بايد سه سال بعد از به اجراء درآمدن اين كنوانسيون و پس از آن حداقل هر شش سال يكبار، مؤثر بودن كنوانسيون را مورد ارزيابيقرار دهد. و در صورت لزوم منع كامل يا جزئي انتقالات برونمرزي زبالههاي مضر و ساير انواع زباله را با توجه به آخرين اطلاعات علمي، زيستمحيطي، فني و اقتصادي اعمال نمايد.
ماده 16
دبيرخانه 1 - وظايف دبيرخانه از اين قرار است: الف - ترتيب دادن و ارائه خدمات به جلسات پيشبيني شده در مواد 15 و 17. ب - تهيه و ارسال گزارش هائي بر اساس اطلاعات كسب شده طبق مواد 3 و 4، 6، 11، 13 و همچنين بر اساس اطلاعات حاصل از جلسات ارگان هايفرعي تأسيسيافته به موجب ماده 15 و نيز بر اساس اطلاعات مناسب ارائه شده توسط سازمانهاي بينالدول و غير دولتي مربوط. پ - تهيه گزارش هائي درباره فعاليت انجام شده خود در ايفاي وظايفش به موجب اين كنوانسيون و ارائه آن گزارش ها به كنفرانس اعضاء. ت - انجام هماهنگي لازم با ارگان هاي بينالمللي مربوط به ويژه اتخاذ ترتيبات زايد حسب ضرورت براي ايفاي مؤثر وظايف خود. ث - برقراري تماس با مراكز و مراجع ذيصلاحي كه طبق ماده 5 اين كنوانسيون تأسيس شدهاند، ج - گردآوري اطلاعات مربوط به محلها و امكانات موجود اعضاء كه براي دفع زبالههاي مضر و ساير انواع زباله آنها فراهم آمده است و ارائه ايناطلاعات به اعضاء كنوانسيون. چ - دريافت اطلاعات درباره مواد ذيل از اعضاء كنوانسيون و انتشار آن بين آنها: - منابع مساعدت و آموزش فني، - دانش فني و علمي موجود، - منابع نظرات و مشاورههاي كارشناسي كسب شده، - نحوه دسترسي به منابع، به منظور مساعدت - در صورت تقاضا - در زمينههاي: - اجراي سيستم انتشار اطلاعات مربوط به اين كنوانسيون. - اداره زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، - تكنولوژيهاي مناسب زيست محيطي مربوط به زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، از قبيل تكنولوژيهائي كه يا فضولات كمي توليد ميكند يا هيچ. - ارزيابي امكانات و محلهاي دفع. - كنترل زبالههاي مضر و ساير انواع زباله، و - اقدامات اضطراري. ح - حسب تقاضاي اعضاء تأمين اطلاعات درباره مشاوران و مؤسسات مشاورهاي كه داراي صلاحيت فني لازم براي ارائه مساعدت به اعضاء برايمنظورهاي ذيل ميباشد بررسي اخطار مربوط به انتقال برونمرزي، مقارنه حمل زباله مضر يا ساير انواع زباله با اعلام اخطار مربوط به آن و حصولاطمينان از اينكه وسايل و شيوههاي دفع زبالههاي مضر و ساير انواع زباله از لحاظ زيست محيطي بيخطر است. هزينه انجام اينگونه بررسي ها بر عهده دبيرخانه نخواهد بود. خ - مساعدت به اعضاء در صورت تقاضاي آنها، در تعيين موارد حمل و نقل غير قانوني زباله و در جريان گذاردن فوري اعضاء ذيربط از انتقالات غيرقانوني كه در شرف انجام يافتن است. د - همكاري با اعضاء و سازمانهاي ذيصلاح مربوط بينالمللي در تأمين كارشناس و تجهيزات به منظور مساعدت فوري به كشورها در صورت بروزشرايط اضطراري، و ذ - ايفاي وظايف ديگري كه ممكن است كنفرانس اعضاء براي منظورهاي اين كنوانسيون در نظر بگيرند. 2 - وظايف دبيرخانه تا پايان نخستين جلسه كنفرانس اعضاء، كه طبق ماده 15 تشكيل ميگردد موقتاً توسط UNEP انجام ميگيرد. 3 - كنفرانس اعضاء در نخستين اجلاس خود دبيرخانه را از سازمان هاي صالح بينالدول موجود كه ابراز تمايل به ايفاي وظايف دبيرخانه به موجب اينكنوانسيون نمودهاند، تعيين خواهد كرد. كنفرانس اعضاء در اين اجلاس همچنين ايفاي وظايف محوله به ويژه وظايف تعيين شده طبق بند 1 فوق توسطدبيرخانه موقت را مورد ارزيابي قرار خواهد داد. و درباره ساختارهاي مناسب براي انجام آن وظايف تصميم خواهد گرفت.
ماده 17
اصلاح كنوانسيون 1 - هر عضو كنوانسيون ميتواند اصلاحيههائي براي اين كنوانسيون پيشنهاد نمايد و هر عضو پروتكل ميتواند پيشنهادهائي جهت اصلاح آن پروتكلبدهد. در اين اصلاحيهها بايد ملاحظات علمي و فني مربوط مورد توجه قرار گيرد. 2 - اصلاحيههاي اين كنوانسيون بايد در يكي از جلسات كنفرانس اعضاء تصويب گردد. اصلاحيههاي هر پروتكل بايد توسط اعضاي پروتكل مربوط دريكي از جلسات خود تصويب شود. متن هر اصلاحيه پيشنهادي كنوانسيون يا هر پروتكل هر گاه به نحو ديگري در پروتكل پيشبيني نشده باشد، بايدلااقل شش ماه قبل از جلسهاي كه قرار است آن را تصويب نمايد توسط دبيرخانه به اطلاع اعضاء برسد. دبيرخانه همچنين بايد اصلاحيههاي پيشنهاديرا براي آگاهي امضاءكنندگان اين كنوانسيون به آنها ابلاغ نمايد. 3 - اعضاء كنوانسيون بايد مساعي ممكن را براي نيل به توافق به اتفاق آراء درباره هر اصلاحي پيشنهادي اين كنوانسيون بعمل آورند. در صورتي كهمساعي براي نيل به توافق با اتفاق آراء به نتيجه نرسد و توافق حاصل نگردد به عنوان آخرين راه حل اصلاحيه توسط سهچهارم رأي اكثريت اعضاءحاضر و صاحب رأي در جلسه تصويب خواهد شد و به وسيله مرجع امانتدار براي تصويب، موافقت، تأييد يا پذيرش رسمي اعضاء براي آنها ارسالخواهد گرديد. 4 - شيوه عمل مذكور در بند 3 فوق در مورد اصلاحيههاي آن پروتكل انجام خواهد شد، به استثناي اينكه دوسوم آراء اكثريت اعضاء آن پروتكل كه درجلسه حضور دارند و داراي حق رأي هستند، براي تصويب آن اصلاحيهها كافي است. 5 - اسناد تصويب، موافقت و تأييد و پذيرش رسمي اصلاحيهها بايد نزد مرجع امانتدار سپرده شود. اصلاحيههاي مصوب طبق بندها 3 و 4 فوق براياعضاء كه آنها را پذيرفتهاند از نهمين روز دريافت اسناد تصويب، موافقت و تأييد و پذيرش رسمي آنها وسيله لااقل سهچهارم اعضائي كه اصلاحيهپروتكل مربوطه را پذيرفتهاند، در صورتي كه بنحو ديگري در پروتكل قيد نشده باشد، لازمالاجراء خواهد بود. اصلاحيهها در مورد هر عضو ديگر ازنهمين روز بعد از آنكه آن عضو اسناد تصويب، موافقت و تأييد و پذيرش رسمي اصلاحيهها را سپرده است، لازمالاجراء خواهد بود. 6 - به منظور اين ماده «اعضاء حاضر و صاحب رأي» يعني اعضائي كه حضور دارند و رأي مثبت يا منفي ميدهند.
ماده 18
انتخاب و اصلاح الحاقيهها 1 - الحاقيههاي اين كنوانسيون يا الحاقيههاي هر پروتكل جزء لاينفك اين كنوانسيون يا پروتكلها خواهند بود. مگر آنكه بنحو ديگري پيشبينيشده باشد، و اشاره به اين كنوانسيون يا پروتكل هاي آن اشاره به الحاقيههاي آنها نيز خواهد بود. اين الحاقيهها منحصر به امور علمي، فني و اداريخواهند بود. 2 - هر گاه در پروتكلها پيشبينيهاي ديگري در خصوص الحاقيههاي آنها نشده باشد شيوههاي ذيل در مورد پيشنهاد، تصويب و لازمالاجراء شدنالحاقيههاي اضافي بر اين كنوانسيون يا پروتكلها، اعمال ميگردد. الف - الحاقيههاي اين كنوانسيون و پروتكلهاي آن طبق روش مذكور در ماده 17 بندهاي 2 و 3 و 4 پيشنهاد و تصويب ميگردد.
ب
هر عضو كه قادر نباشد الحاقيه اين كنوانسيون يا الحاقيه پروتكلي را كه عضو آن است بپذيرد بايد ظرف شش ماه از تاريخ اعلام تصويب توسط مرجع امانتدار، اين مرجع را از موضوع آگاه سازد. مرجع امانتدار بايد بلافاصله همه اعضاء را از اين اعلام مطلع سازد. هر عضو ميتواند در هر زماناعلام مخالفت قبلي خود را پس بگيرد و در نتيجه الحاقيههاي مورد بحث براي آن عضو قابل اجراء خواهند گرديد.
پ
پس از انقضاي شش ماه از تاريخ ابلاغ امر از طرف مرجع امانتدار الحاقيه براي كليه آن اعضاي كنوانسيون يا پروتكل مربوط كه طبق مقررات بندفرعي (ب) فوق اطلاعيه ندادهاند، لازمالاجراء ميگردد. 3 - پيشنهاد، تصويب و به اجراء درآمدن الحاقيههاي اين كنوانسيون يا هر پروتكل آن مشمول همان شيوه عملي ميشود كه در مورد پيشنهاد، تصويب ولازمالاجراء شدن الحاقيههاي اين كنوانسيون يا الحاقيههاي پروتكلها ملحوظ ميگردد. در الحاقيهها و اصلاحيههاي آنها بايد ملاحظات مربوطه علمي وفني نيز مورد توجه قرار گيرد. 4 - هر گاه الحاقيه اضافي يا اصلاحيه يك الحاقيه مستلزم اصلاحيه اي بر اين كنوانسيون يا پروتكلها باشد، الحاقيه اضافي يا الحاقيه اصلاح شده نبايد تازماني كه اصلاحيه اين كنوانسيون يا اصلاحيه پروتكلها لازمالاجراء نشدهاند به مرحله اجرا درآيند.
ماده 19
رسيدگي هر عضوي كه تصور ميكند كه عضوي ديگر به تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون عمل نكرده يا عمل نميكند ميتواند موضوع را به اطلاع دبيرخانه برساند و در اين صورت بايد فوراً و همزمان عضوي را كه اين ادعا عليه او شده است مستقيماً يا از طريق دبيرخانه از جريان امر آگاه سازد. كليهاطلاعات مربوطه بايد وسيله دبيرخانه در اختيار اعضاء قرار گيرد.
ماده 20
حل و فصل اختلافات: 1 - در صورت بروز اختلاف بين اعضاء در خصوص تفسير، رعايت و اجراء مقررات اين كنوانسيون يا پروتكلهاي مربوطه، بايد اعضاء از طريق مذاكرهيا هر طريق مسالمتآميز ديگر به انتخاب خود اختلافات را حل و فصل نمايند. 2 - هر گاه اعضاء ذيربط نتوانند از طريق مذكور در بند قبل اختلاف خود را تسويه كنند، در صورت توافق طرف هاي اختلاف، اختلاف بايد در دادگاه بينالمللي عدالت يا نزد هيأت داوري، كه طبق شرايط مندرج در الحاقيه 6 راجع به داوري پيشبيني شده است، مطرح گردد. ولي عدم حصول توافق درمورد طرح اختلاف در دادگاه بينالمللي عدالت يا در هيأت داوري، اصحاب دعوي را از مسئوليت ادامه يافتن راه حل از طرق مذكور در بند 1 آزادنميسازد. 3 - هنگام تصويب، پذيرش، موافقت و تأييد رسمي يا الحاق به اين كنوانسيون يا هر زمان بعد از آن، يك دولت و يا سازمان يكپارچهسازي سياسي و يااقتصادي ميتواند اعلام نمايد كه رسماً و بدون توافق خاصي تعهد (الف) طرح اختلاف در دادگاه بينالمللي عدالت و يا (ب) رجوع به حكميت طبقشيوه عمل پيشبيني شده در الحاقيه شماره 6، را بالقوه اجباري شناخته است. اين اعلام بايد كتباً به اطلاع دبيرخانه برسد و دبيرخانه هم بايد آن را بهاعضاء كنوانسيون ابلاغ كند.
ماده 21
امضاء اين كنوانسيون براي امضاء، دولت ها، و ناميبيا، به نمايندگي شوراي سازمان ملل براي ناميبيا، و سازمان يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي، در شهر بالدر تاريخ 22 مارس 1989، و در وزارت امور خارجه سوئيس فدرال در برن از تاريخ 23 مارس 1989 تا 30 ژوئن 1989، و در دفتر مركزي سازمان مللمتحده در نيويورك از 1 ژوئيه 1989 تا 22 مارس 1990، مفتوح خواهد بود.
ماده 22
تصويب، پذيرش، تأييد و موافقت رسمي 1 - اين كنوانسيون مشمول تصويب، پذيرش، تأييد و موافقت دولتها و نيز ناميبيا، به نمايندگي شوراي سازمان ملل براي ناميبيا و مشمول تأييد وموافقت رسمي سازمانهاي يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي خواهد بود. اسناد تصويب، پذيرش، تأييد يا موافقت رسمي بايد نزد مرجع امانتدارسپرده شود. 2 - هر سازمان مذكور در بند 1 فوق بدون اينكه دولت هاي عضو آن طرف اين كنوانسيون باشند ملزم به تعهدات تحت اين كنوانسيون خواهد بود. درمورد سازمانهائي كه يك يا چند دولت عضوش طرف كنوانسيون است، سازمان و دولت هاي عضو آن بايد در مورد مسئوليت هاي مربوطه خود براي اجرايتعهداتشان به موجب اين كنوانسيون تصميم بگيرند. در اينگونه موارد سازمان و دولت هاي عضو حق نخواهند داشت مستقلاً حقوق تحت كنوانسيون رااعمال نمايند. 3 - سازمانهاي مذكور در بند 1 فوق، در اسناد تأييد يا موافقت رسمي خود بايد حدود صلاحيت خود را نسبت به امور تحت حاكميت كنوانسيون اعلامنمايند. اين سازمانها بايد همچنين مرجع امانتدار را از تغييرات اساسي در حدود صلاحيت خود آگاه سازند و مرجع مزبور نيز بايد اعضاء كنوانسيون را ازاين امر مطلع نمايد.
ماده 23
الحاق
1
اين كنوانسيون پس از انقضاي مهلت امضاء براي الحاق دولت ها و ناميبيا به نمايندگي شوراي سازمان ملل براي ناميبيا و سازمانهاي يكپارچهسازيسياسي و يا اقتصادي مفتوح خواهد بود. اسناد و الحاق بايد نزد مرجع امانتدار سپرده شود.
2
سازمانهاي مذكور در بند 1 فوق، بايستي در اسناد الحاق، حدود صلاحيت خود را نسبت به انجام امور مربوط به موضوعات كنوانسيون اعلامنمايند. اين سازمانها همچنين بايد مرجع امانتدار را از هر گونه تغييرات عمده در حدود صلاحيت خويش آگاه سازند.
3
مقررات بند 2 ماده 22، نسبت به سازمانهاي يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي كه به اين كنوانسيون ملحق ميشوند، اعمال خواهد گرديد.
ماده 24
حق رأي
1
جز در مواردي كه در بند 2 ذيل پيشبيني شده است هر طرف متعاهد اين كنوانسيون حق يك رأي خواهد داشت.
2
سازمانهاي يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي در مورد امور مربوط به حوزه صلاحيتشان طبق ماده 22 بند 3 و ماده 23، بند 2 حق رأي خود را بامقدار آراء مساوي تعداد دولت هاي عضو خود كه عضو كنوانسيون يا پروتكل مربوط به آن هستند، اعمال خواهند كرد. در صورتي كه دولت هاي عضو اين سازمانها از حق خود استفاده ميكنند، خود سازمانها نبايد حق رأي خود را اعمال نمايند و بالعكس.
ماده 25
مجري شدن.
1
اين كنوانسيون در نودمين روز پس از تاريخ ايداع رسمي اسناد تصويب، پذيرش، تأييد و موافقت رسمي و الحاق لازمالاجراء ميگردد.
2
در مورد هر دولت يا سازمان يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي كه اين كنوانسيون را رسماً تصويب ميكند، ميپذيرد، با آن موافقت مينمايد ياتأييد ميكند، يا بعد از تاريخ ايداع بيستمين سند تصويب، پذيرش، موافقت و تأييد و الحاق رسمي بدان ملحق ميگردد، در نودمين روز بعد از تاريخسپردن اسناد تصويب، پذيرش، موافقت، تأييد يا الحاق رسمي توسط اين گونه دولت يا سازمان يكپارچهسازي اقتصادي و يا سياسي اين كنوانسيونلازمالاجراء ميگردد.
3
براي اهداف بندهاي 1 و 2 فوق، هيچ سند سپرده شده توسط سازمان يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي بعنوان اسناد اضافه بر آن چه دولت هايعضو آن سازمان ايداع كردهاند، محسوب نخواهد شد.
ماده 26
تشريط و بيانيهها
1
هيچگونه تشريط يا قيدي نسبت به اين كنوانسيون نبايد اعمال گردد.
2
بند 1 اين ماده مانع از اين نميشود كه يك دولت يا سازمانهاي يكپارچهسازي سياسي و يا اقتصادي، در هنگام امضاء، تصويب، پذيرش، موافقتو تأييد كنوانسيون و الحاق رسمي به آن اظهارات و بياناتي براي از جمله هماهنگ ساختن قوانين و مقررات با مفاد اين كنوانسيون بنمايد، مشروط براينكه اينگونه اظهارات و بيانات به منظور حفظ يا تغيير اثرات حقوقي مفاد كنوانسيون در ارتباط با آن دولت نبوده باشد.
ماده 27
انصراف
1
در هر زمان سه سال پس از تاريخ مجري شدن كنوانسيون براي هر عضو، آن عضو ميتواند با تسليم اطلاعيه كتبي به مرجع امانتدار از كنوانسيونانصراف حاصل نمايد.
2
انصراف پس از يك سال از تاريخ دريافت اطلاعيه توسط مرجع امانتدار، يا هر تاريخ بعد كه ممكن است در اطلاعيه قيد شده باشد، قابل اجراءخواهد بود.
ماده 28
مرجع امانت دار دبير كل سازمان ملل مرجع امانت دار اين كنوانسيون و پروتكل هاي مربوطه آن خواهد بود.
ماده 29
متون معتبر متون عربي، چيني، انگليسي، فرانسه، روسي و اسپانيائي اين كنوانسيون داراي اعتبار يكسان اند. الحاقيه شماره 1 طبقهبندي مواد زائدي كه بايد تحت كنترل قرار گيرند انواع مواد زائد
1
مواد زائد حاصل از مراقبتهاي پزشكي در بيمارستانها
2
مواد زائد حاصل از توليد و تهيه فرآوردههاي داروئي.
3
داروهاي زائد.
4
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد داروهاي گياهي و مواد كشنده ميكروارگانيسمها.
5
مواد زائد حاصل از ساخت فرمولاسيون و كاربرد مواد شيميائي و مواد كشنده ميكرو ارگانيسمها
6
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد حلالهاي آبي.
7
مواد زائد حاصل از تصفيه حرارتي و آبكاري فلزات بوسيله سيانيدها.
8
ضايعات روغنهاي معدني كه براي استفادههاي رايج مناسب نيستند.
9
امولسيونهاي زائد مخلوط روغنهاي آب و هيدروكربنهاي آب.
10
مواد زائد و ذرات آلوده شده بابيفنليهاي پولي كلرينه شده PCB و يا توفنيلهاي پولي كلرينه شده PCT و يا بي نفيلهاي پولي برومينه شده PBB.
11
بقاياي قير حاصل از پالايش، تقطير و تصفيه حرارتي.
12
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد جوهرها، رنگها، مواد رنگي، لاك الكل و روغنهاي جلا.
13
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد رزينها (صمغ كاج) لاتكس (شيره گياهي)، چسبها و نرمكنندهها.
14
مواد زائد شيميائي حاصل از فعاليتهاي تحقيقاتي، عمراني يا آموزشي كه ماهيت شناخته شدهاي ندارند و يا جديد بوده و اثراتشان بر روي انسان يامحيط ناشناخته است.
15
ضايعاتي كه ماهيت انفجاري دارند و تابع ساير قوانين نيستند.
16
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد مواد شيميائي مورد استفاده در عكاسي.
17
مواد زائد حاصل از پرداخت سطحي فلزات و پلاستيكها.
18
بقاياي حاصل از عمليات دفع مواد زائد صنعتي. ضايعاتي كه داراي مواد متشكله زير ميباشند :
19
كربونيلهاي فلزي.
20
بريليوم، تركيبات بريليوم.
21
تركيبات كرم شش ظرفيتي.
22
تركيبات مس.
23
تركيبات روي.
24
آرسنيك، تركيبات آرسنيكي.
25
سلهنيوم، تركيبات سلهنيوم
26
كاديموم، تركيبات كادميوم.
27
آنتيموان، تركيبات آنتي موان
28
تلوريوم، تركيبات تلوريوم
29
جيوه، تركيبات جيوه
30
تاليوم، تركيبات تاليوم
31
سرب، تركيبات سرب
32
تركيبات فلوراين غير آلي به استثناي كلسيم فلورايد
33
سيانيدهاي غير آلي
34
اسيدها به فرم حلال يا جامد
35
بازها به فرم حلال يا جامد (BASIC) با بازهاي بصورت جامد
36
پنبه نسوز (پودر يا الياف)
37
تركيبات آلي فسفره
38
سيانيدهاي آلي
39
فنلها، تركيبات فنل از جمله كلروفنلها
40
اترها
41
حلالهاي آلي هالوژن
42
حلالهاي آلي غير از حلالهاي هالوژن.
43
هر گونه خانواده Cogenor دبي بنزوفوران پولي كلره
44
هر گونه خانواده بنزوپي دايوكسين پولي كلره
45
تركيبات ارگانوهالوژن غير از مواديكه در اين الحاقيه به آنها اشاره شده (مثلاً شمارههاي 39، 41، 42، 43، 44). الحاقيه شماره 2 طبقهبندي ضايعاتي كه نياز به توجه خاص دارند.
46
مواد زائد خانگي
47
بقاياي حاصل از سوزاندن مواد زائد خانگي. الحاقيه شماره 3 ليست مشخصات خطرناك براي مواد زائد
| گروه سازمان ملل | كد | مشخصات |
| *1 | 1H | مواد منفجره يك ماده منفجره يا ماده زائد منفجره عبارت از يك ماده مايع، جامد يا زائدي است (يا مخلوطي از مواد زائد) كه در يك درجه حرارت، فشار و سرعتمعين قادر است به وسيله واكنشهاي شيميايي كه منجر به توليد گاز ميشود به محيط اطراف خود خسارت وارد نمايد |
| 3 | 3H | مايعات قابل اشتعال مايعات قابل اشتعال عبارتند از مايعات يا مخلوط مايعات، يا مايعات حاوي جامدات به صورت تعليق (مانند رنگها، روغنهاي جلا، لاك الكل و غيره ...)(كه شامل مواد يا مواد زائدي كه از جهات ديگر جزء مواد خطرناك طبقهبندي شدهاند نميباشند كه در آزمايش closed - cup در درجه حرارتي كهبيش از 60.5 درجه سانتيگراد نباشد و در آزمايش open - cup در درجه حرارتي كه بيش از 65.6 درجه سانتيگراد نباشد بخارهاي قابل اشتعال ازخود بيرون ميدهند. (چون نتايج آزمايشهاي فوق دقيقاً با هم قابل مقايسه نبوده و حتي نتايج جداگانه به وسيله همان آزمايش نيز اغلب تغيير ميكند لذامقررات نيز در اين موارد قابل تغيير بوده و اجازه ميدهد كه اين چنين تغييرات در متن تعاريف گنجانيده شوند). |
| ¼ | 1/4 H | مواد جامد قابل اشتعال شامل مواد جامد يا مواد جامد زائد، جز آنهايي كه تحت عنوان مواد قابل انفجار طبقهبندي شدهاند ميباشند كه تحت شرايطي در حال حمل و نقل بهآساني قابل احتراق هستند، يا ممكن است در اثر اصطكاك موجب آتشسوزي گردند |
| 2/4 | 2/4 H | مواد يا مواد زائدي كه قابليت احتراق خود به خود دارند. مواد يا مواد زائدي كه در شرايط عادي هنگام حمل و نقل اگر با مشكلي مواجه شدند خود به خود ايجاد حرارت ميكنند، يا در تماس با هوا به شدتگرم شده و قابليت احتراق دارند |
| ¾ | 3/4 H | مواد يا مواد زائدي كه در تماس با آب گازهاي قابل اشتعال متصاعد ميكنند. مواد يا مواد زائدي كه در فعل و انفعال با آب قابليت اشتعال به خود دارند يا گازهاي قابل اشتعال به مقدار خطرناك متصاعد ميكنند |
| 1/5 | 1/5 H | تركيب با اكسيژن مواد يا مواد زائدي كه بالقوه قابل احتراق نيستند ولي ممكن است در اثر تركيب با اكسيژن موجب احتراق ساير مواد يا به احتراق ساير مواد كمك كند |
| 2/5 | 2/5 H | پروكسيدهاي آلي شامل آن دسته از مواد يا مواد زائدي ميباشند كه حاوي ساختمان اكسيژن دوظرفيتي بوده كه نسبت به حرارت ناپايدارند و ممكن است تحت تأثيرحرارت محيط خارج سريعاً تجزيه شوند |
| 1/6 | 1/6 H | سموم (حاد) مواد يا مواد زائدي هستند كه اگر خورده شوند، استنشاق شوند و يا از طريق تماس با پوست جذب گردند موجب مرگ شده يا سلامت انسان را به طورجدي به خطر مياندازند |
| 2/6 | 2/6 H | مواد عفونتزا مواد يا مواد زائدي كه حاوي ميكروارگانيسيمهاي فعال و يا زهر آنها بوده و به طور مشخص يا مشكوك موجب بيماري در حيوان يا انسان ميگردند |
| 8 | 8 H | مواد خورنده مواد يا مواد زائدي كه با فعل و انفعالات شيميايي هنگامي كه با بافتهاي زنده تماس حاصل ميكنند موجب صدمات شديد ميشوند، يا در صورت نشتكردن به اشياء ديگر يا وسايط حمل و نقل لطمه ميزنند. يا آنها را از بين ميبرند. ممكن است خطرات ديگري نيز در بر داشته باشند. |
| 9 | 10 H | متصاعد شدن گازهاي سمي در تماس با آب يا هوا مواد يا مواد زائدي كه در فعل و انفعالات با هوا يا آب ممكن است گازهاي سمي به مقدار خطرناك متصاعد كنند |
| 9 | 11 H | سموم (مزمن) مواد يا مواد زائدي كه اگر استنشاق شده، خورده شوند، يا از طريق تماس با پوست جذب گردند اثرات مزمن در بر داشته از جمله خواص سرطانزائي. |
| 9 | 12 H | مواد اكوتوكسيك (مسمومكننده محيط زيست) مواد يا مواد زائدي كه اگر در محيط رها شوند بلافاصله ممكن است اثرات حاد از خود نشان دهند يا از طريق تجمع در بافتهاي زنده اثرات سوء داشتهباشند. |
| 9 | 13 H | مشكلاتي كه بعد از عمليات دفع روي ميدهد از جمله نشت كردن ميتواند دربرگيرنده هر يك از مشخصات ليست شده در بالا باشد. |
1
پاورقي: طبق سيستم طبقهبندي مواد خطرناك كه شامل توصيههاي سازمان ملل متحد در حمل و نقل كالاهاي خطرناك ميباشد. سازمان ملل، نيويورك، 1988<< آزمايشها زيان هاي احتمالي برخي از مواد از انواع مواد زائد هنوز كاملاً مشخص نگرديده است. هيچگونه آزمايشي براي تعيين اين زيانها از لحاظ كمي هنوز بهوجود نيامده است. براي يافتن طرقي جهت مشخص نمودن خطرات احتمالي اين مواد زائد براي انسان و محيط زيست لازم است تحقيقات بيشتري بعمل آيد. در مورد تركيبات و مواد خالص آزمايشهاي استاندارد در نظر گرفته شده است. بسياري از كشورها آزمايشهاي استاندارد را به كار ميبرند كهميتوان در مورد مواد مذكور در الحاقيه شماره 1 جهت تصميمگيري در خصوص اينكه آيا اين مواد داراي ويژگيهاي مورد اشاره در اين الحاقيه ميباشنداز آنها استفاده كرد. الحاقيه شماره 4 عمليات دفع الف - عملياتي كه شامل هيچكدام از روشهاي متداول مانند بازيابي، استفاده مجدد، احياء، استفاده مجدد مستقيم يا هر نوع روش ديگري نميگردد.
بخش الف شامل كليه عمليات دفع است كه بطور عملي به كار برده ميشود.
بخش الف شامل كليه عمليات دفع است كه بطور عملي به كار برده ميشود.
1
دفع در زمين يا روي زمين (مانند دفن در زمين و غيره)
2
اصلاح زمين (مانند تجزيه بيولوژيكي مواد زائد مايع يا لجن در خاكها و غيره)
3
تزريق در اعماق زمين (مانند تزريق در چاهها، غارهاي نمكي يا اماكن طبيعي)
4
دفن سطحي (مانند دفع مايعات يا لجنهاي زائد در گودالها، استخرها، حوضچهها و غيره).
5
دفن با تكنيك خاص (مانند قرار دادن مواد زائد در كپسولهاي دربسته و ايزوله از يكديگر و از محيط و غيره)
6
دفع مواد زائد در منابع آب غير از درياها و اقيانوسها.
7
دفع در اقيانوس يا دريا از جمله در بستر دريا.
8
تصفيه بيولوژيكي كه در جاي ديگر اين الحاقيه مشخص نشدهاند و شامل مواد يا مخلوطي از مواد زائد منتج از اين روش ميباشد كه در عملياتبخش الف مطرح ميگردد.
9
اصلاح فيزيكي، شيميايي، كه در جاي ديگر اين الحاقيه مشخص نشدهاند شامل مواد يا مخلوطي از مواد زائد منتج از اين روش ميباشند كه درعمليات بخش اول مطرح ميشوند (مانند تبخير، خشك كردن، آهكي كردن، خنثي سازي، ترسيب و غيره)
10
سوزاندن در خشكي.
11
سوزاندن در دريا.
12
انباشتن دائمي (مانند قرار دادن ظروف حاوي مواد زائد در معدن و غيره)
13
مخلوط كردن قبل از هر يك از عمليات مذكور در بخش الف.
14
بستهبندي قبل از هر يك از عمليات مذكور در بخش الف.
15
انبار كردن موقت جهت انجام هر يك از عمليات مذكور در بخش الف. (ب) عملياتي كه شامل روشهاي متداول بازيابي، استفاده مجدد، احياء، استفاده مجدد مستقيم يا هر نوع روش ديگري ميباشد. بخش (ب) شامل هر گونه عمليات مربوط به موادي ميشود كه از لحاظ قانوني به عنوان مواد زائد خطرناك تعيين گرديده و همچنين عمليات مذكور دربخش (الف) شامل حال آنها ميشود.
1
استفاده مواد زائد به عنوان سوخت (غير از روش سوزاندن بطريق مستقيم) با توليد انرژي.
2
احياء و توليد مجدد حلالها.
3
احياء و استفاده مجدد از مواد آلي كه به عنوان حلال بكار نميروند.
4
احياء و استفاده مجدد از فلزات و تركيبات فلزي.
5
احياء و استفاده مجدد از ساير مواد غير آلي.
6
توليد مجدد اسيدها و بازها.
7
بازيابي تركيبات مورد استفاده براي كاهش آلودگي.
8
بازيابي كاتاليزورها.
9
استفاده مجدد از روغنهائي كه در پالايش و يا موارد ديگر بكار ميروند.
10
استفاده براي اصلاح زمين به منظور استفاده از آن در كشاورزي يا توسعه اكولوژيكي.
11
استفاده از مواد باقيمانده حاصل از هر يك از عمليات مذكور در شمارههاي 1 تا 10.
12
تغيير مواد زائد براي هر يك از عمليات مذكور در شمارههاي 1 تا 11.
13
جمعآوري مواد به منظور استفاده از آنها در عمليات مربوط به بخش (ب) الحاقيه شماره 5 الف ) اطلاعاتي كه بايد هنگام تسليم اطلاعيه ارائه گردد
1
دلائلي براي صدور ماده زائد
2
صادركننده ماده زائد(1)
3
توليدكننده يا (توليدكنندگان) ماده زائد و محل توليد (1)
4
دفعكننده ماده زائد و محل دفع (1).
5
حملكننده (يا حملكنندگان) ماده زائد و عوامل آنها، در صورت معلوم بودن (1)
6
كشور صدور ماده زائد. مرجع صلاحيتدار (2)
7
كشورهاي ترانزيت مرجع صلاحيتدار (2)
8
كشور واردكننده ماده زائد مرجع صلاحيتدار (2).
9
اطلاعيه كلي يا اطلاعيه واحد
10
تاريخ (يا تاريخهاي) مورد نظر حمل و مدتي كه طي آن ماده زائد قرار است صادر بشود و مسير مورد نظر (از جمله نقاط مبداء و مقصد) (3)
11
طرق حمل و نقل مورد نظر (جاده، راهآهن، خط دريائي، خط هوائي، آبهاي داخلي)
12
اطلاعات مربوط به بيمه (4)
13
تعيين ماده زائد و شرح فيزيكي آن از جمله شماره V و شماره UN و تركيب آن (5) و اطلاعات مربوط به شرايط عمل با آنها از جمله شرايطاضطراري مانند حوادث احتمالي.
14
نوع بستهبندي مورد نظر (مانند بدون ظرف ، تانكر، بشكه و...)
15
وزن با حجم تقريبي بار (6).
16
مراحلي كه طي آن ماده زائد توليد شده است (7).
17
در مورد مواد زائد مندرج در الحاقيه شماره 1، طبقهبندي الحاقيه شماره 2، ويژگيهاي خطر، شماره H و گروه UN.
18
روش دفع طبقه الحاقيه شماره 3.
19
اعلام صحت اطلاعات توسط توليدكننده يا صادر كننده ماده زائد
20
اطلاعات ارائه شده توسط دفعكننده (از جمله مشخصات فني حمل دفع) به صادركننده يا توليدكننده ماده زائد مبني بر اينكه طبق قوانين ومقررات كشور واردكننده و با رعايت ضوابط و معيارهاي زيست محيطي دليلي براي عدم قبول ماده زائد براي دفع وجود دارد.
21
اطلاعات مربوط به نحوه انعقاد قرارداد بين صادركننده و دفعكننده ماده زائد. توضيحات
1
اسم كامل و نشاني، شماره تلفن، تلكس يا پست تصويري و نام و نشاني، شماره تلفن، تلكس، تلفاكس، شخص كه ميتوان با او تماس گرفت.
2
نام كامل و نشاني، شماره تلفن، تلكس و تلفاكس.
3
هر گاه يك اطلاعيه كلي در مورد بارگيريها بطور جداگانه صادر ميشود، چه تاريخ هر بارگيري مشخص شده باشد يا نشده باشد بايد تعدادبارگيريهاي پيشبيني شده مشخص گردد.
4
تهيه اطلاعاتي در مورد چگونگي بيمه محموله و نحوه رعايت اين شرايط توسط صادركننده، حملكننده و دفعكننده ماده زائد.
5
ماهيت و غلظت تركيبات خيلي خطرناك از نظر سميت و ساير خطراتي كه در زمان حمل و نقل يا در موقع دفع ماده زائد ممكن است روي دهد.
6
در مورد اطلاعيه كلي مربوط به چند محموله، هم كل مقدار مورد نظر و نيز مقادير مورد نظر براي هر يك از محمولهها ضروري است.
7
تا آنجا كه لازم است پس از خاتمه عمليات دفع، خطرات ناشي از دفع مواد زائد ارزيابي و مشخص گردد. الحاقيه شماره 5 (ب) اطلاعاتي كه بايد در مورد سند نقل و انتقال ارائه گردد.
1
صادركننده ماده زائد (1)
2
توليدكننده (يا توليدكنندگان) ماده زائد و محل توليد (1)
3
دفعكننده ماده زائد و محل دفع آن (1)
4
حملكننده (يا حملكنندگان) زباله (1) يا عامل (يا عوامل) آنها.
5
موضوع اطلاعيه كلي يا اطلاعيه واحد.
6
تاريخ شروع حركت از مرز و دريافت رسيد توسط هر شخصي كه تحويلگيرنده ماده زائد است.
7
طرق مختلف حمل و نقل (جاده، راهآهن، راههاي آبي داخلي، راه دريائي، راه هوائي) شامل كشورهاي صادركننده، ترانزيت و واردكننده، ماده زائد،در صورتيكه محل ورود و خروج محموله مشخص شده باشد.
8
مشخصات كاملي از ماده زائد (خواص فيزيكي، نام و گروه بارگيري UNشماره V شماره 9H و شماره حسب مورد).
9
اطلاعاتي در مورد نيازهاي ضروري براي حمل و نقل ماده زائد از جمله پيشبيني شرايط اضطراري مانند حوادث احتمالي.
10
نوع و شماره بستهها.
11
وزن و يا حجم بار
12
صدور اظهارنامه توسط توليدكننده يا صادركننده مبني بر صحت اطلاعات داده شده.
13
صدور اظهارنامه توسط توليدكننده يا صادركننده مبني بر عدم مخالفت مراجع ذيصلاح همه كشورهاي ذيربط كه اعضاء كنوانسيون هستند.
14
صدور گواهي توسط دفعكننده ماده زائد مبني بر مشخص نمودن روش دفع و تاريخ تقريبي دفع. توضيح#يادداشتها اطلاعات لازم مربوط به سند انتقال بايد در صورت امكان با سند مربوطه طبق مقررات حمل در يك سند باشد. در صورتي كه چنين كاري ميسر نباشد،اطلاعات بايد اطلاعات ارائه شده بموجب حمل مقررات حمل را تكميل كند و نه تكرار آن باشد. سند انتقال بايد دستورالعملهاي مربوط به اينكه چهشخصي بايد اطلاعات را ارائه دهد و يا چه فرمهائي را پر كند در بر داشته باشد. (1) اسم كامل و نشاني، شماره تلفن، تلكس يا تلفاكس، و نام و نشاني، شماره تلفن، تلكس يا تلفاكس شخصي كه ميتوان در موارد اضطراري با اوتماس گرفت. الحاقيه شماره 6 داوري
ماده 1
هر گاه موافقتنامه مذكور در ماده 20 كنوانسيون به نحو ديگري پيشبيني نكرده باشد، داوري طبق مواد 2 تا 10 ذيل بايد انجام شود.
ماده 2
طرف مدعي بايد به دبيرخانه اطلاع دهد كه طرفها توافق نمودهاند كه اختلاف طبق بند 2 يا بند 3 ماده 20 به داوري ارجاع شود و به خصوصمواد كنوانسيون را كه تفسير يا اجراي آنها مورد اختلاف است ذكر كند. دبيرخانه بايد اطلاعات واصله را به آگاهي كليه اعضاء كنوانسيون برساند.
ماده 3
هيأت داوري مركب از سه عضو خواهد بود هر يك از اصحاب دعوي بايد يك داور تعيين كند و دو داوري كه بدين نحو منصوب ميگردند بايد با توافق داور ثالث را تعيين كنند، و اين داور رئيس هيأت داوري خواهد بود. سرداور نبايد تبعة هيچ يك از طرفهاي دعوا يا مقيم در سرزمين يكي ازطرفها، يا در سمت ديگري در دعوي ذيمدخل بوده باشد.
ماده 4
ماده 4 –
1
هر گاه رئيس ديوان داوري تا دو ماه بعد از انتصاب داور دوم تعيين نگردد، دبير كل سازمان ملل به درخواست هر يك از دو طرف دعوي ظرف دوماه ديگر او را منصوب خواهد كرد.
2
هر گاه يكي از دو طرف دعوي ظرف دو ماه بعد از دريافت درخواست، داور خود را تعيين نكند، طرف ديگر ميتواند موضوع را باطلاع دبير كلسازمان ملل برساند تا وي رئيس ديوان را ظرف دو ماه ديگر منصوب نمايد. رئيس ديوان پس از نصب بايد از طرفي كه داور خود را تعيين نكرده استبخواهد كه يك داور ظرف دو ماه تعيين كند. بعد از اين مدت او بايد موضوع را به اطلاع دبير كل سازمان مل برساند و او طي دو ماه ديگر اين انتساب راانجام خواهد داد.
ماده 5
ماده 5 -
1
ديوان داوري تصميم خود را طبق قوانين بينالملل و بر اساس مقررات اين كنوانسيون اتخاذ خواهد كرد. 2 - هر ديوان داوري كه بموجب مقررات اين الحاقيه تشكيل ميشود آئيننامه خود را تدوين خواهد نمود.
ماده 6
ماده 6 –
1
تصميمات ديوان داوري خواه در مورد مسائل شكلي و خواه در مورد موضوعات ماهوي بايد با اكثريت آراء اعضاء اتخاذ گردد.
2
ديوان داوري بايد اقدامات لازم را جهت احراز حقايق بعمل آورد. ديوان ميتواند به درخواست هر يك از طرفين تدابير حمايتي موقت و اساسيتوصيه نمايد.
3
طرفهاي دعوا بايد هر گونه امكانات لازم را براي انجام مؤثر دادرسي در اختيار بگذارند.
4
غيبت يا قصور هر يك از طرفين دعوا نبايد مانع جريان دادرسي گردد.
ماده 7
ديوان دعاوي متقابلي را كه مستقيماً از موضوع اختلاف ناشي ميگردد استماع خواهد كرد و دربارة آنها تصميم خواهد گرفت.
ماده 8
جز در مواردي كه ديوان داوري تحت شرايط خاص دعوا به گونهاي ديگر مقرر ميدارد، هزينههاي داوري، از جمله دستمزد داوران، بايد بطور مساوي توسط طرفين دعوا تقبل گردد. دادگاه صورت هزينهها را در پرونده ضبط و صورت حساب قطعي مربوطه را به طرفين تسليم خواهد نمود.
ماده 9
هر يك از امضاءكنندگان كنوانسيون، كه داراي منافعي در موضوع دعوا است كه جنبة حقوقي دارد و ممكن است تصميم در مورد دعوا بر آنمنافع اثر بگذارد، ميتواند با موافقت ديوان در دادرسي مداخله نمايد.
ماده 10
ماده 10 –
1
ديوان بايد ظرف پنج ماه از تاريخ تشكيل رأي خود را صادر نمايد، مگر آنكه لازم تشخيص دهد كه مهلت را تمديد كند مشروط به اينكه از پنج ماهتجاوز نمايد.
2
رأي ديوان بايد مستند و مستدل باشد. اين رأي قطعي و نسبت به طرفين دعوا الزامآور خواهد بود.
3
كليه اختلافات طرفين مربوط به تفسير يا اجراي رأي، بايد توسط يكي از طرفين به اطلاع ديواني كه رأي را صادر كرده است برسد و هر گاه اين ديوان نتواند به آن رسيدگي كند، اختلاف بايد در ديوان ديگري كه بدين منظور مانند ديوان نخست تشكيل ميشود مطرح گردد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن كنوانسيون شامل مقدمه و بيست و نه ماده و شش الحاقيه در جلسه روز سهشنبه سي و يكم شهريور ماه يكهزار و سيصد و هفتاد و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 12/7/1371 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علياكبر ناطق نوري