قانون بيمه‌هاي اجتماعي كارگران

ماده 1

(منسوخه 24ˏ01ˏ1342) تأمين و اجراي بيمه‌هاي اجتماعي مشمولين اين قانون بعهده سازمان بيمه‌هاي اجتماعي كه در اين قانون سازمان ناميده خواهد شد محول ميگردد.

ماده 2

سازمان عهده دار بيمه و تعاون مشمولين اين قانون در موارد زير طبق مقررات اين قانون ميباشد.

ماده 2 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

سازمان عهده‌دار بيمه و تعاون كليه كارگران در موارد زير طبق مقررات اين قانون ميباشد: 1 - حوادث ناشي از كار و بيماريهاي حرفه‌اي.

ماده 3 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

كليه كسانيكه طبق ماده يك قانون كار كارگر شناخته ميشوند صرفنظر از نوع قرارداد كار و ترتيب استخدام و نحوه دريافت مزد يا حقوق بترتيب مقرر در ماده 5 اين قانون مشمول مقررات بيمه‌هاي اجتماعي ميباشند و كارفرمايان مربوط موظفند حق بيمه مقرر را بسازمان پرداخت نموده و‌ ساير تكاليف و وظايف مندرج در اين قانون را انجام دهند.

ماده 4 (منسوخه 03ˏ04ˏ1354) منسوخ ۱۳۵۴/۰۴/۰۳

سازمان كه زير نظارت عاليه وزير كار اداره ميشود داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي و اداري بوده و امور مالي آن طبق اصول بازرگاني انجام ‌ميگردد. ‌

ماده 5

(منسوخه 07ˏ11ˏ1347) بيمه كار گران كار گاهائيكه تا بحال مشمول مقررات بيمه قرار گرفته‌اند با توجه بمقررات اين قانون ادامه خواهد يافت و در مورد كار گران كار گاههائيكه تا بحال مشمول نبوده‌اند و همچنين پيشه‌ وران و صاحبان مشاغل آزاد اين امر بتدريج كه سازمان وسائل لازم را فراهم ميسازد بنابر پيشنهاد هيئت مديره سازمان و تصويب وزير كار و امور اجتماعي اجراء خواهد شد.

ماده 6

شرائط مربوط بادامه تمام و يا قسمتي از بيمه‌هاي مقرر در اين قانون براي كسانيكه بعللي غير از علل مندرج در اين قانون از رديف‌ بيمه ‌شدگان خارج شوند بموجب آئيننامه مربوطه تعيين خواهد گرديد و بهر حال پرداخت كليه حق بيمه در اين قبيل موارد بعهده بيمه شده‌ خواهد بود. ‌

ماده 7

(منسوخه 24ˏ01ˏ1342) اركان سازمان عبارتند از:

ماده 8

اعضاي شورايعالي عبارتند از: ‌ الف (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - سه نفر نمايندگان دولت بشرح زير: ‌ وزير كار و خدمات اجتماعي يا قائم مقام او كه رياست شورايعالي را بعهده خواهد داشت. ‌ يكنفر شخص بصير و مطلع در مورد بيمه‌ هاي اجتماعي و يكنفر متخصص در امور بهداشتي بنا بپيشنهاد وزير كار و امور اجتماعي و تصويب هيئت دولت. ب (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - سه نفر نمايندگان كار فرما بشرح زير: ‌ رئيس هيئت مديره شركت ملي نفت ايران يا قائم‌مقام او و دو نفر ديگر كه بترتيب زير انتخاب ميشوند: ‌كنفدراسيونها يا اتحاديه‌ها يا سنديكاهاي كار فرمائيكه بر اساس قانون كار بثبت رسيده باشند يا كار فرمايانيكه حداقل داراي هزار كار گر باشند هر يك ‌نماينده‌اي بوزارت كار معرفي خواهند نمود و وزير كار و امور اجتماعي از بين نمايندگان معرفي شده دو نفر را انتخاب خواهد كرد. ج (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - سه نفر نماينده بيمه‌ شدگان كه وزير كار و امور اجتماعي از بين نمايندگان كنفدراسيونها يا اتحاديه‌ها يا سنديكاهاي مربوطه يا نمايندگان كارگران در شوراهاي ‌كارگاهها انتخاب خواهد نمود.

ماده 9

اعضاي شورايعالي براي مدت سه سال انتخاب ميشوند و تجديد انتخاب آنان بلامانع است. ‌

ماده 10 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

وزير كار و امور اجتماعي ميتواند شورايعالي را با موافقت هيئت دولت منحل نمايد. در اينصورت تجديد انتخابات شورا بترتيب مصرح در ماده 8‌ اينقانون بعمل خواهد آمد.

ماده 11

(منسوخه 24ˏ01ˏ1342) وظائف و اختيارات شورايعالي بشرح زير است :

ماده 12

(منسوخه 07ˏ11ˏ1347) هيئت‌مديره مركب از سه نفر زير:

ماده 12 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

مدير عامل كه مقام معاونت وزارت كار را خواهد داشت از بين افراديكه در امور بيمه‌هاي اجتماعي داراي بصيرت و سوابق ممتد بوده و‌حسن شهرت كامل داشته باشند بپيشنهاد وزير كار و تصويب هيئت دولت بموجب فرمان همايوني منصوب ميشود. ‌ مدت مأموريت مدير عامل سه سال بوده و تجديد انتخاب او بلامانع است. ‌

ماده 13

(منسوخه 24ˏ01ˏ1342) وظائف هيئت ‌مديره بشرح زير است:

ماده 14

مديرعامل كه مسئول اداره امور سازمان و مأمور اجراي اين قانون و مصوبات شورايعالي و رئيس هيئت‌ مديره خواهد بود بر كليه تشكيلات سازمان رياست داشته و براي اداره امور سازمان در حدود اين قانون و آئين نامه ‌هاي آن داراي هرگونه اختيار ميباشد مديرعامل در مقابل اشخاص حقيقي يا حقوقي و كليه مراجع قانوني نماينده سازمان بوده و ميتواند اين حق را شخصاً يا بوسيله وكلاء يا نمايندگانيكه انتخاب مي كند اعمال نمايد.

ماده 14 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

مدير عامل كه مسئول اداره امور سازمان و مأمور اجراي اينقانون و مصوبات شورايعالي خواهد بود بر كليه تشكيلات سازمان رياست ‌داشته و براي اداره امور سازمان در حدود اينقانون و آئين‌نامه‌هاي آن داراي هر گونه اختيار ميباشد. ‌مدير عامل در مقابل اشخاص حقيقي يا حقوقي و كليه مراجع قانوني نماينده سازمان بوده و ميتواند اين حق را شخصاً يا بوسيله وكلا يا نمايندگاني ‌كه انتخاب ميكند اعمال نمايد. ‌ همچنين امور زير از وظائف و اختيارات مدير عامل ميباشد:

ماده 15 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

هيئت نظارت از پنج نفر تشكيل خواهد شد كه بشرح زير براي مدت دو سال انتخاب ميشوند: ‌ يكنفر از بين نمايندگان مجلس سنا به انتخاب مجلس سنا. ‌ يكنفر از بين نمايندگان مجلس شوراي ملي بانتخاب مجلس شورايملي. ‌ سه نفر از اشخاص بصير در امور بيمه‌هاي اجتماعي كه لااقل يكنفر از آنها در امور بهداشت تخصص داشته باشد بپيشنهاد وزير كار و امور اجتماعي و تصويب هيئت‌ دولت تجديد انتخاب آنان بلامانع است.

ماده 16 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

وظائف و اختيارات هيئت نظارت بشرح زير است:

ماده 17

سازمان براي انجام وظايف خود داراي تشكيلات مركزي و شعب و نمايندگيهائي خواهد بود.

ماده 18

سازمان ميتواند كارمندان دولت را با موافقت وزارتخانه‌هاي مربوطه بسازمان منتقل و حقوق آنان را بپردازد. همچنين در صورت لزوم و‌موافقت وزارتخانه‌ها مربوطه ممكن است كارمندان دولت موقتاً مأمور خدمت در سازمان شوند و در هر حال مدت خدمت كارمندان مزبور در سازمان بشرط كسور بازنشستگي جزو خدمت رسمي آنان محسوب ميگردد. ‌تبصره(منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - وزارت كار و امور اجتماعي و سازمان بيمه‌هاي اجتماعي ميتوانند وظائف خود را در استانها و شهرستانها در قبال پرداخت‌حق‌الزحمه مناسبي بنمايندگان يكديگر تفويض نمايند.

ماده 19

آئين‌نامه استخدامي سازمان با تصويب شورايعالي قابل اجراء خواهد بود. ‌

ماده 20

سازمان ميتواند در صورت لزوم از انجام قسمتي از كمك هاي پيش‌بيني شده در اين قانون (‌باستثناي مستمريها) را در مقابل واگذاري‌قسمتي از حق بيمه بموجب قراردادهاي مخصوص بعهده كارفرما يا هر شخص طبيعي و حقوقي ديگري كه داراي وسايل و تشكيلات مورد اعتماد‌و قبول سازمان باشد محول نمايد ولي در هر حال اين قراردادها بهيچوجه رافع مسئوليت سازمان نسبت به بيمه‌شدگان نخواهد بود. ‌

ماده 21 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

منابع درآمد سازمان بشرح زير است:

ماده 22

مزد يا حقوقي كه بر مأخذ آن حق بيمه حساب ميشود شامل هر گونه وجوه نقدي و يا مزاياي غير نقدي است كه بعنوان مزد يا حقوق ‌به بيمه شده داده ميشود. ‌

ماده 23

ارزش مزاياي غير نقدي از قبيل مواد غذائي - البسه و غيره كه بجاي قسمتي از مزد يا حقوق به بيمه شده داده ميشود با توجه بقيمت‌هائيكه در تعيين حداقل مزد ملاك عمل قرار گرفته است از طرف سازمان تعيين و حق بيمه از آن دريافت ميگردد. ‌

ماده 24 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

در مورد بيمه‌ شدگانيكه تمام يا قسمتي از مزد و درآمد آنان بوسيله مشتريان يا مراجعين تأمين ميشود درآمد تقريبي هر طبقه يا حرفه‌ بنا بپيشنهاد هيئت‌مديره و تصويب شورايعالي تعيين و مأخذ دريافت حق بيمه قرار خواهد گرفت.

ماده 25

در مورد بيمه ‌شدگان كارمزد كه داراي كار مستمر ميباشند حق بيمه بمأخذ كل درآمد ماهيانه آنان احتساب و دريافت مي ‌گردد مشروط بر‌اينكه اين حق بيمه در هيچ مورد از حق بيمه‌ايكه بحداقل مزد كارگر عادي تعلق ميگيرد كمتر نباشد. ‌

ماده 26

در صورتيكه بيمه شده براي دو يا چند كارفرماي مشمول مقررات اين قانون كار كند هر يك از كارفرمايان به نسبت مزد يا حقوقي كه به‌ بيمه شده ميپردازند موظف بكسر حق بيمه سهم بيمه شده از مزد يا حقوق او پرداخت آن بضميمه سهم حق بيمه خود بسازمان ميباشند.

ماده 27 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

شورايعالي ميتواند به پيشنهاد هيئت‌مديره براي تعيين حق بيمه مقطوع اقدام بطبقه‌ بندي درآمد بيمه ‌شدگان نموده و بمأخذ ‌درآمدهاي تعيين شده حق بيمه را دريافت و كمك هاي قانوني را انجام دهد. ‌ در اينصورت سهم بيمه شده و كارفرما در حدود تناسب مقرر در ماده 21 ميباشد.

ماده 28

كارفرما مسئول پرداخت تمام حق بيمه‌ شدگان به سازمان ميباشد و مكلف است در موقع پرداخت مزد يا حقوق سهم بيمه شده را كسر‌نموده و سهم خود را بر آن افزوده و به سازمان تأديه كند و در صورتيكه كارفرما از كسر حق بيمه بيمه شده خود داري نمايد شخصاً مسئول پرداخت آن‌ خواهد بود و در هر حال تأخير پرداخت حق بيمه از طرف كارفرما رافع مسئوليت و تعهدات سازمان در مقابل بيمه‌ شدگان نخواهد بود. ‌

ماده 29 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

در موارديكه كارفرما كاري را باشخاص حقيقي يا حقوقي بطور مقاطعه واگذار نمايد بايد در قراردادي كه منعقد ميكند مقاطعه‌كار را‌مكلف نمايد كارگران خود و هم چنين كارگران مقاطعه‌كاران فرعي را طبق اين قانون بيمه نموده و حق بيمه مربوط را پرداخت نمايد پرداخت آخرين‌قسط مقاطعه‌كار كه نبايستي كمتر از 5 درصد كل مبلغ مورد مقاطعه باشد موكول به ارائه مفاصا حساب از طرف سازمان ميباشد. ‌هرگاه كارفرما آخرين قسط مقاطعه‌كار را بدون ملاحظه رسيد مفاصا حساب مزبور بپردازد شخصاً مسئول پرداخت حق بيمه مقرر خواهد بود و حق دارد‌جهت دريافت وجوهي كه از اين بابت بسازمان پرداخته است بمقاطعه‌كار رجوع نموده و مبلغ مزبور را دريافت نمايد. كليه ادارات و مؤسسات دولتي‌و غير دولتي و شهرداريها و مؤسسات خيريه عام‌المنفعه نيز مشمول اين مقررات ميباشند. ‌ماده 30 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - كارفرما مكلف است حق بيمه مربوط به هر ماه را حداكثر تا سي‌ام ماه بعد به سازمان بپردازد. همچنين كارفرما بايد مرتباً ليست مزد و يا حقوق بيمه‌شدگان مربوط را بسازمان ارسال دارد در موارديكه ليست‌هاي ارسالي ناقص يا بر خلاف واقع‌تهيه شده باشد، سازمان بشرح ماده 31 اين قانون ظرف مدتيكه از ششماه تجاوز ننمايد اقدام خواهد نمود ولي پس از انقضاء ضرب‌الاجل مزبور‌ليستهاي ارسالي كارفرما ملاك عمل خواهد بود. طرز تنظيم ليستها و مواقع ارسال آنها بسازمان طبق آئين‌نامه‌ايكه بنابر پيشنهاد هيئت مديره بتصويب شورايعالي خواهد رسيد تعيين ميگردد.

ماده 31

در صورتيكه كارفرما از ارسال ليست خودداري يا ليست ناقص يا بر خلاف واقع تهيه و ارسال نمايد سازمان ميتواند حق بيمه را رأساً‌ تعيين و از كارفرما مطالبه و وصول نمايد و بهر حال بدهي حقيقي كارفرما در هر ماه بمأخذ مزد و مزاياي پرداختي به بيمه‌شدگان خواهد بود. ‌

ماده 32

بازرسان سازمان ميتوانند در هر مورد بكارگاه‌هاي مشمول مقررات اينقانون مراجعه نمايند و كارفرمايان مكلفند ليست مزد و حقوق و‌دفاتر و مدارك لازم را با توضيحات كافي در اختيار آنان بگذارند. ‌تبصره (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - سازمان ميتواند بازرسان خود را از بين بازرسان كار و يا كارمندان سازمان كه بتشخيص وزارت كار و امور اجتماعي داراي همان‌شرايط پيش‌بيني شده در قانون كار و آئين‌نامه‌هاي مربوط جهت بازرسان كار باشند انتخاب نمايد. ‌بازرسان مزبور داراي همان اختيارات و مسئوليت‌هاي مذكور در مواد 52 و 53 قانون كار خواهند بود.

ماده 33

در هر موقع كه سازمان با توجه بماده (5) اينقانون گروه كارگران جديدي را مشمول بيمه قرار دهد كمكهاي قانوني را طبق مقررات ‌نسبت به بيمه‌شدگان انجام خواهد داد و كارفرمايان مربوط موظفند حق بيمه را از همان تاريخي كه گروه مزبور مشمول مقررات بيمه شده‌اند در موعد‌ مقرر بسازمان بپردازد. ‌

ماده 35

مطالبات سازمان بابت حق بيمه و خسارات تأخير كه ناشي از اجراي اينقانون و يا قوانين بيمه‌هاي اجتماعي كارگران سابق باشد و‌همچنين سهم كارفرما بابت مقرري بازنشستگي مذكور در ماده 67 اينقانون در حكم مطالبات مستند به اسناد لازم‌الاجراء بوده و بهمان نحو بوسيله‌ مأمورين اجراي ثبت و اجراي احكام محاكم دادگستري قابل وصول ميباشد. ‌ آئيننامه اجرائي اينماده از طرف سازمان تهيه و پس از تصويب وزارتين كار و دادگستري بموقع اجرا گذارده خواهد شد. ‌

ماده 36 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

هيئت مديره بايد منتهي تا اول ديماه هر سال بودجه كل سازمان را براي سال بعد تنظيم و پس از اظهار نظر هيئت نظارت به شورايعالي ‌پيشنهاد نمايد. ‌شورا مكلف است پس از مطالعه، نظر مشورتي هيئت نظارت كه ظرف بيست روز اعلام خواهد شد حداكثر تا پانزده اسفند هر سال بودجه سال بعد را‌تصويب و به هيئت مديره ابلاغ نمايد. ‌هيئت مديره مكلف است هنگام تنظيم بودجه درآمدهاي سازمانرا پيش‌بيني و هزينه‌ها را بترتيب زير تقسيم نمايد: الف (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - هزينه معالجات شامل:

ماده 37 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

سازمان مكلف است همه‌ساله مبلغي از درآمد حق بيمه را بحساب ذخائر منظور نمايد. ذخائر سازمان بر دو نوع ميباشد:

ماده 38

سازمان بايستي ذخائر خود را بوسيله بانك رفاه كارگران بكار اندازد و دادن وام از طرف سازمان به اشخاص مطلقا ممنوع است. ‌ ‌ماده 39 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) - طرز اداره امور مالي و ترتيب نگاهداري حساب‌هاي سازمان بموجب آيين‌نامه‌اي خواهد بود كه از طرف مدير عامل تنظيم و بتصويب‌شورايعالي خواهد رسيد.

ماده 40

سازمان بايد لااقل هر 3 سال يكمرتبه و يا در هر موقع كه شورايعالي صلاح بداند امور مالي خود را با اصول محاسبات فني بيمه ‌اجتماعي تطبيق و گزارش عمليات را بشورايعالي تسليم نمايد. ‌

ماده 41 (منسوخه 07ˏ11ˏ1347) منسوخ ۱۳۴۷/۱۱/۰۷

سازمان معادل 1 درصد از حق بيمه وصولي را براي بازرسي و حفاظت و بهداشت كار و بهبود امور اجتماعي كار گران در اختيار وزارت‌ كار خواهد گذاشت كه بتشخيص وزير كار و امور اجتماعي طبق آئيننامه مخصوصي كه بتصويب هيئت وزير ان خواهد رسيد بمصرف برسد.

ماده 42

كمكهاي مندرج در اين بخش از اولين روزيكه بيمه شده در كارگاههاي مشمول اين قانون بكار اشتغال پيدا ميكند انجام خواهد شد. ‌

ماده 43

حوادث ناشي از كار حوادثي است كه در حين انجام وظيفه و بسبب آن براي بيمه شده اتفاق ميافتد. مقصود از حين انجام وظيفه تمام ‌اوقاتي است كه بيمه شده در كارگاه يا مؤسسات وابسته يا ساختمان ها و محوطه آن مشغول كار باشد و يا بدستور كارفرما در خارج از محوطه كارگاه ‌مأمور انجام كاري ميشود اوقات رفت و آمد بيمه شده از منزل بكارگاه يا بعكس جزو اين اوقات محسوب ميگردد. حوادثي كه حين اقدام براي نجات ساير بيمه‌ شدگان آسيب ديده و مساعدت بآنان اتفاق ميافتد حادثه ناشي از كار محسوب خواهد شد. ‌

ماده 44 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

بيماريهاي حرفه‌اي بيماريهائي است كه در جدولي كه بنا بر پيشنهاد هيئت‌مديره بتصويب شورايعالي خواهد رسيد تعيين ميگردد.‌مدت مسئوليت سازمان نسبت بهر يك از بيماريها پس از تغيير كار بيمه شده بشرحي است كه در جدول مزبور قيد ميگردد. ‌

ماده 45 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

در صورتيكه بيمه شده در نتيجه حوادث ناشي از كار آسيب ببيند و يا مبتلا به بيماري حرفه‌اي گردد سازمان كليه معالجات و مداوا (‌‌طبق فارماكوپه سازمان) و معاينات طبي را بمنظور تشخيص بيماري امتحانات از قبيل راديوگرافي. راديوسكپي. آزمايشهاي طبي نسبت بشخص‌ بيمه شده انجام خواهد داد اين معالجات مادام كه طبق نظر پزشگ [پزشك] معالج لازم تشخيص داده شود ادامه خواهد يافت. ‌ در صورتيكه معالجه بيمار مستلزم انتقال او از شهرستاني بشهرستان ديگر باشد هزينه انتقال او در صورتي كه اين انتقال بتشخيص سازمان بتنهائي‌انجام ‌پذير نباشد هزينه سفر شخصي هم كه او را همراهي ميكند از طرف سازمان پرداخت خواهد شد. ‌ اعطاي اعضاي مصنوعي و هر نوع وسايل طبي كه براي تقويت اعضاء يا حواس شخص آسيب‌ ديده لازم باشد (‌ پروتز) و همچنين نحوه ترميم و يا‌ تعويض آنها بموجب آئين‌ نامه‌اي خواهد بود كه از طرف هيئت‌مديره تهيه و بتصويب شوراي عالي خواهد رسيد.

ماده 46

در صورتيكه بتشخيص پزشك سازمان بيمه شده در اثر حادثه ناشي از كار يا بيماري حرفه‌اي قادر بكار نباشد استحقاق دريافت‌ غرامت دستمزد ايام بيماري را خواهد داشت. ‌

ماده 47

مدت پرداخت و ميزان غرامت دستمزد ايام بيماري بشرح زير ميباشد: 1 - غرامت دستمزد از اولين روزي كه بيمه شده بر اثر حادثه ناشي از كار يا بيماري حرفه‌اي و بموجب تشخيص پزشك سازمان قادر بكار نباشد‌ پرداخته خواهد شد. 2 - غرامت دستمزد تا زماني كه بيمه شده قادر بكار نيست و يا آنكه بموجب مقررات اينقانون ازكارافتاده شناخته شود پرداخت خواهد شد. 3 - غرامت دستمزد معادل دوسوم آخرين مزد يا حقوق روزانه بيمه شده ميباشد مگر در مورد بيمه شده‌ايكه بهزينه سازمان بستري شده و‌متأهل يا صاحب فرزند نباشد كه در اينصورت غرامت دستمزد بميزان يك ‌دوم آخرين مزد يا حقوق روزانه وي پرداخت خواهد شد. ‌ هر گاه سازمان كارگر متأهل يا صاحب فرزند را براي معالجه به شهرستان ديگري اعزام دارد و بيمار بستري نشود علاوه بر غرامت دستمزد معادل 50‌درصد غرامت دستمزد روزانه نيز براي جبران هزينه اقامت بيمه شده پرداخت خواهد نمود. 4 - چنانچه بيمه شده ظرف مدت 12 ماه معالجه بهبود نيابد كميسيون پزشكي سازمان ادامه معالجه را لازم تشخيص دهد از شروع بسيزدهمين ‌ماه معالجه بيمه شده مجرد 40 درصد و ببيمه شده متأهل 50 درصد آخرين مزد يا حقوق روزانه پرداخت خواهد شد. ‌

ماده 48

در صورت بروز بيماري حرفه‌اي يا وقوع حادثه ناشي از كار كارفرما مكلف است اقدامات لازم اوليه را براي جلوگيري از تشديد وضع‌ بيمار يا حادثه‌ ديده بعمل آورده مراتب را فوراً به اطلاع سازمان برساند. سازمان هزينه‌هاي مزبور را خواهد پرداخت. ‌

ماده 49

در صورتيكه ثابت شود كه وقوع حادثه يا بيماري مستقيماً ناشي از عدم رعايت مقررات بهداشت و حفاظت فني يا احتياطات لازم از‌طرف كارفرما يا نمايندگان او بوده سازمان مكلف است هزينه‌هاي مربوط به معالجه و غرامات و مستمريها و غيره را پرداخته و از كارفرما مطالبه و‌وصول نمايد. ‌ همچنين در صورتي كه وقوع حادثه ناشي از خطاي شخص ثالثي باشد سازمان كمكهاي مقرر در اينقانون را درباره بيمه شده انجام داده شخص ثالث را‌تعقيب و هزينه‌هاي مربوطه را از او وصول خواهد نمود. ‌

ماده 50

سازمان مكلف است بتدريج و با مشاركت وزارت كار وسائل آموزش حرقه‌اي [حرفه‌اي] بيمه‌شدگان آسيب ‌ديده را كه قدرت كار اوليه خود را از‌دست داده اند طبق آئين‌نامه‌ايكه بتصويب شورايعالي خواهد رسيد فراهم و آنان را براي كارهاي مناسب ديگر آماده نمايد. ‌

ماده 51

بيمه ‌شدگانيكه ظرف مدت ششماه قبل از مراجعه به سازمان براي اعلام بيماري يا وقوع حادثه غير ناشي از كار لااقل حق بيمه 90‌روز كار را پرداخته باشند خود و افراد خانواده آنان حق دارند كه از مزاياي مقرر در ماده 45 اينقانون استفاده نمايند. ‌

ماده 52

افراد خانواده بيمه شده كه حق استفاده از كمك هاي مقرر در ماده 53 اين قانون را دارند عبارتند از اشخاص زير: 1 - عيال دائم يا شوهر بيمه شده در صورتيكه معاش شوهر توسط زن تأمين شود و سن شوهر از شصت سال متجاوز و يا طبق نظر كميسيون ‌پزشگي [پزشكي] سازمان ازكارافتاده باشد. 2 - فرزندان بيمه شده كه داراي يكي از شرايط زير باشند: ‌الف - كمتر از 12 سال تمام داشته باشند.

ماده 53

مدت معالجه و مداوا براي هر بيماري ششماه است مگر در موارد زير:

ماده 54

در صورتيكه بتشخيص پزشك سازمان بيمه شده در اثر بيماري يا حادثه غير ناشي از كار قادر بكار نباشد استحقاق دريافت غرامت ‌دستمزد ايام بيماري را خواهد داشت مشروط با اينكه در تاريخ شروع بيماري مشغول بكار و يا در مرخصي استحقاقي بوده و طبق ماده 51 تحت ‌درمان سازمان قرار گرفته باشد. ‌

ماده 55

مدت پرداخت و ميزان غرامت دستمزد ايام بيماري بشرح زير است: 1 - در مدت سه روز اول عدم اشتغال بكار غرامت دستمزد پرداخت نمي‌شود مگر آنكه بيمه شده بتجويز پزشك سازمان بستري شود كه در‌اينصورت غرامت دستمزد از اولين روز عدم اشتغال بكار پرداخت خواهد شد. 2 - مدت پرداخت دستمزد ايام بيماري براي هر بيماري محدود به شش ماه است چنانچه بيمار پس از مدت فوق بهبود نيابد و معالجات طبق نظر‌كميسيون پزشگي [پزشكي] ادامه يابد بيمه شده از حداقل غرامت دستمزد استفاده خواهد كرد. 3 - ميزان و مأخذ غرامت دستمزد ايام بيماري در دوره ششماهه اول معالجه 2 سوم آخرين مزد يا حقوق روزانه بيمه شده مي‌باشد. ‌ چنانچه بيمار بهزينه سازمان بستري شود در صورتي كه متأهل يا صاحب فرزند نباشد اين غرامت 50% آخرين مزد يا حقوق روزانه او خواهد بود. ‌هر گاه سازمان بيمه شده متأهل يا صاحب فرزند را براي معالجه بشهرستان ديگري اعزام دارد در صورتي كه بيمار بستري نشود سازمان مكلف است‌ علاوه بر پرداخت غرامت دستمزد معادل پنجاه درصد آن را بمنظور جبران هزينه اقامت ببيمه شده پرداخت نمايد. 4 - ميزان و مأخذ حداقل غرامت دستمزد ايام بيماري از ماه هفتم معالجه ببعد براي بيمه‌شدگان متأهل يا صاحب فرزند 50 درصد آخرين مزد يا‌ حقوق روزانه و براي بيمه‌شدگان مجرد 40 درصد خواهد بود.

ماده 56

پرداخت غرامت دستمزد در هر حال موكول بتجويز استراحت از طرف پزشگ [پزشك] سازمان و عدم اشتغال بكار ميباشد. ‌

ماده 57

بيمه شده زن در صورتيكه در طول مدت ششماه قبل از وضع حمل حق بيمه نود روز كار را پرداخته باشد ميتواند بشرط عدم اشتغال ‌بكار از كمك حاملگي استفاده نمايد. ‌كمك حاملگي معادل دو سوم آخرين مزد يا حقوق روزانه بيمه شده است كه طبق بند 3 ماده 55 محاسبه و حداكثر براي مدت 17 هفته جمعاً قبل از‌وضع حمل پرداخت خواهد شد.

ماده 58 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

بيمه شده زن يا همسر مرد بيمه شده در صورتيكه در طول مدت ششماه قبل از وضع حمل حق بيمه نود روز كار را پرداخته باشد از‌كمك هاي زير استفاده خواهد نمود:

فصل ششم

ازكارافتادگي . بازنشستگي . فوت

ماده 59

بيمه‌شدگاني كه حداقل 2سوم توانائي كار خود را از دست داده باشند و نتوانند با اشتغال بكار سابق يا كار ديگري كه مناسب با وضع‌مزاجي و حرفه‌اي آنها باشد بيش از يك‌ سوم مزد يا حقوق سابق خود را بدست بياورند ازكارافتاده كلي شناخته ميشوند. ‌

ماده 60

بيمه شده‌اي كه در اثر حادثه ناشي از كار يا بيماري حرفه‌اي ازكارافتاده كلي شناخته شود بدون در نظر گرفتن مدت پرداخت حق بيمه‌ استحقاق دريافت مستمري از كار افتادگي كلي ناشي از كار را خواهد داشت .ميزان مستمري از كار افتاده كلي ناشي از كار عبارتست از يك‌ چهلم مزد يا حقوق متوسط بيمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بيمه مشروط بر آنكه اين‌ مبلغ در مورد بيمه ‌شدگان مجرد از 50 درصد و در مورد بيمه‌شدگان متاهل يا صاحب فرزند تحت تكفل از 70 درصد مزد يا حقوق متوسط ماهيانه بيمه ‌شده كمتر و از صد درصد آن بيشتر نباشد. ‌

ماده 61

ببيمه شده‌ايكه در اثر حادثه ناشي از گار [كار] كمتر از دوسوم و معادل يا بيش از يك‌ سوم توانائي كار خود را از دست داده باشد مستمري‌ جزئي بنسبت درجه ازكارافتادگي با توجه بماده 60 پرداخته خواهد شد.

ماده 62

بيمه شده كه در اثر حادثه ناشي از كار از يك دهم تا يك‌ سوم توانائي كار خود را از دست داده باشد استحقاق دريافت غرامت نقص مقطوع‌ را خواهد داشت. ‌ميزان غرامت مذكور عبارتست از سي و شش برابر مستمري مقرر در ماده 60 ضرب در چند درصد درجه ازكارافتادگي بيمه شده. ‌

ماده 63

بيمه شده‌اي كه ظرف ده سال اخير لااقل حق بيمه پنجسال كار را بسازمان پرداخته باشد در صورت ازكارافتادگي كلي غير ناشي از كار‌حق استفاده از مستمري ازكارافتادگي را خواهد داشت.

ماده 64

مستمري ازكارافتادگي كلي غير ناشي از كار عبارتست از يك‌ چهلم مزد يا حقوق متوسط بيمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بيمه‌ مشروط باينكه مبلغ مزبور از 40 درصد مزد يا حقوق متوسط ماهيانه كمتر و از صد درصد آن بيشتر نباشد. ‌

ماده 65

بيمه شده در صورت حائز بودن شرائط زير حق استفاده از مقرري بازنشستگي را خواهد داشت.

ماده 66

ميزان مقرري بازنشستگي عبارتست از يك‌ چهلم مزد يا حقوق متوسط بيمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بيمه مشروط بر آنكه ‌در هر حال از صد درصد مزد يا حقوق متوسط بيمه شده تجاوز نكند. ‌

ماده 67

كارفرما ميتواند تقاضاي بازنشستگي بيمه ‌شدگاني را كه 5 سال پس از رسيدن به سنين بازنشستگي پيش‌بيني شده در اين قانون بكار‌ادامه داده‌اند بنمايد ولي در اينصورت مكلف است ما به‌التفاوت مقرري بازنشستگي بيمه شده را تا نصف مزد يا حقوق متوسط او كه در هر صورت ‌نبايد كمتر از حداقل مزد كارگر عادي باشد طبق آئين ‌نامه‌اي كه بنا بر پيشنهاد مدير عامل بتصويب شوراي عالي خواهد رسيد بسازمان بپردازد و‌سازمان مقرري بازنشستگي بانضمام ما به‌التفاوت فوق را مستقيماً پرداخت خواهد نمود. ‌

ماده 68

بيمه شده بازنشسته يا ازكارافتاده كلي مستمري ‌بگير و يا بيمه شده اي كه در دهسال آخر حيات خود لااقل حق بيمه پنجسال را كه متضمن‌حق بيمه نود روز كار در آخرين سال حيات وي باشد پرداخته باشد و يا بيمه شده‌اي كه بر اثر حادثه ناشي از كار يا بيماري هاي حرفه‌اي و يا عواقب آنها ‌فوت نمايد همسر. فرزندان. پدر و مادر او با شرايطي كه ذيلا ذكر ميشود استحقاق دريافت مستمري خواهند داشت

ماده 69

ميزان مستمري عيال بيمه شده متوفي معادل پنجاه درصد مستمري استحقاقي خود بيمه شده ميباشد و در صورتيكه متوفي داراي ‌چند عيال دائم باشد اين مستمري بتساوي بين آنها تقسيم خواهد شد. ميزان مستمري هر يك از فرزندان بيمه شده متوفي معادل 25% مستمري ‌استحقاقي خود او ميباشد و در صورتيكه از پدر و مادر هر دو يتيم باشد مستمري آنها دو برابر ميزان فوق خواهد بود. ‌ ميزان مستمري هر يك از پدر و مادر بيمه شده متوفي معادل 20% مستمري استحقاقي خود او ميباشد. مجموع مستمريهاي بازماندگان بيمه شده‌ متوفي بهر حال از ميزان مستمري استحقاقي خود او تجاوز نخواهد كرد در صورتيكه مجموع مستمريها از اين ميزان تجاوز كند از سهم هر يك از‌مستمري ‌بگيران بنسبت كاسته خواهد شد و در اينصورت اگر يكي از مستمري بگيران فوت كند يا فاقد شرائط استحقاق مستمري گردد سهم بقيه آنان‌ با توجه بتقسيم ‌بندي فوق افزايش خواهد يافت. ‌

ماده 70 (منسوخه 24ˏ01ˏ1342) منسوخ ۱۳۴۲/۰۱/۲۴

هر گاه بيمه شده فوت نمايد هزينه كفن و دفن او از طرف سازمان پرداخت خواهد شد. مبلغي را كه سازمان از اين بابت خواهد پرداخت بموجب آئين‌نامه‌اي خواهد بود كه از طرف هيئت‌مديره تهيه و بتصويب شورايعالي خواهد رسيد. ‌در صورتيكه كفن و دفن بوسيله سازمان انجام يابد مبلغي از اين بابت پرداخت نخواهد شد. ‌

فصل هفتم

ازدواج و عائله‌مندي

فصل هشتم

مقررات كلي راجع به كمكها

فصل نهم

تخلفات و مقررات كيفري ‌

فصل دهم

مقررات مختلفه